Chính phủ vừa có Nghị quyết 15 ngày 6/4 hoãn thực hiện Nghị định 46, Nghị quyết 66 về công bố, đăng ký thực phẩm cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn mới có hiệu lực.
Trong thời gian ngưng hiệu lực 2 văn bản trên, Nghị định 15/2018 của Chính phủ quy định một số điều của luật An toàn thực phẩm và các văn bản hướng dẫn tiếp tục có hiệu lực. Các hồ sơ nộp trước ngày Nghị quyết này có hiệu lực được tiếp tục giải quyết theo Nghị định 15/2018.
Bộ Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn thi hành theo lĩnh vực quản lý. Họ cũng phải rà soát Luật An toàn thực phẩm năm 2010 để đề xuất các nội dung sửa đổi.
Các cơ quan liên quan hoàn thiện kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cổng dịch vụ công quốc gia để thống nhất dữ liệu từ Trung ương đến địa phương. Các cơ quan này phải tăng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý sản phẩm thực phẩm nhằm tăng khả năng giám sát, truy xuất nguồn gốc, phát hiện sớm rủi ro.
Ngoài ra, Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Y tế kiểm tra việc công bố, quảng cáo và điều kiện sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Bộ Công Thương giám sát kinh doanh, xử lý thực phẩm giả, hàng lậu và gian lận trên thương mại điện tử. Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý hoạt động công nhận, phòng thử nghiệm và hoàn thiện tiêu chuẩn thực phẩm. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý hoạt động quảng cáo thực phẩm.
Nghị định 46, Nghị quyết 66 hướng dẫn thực hiện Luật An toàn thực phẩm có hiệu lực từ 26/1. Quy định mới đặt ra nhiều yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn, đặc biệt với thực phẩm nhập khẩu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và hoạt động kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc thiếu các văn bản hướng dẫn khiến hoạt động nhập khẩu thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho sản xuất thực phẩm rơi vào tình trạng ách tắc trên phạm vi cả nước.
Cuối tháng 1, hàng nghìn container hàng hóa bị “tắc” tại cửa khẩu, cảng biển do vướng mắc khi thực hiện các quy định này. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại họp báo thường kỳ ngày 5/2, trong 4 ngày (26/1-29/1), trên 700 lô hàng nhập khẩu, tương đương khoảng 300.000 tấn bị ùn ứ tại các cửa khẩu, cảng. Các mặt hàng bị ảnh hưởng chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn, cùng một số thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.
Sau đó hơn một tuần, Chính phủ đồng ý lùi thực hiện cả hai văn bản trên đến ngày 15/4. Trong thời gian này, các quy định về an toàn thực phẩm với thực phẩm, nông sản nhập khẩu thực hiện theo quy định cũ (Nghị định 15).
Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến được trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 tới. Sau đó, các Nghị định hướng dẫn sẽ được ban hành. Tại hội nghị đầu tháng 2, nhiều hiệp hội kiến nghị bãi bỏ Nghị định 46, Nghị quyết 66 trong thời gian chờ luật mới. Về việc sửa luật và các quy định sắp tới, giới chuyên môn cũng cho rằng cơ quan quản lý chỉ nên đưa ra các thủ tục mới khi chứng minh được hiệu quả về cải thiện an toàn thực phẩm và không làm đứt gãy sản xuất, kinh doanh, cũng như được tham vấn đánh giá tác động đầy đủ.
Đó là khẳng định của Thuế tỉnh Khánh Hòa trong công văn trả lời doanh nghiệp. Đây được xem là văn bản cảnh báo đầu tiên của cơ quan thuế về quy định các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản.
Cụ thể, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này nhận được văn bản của Công ty TNHH Thực phẩm Nhất Nguyên kiến nghị về việc áp dụng lộ trình chi trả tiền lương qua tài khoản ngân hàng đối với người lao động là đồng bào dân tộc thiểu số.
Về vấn đề này, Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết nơi này ghi nhận vướng mắc của công ty đang gặp phải.
Tuy nhiên Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025, Nghị định số 320 của Chính phủ và Thông tư số 20 của Bộ Tài chính thì không có điều khoản quy định hiệu lực về việc sử dụng chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được áp dụng từ ngày 31-12-2026.
Vì vậy công ty bắt buộc phải thực hiện quy định này từ ngày 15-12-2025.
Thuế tỉnh Khánh Hòa cũng cho biết theo quy định, các khoản thanh toán từng lần có giá trị dưới 5 triệu đồng không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Tuy nhiên Thuế tỉnh Khánh Hòa lưu ý, việc thanh toán tiền lương cho người lao động phải được thỏa thuận rõ ràng trong hợp đồng lao động, chi trả đúng đối tượng và có chứng từ chi trả theo đúng quy định.
Qua kiểm tra nếu cơ quan thuế phát hiện công ty cố ý chia nhỏ số lần chi trả nhằm né tránh quy định thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế có quyền xác định lại nghĩa vụ thuế căn cứ vào bản chất giao dịch thực tế.
Tuy là quan điểm của Thuế tỉnh Khánh Hòa, theo các chuyên gia đó cũng là cơ sở để các doanh nghiệp tham khảo, từ đó phòng ngừa rủi ro bị truy thu trong tương lai.
Trước đó từ cuối năm 2025, vấn đề lương, thưởng trên 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt có được tính vào chi phí được trừ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hay không là chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn kế toán, thuế.
Vấn đề trên nảy sinh sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 320 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, có hiệu lực ngay từ ngày ký ban hành (15-12-2025).
Khi đó nhiều chuyên gia cho rằng dù có đề cập tại điểm c khoản 1 điều 9 Nghị định 320, nhưng hết sức chung chung, trong khi dự thảo thông tư hướng dẫn chỉ đề cập đến việc áp dụng cho mua bán hàng hóa, dịch vụ mà không đề cập cụ thể đến vấn đề chi lương cho người lao động...
Có ý kiến cho rằng trường hợp cho rằng chi lương, thưởng trên 5 triệu đồng phải chuyển khoản là thông tin mang tính chất đặc thù để giải quyết một tình huống/trường hợp/câu hỏi cụ thể chứ không mang tính chất quy phạm.
Tuy nhiên trong khi chờ thông tư hướng dẫn định nghĩa "các khoản thanh toán khác" là gì, theo các chuyên gia vẫn phải chọn cách hiểu an toàn là bao gồm cả tiền lương.
Các chuyên gia, doanh nghiệp cũng kiến nghị Bộ Tài chính cần sớm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết về "các khoản thanh toán khác" một cách kịp thời để doanh nghiệp hiểu và thực hiện đúng.
Ngân hàng Hàng hải Việt Nam (HoSE: MSB) mới đây cho biết sẽ tiến hành thu giữ tài sản thế chấp của Công ty cổ phần Hàng không Tre Việt - đơn vị vận hành Bamboo Airways, do doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết.
Theo thông báo, việc thu giữ dự kiến được thực hiện sau ngày 10-5-2026 tại nơi có các tài sản bảo đảm. Danh mục tài sản bị xử lý có quy mô lớn, gồm hàng trăm quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, chủ yếu đứng tên các pháp nhân liên quan FLC Group.
Cụ thể, ngân hàng dự kiến thu giữ 207 bất động sản tại khu biệt thự thuộc khu phức hợp Đak Đoa, Gia Lai; 169 tài sản tại phân khu số 6, khu đô thị du lịch sinh thái Nhơn Hội, Quy Nhơn, Bình Định; 10 tài sản tại khu đô thị du lịch sinh thái FLC Sầm Sơn, Thanh Hóa và một tài sản tại TP Pleiku, Gia Lai.
MSB cho biết việc thu giữ nhằm xử lý và thu hồi nợ theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp đã ký, đồng thời thực hiện theo quy định của pháp luật. Nguyên nhân là bên vay không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.
Trước đó, Sacombank cũng đã triển khai các biện pháp tương tự đối với khoản vay cấp cho Bamboo Airways. Theo ngân hàng này, khoản tín dụng được bảo đảm bằng tài sản thế chấp của FLC Group, trong khi bên vay là Bamboo Airways.
Sacombank cho biết đã gửi thông báo yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả nợ từ ngày 20-3-2026 và đề nghị các bên liên quan tự nguyện bàn giao tài sản trước ngày 27-3-2026.
Tuy nhiên, đến thời hạn, các bên không thực hiện, buộc ngân hàng phải tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm.
Danh mục tài sản bị thu giữ gồm 355 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích hơn 86.000 m2 tại Đak Đoa, Gia Lai, trong đó phần lớn là đất ở nông thôn. Các giấy chứng nhận này được cấp cho FLC vào năm 2021, với thời hạn sử dụng đến năm 2071.
Theo kế hoạch, việc thu giữ của Sacombank diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 22-4 đến 22-6-2026.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh FLC Group đã tiếp nhận lại quyền điều hành Bamboo Airways từ tháng 9-2025, sau khi nhóm nhà đầu tư mới rút lui với lý do không đủ năng lực tài chính và quản trị để tiếp tục vận hành hãng.
Sau cuộc họp ngày 5/4, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và đồng minh (OPEC+) thống nhất tăng hạn ngạch sản xuất thêm 206.000 thùng một ngày trong tháng 5. Mức tăng này tương đương tháng 4.
Tuy nhiên, con số trên được đánh giá khiêm tốn và chỉ có ý nghĩa trên giấy tờ, do các thành viên chủ chốt hiện khó nâng sản lượng. Tại vùng Vịnh, cơ sở hạ tầng đang chịu thiệt hại do các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái. Một số quan chức cho biết kể cả khi chiến sự chấm dứt và eo biển Hormuz được mở lại, các nước vẫn mất vài tháng để khôi phục hoạt động và đạt mục tiêu sản lượng.
Cuộc xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa từ cuối tháng 2, chặn tuyến đường xuất khẩu của nhiều nước thành viên OPEC+ như Arab Saudi, UAE, Kuwait và Iraq. Đây là các quốc gia có khả năng nâng sản xuất mạnh nhất trước chiến sự.
Những nước khác trong OPEC+, như Nga, hiện cũng không thể tăng sản lượng, vì các lệnh trừng phạt của phương Tây và thiệt hại với cơ sở hạ tầng trong chiến sự Ukraine.
"Thực tế là số dầu được bổ sung ra thị trường rất ít. Khi eo biển Hormuz vẫn đóng, việc OPEC+ tăng sản xuất ít có ý nghĩa", Jorge Leon - cựu quan chức OPEC, hiện làm việc tại hãng tư vấn năng lượng Rystad Energy nhận định.
Mức tăng trên chỉ tương đương gần 2% lượng dầu bị thiếu hụt do eo biển Hormuz tê liệt. Tuy nhiên, nó cũng cho thấy OPEC+ sẵn sàng nâng sản xuất ngay khi tuyến đường thủy này mở lại, các nguồn tin của Reuters cho biết.
Cuối tuần trước, Iran tuyên bố các tàu của Iraq được đi qua Hormuz. Dữ liệu vận tải ngày 5/4 cho thấy một tàu chở dầu thô của Iraq đã đi qua eo biển này.
JPMorgan tuần trước dự báo giá dầu có thể vượt 150 USD một thùng - cao nhất lịch sử, nếu dòng chảy năng lượng qua Hormuz gián đoạn đến giữa tháng 5.
Iran là một trong 22 thành viên của OPEC+. Tổ chức này giảm sản lượng từ 2022 nhằm ngăn dư cung trên thị trường khiến giá giảm. Từ tháng 4/2025, sản xuất của nhóm dần tăng lên, nhằm giành lại thị phần từ các đối thủ, như Mỹ. Tính đến hiện tại, họ tăng sản xuất thêm 2,9 triệu thùng một ngày.
