Những ngành học cần trí tuệ cảm xúc mà AI không thể thay thế

Khánh Linh

Nguồn: https://vnexpress.net/quoc-ky-nuoc-nao-lau-doi-nhat-the-gioi-5058614.html

Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.

"Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới", Hà Anh nói.

Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.

Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.

Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.

Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.

"Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim", Hà Anh kể. "Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát".

Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng "sơn ăn", song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.

Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là "kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người".

Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.

Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.

Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm "tần số chung" với các em.

Nước nào có nhiều xe đạp hơn dân số?

Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.

Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.

Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.

"Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh", anh Hùng cho biết.

Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.

Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.

"Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm", cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.

Châu Anh

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuu-hoc-sinh-ams-do-truong-nghe-thuat-so-1-my-5057836.html

Đề án tuyển sinh 2026 được Đại học Y Dược TP HCM công bố tối 6/4. Năm nay, trường tuyển 2.746 sinh viên, tăng khoảng 200 so với năm ngoái. Trong đó, gần 2.700 em đỗ bằng điểm thi tốt nghiệp. Số còn lại là diện ưu tiên tuyển thẳng và dự bị đại học.

So với các năm trước, Đại học Y Dược TP HCM bỏ phương thức xét kết hợp với các chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL, SAT. Thay vào đó, trường sẽ cộng điểm khuyến khích cho những thí sinh có IELTS 6.0, TOEFL iBT đạt từ 80 điểm trở lên hoặc điểm SAT tối thiểu 1340/1600. Các em được cộng tối đa 1,5 điểm, quyền lợi về cơ bản tương tự cách xét cũ.

Điểm khuyến khích = Điểm khuyến khích (chứng chỉ ngoại ngữ) + Điểm khuyến khích (kết quả SAT)
Loại chứng chỉ
Công thức tính điểm cộng
IELTS
0,9 x điểm IELTS/9
TOEFL
0,9 x điểm TOEFL/120
SAT
0,9 x điểm SAT/1.600

Ngoài nộp chứng chỉ quốc tế trên hệ thống theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh phải nộp bản sao có công chứng về trường trước ngày 26/6 để được cộng điểm.

Công thức tính điểm xét tuyển của Đại học Y Dược TP HCM năm 2026 như sau:

Điểm xét tuyển = Tổng điểm 3 môn + Điểm ưu tiên + Điểm khuyến khích

Với các tổ hợp có môn Tiếng Anh, thí sinh bắt buộc phải thi tốt nghiệp THPT để lấy điểm xét tuyển. Trường không quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ.

Ngoài các tổ hợp truyền thống B00 (Toán, Hóa, Sinh), A00 (Toán, Lý, Hóa), B08 (Toán, Sinh, Tiếng Anh), trường lần đầu sử dụng thêm khối D01 (Toán, Văn, Tiếng Anh), D07 (Toán, Hóa, Tiếng Anh). Riêng ngành Y khoa và Răng-Hàm-Mặt vẫn chỉ sử dụng tổ hợp B00.

Đại học Y Dược TP HCM cho hay sẽ xác định độ lệch điểm giữa các tổ hợp để đảm bảo công bằng, chọn lọc thí sinh phù hợp nhất.

Dự kiến học phí các ngành ở Đại học Y Dược TP HCM 2026

Chỉ tiêu, tổ hợp tuyển sinh năm 2026 của Đại học Y Dược TP HCM như sau:

Năm 2025, điểm chuẩn Đại học Y Dược TP HCM từ 17 đến 27,3, ngành Y khoa có mức trúng tuyển cao nhất. Tất cả ngành đào tạo của trường đều có điểm trúng tuyển giảm 0,4 đến gần 5 điểm so với năm trước đó.

Lệ Nguyễn

Tin Gốc: https://vnexpress.net/dai-hoc-y-duoc-tp-hcm-bo-xet-ket-hop-chung-chi-ielts-sat-5059252.html