Mục Lục
ToggleLệ Nguyễn
Tin Gốc: https://vnexpress.net/thanh-pho-nao-co-chi-phi-sinh-hoat-re-nhat-nuoc-5061274.html
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 125/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục ĐH, áp dụng đối với cơ sở giáo dục ĐH, các đơn vị thuộc và trực thuộc cơ sở giáo dục ĐH, giảng viên, nghiên cứu viên, người học và tổ chức, cá nhân liên quan tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục ĐH.
Nghị định quy định trong cơ sở giáo dục ĐH được xây dựng các nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh.
Theo đó, nhóm nghiên cứu tiềm năng có ít nhất 3 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của trường và ít nhất 2 thành viên chủ chốt.
Còn nhóm nghiên cứu mạnh bao gồm ít nhất 5 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của trường và ít nhất 4 thành viên chủ chốt.
Nguyên tắc phát triển nhóm nghiên cứu theo hướng tạo ra sản phẩm khoa học có giá trị học thuật hoặc khả năng thương mại hóa; đồng thời tạo cơ hội cho giảng viên, nghiên cứu viên, người học, nhà khoa học, chuyên gia tham gia nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu và bảo đảm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, tạo điều kiện để thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Các nhóm nghiên cứu này sẽ được hưởng một số quyền lợi ưu đãi. Cụ thể, nhóm nghiên cứu tiềm năng sẽ được ưu tiên xem xét đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhiệm vụ hợp tác quốc tế và hợp tác với doanh nghiệp; được ưu tiên hỗ trợ ươm tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu nhằm phát triển lên nhóm nghiên cứu mạnh.
Trưởng nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 50%, thành viên chủ chốt nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 20% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm và được khấu trừ tương ứng vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Không những vậy, được trường ưu tiên bố trí không gian làm việc, điều kiện nghiên cứu và hỗ trợ kinh phí khởi động trong phạm vi nguồn lực và quyền tự chủ của cơ sở giáo dục ĐH.
Đối với nhóm nghiên cứu mạnh được hưởng các ưu đãi từ Nhà nước, đồng thời được trường bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên, phòng làm việc và các phương tiện cần thiết; được hỗ trợ kinh phí theo khả năng của trường để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đã được phê duyệt.
Trưởng nhóm được giảm đến 80% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm; thành viên chủ chốt là giảng viên của trường chủ trì được giảm đến 50% định mức giờ chuẩn hàng năm và được khấu trừ vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Nghị định cũng làm rõ quyền và trách nhiệm của giảng viên, đặc biệt là giáo sư, phó giáo sư và giảng viên trẻ có trình độ tiến sĩ.
Theo đó, giảng viên được bảo đảm điều kiện nghiên cứu, tiếp cận nguồn tài trợ, giảm định mức giảng dạy và hưởng lợi ích tương xứng với kết quả nghiên cứu.
Đặc biệt, giảng viên có học vị giáo giáo sư có thể được giảm tới 60% giờ giảng, phó giáo sư giảm tới 40%, thậm chí được tạm dừng giảng dạy tối đa một năm để phục vụ nghiên cứu và hợp tác quốc tế.
Ngoài ra, giáo sư, phó giáo sư được ưu tiên đặt hàng, giao chủ trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với nhóm công nghệ chiến lược và những lĩnh vực mà Nhà nước ưu tiên.
Giảng viên có trình độ tiến sĩ từ 40 tuổi trở xuống được trường xem xét hỗ trợ kinh phí nghiên cứu trong 3 năm đầu kể từ khi được công nhận học vị tiến sĩ.
Đối với nghiên cứu sinh là giảng viên cơ hữu được trường nơi công tác bảo đảm các chế độ bao gồm chi trả học phí, được hưởng nguyên lương và các phụ cấp khác theo quy định. Đồng thời được cơ sở đào tạo nghiên cứu sinh ưu tiên giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nếu thuộc chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, công nghệ cao; được ưu tiên tham gia các hoạt động hỗ trợ giảng dạy hoặc nghiên cứu phù hợp với chương trình đào tạo với thù lao tương xứng.
Không chỉ với giảng viên, việc khuyến khích nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo còn mở rộng đối với cho sinh viên. Cụ thể, sinh viên có cơ hội tham gia nghiên cứu, sử dụng phòng thí nghiệm, hưởng quyền sở hữu trí tuệ và có thể được miễn, giảm học phí hoặc cấp học bổng khi đạt thành tích nghiên cứu xuất sắc.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/giang-vien-nao-duoc-giam-dinh-muc-gio-day-toi-80-185260409155125985.htm
Giáo Dục
Học sinh TP.HCM chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026: Tiếng Anh và lý chiếm đa số
Hiệu trưởng các trường THPT nhìn nhận việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp của học sinh (HS) TP.HCM luôn ngược dòng với các địa phương khác, xuất phát từ đặc thù là đô thị lớn và HS có nền tảng, điều kiện học tập ngoại ngữ từ sớm.
Ông Tô Lâm Viễn Khoa, Hiệu phó Trường THPT Gia Định (P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), thông tin: Theo số liệu thăm dò 858 HS lớp 12 chọn môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026, có 666 HS chọn môn tiếng Anh, tiếp đến là môn vật lý với 507 HS, hóa học 262, sinh học 122, lịch sử 62, giáo dục kinh tế và pháp luật 58, tin học 22 và địa lý là 15.
Nhận xét về tình hình HS chọn môn thi tốt nghiệp, ông Khoa cho hay tiếng Anh và vật lý vẫn là 2 môn có tỷ lệ HS chọn nhiều nhất, trên 70%. Số HS chọn môn hóa có giảm đi đáng kể, các môn còn lại ổn định. Chỉ có môn địa lý sụt giảm mạnh do có ít sự lựa chọn khi xét tuyển ĐH.
Về nhóm môn lựa chọn, Hiệu phó Trường THPT Gia Định cho hay từ 13 nhóm của năm 2025 tăng lên 15. Trong đó, tổ hợp có môn tiếng Anh - vật lý vẫn là nhóm được chọn áp đảo với hơn 40% số lượng HS, cho thấy ưu thế của tổ hợp A01 (toán - lý - tiếng Anh).
Nhóm môn vật lý - hóa học năm nay giảm mạnh do nhiều ngành ở ĐH đã bỏ xét tuyển tổ hợp A00 (toán - lý - hóa). Các nhóm môn lịch sử - địa lý, lịch sử - giáo dục kinh tế và pháp luật có ít HS chọn. Hầu hết HS chọn 2 nhóm môn này sẽ kết hợp thêm môn tiếng Anh để tăng khả năng xét tuyển vào ĐH.
Tương tự tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), có 506/708 HS lớp 12 chọn môn tiếng Anh, 489 HS chọn vật lý, tiếp theo là hóa học và sinh học với lần lượt là 228 và 136 HS.
Về tổ hợp môn, nhóm môn tiếng Anh - vật lý có 416 HS chọn, sau đó là nhóm hóa - sinh có 127 HS, vật lý - hóa học có 70, tiếng Anh - hóa học có 30… Còn nhóm môn lịch sử - địa lý, hóa học - lịch sử, vật lý - lịch sử, vật lý - tin học, vật lý - giáo dục kinh tế và pháp luật, mỗi nhóm có 1 HS chọn. Các tổ hợp lịch sử - công nghệ, lịch sử - giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học - địa lý, địa lý - công nghệ nông nghiệp… không có HS đăng ký.
Tại Trường THPT Tân Phong (P.Tân Hưng), theo thống kê có 383/675 HS lớp 12 chọn tiếng Anh, tiếp theo đó là lần lượt các môn vật lý 256 em, địa lý 242 em, giáo dục kinh tế và pháp luật 157 em…
Ông Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương (P.Chợ Lớn), cho biết có 693 trong khoảng 1.000 HS lớp 12 chọn môn thi tiếng Anh, 504 chọn thi môn vật lý, 320 chọn môn hóa học, 149 chọn địa lý, 118 chọn thi môn sinh học, 92 chọn thi môn lịch sử. Ông Dũng cho hay số lượng HS lựa chọn nhóm môn khoa học tự nhiên áp đảo so với khoa học xã hội.
Theo hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, tổ hợp toán - tiếng Anh - vật lý có 348 HS lựa chọn; toán - vật lý - hóa học có 140 HS lựa chọn.
Còn với Trường THPT Bình Tân (P.Bình Tân), 402/677 HS lớp 12 chọn môn vật lý, 390 HS chọn môn tiếng Anh, môn hóa học và môn lịch sử cùng có 167 HS, giáo dục kinh tế và pháp luật có 98 HS chọn…
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Hiệu trưởng Trường THPT Bình Tân, cho hay vật lý, tiếng Anh cũng là 2 môn thi HS lớp 12 lựa chọn nhiều nhất.
Ở Trường THPT Nguyễn Tất Thành (P.Bình Phú), có 576/782 HS lớp 12 chọn thi tiếng Anh, 436 HS chọn môn vật lý, 190 HS chọn môn hóa học, 100 HS chọn môn địa lý, 69 HS chọn môn sinh học…
Đồng thời với việc rà soát, nắm bắt tình hình HS đăng ký các môn thi, tổ hợp xét tuyển ĐH, các trường THPT hiện đang triển khai rất nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ HS ôn thi trong giai đoạn quan trọng này.
Tại Trường THPT Ngô Quyền (P.Phú Mỹ), nhà trường tổ chức ôn tập cho HS giai đoạn nước rút sau khi hoàn tất củng cố, ôn luyện kiến thức 2 môn bắt buộc toán, ngữ văn. Từ nay đến ngày 29.5, HS chọn ôn tập 3 môn tổ hợp để xét tuyển ĐH, mỗi môn học 2 tiết/tuần.
Ông Nguyễn Hữu Trí, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, thông tin: Việc ôn tập thi tốt nghiệp THPT cho HS của trường hoàn toàn miễn phí, tổ chức ôn đúng định hướng và bám sát các chỉ đạo về mặt chuyên môn của Sở GD-ĐT TP.HCM cũng như các quy định của Thông tư 29 quy định về việc dạy thêm học thêm.
Tại Trường THPT Hùng Vương, giai đoạn cao điểm của việc ôn tập thi cho HS lớp 12 sẽ kéo dài trong tháng 4 đến hết tháng 5. HS sẽ được ôn tập môn toán, ngữ văn, tiếng Anh và môn nằm trong bài thi tự chọn mà HS đã đăng ký thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển vào ĐH với trung bình mỗi môn 2 tiết/tuần.
"Đồng thời, trường còn tổ chức thêm các chuyên đề học tập bổ trợ, nhằm củng cố và nâng cao kiến thức cho HS đăng ký tham gia học tập chuyên đề, tổ chức thêm các lớp phụ đạo hoàn toàn miễn phí cho HS yếu để giúp các em củng cố và nâng cao kiến thức phục vụ cho kỳ thi, đáp ứng mục tiêu xét tuyển. Nhà trường tổ chức các lớp ôn thi căn cứ theo danh sách giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm các lớp 12 đề nghị, dựa trên kết quả học tập, điểm số của HS trong các đợt kiểm tra", ông Nguyễn Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT Hùng Vương, cho biết.
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ thông tin Trường THPT Bình Tân đã xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập cho HS lớp 12 chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 bố trí tiết ôn tập trong buổi học chính khóa cho đến khi kết thúc năm học. Song song với việc thực hiện số tiết theo quy định chương trình hiện hành, nhà trường bố trí thêm 4 tiết ôn thi (1 tiết toán, 1 tiết ngữ văn, 1 tiết môn lựa chọn 1 và 1 tiết môn lựa chọn 2). Sau khi kết thúc năm học, cuối tháng 5, nhà trường sẽ tiến hành giai đoạn 2 dự kiến tập trung ôn tập thêm 2 tuần cho HS trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Trong đó, HS sẽ học 6 tiết/tuần với ngữ văn 2 tiết, toán 2 tiết, 1 tiết môn lựa chọn 1 và 1 tiết môn lựa chọn 2. Việc tổ chức cho HS ôn thi tốt nghiệp THPT sẽ được thực hiện từ nguồn ngân sách.
Phát biểu tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" hôm qua 8.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục cho rằng đào tạo và sử dụng nhân tài là giải pháp then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số". Mặc dù các trường đại học đang được tạo điều kiện tối đa để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và hạt nhân của hệ sinh thái khoa học công nghệ nhưng "chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ" và "nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta".
"Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục. Liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao. Hiện tượng "chảy máu chất xám" và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, dù điều kiện thực hành ở bậc đại học đã có những bước tiến dài, nhưng nếu nhìn vào các phòng thí nghiệm dành cho hệ sau đại học (thạc sĩ và tiến sĩ), Việt Nam vẫn còn ở khoảng cách "rất xa so với thế giới". Mặt khác, chúng ta chưa tạo ra được môi trường để những người có tài năng thiên bẩm mang kiến thức vào thực tế cuộc sống và dẫn dắt xã hội.
TS Đặng Văn Huấn, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng chia sẻ diễn biến triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới 2045 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt hồi tháng 5.2025.
Theo đó, Bộ GD-ĐT đã có một lộ trình khắt khe để đưa thuật ngữ "tài năng" thoát khỏi sự xa xỉ và trở nên thực chất hơn. Chuẩn chương trình đào tạo tài năng sẽ không dành cho số đông. Để được gọi là "tài năng", sinh viên phải vượt qua những rào cản đầu vào gắt gao: hoặc là những người đoạt giải quốc gia, quốc tế; hoặc phải nằm trong nhóm 20% có điểm số cao nhất toàn quốc.
TS Đặng Văn Huấn đưa ra một bảng tiêu chí lựa chọn cơ sở đào tạo tài năng với thang điểm 100 đầy thách thức. Chẳng hạn, một trường đại học muốn đào tạo tài năng phải có uy tín trong đào tạo tiến sĩ (20 điểm), có hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại (10 điểm) và các nhóm nghiên cứu mạnh với nhiều công bố quốc tế (15 điểm). Trong đợt xét chọn đầu tiên, chỉ có 92 ngành đào tạo đáp ứng được các tiêu chuẩn này, phần lớn tập trung vào lĩnh vực kỹ thuật và máy tính.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chuong-trinh-dao-tao-tai-nang-van-con-la-thuat-ngu-xa-xi-185260408211335956.htm