“Nổi loạn tuổi teen” là khái niệm xuất hiện gần đây trong xã hội Mỹ để mô tả hiện tượng tụ tập của thanh thiếu niên, khởi phát bởi lời hẹn trên mạng xã hội. Đám đông thường có xu hướng cùng nhau đổ về những khu phố thương mại hoặc điểm công cộng để gây chú ý. Trong một số trường hợp, các cuộc gặp nhanh chóng leo thang thành hỗn loạn, ẩu đả và cướp giật.
Video nhiều sự việc đã lan nhanh trên mạng xã hội Mỹ thời gian qua, kéo theo tranh cãi về nguyên nhân cũng như cách xử lý. Giới chức thủ đô Washington đã triển khai cùng lúc hai biện pháp để đối phó hiện tượng “nổi loạn tuổi teen”.
Một mặt, thành phố tăng cường các hoạt động đêm dành cho thanh thiếu niên, trong đó có Teen Spring Jam tổ chức tại trung tâm giải trí Greenleaf hôm 4/4.
Mặt khác, thành phố áp dụng Đạo luật Giờ giới nghiêm Trẻ vị thành niên với tất cả cá nhân dưới 18 tuổi, bao gồm cả cư dân địa phương lẫn khách vãng lai. Theo đó, thiếu niên không được phép lưu lại tại các nơi công cộng hoặc khuôn viên cơ sở kinh doanh trong khung giờ giới nghiêm toàn thành phố, kéo dài từ 23h đêm đến 6h sáng hôm sau vào tất cả các ngày trong tuần.
Thành phố còn có các “Vùng giới nghiêm đặc biệt”, cấm người dưới 18 tuổi tụ tập thành nhóm từ 9 người trở lên. Giờ giới nghiêm tại đây có thể bắt đầu sớm hơn nhưng không trước 20h. Người vi phạm có thể bị bắt giữ.
Dù vậy, một số vụ ẩu đả vẫn xảy ra tại vùng đặc biệt xung quanh khu vực tổ chức sự kiện Teen Spring Jam nói trên, khiến 8 thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi bị bắt.
Diễn biến này một lần nữa đẩy Washington vào cuộc tranh cãi về trật tự công cộng và an toàn thanh thiếu niên. Thị trưởng Washington Muriel Bowser ủng hộ duy trì giới nghiêm và chỉ trích hội đồng thành phố trì hoãn bỏ phiếu gia hạn chính sách này, khi quy định hiện tại sẽ hết hiệu lực ngày 15/4.
Chủ tịch hội đồng thành phố Phil Mendelson cũng ủng hộ biện pháp này, nhưng thừa nhận vấn đề phức tạp hơn nhiều so với chỉ tổ chức hoạt động giải trí hay dựng rào cản về giờ giấc. Theo ông, người lớn dường như vẫn đang bị thanh thiếu niên “đi trước một bước” và phải tiếp tục tìm cách ứng phó mới.
Tại trung tâm giải trí Greenleaf, nhân chứng các vụ ẩu đả nói không khí bên trong sự kiện Teen Spring Jam khá tích cực. Song rắc rối lại xảy ra ngay bên ngoài trung tâm này.
Gwendolyn McKoy, 62 tuổi, sống đối diện trung tâm, kể rằng bà thấy một cuộc ẩu đả xảy ra ngay trong hàng người chờ vào sự kiện. Xe đạp, xe điện nằm vương vãi, một vài đứa trẻ trèo rào, còn cảnh sát chật vật tìm cách hạ nhiệt đám đông. Sau đó lại có thêm một vụ đánh nhau khác trên sân. Nhiều em bị cướp đồ, một cậu bé hoảng loạn tìm đến nhà của McKoy nhờ gọi điện cho mẹ vì em bị lấy mất giày.
Vài giờ trước đó, cảnh sát cũng giải tán một cuộc tụ tập khác phía sau trung tâm Banneker và bắt ba người sau khi xảy ra ẩu đả, dù lúc ấy còn chưa tới giờ giới nghiêm. Một nam thiếu niên 17 tuổi bị cáo buộc mang theo dao đến hiện trường. Một phụ nữ trưởng thành bị thương do dao đâm ở khu vực xảy ra ẩu đả, nhưng không nguy hiểm tính mạng.
Giới chức Mỹ cho rằng hiện tượng “nổi loạn tuổi teen” không chỉ diễn ra riêng tại vùng đô thị thủ đô Washington, mà đã xuất hiện ở nhiều thành phố lớn trên cả nước như Memphis, Miami và Chicago.
Thị trưởng Atlanta Andre Dickens cho biết chính quyền thành phố đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp, bao gồm việc trực tiếp gặp gỡ các thanh thiếu niên và đầu tư 50.000 USD vào mô hình “không gian cộng đồng”, nơi để giới trẻ có thể tụ tập và vui chơi một cách an toàn. Những không gian này có thể là các khu vui chơi điện tử, trung tâm giải trí cộng đồng hoặc câu lạc bộ không phục vụ đồ uống có cồn.
Tại Chicago, Ủy ban An toàn Công cộng thuộc Hội đồng Thành phố ngày 9/4 đã họp để tìm cách đối phó các vụ tụ tập gây rối. Các lãnh đạo địa phương đang cân nhắc phối hợp kiểm soát cùng những nền tảng mạng xã hội, nơi những cuộc tụ tập được nhen nhóm kế hoạch, song chưa có hành động cụ thể nào được đưa ra.
Ở New York, giới chức quận Bronx cũng đang chuyển trọng tâm chính sách ứng phó sang vai trò của mạng xã hội.
Sau vụ hỗn loạn tại trung tâm thương mại Bay Plaza hồi tháng 2, công tố viên quận Bronx cùng một số quan chức địa phương đã gửi thư cho TikTok, Snapchat, Instagram và YouTube đề nghị các công ty chủ động giám sát và gỡ bỏ nội dung cổ vũ hoặc tổ chức “nổi loạn tuổi teen”. Giới chức cũng muốn các nền tảng phối hợp với lực lượng hành pháp và cộng đồng để nhận diện sớm những sự kiện có nguy cơ mất an toàn.
Một số nghị sĩ Mỹ cho rằng đã tới lúc siết trách nhiệm phụ huynh. Có ý kiến đề xuất nghiên cứu mô hình phạt tiền cha mẹ nếu con em vi phạm giới nghiêm, tương tự quy định từng áp dụng tại một số khu vực lân cận Washington. Lập luận của nhóm này là chính quyền có thể tạo sân chơi và tăng tuần tra, nhưng không thể thay thế vai trò gia đình trong việc quản lý thanh thiếu niên.
Với nhiều người trẻ, các buổi tụ tập không hẳn xuất phát từ ý định gây rối, mà từ nhu cầu rất cơ bản như được gặp gỡ, nghe nhạc, nhảy múa và giao tiếp trực tiếp vào cuối tuần.
Một cô gái 18 tuổi nói rằng giới trẻ ở Washington gần như không có không gian phù hợp để vui chơi, nên họ tìm đến những không gian công cộng. Một thanh niên 19 tuổi tự nhận là streamer cũng nói mục tiêu của nhiều người chỉ là “được tụ tập thành một nhóm”.
Điện Kremlin thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phê duyệt lệnh ngừng bắn từ 16h ngày 11/4 (20h giờ Hà Nội) đến hết ngày 12/4 "nhân dịp lễ Phục sinh sắp tới của Chính thống giáo", đồng thời chỉ thị cho quân đội Nga ngừng tất cả hoạt động chiến đấu ở mọi mặt trận trong thời gian này.
Điện Kremlin thêm rằng Moskva vẫn sẵn sàng đáp trả mọi hành động khiêu khích của đối phương. "Chúng tôi cho rằng Ukraine sẽ làm giống như Nga", thông báo có đoạn.
Sau đó vài giờ, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã nhiều lần khẳng định sẵn sàng thực hiện các biện pháp "có qua có lại".
"Chúng tôi đã đề xuất lệnh ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh năm nay và sẽ hành động như vậy. Người dân cần một lễ Phục sinh không có mối đe dọa và có tiến triển thật sự để hướng tới hòa bình. Nga có cơ hội để tránh cho xung đột bùng phát trở lại sau lễ Phục sinh", ông nói.
Tổng thống Zelensky trước đó thông báo đã chuyển đề xuất ngừng bắn trong dịp lễ với Nga thông qua trung gian Mỹ. Điện Kremlin không đề cập đến đề xuất này.
Nga và Ukraine từng đạt được các lệnh ngừng bắn có thời hạn ngắn và mang tính hạn chế, song đều nhanh chóng cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận.
Lệnh ngừng bắn mới nhất được công bố khi quân đội Ukraine gần đây đẩy lùi được lực lượng Nga ở mặt trận đông nam, tốc độ tiến quân của Moskva cũng chậm lại kể từ cuối năm 2025, theo thống kê Viện nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở ở Mỹ.
Ngoài các cuộc phản công do Ukraine tiến hành, giới phân tích cho rằng nguyên nhân khiến đà tiến của Nga chậm lại là binh sĩ nước này bị chặn truy cập vào hệ thống Internet vệ tinh Starlink, cũng như Moskva cấm mạng xã hội Telegram. Đây là những công cụ thường xuyên được binh sĩ Nga sử dụng cho mục đích liên lạc, đặc biệt là phối hợp tiến hành tấn công bằng thiết bị bay không người lái.
Dù vậy, ISW nhận định Ukraine đang gặp bất lợi tại mặt trận Donetsk, cụ thể là khu vực gần hai thành phố chiến lược Kramatorsk và Sloviansk. Ukraine rút khỏi hai đô thị này là một trong những điều kiện của Nga để đạt thỏa thuận hòa bình, trong khi Tổng thống Zelensky đã bác bỏ khả năng nhượng đất và nỗ lực đàm phán đang rơi vào thế bế tắc.
Hãng thông tấn AFP cho biết Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014.
Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 - 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình "thiết kế và sản xuất chung", giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 - 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU "Tiêu chuẩn Trung Quốc" chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. "Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc", theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
Dữ liệu của trang theo dõi hàng hải dân sự Marine Traffic cho thấy khoảng 20 tàu hàng bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz tối 17/4, sau khi Iran thông báo mở cửa tuyến hàng hải này. Đây là nhóm tàu lớn nhất tìm cách đi qua khu vực kể từ khi Iran gần như đóng cửa eo biển để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ - Israel từ cuối tháng 2.
Tuy nhiên, các tàu nhanh chóng dừng lại, một số chiếc còn quay đầu mà chưa rõ nguyên nhân. Trong số này có 3 tàu container do tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp vận hành, song doanh nghiệp này từ chối bình luận.
Đến rạng sáng nay, phần lớn nhóm tàu đã quay đầu.
Dữ liệu theo dõi sau đó cho thấy một số tàu mới, chủ yếu là tàu chở dầu, đang tiếp tục hướng về eo biển Hormuz.
Nils Haupt, phát ngôn viên tập đoàn vận tải Hapag-Lloyd của Đức, doanh nghiệp có tàu bị mắc kẹt ở vùng Vịnh, nói với AFP rằng mở cửa Hormuz "nhìn chung là tin tốt". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh các hãng vận tải biển vẫn cần thông tin chi tiết về tuyến đường mà tàu thuyền có thể đi và thứ tự di chuyển, đề cập lo ngại về thủy lôi.
"Một nghìn tàu không thể ngay lập tức đi vào eo biển, điều đó sẽ gây hỗn loạn. Iran cần đưa ra thông tin rõ ràng. Chúng tôi sẽ sẵn sàng rời đi nếu một số câu hỏi được giải đáp trong cuối tuần này", ông nói.
Hiệp hội Chủ tàu Na Uy cho hay một số vấn đề quan trọng chưa được giải quyết, gồm rà phá thủy lôi, các điều kiện của Iran và cách thực thi trên thực tế.
Tập đoàn vận tải biển BIMCO cảnh báo thành viên không nên vội vã qua eo biển, viện dẫn mối đe dọa từ thủy lôi. Một cảnh báo của hải quân Mỹ mà Reuters xem được cũng nhắc đến nguy hiểm do loại vũ khí này gây ra.
Matt Wright, nhà phân tích vận tải hàng đầu tại công ty phân tích dữ liệu Kpler, cho biết vẫn chưa chắc chắn các tàu có thể đi theo tuyến đường nào để rời khỏi vùng Vịnh.
Dữ liệu của Bloomberg cho thấy có khoảng 770 tàu thương mại đang bật bộ phát đáp tín hiệu trong vịnh Ba Tư vào ngày 16/4, trong đó khoảng 360 tàu chở dầu khí. Trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát, số lượng tàu thuyền qua eo biển trung bình mỗi ngày là khoảng 120 chiếc, theo Lloyd's List.
Một quan chức cấp cao Iran nói với Reuters rằng tất cả tàu thương mại, gồm cả tàu mang cờ Mỹ, đều có thể đi qua eo biển Hormuz, song hành trình phải được phối hợp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tàu thuyền cũng sẽ bị giới hạn trong các luồng hàng hải được Iran coi là an toàn, trong khi tàu quân sự vẫn bị cấm.
