Chiều qua (6.4), Reuters dẫn một số nguồn tin tiết lộ Mỹ và Iran đã nhận được dự thảo thỏa thuận ngừng bắn trong 45 ngày và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Dự thảo này được đưa ra bởi Pakistan và cũng đã gửi cho Mỹ lẫn Iran. Tuy nhiên, phản hồi về vấn đề này, Tehran đã bác bỏ việc ngừng bắn ngắn hạn, cho rằng điều này chỉ giúp Mỹ “câu giờ” để chuẩn bị cho các cuộc tấn công khác.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố nước này muốn có một thỏa thuận lâu dài là “chấm dứt chiến tranh và ngăn chặn tái diễn chiến tranh”. Về đề xuất 15 điểm của Washington, ông Baghaei cho biết Tehran đã đưa ra phản hồi và sẽ công bố “khi cần thiết”. Ông nói thêm rằng đừng gắn kết các đàm phán ngoại giao với các tối hậu thư và lời đe dọa bằng các hành động vi phạm tội ác chiến tranh.
Tối hậu thư và lời đe dọa mà người phát ngôn Baghaei đề cập ám chỉ việc Tổng thống Trump mới đây viết trên mạng xã hội rằng Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trước 8 giờ tối thứ ba theo giờ bờ Đông nước Mỹ (tức 7 giờ sáng ngày 8.4 theo giờ VN). Nếu không đáp ứng yêu cầu, Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công hạ tầng dân sự và nhà máy điện của Iran để nước này phải “sống trong địa ngục”. Lời đe dọa này bị các chính trị gia Mỹ chỉ trích là vi phạm tội ác chiến tranh theo luật quốc tế. Trước đây, ông Trump đã từng đưa ra tối hậu thư tương tự nhưng cũng 2 lần gia hạn.
Giữa bối cảnh đó, giá dầu thô tuy có lúc giảm chút ít nhưng vẫn luôn dao động ở mức cao. Đến tối qua, giá dầu Brent ở mức 108,6 USD/thùng, dầu WTI là 110,4 USD/thùng. Không những vậy, Tập đoàn Goldman Sachs đánh giá nguồn cung năng lượng sắp tới còn khó khăn hơn. Cụ thể, hơn 1 tháng qua thì thế giới vẫn còn nguồn dự trữ nhất định, nhưng nếu nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị đình trệ trong thời gian tới thì tình trạng thiếu hụt toàn cầu sẽ tăng cao, nhất là thiếu hụt cục bộ, do các nguồn dự trữ bị giảm mạnh. Tình trạng thiếu hụt càng căng thẳng hơn với những nước như Hàn Quốc vốn có khoảng 50% nguồn cung đi qua Hormuz.
Do thiếu hụt nguồn cung, giá nhiên liệu máy bay từ cuối tháng 3 đã tăng lên mức 195 USD/thùng, cao gấp đôi so với mức giá hồi cuối tháng 2 trước khi chiến sự Iran bùng nổ. Khi cuộc chiến càng kéo dài, những quốc gia không tự chế biến nhiên liệu máy bay hoặc nguồn cung hạn chế thì tình hình càng khó khăn hơn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo tổn thất về nguồn cung dầu trong tháng 4 sẽ trầm trọng gấp đôi tháng 3 nếu tình hình còn tiếp diễn, dẫn đến việc thiếu hụt nhiên liệu máy bay và dầu diesel trên diện rộng. Thực tế tình trạng này đang khiến cho nhiều hãng hàng không phải xem xét giảm tần suất bay. Bloomberg dẫn lời người đại diện Hãng hàng không Lufthansa (Đức) đang xem xét ngừng hoạt động 40 chiếc máy bay. Phát ngôn viên của Scandinavian Airlines thì cho biết từ tháng 3 – 4, hãng này giảm khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu máy bay tăng vọt. Hãng hàng không Mỹ United Airlines dự kiến cắt giảm nhiều chuyến bay trong thời gian tới. Tình trạng này dẫn đến hệ quả tất yếu là chi phí di chuyển tăng cao, gây ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
Chuyên gia Caitlin Welsh, Giám đốc Chương trình An ninh và thực phẩm toàn cầu – Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), cảnh báo sự gián đoạn thị trường năng lượng và phân bón, do cuộc chiến Iran gây ra, đang đe dọa thị trường nông nghiệp và giá lương thực trên toàn thế giới. Cụ thể hơn, bà Welsh chỉ ra cuộc chiến Iran đang ảnh hưởng hệ thống lương thực thông qua 2 lĩnh vực: giá năng lượng và giá phân bón.
Theo đó, giá năng lượng cao dẫn đến giá thực phẩm cao vì một số lý do. Năng lượng tác động từ máy kéo và hệ thống tưới tiêu đến vận chuyển và làm lạnh trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Chi phí năng lượng cao sẽ làm cho giá cả tăng. Hơn nữa, khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng dẫn đến nhu cầu chuyển hướng sang các nguồn nhiên liệu thay thế, bao gồm nhiên liệu sinh học. Như thế, nông dân có xu hướng chuyển sang canh tác các loại cây trồng phục vụ cho nhiên liệu sinh học. Bên cạnh đó, giá năng lượng cao làm tăng giá phân bón, bởi khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) là đầu vào quan trọng cho chế biến phân bón dựa trên nitơ. Thực tế, giá LNG kéo theo giá phân bón như amoniac và urê cũng tăng lên. Điều này kết hợp cùng việc giá dầu cao làm tăng chi phí chế biến và vận chuyển, nên mức giá cuối cùng càng cao hơn.
Không những vậy, trước khi cuộc chiến Iran bùng nổ, từ 20 – 30% sản lượng xuất khẩu phân bón toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, bao gồm khoảng 23% amoniac, 34% urê, và 20% phốt phát được giao dịch. Eo biển này cũng là nơi lưu thông của khoảng 20% LNG và khoảng 45% xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Trong đó, lưu huỳnh là một sản phẩm phụ của quá trình chế biến dầu, được sử dụng để sản xuất phân bón phốt phát. Kết quả, đến cuối tháng 3, giá urê kỳ hạn toàn cầu ở mức 693 USD/tấn, tăng 49% so với giá ngay trước cuộc xung đột.
Những thực tế trên gây ảnh hưởng giá cả thực phẩm toàn cầu. Theo một dự báo, nếu cuộc chiến Iran kéo dài đến sau tháng 6 tới đây, đồng thời giá dầu tiếp tục duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong cùng giai đoạn, thì Chương trình Lương thực thế giới của Liên Hiệp Quốc (WFP) ước tính rằng số người phải đối mặt với nạn đói cấp tính có thể tăng thêm 45 triệu người trên khắp thế giới.
Ông Yoon gặp lại bà Kim Keon-hee tại phiên tòa ngày 14/4, lần đầu tiên sau 287 ngày kể từ khi ông bị bắt liên quan đến lệnh thiết quân luật cuối năm 2024. Phiên điều trần kéo dài 30 phút, với ông Yoon là bị cáo, bà Kim là người làm chứng.
Theo mô tả của phóng viên tại Tòa án quận Trung tâm Seoul, hai người chỉ chạm mắt nhau một lần. Bà Kim gần như không ngoái nhìn chồng và chỉ tháo khẩu trang khi cất lời. Ông Yoon gầy đi rõ rệt, gương mặt hốc hác, tóc ngả bạc.
Cựu đệ nhất phu nhân Hàn Quốc trả lời ngắn gọn để xác nhận mối quan hệ với ông Yoon, trong lúc ông ngồi ở bàn bị cáo với bộ vest có gắn thẻ số phạm nhân, chăm chú dõi theo vợ.
Trong phiên tòa, ông Yoon nhiều lần nhìn về phía bục nhân chứng, có lúc đưa tay lau khóe mắt. Bà Kim hầu như chỉ nhìn thẳng về phía trước.
Trọng tâm của phiên điều trần ngày 14/4 là cáo buộc ông Yoon vi phạm Luật Quỹ chính trị. Vợ chồng cựu tổng thống bị cho là đã nhận miễn phí kết quả thăm dò dư luận trong 58 lần vào các năm 2021 và 2022 từ Myung Tae kyun, nhà môi giới quyền lực chính trị kiêm thầy bói.
Đổi lại, ông Yoon và bà Kim đã giúp một cựu nghị sĩ giành được ưu ái từ đảng Quyền lực Nhân dân của ông Yoon, theo đề nghị của Myung.
Trong phiên điều trần, bà Kim từ chối trả lời hơn 40 câu hỏi do nhóm công tố viên đặc biệt đưa ra. Khi bà đứng dậy rời đi lúc phiên tòa kết thúc, ông Yoon khẽ gật đầu về phía vợ, nhưng bà Kim không ngoảnh lại.
Bà Kim bị tuyên án 20 tháng tù hồi tháng 1 liên quan đến cáo buộc tham nhũng vì nhận hối lộ. Tháng 2, Tòa án quận Trung tâm Seoul tuyên ông Yoon án tù chung thân do "cầm đầu nổi loạn" khi ban bố thiết quân luật.
Jung Suk-koo, cựu lãnh đạo báo Hankyoreh, nhận xét thái độ lạnh nhạt của bà Kim đối với chồng trong phiên điều trần ngày 14/4 có thể phản ánh cơn giận âm ỉ.
Các điều tra viên Hàn Quốc cho biết câu đầu tiên bà Kim nói với chồng khi lệnh thiết quân luật thất bại là: "Ông đã phá hỏng mọi thứ tôi tính toán". Tuy nhiên, các công tố viên chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy bà Kim liên quan đến quyết định ban bố thiết quân luật.
Một ngày sau phiên điều trần, luật sư Yoo Jung-hwa, người đang bào chữa cho hai vợ chồng, cho biết đã gặp bà Kim.
"Sau tất cả, họ vẫn là vợ chồng. Bà ấy tâm sự rằng không thể nhớ nổi quãng đường về trại giam sau khi kết thúc phiên tòa hôm qua đã trôi qua như thế nào. Khi về đến nơi, bà ấy đã khóc rất nhiều", luật sư Yoo viết trên Facebook, khẳng định đăng bài "không nhằm khơi gợi thương cảm".
"Họ cũng có cảm xúc như bao người khác. Ngay cả đối với một luật sư bào chữa như tôi, khoảnh khắc hai người tái ngộ tại tòa hôm qua cũng là giây phút vô cùng buồn", Yoo viết.
Doanh nhân Ấn Độ Gautam Adani vừa vượt qua người đồng hương Mukesh Ambani để trở thành người giàu nhất châu Á.
Theo xếp hạng của Bloomberg, ông Adani với các lĩnh vực kinh doanh trải rộng từ than đá, năng lượng tái tạo đến xi măng, đã kiếm thêm 8,1 tỉ USD trong năm nay, nâng số tài sản lên 92,6 tỉ USD.
Trong khi đó, ông Ambani, chủ tịch của Reliance Industries - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới, đã mất 16,9 tỉ USD trong năm nay, khiến giá trị tài sản ròng của ông xuống còn 90,8 tỉ USD. Đây là mức giảm lớn nhất trong số những người giàu nhất châu Á trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây áp lực lên đế chế phụ thuộc vào hóa dầu của ông Ambani.
"Tác động của giá dầu thô toàn cầu và các vấn đề địa chính trị thể hiện rõ ràng trên các doanh nghiệp của ông Mukesh Ambani", Kranthi Bathini, giám đốc chiến lược cổ phiếu của Tổ chức WealthMills Securities ở Mumbai, nhận định.
Trong khi đó, các doanh nghiệp của ông Adani được xây dựng dựa trên sự tăng trưởng của Ấn Độ và được đa dạng hóa tốt, theo ông Bathini.
Các nhà phân tích tại Ngân hàng đầu tư Jefferies của Mỹ tuần này đã hạ dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của Reliance xuống 6% cho năm tài chính hiện tại. Ngược lại, cổ phiếu của Tập đoàn Adani, bao gồm cả các công ty cảng và điện lực, phần lớn tăng giá.
Năm 2022, ông Adani đã vượt tỉ phú Jeff Bezos trở thành người giàu thứ hai thế giới, trước khi cáo buộc tập đoàn này thao túng giá cổ phiếu, rửa tiền và gian lận kế toán. Tỉ phú Ấn Độ phủ nhận mọi hành vi sai trái, nhưng những cáo buộc đã làm giảm giá trị cổ phiếu của tập đoàn và tài sản cá nhân của ông.
Hãng tin Tass ngày 15-4 dẫn lời ông Lavrov cho biết Nga hoan nghênh các cuộc đàm phán với Mỹ về việc giải quyết xung đột Ukraine, đồng thời cam kết sẵn sàng tiếp tục duy trì tiến trình đàm phán.
Theo nhà ngoại giao Nga, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tái khẳng định lập trường trên. Hiện Điện Kremlin đã thiện chí chấp nhận các đề xuất do Mỹ đưa ra tại Alaska năm 2025, bao gồm công nhận về mặt pháp lý “những thực tế trên thực địa tại Ukraine”.
Tuy nhiên Matxcơva lưu ý rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì và mở rộng các lệnh trừng phạt được áp đặt dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, dù quan hệ Mỹ - Nga không còn đóng băng như thời điểm đó.
Bên cạnh đó ông Lavrov nói rằng Nga luôn cởi mở đối thoại với các quốc gia khác, bao gồm cả chính quyền mới của tân Thủ tướng Hungary Peter Magyar.
Một lần nữa, Nga khẳng định chưa bao giờ né tránh đối thoại và Tổng thống Putin luôn sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên Ngoại trưởng Lavrov nhấn mạnh đối thoại chỉ thực sự có ý nghĩa khi các đối tác đại diện cho lợi ích quốc gia của mình.
Về diễn biến cuộc xung đột tại Ukraine, giới chức Kiev ngày 15-4 tuyên bố Nga đã thực hiện đợt không kích bằng hàng trăm máy bay không người lái và 3 tên lửa đạn đạo vào Ukraine trong đêm, khiến ít nhất 1 người chết và 7 người bị thương.
Viết trên mạng xã hội X, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của Ukraine hiện tại là tăng cường hợp tác để củng cố hệ thống phòng không.
Nhà lãnh đạo Ukraine dự kiến sẽ tới thủ đô Rome (Ý) vào ngày 15-4 (giờ địa phương), để tiến hành các cuộc đàm phán với đồng minh châu Âu, trong bối cảnh ông đang thúc giục khối này tăng cường hệ thống phòng không cho Ukraine trước các đòn không kích của Nga.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng của họ đã kiểm soát được làng Vovchanski Khutory ở khu vực Kharkov, đông bắc Ukraine.
