Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.
Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như “nhà sách quốc dân” vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả…
Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).
Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.
Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.
Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp “People make books, books make people” (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.
Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.
Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí “kim cương” nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.
Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là “trái tim” của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua “trái tim sách”. Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.
Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.
Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.
Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.
Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.
Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.
Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.
Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.
Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.
Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.
Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.
Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.
Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.
Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết… về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.
Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10-4 khẳng định Washington sẽ mở lại eo biển Hormuz "có hoặc không có" sự hợp tác của Iran, nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi trong các cuộc đàm phán là ngăn Tehran phát triển vũ khí hạt nhân.
Phát biểu trước chuyến công du trong nước, ông Trump cho biết Mỹ đã cử Phó tổng thống JD Vance tới Pakistan để gặp các quan chức cấp cao Iran, trong nỗ lực đạt được thỏa thuận hòa bình sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần được thống nhất trước đó.
"Chúng tôi sẽ mở lại vùng Vịnh, có hoặc không có họ… hay eo biển như cách họ gọi. Tôi nghĩ việc này sẽ diễn ra khá nhanh, và nếu không, chúng tôi vẫn có thể hoàn tất nó. Chúng tôi sẽ sớm mở lại tuyến này", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu - được xem là tâm điểm trong các cuộc đàm phán tại Islamabad.
Khi được hỏi về tiêu chí của một thỏa thuận "tốt", ông Trump nhấn mạnh: "Không có vũ khí hạt nhân. Đó là 99% của vấn đề".
Theo Hãng tin Fars ngày 11-4, phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu đã tới Islamabad (Pakistan) để tham gia các cuộc đàm phán với Mỹ.
Tham gia đoàn đàm phán còn có Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Ali Akbar Ahmadian, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati và một số nghị sĩ.
Fars dẫn lời phía Iran cho biết các cuộc đàm phán chỉ bắt đầu nếu đối phương chấp nhận các điều kiện tiên quyết do Tehran đưa ra.
Iran xác nhận đã chấp thuận các điều khoản của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, nhưng cảnh báo nếu xung đột tái diễn, nước này sẽ tiếp tục nhắm vào lợi ích của Mỹ trong khu vực và Israel.
Về phía Mỹ, Phó tổng thống JD Vance - người dẫn đầu phái đoàn - bày tỏ kỳ vọng đạt kết quả tích cực khi tới Pakistan, song nhấn mạnh Washington sẽ không dễ dàng nhượng bộ: "Nếu họ định qua mặt chúng tôi, họ sẽ thấy đội đàm phán không dễ tiếp nhận điều đó".
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi tăng cường phối hợp giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng trong các vấn đề quốc tế và khu vực, trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngày 11-4.
Chuyến thăm kéo dài hai ngày của ông Vương Nghị tới Bình Nhưỡng diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang được thúc đẩy trở lại, sau thời gian gián đoạn vì đại dịch COVID-19.
Theo phía Trung Quốc, hai bên nhất trí cần đẩy mạnh trao đổi và phối hợp trước "tình hình quốc tế phức tạp và biến động". Đáp lại, ông Kim Jong Un cũng đề cao việc mở rộng tiếp xúc ở nhiều cấp độ, cho rằng quan hệ chặt chẽ hơn là cần thiết để bảo vệ lợi ích chung.
Trước đó, Ngoại trưởng Vương Nghị đã hội đàm với người đồng cấp Triều Tiên ngày 9-4 và cam kết duy trì "đà phát triển tích cực" trong quan hệ song phương. Bắc Kinh cũng bày tỏ sẵn sàng mở rộng hợp tác thực chất với Bình Nhưỡng trong thời gian tới.
Cựu Phó tổng thống Kamala Harris cho biết bà đang cân nhắc khả năng tranh cử tổng thống Mỹ lần nữa vào năm 2028, sau thất bại trước Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.
Tại sự kiện ở New York ngày 10-4, khi được hỏi liệu bà có tham gia tranh cử lần nữa không, bà Harris trả lời rằng: "Có thể lắm. Tôi đang suy nghĩ về điều đó".
Bà nhấn mạnh quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc ai là người có thể đảm nhận tốt nhất vai trò tổng thống "vì người dân Mỹ".
Một người đàn ông 20 tuổi đã bị bắt sau khi ném bom xăng vào nhà riêng của CEO OpenAI, ông Sam Altman, tại San Francisco vào rạng sáng 10-4 theo giờ địa phương.
Theo cảnh sát, vụ việc xảy ra khoảng 4h sáng khi nghi phạm ném thiết bị gây cháy vào khu vực cổng bên ngoài, gây hỏa hoạn rồi bỏ trốn. Sau đó người này được cho là đã di chuyển tới văn phòng OpenAI, tiếp tục đe dọa sẽ phóng hỏa tòa nhà. Hiện các cáo buộc vẫn đang được xem xét.
Đại diện OpenAI xác nhận sự việc và cho biết không có ai bị thương. Cảnh sát chưa công bố động cơ của vụ tấn công.
Đây không phải lần đầu các cơ sở của OpenAI trở thành mục tiêu. Trước đó, trụ sở công ty từng phải phong tỏa do các lời đe dọa bạo lực, trong khi các cuộc biểu tình cũng thường xuyên diễn ra bên ngoài văn phòng tại khu Mission Bay (San Francisco).
"Tốc độ nâng cấp và bổ sung bệ phóng tên lửa, máy bay không người lái (UAV) của chúng ta trong thời gian ngừng bắn thậm chí còn nhanh hơn trước xung đột", tướng Majid Mousavi, tư lệnh Lực lượng Không quân Vũ trụ thuộcVệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết trong thông báo trên truyền hình hôm nay.
Video được công bố kèm theo cho thấy tướng Mousavi đang thị sát hoạt động tại các hầm ngầm chứa tên lửa và UAV tự sát tầm xa. Cùng với đó là hình ảnh các bệ phóng tên lửa đạn đạo xếp trong hầm, triển khai trên mặt đất và khai hỏa. Tuy nhiên, chưa rõ thời điểm ghi hình.
"Chúng tôi hiểu rõ đối phương không có khả năng tạo ra điều kiện tương tự, mà phải chuyển đạn dược đến theo từng đợt từ bên kia bán cầu. Họ đã thua trong cuộc chiến này, cũng như tại eo biển Hormuz, Lebanon và toàn bộ khu vực Trung Đông", ông Mousavi nói.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần trước tuyên bố chương trình tên lửa Iran đã bị "phá hủy về chức năng", trong đó tên lửa và bệ phóng đã "cạn kiệt, bị tàn phá và gần như hoàn toàn mất hiệu quả".
Tuy nhiên, Wall Street Journal ngày 10/4 dẫn các báo cáo của tình báo Mỹ cho rằng Iran vẫn có thể khôi phục một phần lực lượng tên lửa, bất chấp phải hứng chịu các cuộc không kích dữ dội trong 6 tuần xung đột.
Ảnh vệ tinh thương mại được CNN phân tích ngày 14/4 cho thấy Iran đang dọn dẹp lối vào các căn cứ tên lửa ngầm gần thành phố Khomeyn và Tabriz.
Sam Lair, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin (CNS) ở Mỹ, nhận định động thái này đã được dự đoán từ trước và là một phần trong kế hoạch vận hành các căn cứ tên lửa ngầm của Iran.
"Điều này phù hợp với khái niệm hoạt động tổng thể của thành phố tên lửa, đó là chống chịu đòn tập kích phủ đầu, khai thông lối ra vào rồi phóng tên lửa trở lại", Lair giải thích.
Theo giới chức Mỹ và Israel, kho tên lửa Iran đã giảm khoảng một nửa so với trước khi xung đột bùng phát, song nước này vẫn còn hàng nghìn quả đạn tầm ngắn và tầm trung có thể được đưa ra khỏi nơi cất giấu hoặc lấy từ cơ sở dưới lòng đất.
"Các quan chức Israel nói rằng Iran còn hơn 1.000 trong tổng số 2.500 tên lửa tầm trung mà nước này sở hữu vào thời điểm chiến sự bùng phát. Phần còn lại đã được khai hỏa hoặc bị phá hủy", Wall Street Journal cho hay.
Theo các nguồn tin, nỗ lực đưa ra thỏa thuận ngừng bắn gần như tan vỡ sau khi một cuộc tấn công của Iran vào một cơ sở hóa dầu của Ả Rập Xê Út đã làm Riyadh phẫn nộ và đe dọa làm chệch hướng tiến trình ngoại giao kéo dài nhiều tuần.
Trong bối cảnh hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để yêu cầu Iran đồng ý ngừng bắn và mở cửa eo biển Hormuz gần kết thúc, các quan chức Pakistan đã nỗ lực truyền đi thông điệp cho Washington và Tehran.
Một nguồn tin cho biết nỗ lực của Pakistan bao gồm việc liên lạc trực tiếp với các quan chức cấp cao của tất cả các bên, trong đó có ông Trump, Phó tổng thống Mỹ JD Vance và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, cũng như Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi và chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Sau vài giờ "căng thẳng, nghẹt thở" mà "các cuộc đàm phán gần như đổ vỡ", Iran đã đồng ý ngừng bắn tạm thời vô điều kiện và bước vào đàm phán.
Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Pakistan đã làm việc suốt đêm, trao đổi với các quan chức cấp cao của Mỹ, Iran, Ả Rập Xê Út và các quan chức khác cho đến khi ông Trump công bố đạt được ngừng bắn vào ngày 7.4 theo giờ Mỹ (rạng sáng 8.4 tại Pakistan).
Nguồn tin cho biết vài phút trước khi ông Trump đăng tải thông báo, ông đã điện đàm với Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir.
Dù bày tỏ "sự giận dữ mạnh mẽ nhất từ trước đến nay" với Iran về cuộc tấn công vào Ả Rập Xê Út - quốc gia mà Pakistan có hiệp ước phòng thủ chung và có thể khiến nước này bị kéo vào cuộc chiến - Islamabad vẫn muốn Washington đảm bảo rằng Mỹ sẽ kiềm chế các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Iran.
Các quan chức Iran nói rằng họ đã phát động cuộc tấn công vào khu phức hợp hóa dầu ở Jubail sau một cuộc tấn công của Israel vào một cơ sở hóa dầu của Iran. Họ nói thêm rằng Tehran không thể bước vào đàm phán nếu các cuộc tấn công như vậy vẫn tiếp diễn.
Pakistan sau đó đã nói với quan chức Mỹ rằng các hành động của Israel đang gây nguy hiểm cho các nỗ lực hòa bình và Islamabad có thể không thuyết phục được Iran ngồi vào bàn đàm phán. Chỉ sau khi nhận được sự đảm bảo rằng Israel sẽ kiềm chế, Pakistan mới có thể thuyết phục Tehran đồng ý với lệnh ngừng bắn tạm thời.
Một nguồn thạo tin tiết lộ Israel đã phản đối một thỏa thuận với Iran vì tin rằng Tel Aviv có thể đạt được nhiều thành quả hơn về mặt quân sự để làm suy yếu hơn nữa ban lãnh đạo của Iran, nhưng cuối cùng Israel đã ủng hộ quyết định của ông Trump. Nguồn tin thứ hai tiết lộ Israel đã gây áp lực buộc chính quyền ông Trump không đạt thỏa thuận với Tehran.
Trong một bài phát biểu trên truyền hình vào tối 8.4, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel vẫn chưa đạt được tất cả các mục tiêu của mình, nhưng có thể làm như vậy thông qua một thỏa thuận Mỹ - Iran hoặc bằng cách tiếp tục giao tranh.
Reuters cho hay giới chức tại Islamabad đã làm việc xuyên đêm nhằm vận động Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn.
Một nhà ngoại giao Trung Đông tiết lộ Iran đã đề xuất công nhận chủ quyền của nước này đối với tuyến đường thủy eo biển Hormuz. Tehran cũng yêu cầu quyền theo đuổi năng lượng hạt nhân và đạt được các thỏa thuận phòng thủ song phương với các quốc gia trong khu vực.
Trong khi đó, các nhà đàm phán muốn hướng đến việc tránh xa các vấn đề mà các bên khó nhượng bộ trong thời gian ngắn. Nhà Trắng tiết lộ các cuộc đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột dự kiến bắt đầu vào ngày 11.4.
Vào thời điểm ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif gửi đề nghị đàm phán đến 2 nước, trời đã gần sáng ở Islamabad.
“Chúng tôi đã làm việc xuyên đêm. Nếu chúng ta biến điều này thành một cuốn sách, nó sẽ đóng vai trò như một bài học lớn cho quốc gia này và cho các thế hệ mai sau, về cách không bỏ cuộc trong một tình huống vô vọng”, ông Sharif phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 8.4.
