Mục Lục
ToggleBác sĩ Menhel Kinno, chuyên khoa tim mạch tại Hệ thống Bệnh viện Đại học Rush (Mỹ), cho biết người bị huyết áp cao không nên bật dậy đột ngột khỏi giường, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị. Thay vào đó, nên từ từ nâng người dậy và ngồi yên trên giường khoảng 1–2 phút để cơ thể thích nghi. Nếu đứng lên quá nhanh, người bệnh có thể bị chóng mặt, choáng váng, thậm chí ngất xỉu do huyết áp tụt tạm thời khi lượng máu trở về tim giảm.
Theo bác sĩ Kinno, vào buổi sáng, huyết áp có xu hướng tăng tự nhiên do nhịp sinh học, sự gia tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và thay đổi nội tiết tố. Sự tăng đột ngột này có thể tạo thêm áp lực lên tim mạch, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim, quá tải tim hoặc các biến cố tim mạch khác, đặc biệt ở người chưa kiểm soát tốt huyết áp.
Không chỉ vậy, các chuyên gia cũng khuyến cáo người bệnh tránh lao ngay vào các hoạt động thể chất cường độ cao như chạy nhanh, tập HIIT hay nâng tạ nặng ngay sau khi thức dậy. Thay vào đó, nên bắt đầu ngày mới bằng việc uống một cốc nước ấm, dùng thuốc theo chỉ định, rồi sau khoảng 30 – 60 phút mới vận động nhẹ như vươn vai hoặc đi bộ chậm.
Các bác sĩ tim mạch nhấn mạnh, người bị huyết áp cao cần tránh những thay đổi đột ngột về tư thế hoặc cường độ vận động vào buổi sáng. Việc duy trì nhịp sinh hoạt chậm rãi, ổn định ngay sau khi thức dậy sẽ giúp giảm áp lực lên hệ tim mạch và hạn chế nguy cơ biến chứng.
Sức Khỏe
Đau bụng đi khám, phát hiện nhiệt kế nằm trong cơ thể suốt 20 năm
Theo báo South China Morning Post ngày 14-4, một người đàn ông 32 tuổi tại Trung Quốc đi khám vì đau bụng và bàng hoàng phát hiện chiếc nhiệt kế thủy ngân ông đã vô tình nuốt phải từ 20 năm trước vẫn còn trong cơ thể.
Bệnh nhân họ Wang, sống tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (miền đông nam Trung Quốc), đến điều trị tại cơ sở Long Cương thuộc Bệnh viện trực thuộc số 1 của Đại học Y Ôn Châu.
Kết quả chụp X-quang phát hiện một dị vật trong tá tràng, được các bác sĩ xác định là chiếc nhiệt kế thủy ngân. Do đầu nhọn của nhiệt kế cắm trực tiếp vào thành ruột, bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao bị thủng ruột và xuất huyết nội nghiêm trọng.
Ông Wang cho biết đã vô tình nuốt chiếc nhiệt kế từ năm 12 tuổi, nhưng vì quá sợ hãi nên không dám nói với cha mẹ.
Thời điểm đó cha mẹ ông bận rộn công việc, bản thân ông lại không có triệu chứng bất thường nên sự việc dần bị lãng quên.
Các bác sĩ phẫu thuật lấy dị vật ra ngoài chỉ trong 20 phút. Đây là ca can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao do nhiệt kế lưu lại trong cơ thể quá lâu và nằm gần ống mật, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thành ruột trong quá trình thao tác.
Chiếc nhiệt kế sau khi được lấy ra vẫn còn nguyên vẹn, song các vạch đo nhiệt độ đã phai mờ theo thời gian.
Các chuyên gia từ trung tâm nội soi của bệnh viện khuyến cáo người vô tình nuốt phải dị vật cần lập tức ngừng ăn uống, hạn chế nuốt và nói chuyện, đồng thời nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Theo báo Wenzhou Daily, mỗi năm tại Trung Quốc có hơn 1 triệu người nhập viện do nuốt phải dị vật. Trẻ em chiếm hơn 60% số ca, người cao tuổi cũng chiếm tỉ lệ đáng kể. Các dị vật phổ biến gồm xương cá, xương gà, pin, nam châm và răng giả.
Trước đó vào tháng 6 năm ngoái, một trường hợp tương tự được ghi nhận tại tỉnh An Huy. Ông Yang, 64 tuổi, đi khám vì khó chịu ở ngực và phát hiện chiếc bàn chải đánh răng nằm trong cơ thể suốt 52 năm.
Giống như ông Wang, ông Yang nuốt phải vật này từ năm 12 tuổi nhưng giấu kín vì sợ bị cha mẹ mắng, đồng thời lầm tưởng dị vật có thể tự tiêu hủy trong dạ dày. Nhiều năm sau, ông chỉ thỉnh thoảng bị đau bụng nhẹ nên không để ý.
Trường hợp của ông Wang gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Một người dùng bình luận: "Anh ấy quá may mắn. Thật mừng vì chiếc nhiệt kế không bị vỡ và thủy ngân không rò rỉ".
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sức Khỏe
Hàng loạt dịch vụ có thể phát triển trong 'kinh tế bạc' ở Việt Nam
Đó là chia sẻ của ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - tại Hội thảo chuyên đề về chính sách bảo trợ xã hội và thích ứng với già hóa dân số.
Hội thảo do Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), Ngân hàng Thế giới, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam, Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc, Cơ quan Phát triển quốc tế Úc và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức ngày 9-4.
Theo ông Tô Đức, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh.
Hiện người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 16% dân số và dự báo đến năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn "dân số già".
Đáng chú ý, thời gian chuyển từ "già hóa" sang "dân số già" của Việt Nam chỉ khoảng 20-25 năm, ngắn hơn nhiều so với các quốc gia phát triển, ông Đức cho hay.
Khoảng 70% người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn, nhiều người không có lương hưu hoặc thu nhập ổn định.
Tỉ lệ người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn ngày càng tăng, trong khi mô hình gia đình truyền thống dần bị thu hẹp.
"Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt trong phát triển "kinh tế bạc", phát triển thị trường dịch vụ chăm sóc, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cần thiết phải có chính sách phù hợp", ông Đức nêu.
Về lâu dài, ông Tô Đức cho rằng cần có định hướng sửa Luật Người cao tuổi. Trong đó có việc phát triển các hình thức chăm sóc chuyên nghiệp, thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, phát triển "kinh tế bạc", phát triển đội ngũ nhân viên chăm sóc chuyên nghiệp...
Ông cũng bày tỏ cần xây dựng đề án phát triển mạng lưới các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc cho người cao tuổi và Luật Trợ giúp xã hội với các chính sách trợ giúp xã hội, hình thức chăm sóc xã hội và công tác xã hội chuyên nghiệp.
Theo TS Feng Wemeng - Phó giám đốc Viện Hành chính công và Nhân sự, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, từ năm 2024, Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc công bố báo cáo thể hiện quan điểm về việc phát triển nền "kinh tế bạc" bao gồm nhiều hoạt động kinh tế như phát triển kỹ năng, chuẩn hóa ngành, cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi…
Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, TS Feng Wemeng khuyến nghị Nhà nước cần định nghĩa, xây dựng khung pháp lý cấp quốc gia hoàn thiện, cụ thể hóa các dự án thực tiễn… Ví dụ có hệ thống chăm sóc người cao tuổi ứng dụng công nghệ thông minh, thí điểm chăm sóc y tế, đại học dành cho người cao tuổi…
Nền "kinh tế bạc" gồm nhiều hoạt động kinh tế, trong đó có cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho người cao tuổi và chuẩn bị cho giai đoạn già hóa dân số. Lĩnh vực này cần bao quát phạm vi rộng, với chuỗi giá trị công nghiệp kéo dài, mô hình kinh doanh đa dạng và tiềm năng lớn.
Về lợi ích kinh tế, theo TS Feng Wemeng, đến tháng 1-2024, các ngành trong nền kinh tế bạc đạt doanh thu 7.000 tỉ nhân dân tệ, chiếm khoảng 6% GDP. Các ngành phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ như quần áo, thực phẩm, nhà ở đi lại, giải trí, nghỉ dưỡng, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng…
Trong khi đó ông Nguyễn Ngọc Toản - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho biết thực tế, chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng còn thấp, chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn thiếu…
Về lâu dài, ông cho rằng cần phổ cập trợ cấp tiền mặt đối với trẻ em 1.000 ngày đầu đời, hạ độ tuổi nhận trợ cấp hưu trí, trợ cấp với người thu nhập thấp, không bảo đảm mức sống tối thiểu…
Với hơn 20% dân số Việt Nam có nhu cầu chăm sóc xã hội, bà Phạm Thị Hải Hà - Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội - cho rằng Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo về chính sách, khuyến khích tư nhân đầu tư vào dưỡng lão và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Tăng cường các gói hỗ trợ về đất đai, thuế và vốn vay ưu đãi để thu hút doanh nghiệp, tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công. Ví dụ ưu tiên ngân sách xây mới, cải tạo và nâng cấp cơ sở công lập giai đoạn 2026-2030, đặc biệt cơ sở cai nghiện và chăm sóc đối tượng đặc biệt.
Sức Khỏe
TPHCM: Cấp cứu cháu bé có khối u não to gấp ba lần chỉ trong 3 tháng
Ngày 8/4, đại diện Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) cho biết, vừa qua các bác sĩ khoa Ngoại Thần kinh đã tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp bệnh nhi mang khối u não nguy hiểm.
Bệnh nhi là bé T.G.K. (7 tháng tuổi, ngụ tỉnh Đồng Tháp). Khai thác bệnh sử, lúc 3 tháng tuổi, người nhà phát hiện đầu bé to dần, hay nôn ói sau bú và mắt nhìn xuống nên đưa đến khám tại Bệnh viện Nhi đồng 1.
Quá trình thăm khám, bác sĩ ghi nhận bé có tình trạng tăng áp lực nội sọ, ảnh siêu âm cho thấy khối u chèn ép vùng não thất III, gây giãn não thất nặng. Tiếp tục chụp cộng hưởng từ sọ não, bệnh nhi được xác định tình trạng não úng thuỷ tắc nghẽn, với khối u nằm ở vị trí có nhiều cấu trúc thần kinh quan trọng xung quanh.
Kết quả giải phẫu bệnh xác định, bệnh nhi mang u đám rối mạch mạc không điển hình độ 2, một khối u hiếm gặp của hệ thần kinh trung ương.
Do lo lắng việc phẫu thuật lấy u gây nguy cơ cao, gia đình và bác sĩ thống nhất tiến hành đặt dẫn lưu não thất màng bụng để điều trị giảm áp lực nội sọ tạm thời, đợi một khoảng thời gian bé đủ lớn sẽ mổ lấy u.
Nhưng 3 tháng sau, khi chụp phim cộng hưởng từ sọ não, bác sĩ phát hiện khối u tăng kích thước hơn gấp 3 lần. Không thể trì hoãn thêm, ê-kíp điều trị tư vấn gia đình việc phẫu thuật mổ lấy u để cấp cứu cháu bé.
Với sự chuẩn bị chu đáo và phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa Ngoại thần kinh, Phẫu thuật gây mê hồi sức cùng Hồi sức ngoại, ca mổ đã diễn ra an toàn trong 6 giờ đồng hồ, giúp khối u của bé được bóc tách thành công. Sau thời gian hồi sức và chăm sóc tích cực sau mổ, bé đã hồi phục và được xuất viện.
TS.BS Trần Minh Huy, khoa Ngoại Thần kinh, chia sẻ, đây là ca mổ rất khó khăn, khi khối u kích thước lớn (6cm), tăng sinh mạch máu nuôi và phát triển trong lòng não thất. Ngoài ra, với thời gian cuộc mổ kéo dài, nguy cơ mất máu nhiều trên bệnh nhi 7 tháng tuổi đòi hỏi năng lực chuyên môn và phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ.
"Chúng tôi đã vượt qua những thách thức để thực hiện thành công ca phẫu thuật, đưa bệnh nhi trở về lại với cuộc sống bình thường", bác sĩ Huy nói.
Tái tạo khuyết hổng cho bệnh nhân ung thư vùng má
Các bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Trãi (TPHCM) vừa phẫu thuật cắt khối u và tái tạo vùng khuyết hổng cho một phụ nữ mang khối u ác tính vùng má.
Theo bệnh sử, trước 2 tháng nhập viện, bà L. (63 tuổi) đã phát hiện khối cứng ở má trái, tăng dần kích thước theo thời gian và gây đau nhẹ khi ăn nhai. Vì nghĩ là viêm loét thông thường, bà không đi khám sớm, mà chỉ đợi khi tổn thương không cải thiện mới vào Bệnh viện Nguyễn Trãi kiểm tra.
Dựa trên kết quả khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, bệnh nhân được xác định ung thư niêm mạc má trái giai đoạn 3. Do khối u xâm lấn sâu, nguy cơ ảnh hưởng chức năng ăn nhai và nuốt sau mổ, bệnh nhân được tư vấn kỹ về phương pháp phẫu thuật và nguy cơ biến chứng.
Song song đó, bà cũng được mở thông dạ dày để nuôi ăn trước mổ, nhằm đảm bảo dinh dưỡng và chuẩn bị thể trạng tốt nhất.
Sau khi cắt rộng khối u và nạo hạch cổ trái, ê-kíp điều trị tiếp tục mổ tái tạo khuyết hổng bằng vạt đảo dưới cằm. Đây là kỹ thuật đòi hỏi các bác sĩ phải kiểm soát toàn diện để đáp ứng an toàn, đồng thời đảm bảo tái tạo mô mềm giúp phục hồi chức năng và thẩm mỹ.
Hậu phẫu, bệnh nhân diễn tiến thuận lợi, vết thương lành tốt và xuất viện sau 5 ngày chăm sóc.
Các bác sĩ khuyến cáo, ung thư niêm mạc má thường khởi phát bằng những tổn thương nhỏ, dễ nhầm với loét miệng thông thường. Người dân cần đi khám ngay khi có các dấu hiệu loét miệng kéo dài trên 2 tuần không lành; có khối cứng vùng má, lưỡi hoặc sàn miệng; chảy máu bất thường trong khoang miệng.
"Người trên 40 tuổi, có tiền sử hút thuốc, uống rượu nên khám và tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và chất lượng sống", bác sĩ hướng dẫn.