Hồi tháng 3, GS Nga – Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc.
“Đây là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm”, chị Nga nói.
Là nữ giáo sư duy nhất của ngành Xây dựng được công nhận từ năm 2014 đến nay, hướng nghiên cứu của chị Nga tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp Bộ. GS Nga cũng đang chủ trì dự án SATREPS với vốn ODA của Nhật Bản để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.
Cùng đó là dự án Phục hồi hệ thống sông nội đô (sông Tô lịch, sông Lừ, sông Sét, sông Kim Ngưu). Nhóm của chị đã xem xét các nguồn nước trong lưu vực sông, bao gồm nước mặt, nước ngầm tầng nông, nước mưa và nước thải sau xử lý, qua đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái.
Hành trình dấn thân vào những bài toán hóc búa ở đô thị của chị Nga mang bóng dáng người bố – GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước.
Được thừa hưởng tinh thần học tập và niềm say mê khoa học, năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam quyết định thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội. Mong muốn của chị là tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời theo đuổi.
Ở đây, chị nhận ra ngành kỹ thuật cấp thoát nước không chỉ có những con số khô khan mà là sự giao thoa giữa kỹ thuật và xã hội, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống.
Càng học, chị càng thấy mình phù hợp nhờ tư duy logic về kỹ thuật đã được rèn giũa từ bé. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.
Năm 1996, sau khi tốt nghiệp xuất sắc, chị lên đường sang Thái Lan học thạc sĩ, rồi chinh phục tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Tokyo – ngôi trường số 1 Nhật Bản. Trước những lời “cảnh báo” rằng ngành này quá nặng nhọc với phụ nữ, chị không thấy áp lực mà còn học đầy say mê.
“Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực”, chị Nga tâm niệm.
Chị Nga sau đó làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.
Nữ giáo sư nhìn nhận mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều đòi hỏi có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu của đề bài.
Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị “lăn lộn” để nhìn thấu đáo vấn đề. Khi đã ra được định hướng, “việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình”.
Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là “thành tựu”, theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, mỗi khi kết quả không đạt kỳ vọng, chị cần mẫn quay lại “lục lọi”, đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được “thắp” thêm sự tự tin để đi tiếp.
Chị Nga là người tiên phong ở Việt Nam nghiên cứu công nghệ màng lọc kỵ khí (AnMBR) để xử lý nước thải, phù hợp với khí hậu Việt Nam.
Điểm đặc biệt của công nghệ này không chỉ nằm ở việc làm sạch nguồn nước mà còn mở ra nhiều tiềm năng: tái sử dụng nước cho nông nghiệp hay thu hồi những vật chất có ích (như khí sinh học) để phục vụ cuộc sống.
Chị Nga nhìn nhận hành trình đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thực tế rất dài, đòi hỏi sự kiên trì của người làm nghề và sự chung tay của cả cộng đồng. Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu về phát triển xanh, sạch và bền vững.
Sau 30 năm “lăn lộn” với những bài toán khó, chị Nga đánh giá chất lượng nước sẽ luôn là vấn đề sống còn của xã hội. Chị dự định tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán mà phương pháp truyền thống chưa thể chạm tới.
Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giáo sư tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài.
“Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua”, chị Nga tâm niệm.
Chị cũng nhìn nhận phụ nữ có những lợi thế riêng trong ngành kỹ thuật nhờ sự thấu cảm, khả năng phối hợp hài hòa và nhìn nhận thấu đáo.
“Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công”, chị nói.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã có các quyết định điều động như sau:
Ông Võ Nguyễn Ngọc An - Phó chánh văn phòng sở làm Phó trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính của sở.
Ông Trần Văn Thương - Phó trưởng phòng Giáo dục thường xuyên - Nghề nghiệp và Đại học của sở làm Hiệu trưởng Trường THPT Bà Rịa (khu vực 3, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).
Ông Võ Thanh Tú - Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Hùng Vương (khu vực 2, Bình Dương cũ) làm Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Ơn (khu vực 2).
Đồng thời trao các quyết định bổ nhiệm ông Nguyễn Hữu Phúc An - giáo viên Trường THPT Ngô Quyền (khu vực 3) làm Phó hiệu trưởng trường này.
Dịp này, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cũng trao quyết định bổ nhiệm lại ông Nguyễn Đức Thiết làm Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên Bà Rịa - Vũng Tàu.
Tại khu vực 1 (TP.HCM cũ), Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo trao các quyết định bổ nhiệm lại như sau:
Bà Phạm Thị Thu Hồng làm Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Giàu, bà Vũ Thị Hồng Châu làm Hiệu trưởng Trường THPT Phước Long, bà Lý Thị Mỹ Lệ làm Phó hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, bà Phạm Thị Hồng Lâm làm Phó hiệu trưởng Trường THPT Trần Hưng Đạo, bà Lê Thị Hồng Anh làm Phó hiệu trưởng Trường THPT Võ Văn Kiệt, ông Phan Khôi Long làm Phó hiệu trưởng Trường THPT Trần Quang Khải, bà Huỳnh Thị Thúy Hằng làm Phó hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh, bà Hà Thanh Vân làm Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Tân Bình.
Trước đó, giám đốc sở này cũng trao quyết định điều động ông Nguyễn Anh Dũng - Hiệu trưởng Trường THPT Tân Bình làm Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương (khu vực 1), bổ nhiệm ông Ngô Hùng Cường - Phó hiệu trưởng Trường THPT Trần Khai Nguyên (khu vực 1) làm Hiệu trưởng trường này.
Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2. Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
"Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học", Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics - Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người - máy (Human-Computer Interaction - HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
"Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm", Châu nói.
Nghiên cứu này có tên "Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh", do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người - máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là "khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó". Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
"Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba", bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
"Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều", Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những "bến đỗ", Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường "trong mơ". Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Ngày 4-4, Sở Nội vụ tỉnh Đồng Nai đã trao quyết định của UBND tỉnh về việc bổ nhiệm TS Đặng Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường đại học Đồng Nai, giữ chức vụ Hiệu trưởng nhà trường.
Đại diện UBND tỉnh Đồng Nai cho hay việc bổ nhiệm TS Đặng Anh Tuấn trong bối cảnh tỉnh Đồng Nai đang trình trung ương xem xét lên thành phố trực thuộc trung ương.
Vì vậy, tỉnh Đồng Nai mong muốn tân hiệu trưởng Trường đại học Đồng Nai tiếp tục cùng tập thể nhà trường xây dựng tập thể đoàn kết, đóng vai trò then chốt trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Đồng thời, Trường đại học Đồng Nai phải trở thành cơ sở giáo dục đại học chất lượng cao mang tầm khu vực và quốc tế như nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất đã xác định.
TS Đặng Anh Tuấn 45 tuổi, có trình độ chuyên môn tiến sĩ Luật, cử nhân Anh văn.
Ông trưởng thành từ Học viện Cảnh sát Nhân dân Bộ Công an.
Từ tháng 7-2025, TS Đặng Anh Tuấn được Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai phân công, giao nhiệm vụ Phó hiệu trưởng vụ phụ trách, điều hành Trường đại học Đồng Nai.
Ông Đặng Anh Tuấn cũng vừa trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND tỉnh khóa XI (nhiệm kỳ 2026-2031).
Trong thời gian ngắn được giao phụ trách nhà trường, TS Đặng Anh Tuấn đã tạo ra dấu ấn cho Trường đại học Đồng Nai như ổn định đoàn kết nội bộ nhà trường, vừa đưa ra nhiều giải pháp cho nhà trường.
Cụ thể, ông Tuấn cùng tập thể hoàn thiện đề án thu hút nhân lực trình độ cao và đề án xây dựng, phát triển Trường đại học Đồng Nai giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn 2045.
Hiện Trường đại học Đồng Nai cũng vừa tiếp nhận toàn bộ diện tích đất cùng các công trình, tài sản gắn liền với trụ sở cũ của phường Bình Phước để nâng cấp, cải tạo làm cơ sở 2.
Theo định hướng, cơ sở 2 của Trường đại học Đồng Nai sẽ tập trung các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa trình độ cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và cán bộ văn hóa - xã hội tại các xã, phường khu vực phía Bắc của tỉnh Đồng Nai (khu vực tỉnh Bình Phước cũ).
Đồng thời, nhà trường sẽ mở rộng đào tạo hệ đại học chính quy đối với các ngành sư phạm nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu nguồn nhân lực giáo dục tại địa phương.
Ngoài ra, nhà trường bám sát định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Nai để mở thêm các ngành đào tạo về kỹ thuật nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ chế biến nông, lâm sản…
