Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.
Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như “nhà sách quốc dân” vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả…
Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).
Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.
Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.
Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp “People make books, books make people” (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.
Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.
Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí “kim cương” nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.
Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là “trái tim” của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua “trái tim sách”. Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.
Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.
Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.
Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.
Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.
Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.
Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.
Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.
Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.
Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.
Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.
Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.
Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.
Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết… về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.
Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.
"Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. "Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người", ông nói.
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. "Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối", ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
Hai nghị sĩ Mỹ Pramila Jayapal và Jonathan Jackson đã kết thúc chuyến thăm 5 ngày tới Cuba hôm 5.4, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng áp lực lên chính phủ Cuba.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 6.4 đã đăng tải những bức ảnh về cuộc gặp giữa ông với hai vị nghị sĩ Mỹ trên mạng xã hội X. Ông Diaz-Canel viết rằng trong cuộc gặp, ông đã lên án "tác hại tội ác" do lệnh cấm vận của Mỹ gây ra cũng như "những lời đe dọa về các hành động hung hăng hơn nữa" từ phía Washington.
Nhà lãnh đạo Cuba đã nhắc lại sự sẵn sàng của chính phủ ông trong việc "tham gia cuộc đối thoại song phương nghiêm túc và có trách nhiệm, và tìm ra giải pháp cho những khác biệt hiện có". Hồi tháng trước, ông xác nhận các quan chức Mỹ và Cuba đã có các cuộc đàm phán.
Trong một tuyên bố, hai nghị sĩ Mỹ cho rằng lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế do Tổng thống Trump áp đặt đối với Cuba vào tháng 1 là "bất hợp pháp" và "gây ra đau khổ khôn cùng cho người dân Cuba".
"Đây là hình phạt tập thể tàn bạo - thực chất là một cuộc ném bom kinh tế vào cơ sở hạ tầng của nước này - đã gây ra thiệt hại vĩnh viễn. Hình phạt này phải được chấm dứt ngay lập tức", tuyên bố viết.
Tổng thống Trump đã ngăn chặn việc xuất khẩu dầu sang Cuba vào tháng 1 sau khi lực lượng Mỹ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, và ông đe dọa áp thuế đối với những quốc gia xuất khẩu dầu thô đến Cuba. Biện pháp này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng ở Cuba, theo AFP.
Trong khi đó, hai nghị sĩ Mỹ khẳng định chính phủ Cuba "đã gửi nhiều tín hiệu cho thấy đây là một thời điểm mới đối với đất nước". Họ lưu ý rằng chính phủ Cuba đã cho phép một nhóm điều tra của Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đến Cuba trong tuần trước để tiến hành một cuộc điều tra độc lập về vụ đấu súng chết người liên quan đến một chiếc thuyền được đăng ký tại Mỹ.
"Đây là chiến thắng của nước Mỹ, được tạo nên bởi Tổng thống Donald Trump và quân đội hùng mạnh của chúng ta", Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 7/4 viết trong thông cáo về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần Washington vừa đạt được với Tehran.
Bà Leavitt cho biết Tổng thống Trump đã dự tính chiến sự kéo dài 4-6 tuần ngay từ khi phát động chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng ngày 28/2. Sau 38 ngày chiến sự, bà cho rằng Mỹ đã "đạt được và vượt qua" các mục tiêu quân sự cốt lõi.
"Thành công của quân đội đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống và đội ngũ tiến hành các cuộc đàm phán khó khăn, mở ra cơ hội cho giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài", bà cho hay.
Nhà Trắng nhận định chiến dịch của Mỹ đã buộc Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng với khoảng 20% lượng dầu toàn cầu đi qua trong thời bình.
"Đừng bao giờ đánh giá thấp khả năng của Tổng thống Trump trong việc thúc đẩy thành công lợi ích của Mỹ cũng như đàm phán hòa bình", bà Leavitt nói thêm.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran xác nhận đã chấp thuận lệnh ngừng bắn hai tuần, nhưng cho hay điều này không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt.
"Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho hay.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi thông báo Iran sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn. Tuy nhiên, ông cho biết eo biển không mở lại hoàn toàn, mà tàu thuyền qua lại trong thời gian này "vẫn cần được điều phối bởi lực lượng vũ trang Iran và chịu một số hạn chế kỹ thuật".
Hiện chưa rõ các "hạn chế kỹ thuật" mà Iran áp đặt với tàu thuyền ở eo biển Hormuz là gì.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho hay Iran và Oman lên kế hoạch thu phí quá cảnh với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong hai tuần ngừng bắn. Số tiền này sẽ được chi cho tái thiết, Tasnim cho hay.
Tổng thống Trump ngày 7/4 thông báo Mỹ đã nhận được đề xuất hòa bình 10 điểm từ Iran và coi đây là "cơ sở khả thi" để tiếp tục đàm phán. Ông cũng quyết định tạm dừng đòn không kích nhắm vào các cây cầu và nhà máy điện Iran trong hai tuần để tạo điều kiện hoàn tất thỏa thuận.
Nhà Trắng không nêu chi tiết nội dung những "cơ sở khả thi" này, nhưng các đề xuất từ phía Iran được cho là bao gồm nới lỏng trừng phạt và yêu cầu Mỹ rút lực lượng chiến đấu khỏi khu vực. Một số nội dung khác như "quyền tiếp tục làm giàu uranium" cũng được đề cập trong phiên bản tiếng Ba Tư của kế hoạch, song lại không xuất hiện trong phiên bản tiếng Anh. Hiện chưa rõ lý do có sự khác biệt trong hai phiên bản này.
Một số nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán giữa hai bên có thể được tổ chức tại thủ đô Islamabad của Pakistan theo đề xuất của Thủ tướng Shehbaz Sharif vào ngày 10/4. Washington hoặc Tehran chưa đưa ra phản hồi chính thức về kế hoạch tổ chức vòng đàm phán trực tiếp sắp tới.
CNN dẫn lại tài liệu tiếng Ba Tư của Iran, cho rằng Tehran đã tuyên bố chiến thắng và buộc Mỹ chấp nhận toàn bộ kế hoạch hòa bình. Tuy nhiên, Tổng thống Trump bác bỏ, gọi thông tin của CNN là "giả mạo" và chỉ trích đài này lấy nguồn tin từ một trang tin giả ở Nigeria.
Thỏa thuận ngừng bắn được công bố chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư mà ông Trump đưa ra với Iran hết hạn vào 20h giờ miền đông của Mỹ (7h giờ Hà Nội ngày 8/4). Theo đó, Tehran phải chấp nhận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn đối mặt với các cuộc tấn công hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng và cầu đường của Iran.