Sáng 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Chính sách này áp dụng từ ngày 16/4 đến 30/6.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra theo Luật Tổ chức Chính phủ, áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là “biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt”, để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này…
"Chúng tôi sẽ không gia hạn giấy phép với dầu Nga", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong một cuộc họp báo tại Washington ngày 15/4. Ông khẳng định không có kế hoạch gia hạn chính sách miễn trừ tạm thời nhằm cho phép các nước mua dầu Nga trên biển.
Thông báo này được đưa ra một ngày sau khi Bộ Tài chính Mỹ cho biết không gia hạn chính sách tương tự với dầu Iran.
Ngày 12/3, trong một bài đăng trên X, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết họ "tạm thời cho phép các nước mua dầu Nga mắc kẹt trên biển" trong 30 ngày. Ông khẳng định biện pháp "ngắn hạn, quy mô hẹp" này chỉ áp dụng với số dầu đang trong quá trình vận chuyển và "không mang lại lợi ích tài chính lớn cho chính phủ Nga".
Một tuần sau, họ tiếp tục tạm dỡ lệnh trừng phạt với những thùng dầu Iran đã được chất lên tàu trước ngày 20/3, có hiệu lực đến 19/4. Cả hai chính sách này đều nhằm xoa dịu cú sốc nguồn cung do chiến sự tại Trung Đông gây ra.
Việc Mỹ và Israel tập kích Iran cuối tháng 2 khiến Tehran đáp trả bằng cách gần như phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chuyên chở khoảng 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu. Nguồn cung đột ngột bị thắt chặt đã đẩy giá lên cao, khiến dầu thô có thời điểm tiến sát 120 USD một thùng - cao nhất 4 năm. Hiện tại, giá về quanh 90 USD, khi nhà đầu tư kỳ vọng vào cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.
Hôm 7/4, Điện Kremlin cho biết có rất nhiều đối tác ngỏ ý muốn mua dầu Nga. Dựa trên các số liệu thống kê chính thức và nguồn tin trong ngành, Reuters tính toán doanh thu dầu khí tháng 4 của Nga tăng gấp đôi so với tháng 3, từ 327 tỷ ruble lên 700 tỷ ruble (9 tỷ USD).
Dầu Nga bị phương Tây trừng phạt từ năm 2022, sau khi chiến sự tại Ukraine nổ ra. Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và các nước G7 đã cấm nhập khẩu dầu thô và nhiều sản phẩm dầu từ Moskva, đồng thời áp dụng trần giá nhằm hạn chế nguồn thu của nước này từ xuất khẩu năng lượng. Theo đó, các hãng bảo hiểm, vận tải phương Tây chỉ được cung cấp dịch vụ cho dầu Nga nếu giá bán dưới 48 USD. Các tàu chở dầu bị nghi giúp Moskva lách lệnh trừng phạt cũng bị đưa vào danh sách đen.
Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thanh long tháng 2 đạt hơn 60 triệu USD, tăng 63% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt khoảng 108,5 triệu USD, tăng 14%, cho thấy tín hiệu cải thiện sau chuỗi năm suy giảm.
Động lực tăng trưởng nổi bật đến từ Thái Lan. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 9,2 triệu USD, tăng hơn 2,7 lần so với cùng kỳ, đưa thị trường này vào nhóm tiêu thụ lớn. Tại Trung Đông, nhu cầu cũng gia tăng rõ rệt, riêng UAE tăng hơn 57%, góp phần mở rộng đầu ra.
Theo các doanh nghiệp, đà tăng này đến từ yếu tố mùa vụ khi những tháng đầu năm trùng dịp Tết Nguyên Đán - thời điểm nhu cầu tiêu thụ trái cây tại nhiều thị trường tăng mạnh. Trong khi đó, đây lại là giai đoạn nghịch vụ ở nhiều quốc gia, sản lượng thấp, thậm chí không thể trồng, khiến nguồn cung toàn cầu hạn chế.
Để đáp ứng nhu cầu, nông dân trong nước phải áp dụng kỹ thuật chong đèn vào ban đêm để kích thích cây ra hoa nghịch vụ, đảm bảo nguồn cung vào tháng 1 và 2. Ngược lại, thanh long chính vụ thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, khi cây ra hoa tự nhiên nhờ thời gian chiếu sáng dài trong ngày.
Ở thị trường nội địa, giá thanh long cũng tăng theo nhu cầu. Theo các nhà vườn, dịp cận Tết, nhu cầu biếu tặng, trưng mâm ngũ quả, chế biến nước ép và trái cây sấy đều tăng cao, kéo giá đi lên. Hai tháng gần đây, thanh long ruột trắng dao động khoảng 10.000-15.000 đồng một kg, trong khi loại ruột đỏ ở mức 15.000-25.000 đồng một kg.
Nguồn cung cũng không còn dồi dào như trước khi diện tích trồng tại nhiều địa phương bị thu hẹp sau thời gian dài giá thấp. Bên cạnh đó, theo Hiệp hội thanh long Bình Thuận, mưa lũ diện rộng vào cuối năm ngoái khiến một diện tích lớn bị nấm bệnh, làm giảm sản lượng.
Dù vậy, giá thanh long tăng trong dịp đầu năm đã giúp nhà vườn cải thiện thu nhập sau giai đoạn khó khăn. Cùng với sự phục hồi của xuất khẩu, đặc biệt từ các thị trường như Thái Lan và Trung Đông, mặt hàng này đang dần lấy lại đà tăng trưởng.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 66,5 triệu USD, tăng gần 5%, cho thấy tín hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn giảm sâu. Trong khi đó, thị trường Mỹ tiếp tục suy giảm, phản ánh những rào cản về tiêu chuẩn và chi phí vẫn còn hiện hữu.
Diễn biến trên cho thấy xuất khẩu thanh long đang tận dụng tốt lợi thế mùa vụ để phục hồi, song để duy trì tăng trưởng bền vững, theo hiệp hội, ngành hàng này vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Tuy nhiên sự thay đổi này không chỉ tạo áp lực mà còn tạo ra cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn cũng như mở rộng quy mô trong tương lai.
Việt Nam có hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và đóng góp không nhỏ vào ngân sách.
Thực tế, phần lớn hộ kinh doanh tại Việt Nam vận hành theo mô hình truyền thống, chưa tách bạch dòng tiền cá nhân và kinh doanh. Điều này tạo rào cản lớn khi quy mô kinh doanh tăng lên và các hộ này có nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ 1-3 đã yêu cầu hộ kinh doanh tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Toàn bộ dòng tiền thu - chi phải thực hiện qua tài khoản đứng tên hộ kinh doanh.
Theo quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 18 của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Những thay đổi trên không chỉ tạo áp lực tuân thủ mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cho các hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, để chính sách mới đi vào thực tế, hộ kinh doanh vẫn cần những hỗ trợ thiết thực để hiểu đúng, làm đúng và thích ứng với các yêu cầu mới về thuế.
Trên cơ sở đó, báo Tuổi Trẻ phối hợp Cục Thuế (Bộ Tài chính), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Sở Công Thương TP.HCM thực hiện hội thảo với chủ đề: "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" vào lúc 14h ngày 17-4 tới với quy mô 300 - 400 khách mời.
Khách mời tham dự dự kiến gồm: đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, chuyên gia về thuế, đại diện doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiểu thương tại TP.HCM.
Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn thực thi chính sách mới; giúp người tham dự nắm rõ các nội dung cần lưu ý, chủ động thực hiện đúng quy định và từng bước chuẩn hóa hoạt động kinh doanh.
Hội thảo cũng là sự kiện mở đầu cho giai đoạn tiếp theo của dự án "Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số", tiếp tục hiện thực hóa tinh thần đồng hành cùng hộ kinh doanh thích ứng sự thay đổi về chính sách thuế, chuyển đổi số và từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Mời hộ kinh doanh đặt câu hỏi cho đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, các chuyên gia… TẠI ĐÂY
