Cây atiso có nguồn gốc từ Địa Trung Hải xa xôi đã trở thành biểu tượng cho sự phát triển kinh tế Lâm Đồng, là nét đẹp văn hóa để người đi xa thấy nhớ mùa atiso, du khách ghé thăm không quên đem về những sản phẩm từ atiso như món quà đặc trưng của xứ lạnh.
Tôi và người nông dân từ nhiều vùng miền chọn về đây lập nghiệp biết ơn Đà Lạt theo cách của riêng mình.
Giữa thiên nhiên và nhân sinh luôn có mối quan hệ sâu sắc, khí hậu quanh năm mát mẻ, se lạnh, nhiều sương mù và mưa phùn đã tạo nên một kiểu tính cách người làm nông điềm tĩnh, hiền lành dù vất vả nhưng không lam lũ.
Thiên nhiên cũng ưu đãi cho cây atiso phát triển khỏe mạnh tươi tốt trở thành cây nông nghiệp chủ điểm kinh tế biết bao thế hệ người dân Đà Lạt từ Thái Phiên, Trại Mát, Xuân Trường (những vùng chuyên canh trồng atiso một thời).
Từ những cây giống bén duyên đầu tiên trong vườn thực nghiệm atiso đã có mặt phủ che những đồi cao lũng thấp.
Tôi yêu tuổi thơ bao nhiêu thì cũng yêu những mùa atiso bấy nhiêu. Trong con đường của ký ức có đứa lười lao động sợ ra giêng khi hoa atiso đã già phải ngủ gật lấy tim sơ chế hoa. Tôi học được sự sáng tạo của con người luôn bắt nguồn từ lao động.
Để lấy tim sơ chế hoa, người dân biết chế chiếc muỗng dẹp mà không dùng dao vì nguy hiểm và lẹm hoa. Dao xắt hoa cũng được chế tạo sao cho hợp với bông, bàn xắt rễ cũng đặc trưng cho cây atiso. Có thể nói nhìn dụng cụ lao động biết nó chỉ dành cho loài cây atiso.
Đêm đêm bên ánh đèn rồi đến ánh điện người lớn trẻ con đàn ông đàn bà ai có việc nấy, miệt mài chuyên nghiệp cùng những mùa atiso. Trẻ con lấy tim vì dễ dàng, phụ nữ khéo léo và xắt bông, đàn ông có sức xắt tất cả các khâu.
Những đêm dài ngủ ít thấy mệt nhưng có tiền lao xao khắp đầu làng cuối ngõ. Khi chạy nhảy qua thềm tuổi thơ ngoái đầu nhìn lại hình như đứa nào cũng thấy rưng rưng nhớ. Vậy đó người ta chỉ kịp yêu kịp nhớ kịp thương khi đã đi qua khi đã thấm những ngày xa.
Người tiêu dùng, nhà khoa học yêu cây atiso vì những công dụng tuyệt diệu của nó… Còn tôi, tôi yêu nó bởi nó gắn bó với chúng tôi suốt hành trình tuổi thơ. Có đứa học sinh của tôi đi xa chẳng nhớ bài tôi dạy thêm, em nhớ về một lần đói bụng cô múc cho dĩa cây con atiso xào thịt và chén chè hoa atiso nấu đậu xanh.
Tôi cũng như em, tôi nhớ những ngày vất vả theo mẹ đi lấy tim, tôi nhớ những lần trèo lên mái tôn phơi hoa.
Chỉ cần nhìn thấy ông mặt trời quạu quọ, xị mặt là y như rằng hốt hoảng ùa nhau trèo lên mái nhà quét bông. Tiếng chổi tre lao xao, tiếng la, tiếng hối thúc vào không gian bình yên của ngày.
Tôi nhớ sau mùa thu hoạch cùng lũ bạn ra vườn đi mót rễ, mót thân ngắn người ta bỏ về phơi bán lấy tiền làm bánh, nấu chè. Những kỷ niệm vừa mệt vừa vui của những đứa con lớn lên cùng atiso.
Mùa atiso làm thay da đổi thịt một vùng đất. Nhờ nó mà những ngôi nhà nơi tôi ở cứ cao dần, vươn dần lên trong nắng. Nó đem về bình yên hạnh phúc, cuộc sống ấm no đủ đầy qua bao thập kỷ.
Giờ đây có nhiều cây trồng nông nghiệp cao ra đời kinh tế hơn, đỡ vất vả hơn. Nhưng chẳng ai nỡ phụ nó cả, nó vẫn có vị trí đặc biệt trong lòng những người dân thân yêu như thể mối tình đầu luôn là mối tình thiêng liêng và cao đẹp nhất không gì thay đổi. Nó vẫn là biểu tượng trong lòng những người con xứ sương mù.
Những mùa atiso thương nhớ đã chắp cánh cho tôi đến lớp, đến trường. Mùa atiso đã đưa bạn bè tôi đi đến những thành phố cao rộng để tắm táp trên dòng sông tri thức rồi trở về lại chính nơi nuôi dưỡng mình tạo ra những nền nông nghiệp cao, những cơ sở lai tạo, những hợp tác xã đưa cây atiso đi xa. Những người bạn tôi vẫn miệt mài bén duyên với đất với cây.
Những người bạn trẻ của tôi đã từ bỏ thành phố về nhà xây dựng, lại quảng bá phát triển sản phẩm từ cây atiso… Họ đang tiếp nối thế hệ của những cô dì, chú bác, tiếp tục ươm trồng một nền nông nghiệp hiện đại kế thừa và phát triển.
Nhìn lại sự phát triển của thành phố mình yêu hơn thế kỷ trôi qua, người còn người mất. Trong nhịp thở thời gian tôi nghe cổ họng mình đượm vị ngọt của ly trà hoa atiso mát dịu. Vị đắng, vị ngọt của chiếc lá atiso như vòng quay của vùng Thái Phiên tôi sống – có những bước thăng, bước trầm.
Có những biến chuyển suy nghĩ trong hành trình làm nông của người dân. Khi thịnh chỉ mong con cháu mình một đời gắn bó với nghề nông; khi suy mong nó bứt ra khỏi đất khỏi vườn. Nhưng cuối cùng chúng tôi vẫn quay về bên vườn cây giữa nhiều sự lựa chọn như hậu vị ngọt ngào nhớ thương dẫn chúng tôi về bên những mùa hoa atiso đang bừng lên giữa đất trời phố núi cao nguyên.
Bài viết "Càng lớn tuổi, càng có địa vị trong xã hội vợ chồng càng khó chia sẻ, nói chuyện với nhau?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều ý kiến của bạn đọc. Các ý kiến phân tích nguyên nhân khó nói chuyện của những người "bạn cùng nhà" dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Người ta thường tin rằng càng sống lâu với nhau, càng trải qua nhiều biến cố, vợ chồng sẽ tự khắc hiểu nhau, chẳng cần nói nhiều. Nhưng thực tế càng thành công, nhiều cặp đôi lại nói chuyện với cả thế giới trơn tru hơn là với chính người đầu gối tay ấp.
Như bạn đọc Na nhận xét: “Nhiều cặp vợ chồng hiện đại đang giỏi giao tiếp với cả thế giới nhưng lại vụng về với chính người bên cạnh mình”.
Bạn đọc Lam nói thẳng: “Đáng sợ nhất không phải là cãi nhau, mà là im lặng”.
Cũng theo bạn đọc này, cãi nhau ít nhất còn cho thấy hai người còn muốn tương tác, còn im lặng kéo dài chỉ đơn giản là không còn gì để nói.
Nhiều người vin vào một niềm tin rất phổ biến: sống lâu thì tự hiểu nhau. Nhưng bạn đọc Mai phản biện: “Càng lâu lại càng phải nói, nếu không khoảng cách sẽ lớn dần. Bởi con người không đứng yên. Mỗi giai đoạn cuộc đời, mỗi áp lực công việc, mỗi trải nghiệm mới đều thay đổi cách suy nghĩ. Nếu không cập nhật cho nhau bằng những cuộc trò chuyện thì việc tự hiểu chỉ là ảo tưởng”.
Bạn đọc Yến Anh cho rằng nếu muốn thì sẽ tìm cách, không muốn thì tìm lý do.
“Công việc có thể chiếm nhiều thời gian, nhưng không thể chiếm luôn cả nhu cầu kết nối. Khi người ta thật sự muốn giữ một mối quan hệ, họ sẽ tìm được cách, dù là một bữa cơm tối, một cuộc trò chuyện ngắn, hay đơn giản là vài phút hỏi han tử tế”, bạn đọc Yến Anh bình luận thêm.
Bạn đọc Anh ví von rất đúng: “Bận cỡ nào cũng nên quan tâm nhau, giống như bếp lâu quá không nấu thì củi lửa sẽ nguội lạnh”.
Ở một góc thực tế, bạn đọc Quang kể câu chuyện của mình: “Vợ tôi đi công tác suốt, về chỉ nói dăm ba câu rồi mạnh ai nấy ngủ. Một hình ảnh tưởng chừng bình thường, nhưng lại là chân dung của rất nhiều cuộc hôn nhân hiện đại”.
Và khi đã có “địa vị”, một yếu tố khác bắt đầu chen vào đó chính là cái tôi. Bạn đọc Giang chỉ ra: “Ai cũng có cái tôi của mình, ai cũng muốn thể diện, không chịu hạ mình dù là chuyện nhỏ. Phần vì công việc căng thẳng, cứ cho qua rồi tới một ngày nào đó khó hàn gắn”.
Không phải mọi cuộc hôn nhân nguội dần đều bắt đầu từ sự thay đổi tính cách hay địa vị. Nhiều bạn đọc cho rằng gốc rễ của sự xa cách đôi khi nằm ở chính nhịp sống hiện đại.
Bạn đọc Minh Tâm nhìn nhận: “Không phải ai có địa vị cũng khó chia sẻ. Vấn đề nằm ở nền tảng giáo dục gia đình và quan điểm về hạnh phúc của mỗi người”.
Trong khi đó, bạn đọc Lan lại chỉ ra một thực tế: “Không phải do hết yêu, mà là do con người ta dồn hết năng lượng cho công việc, đến lúc về nhà thì cạn năng lượng, không còn gì để chia sẻ nữa”.
Bạn đọc NhatTin phân tích: “Vợ chồng còn trẻ quan tâm tình cảm, có con thì lo con, lớn nữa thì lo tiền bạc, bệnh tật… có chức vụ thì ôm cả núi việc, mang về nhà làm tới khuya, người rã rời, chỉ muốn ngủ”.
Một góc nhìn khác đến từ bạn đọc Khang, khi nhắc đến vai trò của con cái:
“Những đứa con là mối gắn kết của vợ chồng. Nhưng khi con lớn, có thế giới riêng thì cha mẹ cũng ngày càng xa cách. Con cái giống như cầu nối tạm thời. Khi cây cầu đó rút đi, hai người nếu không có nền tảng kết nối riêng sẽ bỗng nhiên thấy lạc nhau ngay trong chính ngôi nhà”.
Bài báo Đừng tận hưởng kỳ nghỉ dài ngày 30-4, 1-5 theo lối cũ nữa, đây là những cách 'tuyệt cú mèo'! nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc Bảo Châu cho biết về quê, ăn cơm cùng gia đình, thỉnh thoảng gặp bạn bè là đã trọn vẹn kỳ nghỉ lễ.
Còn bạn đọc Tý Em nói sẽ về quê ăn những món bình dân mà bạn nhớ nhất khi xa quê. “Không màu mè, không check-in, chỉ là bữa cơm gia đình thôi mà cảm giác hạnh phúc khác hẳn”, bạn đọc bày tỏ.
Tý Em cho biết rảnh thì phụ ba mẹ việc vặt, không thì nằm võng hoặc ra xóm xem trẻ con chơi những trò hồi nhỏ như keo, đá bóng cũng rất vui.
Bạn đọc Nhím chia sẻ về quê để thưởng thức đồ ăn mẹ nấu, quà quê như dưa muối, gà luộc; đi chơi xa không có được.
Nhím cũng kể về trải nghiệm cắm trại ven sông cùng em, tối đốt lửa, kể chuyện, hát hò, còn trưa chiều uống cà phê sữa, nằm võng nghỉ ngơi cảm giác thật tuyệt.
Bạn đọc Kha Kha cho biết sẽ dành kỳ nghỉ cho gia đình bằng cách tổ chức picnic nhỏ, nấu ăn chung và chơi team building cùng cả nhà nội ngoại, thay vì đi du lịch đông đúc.
Trong khi bạn đọc Quốc Đạt cho rằng những hoạt động dành cho kỳ nghỉ lễ 30-4, 1-5 trong bài báo cũng có thể thực hiện vào cuối tuần bình thường, nhưng trong các dịp nghỉ dài như 30-4, nhiều người thường về quê hoặc đi du lịch hơn.
Kỳ nghỉ không chỉ là thời gian đi chơi xa, mà còn là cơ hội để khám phá gần nhà, thử những điều mới.
Bạn đọc Quỳnh Trang cho biết trong dịp lễ, có thể ghé thăm bảo tàng vì nhiều nơi có những chuyên đề thú vị.
Bạn đọc Hoa Hồng thích biến kỳ nghỉ thành thời gian “reset” bản thân thay vì chỉ đi check-in, vì đi nhiều mà không nghỉ thật sự dễ mệt hơn.
“Nếu áp dụng kiểu nghỉ dưỡng nhẹ nhàng, đọc sách, tập yoga hoặc học kỹ năng mới thì chắc tinh thần sẽ khác hẳn”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Thảo tính làm một chuyến khám phá TP.HCM như khách du lịch. Cô nói sẽ mặc áo cờ đỏ sao vàng đúng dịp 30-4, đi những địa điểm chưa từng ghé qua dù sống ở đây lâu rồi.
“Có thể thử quán ăn lạ, vào bảo tàng, đi triển lãm… rồi quay vlog. Đôi khi cái mới lại nằm ngay gần mình”, Thảo nói.
Bạn đọc Thảo Vy cho biết ưu tiên các hoạt động nhẹ nhàng, gần nhà hoặc dành thời gian cho gia đình.
“Cũng hứng thú thử mấy cái mới, chắc tham gia một hoạt động ngoài trời, check-in 30-4 cho đỡ “dính” điện thoại. Nghỉ lễ mà chỉ nằm lướt TikTok thì nhanh hết ngày mà lại thấy tiếc”, Vy nói.
Bạn đọc Hà chia sẻ thích ăn uống nên lịch trình nghỉ lễ là sáng, trưa, tối đều ăn, xen kẽ cà phê và đi dạo cho... đỡ thấy tội lỗi.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, số người tự nguyện gia nhập quân đội Thái Lan đã tăng đều trong vòng 5 năm qua.
Trong đợt tuyển quân tháng 4 năm nay, tại một số khu vực, quân đội thậm chí không cần tổ chức bốc thăm như thường lệ do lượng đăng ký tự nguyện đã đủ chỉ tiêu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều căng thẳng, đặc biệt sau các cuộc đụng độ biên giới với Campuchia khiến khoảng 40 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng trong năm 2025.
Tuy nhiên, động lực chính lại đến từ yếu tố kinh tế. Nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm khiến cơ hội việc làm - đặc biệt với người trẻ - ngày càng hạn chế. Hai trụ cột là xuất khẩu và du lịch đều suy yếu, trong đó du lịch chịu tác động nặng nề từ xung đột Iran.
Bên cạnh đó, giá các mặt hàng nông sản chủ lực như gạo và mía giảm, trong khi chi phí phân bón tăng, khiến thu nhập khu vực nông thôn tiếp tục bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, quân đội trở thành một trong số ít lựa chọn mang lại sự ổn định. Người nhập ngũ nhận khoảng 11.000 baht (khoảng 340 USD) mỗi tháng, kèm theo chỗ ở, ăn uống và chăm sóc y tế. Dù không cao theo tiêu chuẩn quốc tế, mức thu nhập này vẫn được xem là ổn định, thậm chí cao hơn lương tối thiểu tại nhiều địa phương.
Không chỉ vì thu nhập, việc tình nguyện nhập ngũ còn giúp nhiều thanh niên tránh rủi ro bị gọi nghĩa vụ bắt buộc kéo dài.
Theo quy định, nam giới Thái Lan khi bước sang tuổi 21 phải tham gia tuyển quân; nếu không đủ người tình nguyện, họ sẽ phải bốc thăm.
Người rút thẻ đỏ sẽ phục vụ khoảng hai năm, trong khi thẻ đen được miễn. Tuy nhiên năm nay, tại nhiều nơi, số người tự nguyện đã vượt chỉ tiêu ngay từ đầu.
"Tôi không muốn mạo hiểm bị gọi nhập ngũ", Purithat Thatvorchaiwat, sinh viên ngành truyền thông số 22 tuổi, cho biết. "Tôi thà đăng ký trước cho xong. Ít nhất sau khi tốt nghiệp, tôi cũng có việc để làm".
Dù vậy, xu hướng này vẫn gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan. Đảng Nhân dân đối lập - được nhiều cử tri trẻ ủng hộ - kêu gọi bãi bỏ nghĩa vụ quân sự, cho rằng thời gian phục vụ có thể làm gián đoạn sự nghiệp của thanh niên.
Ngoài ra, Thái Lan cũng đang đối mặt với thực tế tỉ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất thế giới, khiến số lượng nam giới đến tuổi nhập ngũ ngày càng giảm. Trước tình hình này, quân đội đang nỗ lực cải thiện hình ảnh, hiện đại hóa chính sách và mở rộng nguồn tuyển quân.
Dự kiến số liệu chính thức về lượng người tình nguyện nhập ngũ năm nay sẽ được công bố vào giữa tháng 4, và nhiều khả năng sẽ vượt mức của năm trước.