Chiều 17-4, Hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” diễn ra tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Chương trình do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank).
Trong bối cảnh khu vực hộ kinh doanh đang bước vào giai đoạn thích ứng với những thay đổi quan trọng của chính sách thuế và yêu cầu quản lý mới, chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ hộ kinh doanh hiểu đúng, làm đúng và từng bước vận hành bài bản hơn, từ minh bạch dòng tiền, chuẩn hóa hóa đơn đến nâng cao năng lực quản lý, mở rộng cơ hội kinh doanh và phát triển bền vững.
Đặc biệt, hội thảo kết nối trực tuyến với gần 400 điểm cầu ở 34 tỉnh, thành phố, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, giải đáp và hỗ trợ cho đông đảo hộ kinh doanh ngoài khu vực tổ chức trực tiếp.
Có mặt tại sự kiện từ sớm khoảng 30 phút, bà Quy – hộ kinh doanh vải vóc tại chợ Tân Bình – cho biết chấp nhận “mất một buổi bán hàng” để tham dự với kỳ vọng được cơ quan thuế hướng dẫn cụ thể hơn về cách kê khai theo hướng đơn giản, minh bạch.
Theo bà, vướng mắc với bà không chỉ nằm ở khâu kê khai ban đầu, mà ở việc xử lý sai sót khi dữ liệu đầu vào và đầu ra không khớp. Những chênh lệch liên quan đến hóa đơn và tồn kho khiến bà không khỏi lúng túng trong điều chỉnh.
Bà dẫn ví dụ, trong quá trình xuất hóa đơn bán vải, do nhập sai tên mặt hàng nên dữ liệu tồn kho trên hệ thống bị sai lệch, phát sinh tình trạng “tồn kho ảo”. Khi hóa đơn đã phát hành, việc điều chỉnh lại để đảm bảo tính hợp lệ và đồng bộ dữ liệu trở nên phức tạp.
Từ thực tế này, bà Quy mong muốn cơ quan thuế cần có hướng dẫn chi tiết theo từng tình huống cụ thể, đồng thời đơn giản hóa quy trình điều chỉnh để hộ kinh doanh dễ thực hiện và giảm rủi ro.
Chuyên mua vải về đặt may rồi chào bán cho các tiểu thương ở chợ truyền thống như chợ Tân Bình, chị Hoàng Thị Ty (46 tuổi) cho biết trước kia đóng thuế khoán, nên từ khi có thông tin chuyển sang thuế kê khai khiến chị khá lúng túng.
“Mình đọc rất nhiều thông tin trên mạng, không biết cái nào đúng cái nào sai. Làm việc đã nhức đầu rồi, người này người kia đồn loạn xạ càng làm mình không hiểu, sợ bị phạt nặng. May sao thấy hôm nay có tổ chức hội thảo, nên tới nghe trực tiếp cho yên tâm”, chị Ty chân tình chia sẻ.
Với việc tới hội thảo ngay từ rất sớm, tiểu thương này kỳ vọng sẽ giải đáp được những thắc mắc để có thể áp dụng quy định về thuế khoán một cách thuận tiện, phù hợp và tuân thủ pháp luật. Đồng thời mong muốn được hướng dẫn một cách rõ ràng và dễ hiểu.
Trong khi đó, ông Trang Sĩ Phước – hộ kinh doanh tiệm bánh – cho biết khó khăn lớn nhất hiện nay chưa hiểu hết các thông tin về cách thức thực hiện cũng như nghĩa vụ thuế, do đó việc tuân thủ còn nhiều lúng túng.
Đặc biệt, với các khái niệm mới như quyết toán thuế, ông cho biết bản thân “chưa hiểu rõ phải thực hiện như thế nào”, dù đã bắt đầu kê khai theo quý. Điều này khiến việc chuẩn bị cho giai đoạn quyết toán cuối năm trở nên bị động.
“Ngay cả các đơn vị cung cấp phần mềm hỗ trợ kê khai cũng chưa nắm rõ, nên quá trình triển khai thực tế gặp nhiều lúng túng”, ông chia sẻ.
Từ thực tế này, ông Phước bày tỏ mong muốn thông qua sự kiện có thể được cơ quan thuế hướng dẫn cụ thể, rõ ràng hơn về quy trình, đặc biệt với các nội dung mới, để hộ kinh doanh có thể thực hiện đúng quy định thay vì phải vừa làm vừa dò như hiện nay.
Tại họp báo ngày 10/4, ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB, cho biết tăng trưởng kinh tế Việt Nam được hỗ trợ nhờ các giải pháp ứng phó linh hoạt và kịp thời của nhà điều hành trước cú sốc giá dầu từ xung đột Trung Đông.
Chính phủ đưa ra nhiều biện pháp tài khóa có thời hạn như giảm thuế, sử dụng Quỹ bình ổn kết hợp điều hành giá xăng dầu được vận dụng linh hoạt. Những động thái này góp phần kiềm chế áp lực lạm phát ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
ADB dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm nay ở mức 7,2%, lạm phát 4%. Con số này thấp hơn mục tiêu 10% Chính phủ đặt ra năm nay, nhưng theo ADB dự báo này khả quan trên nền tăng trưởng cao 8% của năm 2025.
Dự báo mức tăng trưởng này được ADB đưa ra dựa trên kịch bản giá dầu Brent giao ngay giảm về mức 72 USD một thùng năm nay, giảm tiếp về 63 USD trong năm tiếp theo. Hiện giá dầu Brent giao tương lai gần 97 USD một thùng.
Mức giá dầu ADB đưa ra cũng lạc quan hơn 3 kịch bản ngân hàng này công bố cuối tháng trước, là quanh 105-155 USD một thùng trong quý II, giảm dần cho đến khi xung đột chấm dứt.
Ông Nguyễn Bá Hùng cho biết họ chưa đưa ra dự báo GDP cụ thể với các kịch bản khó khăn hơn, bởi đánh giá này cần dựa trên nhiều yếu tố, gồm phản ứng của các chính phủ. Ở phạm vi khu vực, ADB đã công bố tăng trưởng kinh tế của 10 nước khu vực ASEAN có thể giảm 0,6-2,3% trong giai đoạn 2026-2027. Tuy nhiên, các đánh giá này mới dừng ở mô hình, chưa tính đến ứng phó của các nước trước biến động xung đột.
Chuyên gia ADB khuyến nghị về dài hạn, Việt Nam cần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng nguồn cung và đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Tuy nhiên, cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể tiếp tục gây gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí và chậm thời gian vận chuyển. Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại, làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Bên cạnh đó, chính sách thuế của Mỹ sau 150 ngày áp thuế khẩn cấp còn khó lường. Trước nhiều biến động, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đang về gần ngưỡng 50 trong tháng 3, thời điểm diễn ra xung đột, sau khi duy trì ở ngưỡng cao trong vài tháng trước đó.
Trong trung hạn, giới phân tích cho rằng đòn bẩy tăng trưởng nằm ở việc nâng cao hiệu quả khu vực công, thu hút vốn tư nhân và củng cố sức chống chịu nền kinh tế. Nhóm giải pháp trọng tâm gồm đẩy mạnh cải cách thể chế, tái cơ cấu hành chính, kết hợp tối ưu hóa đầu tư công và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.
Ông Trần Trương Mạnh Hiếu, Trưởng phòng phân tích chiến lược chứng khoán KIS Việt Nam, cho biết đặc điểm nổi bật của thị trường chứng khoán Việt Nam là tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân chiếm ưu thế, dao động khoảng 80%.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư cá nhân giao dịch theo tin tức ngắn hạn, chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố cảm xúc và hành vi thay vì nghiên cứu sâu về nội tại doanh nghiệp. Bởi vậy nhiều cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, lợi nhuận ổn định nhưng lại không tăng giá tương xứng hoặc chịu áp lực điều chỉnh "vô cớ".
Ngược lại, một số nhóm cổ phiếu lại ghi nhận mức tăng đáng kể trong thời gian ngắn, dù kết quả kinh doanh chưa thực sự có đột phá tương ứng hoặc định giá đã quá cao. Sự lệch pha này cho thấy yếu tố nội tại doanh nghiệp không còn là biến số duy nhất trong việc định giá cổ phiếu.
"Nhiều người có tâm lý vừa mua xong là cổ phiếu phải tăng ngay, sau T+2 tài khoản phải có lãi 5-7%. Nếu cổ phiếu đi ngang, họ dễ chán nản và bán ra" - ông Trương Hiền Phương, Giám đốc cấp cao chứng khoán KIS Việt Nam, bổ sung.
Cũng bởi vậy, các cổ phiếu có mức biến động thấp dù doanh nghiệp làm ăn hiệu quả, lại khó thu hút dòng tiền ngắn hạn. Ngược lại, dòng tiền thường đổ vào các mã đang "có sóng", bất chấp rủi ro định giá quá cao.
"Hệ quả khi dòng tiền đầu cơ rút đi, giá cổ phiếu có thể rơi vào trạng thái đi ngang kéo dài, dù doanh nghiệp vẫn duy trì kết quả kinh doanh sau đó có tích cực", ông Phương nêu thực tế.
Một xu hướng khác là việc nhiều nhà đầu tư giao dịch theo tin tức ngắn hạn, thậm chí theo từng diễn biến trong ngày. Lấy ví dụ ở nhóm ngành dầu khí, khi xuất hiện thông tin giá dầu thế giới tăng do căng thẳng Trung Đông, không ít nhà đầu tư ngay lập tức "đua lệnh" mua vào các cổ phiếu nhóm "P" mà chưa phân tích cụ thể từng doanh nghiệp.
Ông Dominic Scriven - Chủ tịch Dragon Capital, chuyên gia lâu năm trên thị trường tài chính Việt Nam - nhấn mạnh thị trường chịu tác động từ nhiều yếu tố khó lường bên ngoài, như các tuyên bố chính sách đột ngột từ lãnh đạo các nền kinh tế lớn, điển hình là Mỹ.
"Nhưng tôi khuyên các nhà đầu tư trong hoàn cảnh này cần tránh việc sáng đọc báo, lướt tin đã vội đặt lệnh" - ông Scriven nhấn mạnh, đồng thời lưu ý nhà đầu tư cần giữ sự bình tĩnh, tránh tham gia thị trường khi chưa có đánh giá và dự báo đủ chắc chắn.
Nhìn chung, chính sự kết hợp giữa tâm lý giao dịch theo tin tức, dòng tiền ngắn hạn và các yếu tố bất định từ bên ngoài đang góp phần làm gia tăng tình trạng lệch pha giữa giá cổ phiếu và giá trị thực của doanh nghiệp trên thị trường.
Bà Trần Thị Khánh Hiền - Giám đốc khối phân tích chứng khoán MB (MBS) - nói việc giá cổ phiếu bị dòng tiền "cuốn" đi và lệch khỏi giá trị nội tại là hiện tượng phổ biến, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều thị trường trên thế giới. Điều này có thể xảy ra với cả doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ.
Trong những giai đoạn dòng tiền mạnh, yếu tố định giá có thể bị "bỏ qua" trong ngắn hạn. Tuy nhiên khi dòng tiền đảo chiều, giá cổ phiếu thường có xu hướng điều chỉnh trở lại vùng hợp lý hơn, theo bà Hiền.
Một sai lầm phổ biến là nhà đầu tư mua cổ phiếu theo "sóng" hoặc tin tức nhưng khi giá giảm lại không chấp nhận cắt lỗ mà chuyển sang kỳ vọng dài hạn dựa trên yếu tố cơ bản. Điều này dễ khiến khoản đầu tư ngắn hạn biến thành "gồng lỗ" kéo dài.
Đáng lưu ý, ngay cả những cổ phiếu có nền tảng tốt cũng không nằm ngoài quy luật này. Khi bị đẩy lên mức định giá quá cao so với nội tại, các cổ phiếu này vẫn có thể điều chỉnh mạnh khi dòng tiền rút đi.
Song tựu trung, theo bà Hiền, trong ngắn hạn giá cổ phiếu có thể chịu tác động lớn từ kỳ vọng và dòng tiền. Tuy nhiên về dài hạn, giá trị nội tại của doanh nghiệp vẫn là yếu tố cốt lõi quyết định xu hướng bền vững của cổ phiếu.
Một chuyên gia lâu năm trên thị trường chứng khoán lý giải: lâu nay nhiều thành viên diễn đàn chứng khoán thường nói vui "Cổ phiếu không có lái... rất nhạt".
"Cách nói vui nhưng không phải không thực tế" - vị này cho hay, hoạt động "làm giá" cổ phiếu là có. Dẫn chứng rõ thấy nhất vừa qua cơ quan quản lý nhà nước liên tiếp xử phạt hàng loạt trường hợp thao túng cổ phiếu, có vụ còn chuyển sang hình sự.
Quy trình này thường bắt đầu bằng việc các "đội lái" tích lũy cổ phiếu. Khi đã gom đủ hàng và bắt đầu đẩy giá, họ có thể phối hợp với chính người nội bộ doanh nghiệp để tung ra các thông tin tích cực nhằm hỗ trợ đà tăng.
"Một dấu hiệu nhận biết phổ biến là khi giá cổ phiếu tăng mạnh đi kèm với dồn dập các tin tốt, đây có thể là giai đoạn "hiện thực hóa lợi nhuận" của các nhóm này. Ngược lại, khi giá giảm, các thông tin tích cực cũng dần biến mất do không còn động lực duy trì", chuyên gia này phân tích.
Ngày 9/4, Thống đốc Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với đại diện các ngân hàng thương mại, quán triệt định hướng điều hành lãi suất.
Ngân hàng Nhà nước nhận định bối cảnh quốc tế nhiều biến động, đặc biệt căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu tăng, gây áp lực lên lạm phát. Nhu cầu vốn cao trong khi một số ngân hàng cạnh tranh huy động đã đẩy mặt bằng lãi suất tăng thời gian qua.
Tuy nhiên để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, tại cuộc họp, các ngân hàng thống nhất thực hiện chủ trương của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về việc giảm mặt bằng lãi suất. Các nhà băng theo đó cam kết sẽ điều chỉnh giảm cả lãi suất huy động và cho vay ngay sau cuộc họp.
Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt diễn biến lãi suất trên thị trường, yêu cầu các ngân hàng minh bạch việc công bố lãi suất trên website, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết. Cơ quan quản lý đồng thời cũng tăng cường thanh tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm trong hoạt động huy động vốn, cấp tín dụng.
Thông tin tại cuộc họp, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Chính sách tiền tệ, cho biết trong 3 tháng đầu năm, chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.
Ngân hàng Nhà nước theo ông Quang, điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, chào mua giấy tờ có giá với kỳ hạn đa dạng để hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Tỷ giá và thị trường ngoại tệ cũng được điều hành phù hợp với diễn biến thị trường, kết hợp các công cụ để ổn định vĩ mô.
Về tín dụng, cơ quan này định hướng tăng trưởng khoảng 15%, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực rủi ro như bất động sản. Tín dụng cần được ưu tiên cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng, hạn chế nợ xấu.
Ngân hàng Nhà nước khẳng định tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp, qua đó hỗ trợ nền kinh tế.
