Đằng sau một yêu cầu mang tính hành chính tưởng chừng bình thường là vấn đề cốt lõi: Ranh giới giữa quyền quản lý của chính quyền cơ sở và nguyên tắc độc lập trong hành nghề luật sư.
Xa hơn, đây còn là câu chuyện về vai trò và bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư trong việc bảo vệ quyền công dân, đặc biệt là quyền khiếu nại trong lĩnh vực đất đai phức tạp.
Không thể phủ nhận áp lực thực tế tại địa phương khi triển khai các dự án lớn như Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Khi quyền lợi kinh tế của người dân bị tác động, việc phát sinh khiếu nại là điều tất yếu.
Tuy nhiên, quyền khiếu nại không phải là “gánh nặng” cần hạn chế, mà là quyền hiến định.
Hiến pháp năm 2013 khẳng định mọi công dân có quyền khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
Luật Khiếu nại năm 2011 tiếp tục cụ thể hóa khi cho phép công dân khiếu nại lần đầu, lần hai, thậm chí có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án có thẩm quyền, đồng thời khẳng định quyền được nhờ luật sư hỗ trợ, tư vấn, đại diện tham gia quá trình giải quyết khiếu nại.
Vì vậy, việc người dân gửi đơn nhiều lần, đúng trình tự, không thể bị xem là hành vi cần bị hạn chế.
Ở chiều ngược lại, vai trò của luật sư cũng đã được pháp luật xác định rõ. Luật Luật sư cho phép luật sư tham gia tố tụng, tư vấn pháp luật và đại diện ngoài tố tụng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Nguyên tắc hành nghề cốt lõi là độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan và tuân theo pháp luật. Điều đó khẳng định luật sư không phải là “tác nhân gây khiếu kiện”, mà là người giúp hoạt động khiếu nại và giải quyết khiếu nại diễn ra đúng trình tự, hạn chế sai sót về thủ tục và nội dung.
Trong thực tiễn, bản lĩnh nghề nghiệp của luật sư không chỉ thể hiện ở những vụ án lớn, mà rõ nét nhất trong những vụ việc cụ thể, nơi người dân yếu thế cần được bảo vệ.
Trong các tranh chấp hành chính về đất đai, người dân thường ở vị thế bất lợi về thông tin và hiểu biết pháp luật. Nếu thiếu sự hỗ trợ của luật sư, quyền khiếu nại dễ bị thực hiện sai lệch hoặc bị bỏ dở. Ngược lại, khi có luật sư tham gia, đơn thư thường chặt chẽ hơn, đúng thẩm quyền hơn, hạn chế tình trạng khiếu nại tràn lan, kéo dài.
Do đó, cần nhìn nhận rằng luật sư không làm gia tăng khiếu kiện, mà góp phần đưa hoạt động khiếu nại vào khuôn khổ pháp luật. Một vụ việc có luật sư tham gia thường có cơ hội được giải quyết nhanh và chính xác hơn, bởi các lập luận pháp lý đã được chuẩn bị đầy đủ ngay từ giai đoạn đối thoại. Việc luật sư đồng hành cùng người dân vì thế không chỉ là hoạt động dịch vụ pháp lý, mà còn là một phần của cơ chế bảo vệ công lý.
Ngược lại, nếu luật sư từ chối hỗ trợ người dân trong việc thực hiện quyền khiếu nại hợp pháp, điều đó không chỉ là thiếu trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn đi ngược lại sứ mệnh xã hội của luật sư. Khi người dân cần đến pháp luật mà không được hỗ trợ, nền tảng của nhà nước pháp quyền cũng bị ảnh hưởng.
Tất nhiên, trong trường hợp luật sư có hành vi tư vấn sai pháp luật, kích động khiếu kiện trái quy định hoặc gây mất trật tự xã hội, pháp luật đã có đầy đủ chế tài xử lý. Tùy mức độ vi phạm, luật sư có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý này thuộc thẩm quyền của các cơ quan có thẩm quyền và tổ chức luật sư theo quy định pháp luật, bảo đảm tính khách quan và đúng trình tự.
Chính vì vậy, việc “nhắc nhở, chấn chỉnh” luật sư thông qua một văn bản mang tính hành chính cần được cân nhắc thận trọng. Nếu cách diễn đạt hoặc mục đích thực hiện dẫn đến việc gây áp lực hoặc làm suy giảm tính độc lập của luật sư, thì không chỉ vượt quá giới hạn thẩm quyền mà còn ảnh hưởng đến quyền hành nghề hợp pháp của luật sư và quyền tiếp cận công lý của người dân.
Một vấn đề quan trọng khác là cách tiếp cận trong quản lý. Khi số lượng đơn thư tăng cao, giải pháp không thể là “giảm đầu vào” bằng cách gián tiếp hạn chế quyền khiếu nại hoặc vai trò của luật sư.
Cách làm căn cơ phải là nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại từ gốc: bảo đảm tính minh bạch của các quyết định hành chính, tăng cường đối thoại với người dân và giải quyết thỏa đáng ngay từ cơ sở. Khi niềm tin được củng cố, khiếu nại tự nhiên sẽ giảm.
Trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, luật sư phải giữ vững bản lĩnh nghề nghiệp: không né tránh, không thỏa hiệp với những áp lực hành chính không phù hợp và kiên định với sứ mệnh bảo vệ quyền con người, quyền công dân.
Bản lĩnh ấy không nằm ở lời nói mà được thể hiện qua từng vụ việc cụ thể, nơi luật sư lựa chọn đứng về phía pháp luật và công lý.
Nếu luật sư lùi bước, người dân sẽ mất đi một chỗ dựa pháp lý quan trọng và quyền khiếu nại – dù được ghi nhận trên giấy – cũng khó được bảo đảm trong thực tế.
Bởi vậy, điều cần được “chấn chỉnh” không phải là vai trò của luật sư, mà chính là chất lượng quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai và giải quyết khiếu nại, để pháp luật thực sự trở thành công cụ bảo vệ công bằng và quyền lợi hợp pháp của người dân.
Hà Danh Nậm hiện đang bị truy nã. Trước đó, Nậm cũng đã gửi trót lọt nhiều lô hàng trắng qua đường hàng không thông qua Phạm Duy Quang (đang định cư tại Pháp, làm dịch vụ chuyển hàng từ Pháp về Việt Nam).
Theo đó, Hà Danh Nậm (52 tuổi, ngụ tỉnh Nghệ An) gửi các kiện hàng có ma túy thông qua Phạm Duy Quang (đang định cư tại Pháp) là người nhận làm thêm dịch vụ gom hàng từ cộng đồng người Việt tại Pháp vận chuyển về Việt Nam qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế để hưởng tiền phí chênh lệch.
Hàng hóa nhập khẩu về Việt Nam qua sân bay quốc tế Nội Bài rồi tập kết tại nhà em ruột của Quang là Phạm Quang Anh.
Sau đó, Quang Anh đặt dịch vụ giao hàng nhanh chuyển cho người nhận theo thông tin ghi trên các kiện hàng mà không kiểm tra hàng hóa bên trong.
Ngày 21-3-2023, Quang tiếp tục gửi nhiều kiện hàng từ Pháp về cho Quang Anh. Sau khi nhận được hàng, Quang Anh thông báo cho Quang biết, Quang yêu cầu Quang Anh gọi điện thoại cho người nhận theo thông tin ghi trên kiện hàng.
Sau đó, Bùi Văn Ánh nhận kiện hàng có ma túy cất giấu trong các hộp kem đánh răng có đánh dấu chữ "T", đưa đi giao theo chỉ đạo của Hoàng Sỹ Thắng.
Lúc 11h ngày 22-3-2023, Quang Anh gọi đến số điện thoại của người nhận hàng, nhưng không liên lạc được, nên đã báo cho Quang biết.
Lúc này, Quang nói cho Quang Anh biết là cũng không liên lạc được với người gửi kiện hàng tại Pháp, nên yêu cầu Quang Anh phải nhanh chóng vứt bỏ kiện hàng này, vì khả năng trong thùng hàng có ma túy.
Do nắm được việc cơ quan chức năng đang điều tra truy bắt các đối tượng vận chuyển ma túy qua đường hàng không và nhận thấy kiện hàng này (gồm kem đánh răng, bàn chải đánh răng …) giống với đặc điểm của các kiện hàng đã bị phát hiện, bắt giữ ma túy tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất liên quan đến 4 tiếp viên hàng không, nên Quang Anh đã chia nhỏ số tuýp kem đánh răng trong kiện hàng, chờ đến đêm khuya, ít người qua lại, bỏ vào túi đen, đem đi vứt.
Ngày 23-3-2023 và ngày 24-3-2023, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã tổ chức cho Phạm Quang Anh đi chỉ điểm các vị trí nêu trên, nhưng không thu hồi được các túi kem đánh răng chứa ma túy đã bị vứt bỏ.
Tiến hành trích xuất dữ liệu điện thoại di động thu giữ của Phạm Quang Anh phát hiện các tin nhắn giữa Quang Anh với Phạm Duy Quang có nội dung thể hiện Quang Anh nhận thức rõ được trong kiện hàng kem đánh răng có chứa ma túy nhưng đã cố ý vứt bỏ để che giấu tội phạm.
Do đó, Phạm Quang Anh bị truy tố về tội che giấu tội phạm đối với hành vi phát hiện được hàng hóa vận chuyển từ Pháp về Việt Nam ngày 21-3-2023 có các chất ma túy, nhưng đã đưa đi vứt bỏ, để che giấu tội phạm vận chuyển trái phép chất ma túy.
Chiều 7/4, Công an phường Thủ Đức (TPHCM) đang điều tra vụ trộm cắp tài sản của sinh viên trong Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, đường Võ Văn Ngân (trước đây là Trường Đại học Sư phạm Kỹ Thuật TPHCM).
Theo thông tin ban đầu, đầu giờ chiều cùng ngày, anh N.H.T. (19 tuổi, quê Vĩnh Long) dự thi tại phòng học trên tầng 4, tòa nhà A5 và để ba lô trước cửa phòng.
Sau khi hoàn thành bài thi và ra về, anh T. phát hiện chiếc ba lô bị mất nên trình báo bảo vệ, đề nghị kiểm tra camera an ninh.
Qua camera, lực lượng bảo vệ xác định trong thời gian anh T. ở trong phòng thi, một nam thanh niên mặc quần dài, áo thun, khoác áo ngoài, đội mũ và đeo khẩu trang đến trước phòng và ngồi chờ.
Mới đây, Bộ Công an thông tin tối 7-4, tại sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội), Công an tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an bàn giao hai đối tượng truy nã đỏ của Interpol cho cơ quan chức năng Hàn Quốc.
Ngay trong đêm, cơ quan chức năng Hàn Quốc đã di lý những người này về nước để xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo hồ sơ truy nã, Choi Wonsuk là người điều hành trang web cá cược đua ngựa trực tuyến bất hợp pháp có tên "Đua ngựa Daesang" (dsda777.com).
Trang web cung cấp dịch vụ cá cược các cuộc đua ngựa tại các trường đua ở Seoul, Busan và Jeju tại Hàn Quốc cũng như các cuộc đua ngựa tại Nhật Bản.
Choi Wonsuk đã dụ dỗ các cá nhân truy cập vào trang web cá cược bất hợp pháp này và nhận tiền cá cược.
Từ ngày 8-2 đến 4-11-2024, đã có 277 người chơi chuyển hơn 5,9 tỉ won vào tài khoản của Choi Wonsuk để cá cược bất hợp pháp.
Choi Wonsuk đã bị Tòa án quận Suwon (Hàn Quốc) ra lệnh bắt giữ ngày 14-5-2025. Đến ngày 11-9-2025, Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (ICPO-Interpol) ra thông báo đỏ truy nã quốc tế với Choi Wonsuk.
Trong khi đó, Lee Yiseul là thành viên của nhóm lừa đảo tại một trung tâm lừa đảo qua điện thoại ở Hàn Quốc.
Người này lừa đảo thông qua hình thức giả mạo nhân viên bưu điện, văn phòng công tố, công tố viên, cán bộ điều tra tội phạm mạng và nhân viên trung tâm khiếu nại dân sự của Cơ quan Giám sát tài chính để lừa đảo các nạn nhân.
Từ ngày 23-3 đến 1-4-2025, Lee Yiseul và đồng bọn bị cáo buộc đã lừa đảo số tiền 689 triệu won của nhiều nạn nhân.
Lee Yiseul bị Tòa án quận Uijeongbu (Hàn Quốc) ra lệnh bắt giữ ngày 19-8-2025, đến ngày 15-9-2025, Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (ICPO-Interpol) ra thông báo đỏ truy nã quốc tế.
Đầu tháng 3-2026, qua công tác kiểm tra cư trú, hành chính trên địa bàn, Công an phường Võ Cường (tỉnh Bắc Ninh) đã phát hiện Choi Wonsuk và Lee Yiseul có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Người này xuất trình hộ chiếu nhưng không có thị thực, nghi vấn nhập cảnh trái phép vào Việt Nam và nghi thuộc diện đối tượng truy nã quốc tế.
Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh đã chỉ đạo Công an phường Võ Cường phối hợp với Phòng An ninh điều tra, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an và các cục nghiệp vụ Bộ Công an triển khai các biện pháp công tác nắm tình hình.
Đến ngày 6-4-2026, lực lượng công an tiến hành bắt giữ các đối tượng khi đang lẩn trốn tại phường Võ Cường.
Tại cơ quan Công an tỉnh Bắc Ninh, Choi Wonsuk và Lee Yiseul đã thừa nhận hành vi nhập cảnh trái phép vào Việt Nam và di chuyển, lưu trú qua nhiều địa phương nhằm trốn tránh sự truy bắt của cơ quan chức năng.
Công an tỉnh Bắc Ninh đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính "qua lại biên giới quốc gia mà không làm thủ tục nhập cảnh theo quy định", và thông báo cho cơ quan chức năng Hàn Quốc.
