Trung tuần tháng 4, Nissan Motor công bố kế hoạch thực hiện tầm nhìn Ambition 2030. Đây là một phần trong kế hoạch tái cấu trúc của CEO Ivan Espinosa, nhằm vực dậy hãng xe lớn thứ tư Nhật Bản sau nhiều năm biến động.
Trong đó, hãng xe kỳ vọng mở rộng khả năng tự lái nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) ở mọi phân khúc xe, vận hành bởi công nghệ AI Drive và AI Partner. CEO Espinosa tuyên bố Nissan đang đặt hy vọng vào “những chiếc xe được định nghĩa bởi AI”.
Cụ thể, công ty nhắm đến việc trang bị công nghệ lái xe tự động (AI Drive) trên 90% số lượng xe trong tương lai. Riêng hệ thống tự lái thế hệ mới – ProPILOT – sẽ sớm đạt khả năng lái “rời mắt”(eyes-off).
Mẫu xe đầu tiên thể hiện định hướng này là Nissan Elgrand hoàn toàn mới, dự kiến ra mắt vào mùa hè năm nay. Xe sẽ được trang bị ProPILOT thế hệ tiếp theo, và đạt được khả năng tự lái toàn trình (end-to-end) vào cuối năm tài chính 2027.
Song song AI Drive, công nghệ AI Partner sẽ giúp tăng trải nghiệm bằng các ứng dụng kết nối trực quan, hỗ trợ các hoạt động hằng ngày. Theo kế hoạch, hãng ưu tiên thử nghiệm các công nghệ mới liên quan đến AI tại thị trường nội địa trước. Trong đó, đang tìm cách triển khai khả năng tự lái hoàn toàn trên mẫu minivan Elgrand mới, dự kiến ra mắt tại Nhật Bản mùa hè này.
Quyết định đầu tư cho AI của Nissan phù hợp xu hướng đang diễn ra. Nghiên cứu của S&P Global cho rằng AI “đang trở thành nền tảng cho đổi mới, từ thiết kế, sản xuất đến hiệu suất vận hành” trong ngành công nghiệp ôtô.
Đến nay, AI đã là thành phần cốt lõi của an toàn trong ngành ôtô hiện đại. Các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS) như phanh khẩn cấp tự động (AEB), giữ làn (LSS) và phát hiện mệt mỏi đều đang sử dụng AI để phân tích dữ liệu từ cảm biến và camera nhằm ngăn ngừa tai nạn.
Nhiều hãng xe đã chạy đua phát triển hệ thống hỗ trợ tự lái bằng AI như God’s Eye (Mắt thần) của BYD hay Drive Pilot của Mercedes-Benz. Tại Australia, giới chức định áp dụng tiêu chuẩn mới đánh giá việc trang bị và hiệu quả thực tế của ADAS.
“Trong thập kỷ tới, AI sẽ chuyển từ các chương trình thử nghiệm sang các hệ thống tích hợp hoàn chỉnh, vận hành đội xe tự lái, nhà máy thông minh và chẩn đoán xe theo thời gian thực”, báo cáo của hãng phân tích dữ liệu Mỹ nêu.
Tuy nhiên, triển vọng sẽ đi kèm thách thức cho Nissan. AP nhận định xe tự lái vốn là lĩnh vực rất đông đúc. Các hãng xe khác cũng đang phát triển công nghệ lái tự động, bao gồm Honda, GM hay Mercedes-Benz, cùng với các công ty ngoài ngành ôtô như Amazon và Zoox. Thị trường này ước tính sẽ đạt quy mô 2.000 tỷ USD vào năm 2030, theo công ty nghiên cứu thị trường IndustryARC, nhờ sự tiến bộ của AI, công nghệ cảm biến và năng lực xử lý dữ liệu.
Đáng chú ý, Nissan cho rằng giai đoạn tiếp theo của trải nghiệm xe tự lái bằng AI sẽ được thúc đẩy bởi quá trình điện hóa mạnh mẽ hơn. Hãng lập luận rằng xe và pin sẽ kết nối với các hệ sinh thái năng lượng và dữ liệu rộng hơn, mở ra các mô hình kinh doanh mới trong dịch vụ di chuyển và quản lý năng lượng.
Trước mắt, hãng định tận dụng công nghệ hybrid e-POWER như cầu nối để dần hướng tới xe thuần điện (EV), đồng thời phát triển công nghệ pin và mở rộng quy mô đội EV, nhưng vẫn duy trì lựa chọn đa dạng và linh hoạt theo từng khu vực. Trong sự kiện gần đây, ông Espinosa đã công bố phiên bản hybrid của mẫu SUV Rogue – còn có tên X-Trail tại Nhật Bản – và phiên bản điện của mẫu Juke.
Về dài hạn, Nissan có kế hoạch giảm số lượng mẫu xe, từ 56 xuống còn 45, nhằm “xây dựng quanh dải sản phẩm tinh gọn, mạnh mẽ hơn”, theo CEO Espinosa. Đến năm tài chính 2030, hãng đặt mục tiêu doanh số một triệu xe mỗi năm tại Mỹ và Trung Quốc vào năm tài chính 2030, và 550.000 xe tại quê nhà.
Nissan đang xếp sau Toyota, Honda và Suzuki về doanh số bán hàng. Trong quý tài chính kết thúc tháng 12/2025, công ty lỗ 28,3 tỷ yen (185 triệu USD), gấp đôi cùng kỳ 2024. Doanh thu giảm 6%, còn gần 3.000 tỷ yen (19,6 tỷ USD). CEO Espinosa nói đây là điều đã được dự đoán, do chi phí của quá trình tái cấu trúc.
Tổng cộng, trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, Nissan dự kiến lỗ ròng 650 tỷ yen (4,2 tỷ USD) và đạt được lợi nhuận hoạt động vào cuối năm tài chính 2026. Kết quả tài chính cả năm sẽ được công bố chính thức vào ngày 13/5. Tiến độ của kế hoạch cải tổ do CEO Espinosa đề ra cũng sẽ được cập nhật dịp này.
Hồi 2025, ông Espinosa đặt mục tiêu giảm quy mô sản xuất toàn cầu và cắt giảm 15% lực lượng lao động. Nissan đã nhắm đến giảm sản xuất bên ngoài các thị trường cốt lõi. Vào tháng 1, hãng cho biết sẽ bán nhà máy tại Rosslyn (Nam Phi), cho Chery (Trung Quốc), báo hiệu sẵn sàng thoái vốn khỏi các cơ sở kém hiệu quả nhằm ổn định lợi nhuận.
Về sản phẩm, công ty nhắm đến xuất khẩu mẫu sedan điện N7 sang Mỹ Latinh, ASEAN và xe bán tải Frontier Pro sang Trung Đông. Tại Mỹ, Nissan sẽ nâng tỷ lệ sản xuất nội địa lên 80%, từ mức khoảng 60% hiện tại và làm mới thương hiệu xe sang Infiniti.
CEO Espinosa cho biết thời điểm hiện tại rất thích hợp để nhà sản xuất ôtô lớn thứ tư Nhật Bản tập trung hơn vào tầm nhìn dài hạn để định hướng hành động. Theo nhóm chuyên gia của công ty nghiên cứu và phân tích tài chính Bernstein (Mỹ), Nissan có thể đưa ra tín hiệu khả quan trong ngắn hạn.
“Tuy nhiên, do bất ổn vĩ mô hiện tại, khả năng dự đoán liệu hãng có thể đạt được tăng trưởng doanh thu bền vững và thực sự phục hồi hay không vẫn còn hạn chế”, nhóm nhận định. Đầu năm đến ngày 17/4, cổ phiếu Nissan giảm hơn 7%, vốn hóa công ty đạt 1.360 tỷ yen, tương đương hơn 8,5 tỷ USD.
Sau 7 tuần xung đột, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa thể buộc Iran đáp ứng tất cả yêu cầu của mình. Chiến sự còn làm lộ rõ điểm yếu lớn nhất của ông trước đồng minh và đối thủ: sức ép kinh tế.
Dù Iran ngày 17/4 tuyên bố tạm thời mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền, khủng hoảng Trung Đông vẫn cho thấy giới hạn trong mức độ ông Trump sẵn sàng chấp nhận thiệt hại với kinh tế Mỹ. Giá xăng tại nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng cao, lạm phát đi lên và tỷ lệ ủng hộ giảm xuống, Tổng thống Mỹ đang chạy đua để đạt được một thỏa thuận ngoại giao nhằm hạn chế tác động trong nước.
Đến nay, Iran chịu nhiều thiệt hại về quân sự. Tuy nhiên, theo giới phân tích, xung đột cho thấy Iran đủ sức gây ra những tổn thất kinh tế mà ông Trump và các trợ lý đã đánh giá thấp, điển hình là cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất lịch sử.
Ông Trump thường tỏ ra không lo ngại trước những tác động kinh tế do chiến sự gây ra. Dù Mỹ không phụ thuộc vào lượng dầu bị gián đoạn do Iran kiểm soát eo biển Hormuz, giá năng lượng tăng mạnh vẫn tác động tới người tiêu dùng nước này.
Khảo sát công bố tuần trước của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng của người Mỹ chỉ là 47,6 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp kỷ lục, giảm hơn 10% so với tháng 3.
"Nhiều người tiêu dùng đổ lỗi cho xung đột tại Iran gây ra các thay đổi bất lợi cho nền kinh tế", như lạm phát tăng tốc, bà Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. "Tất cả nhóm tuổi, thu nhập, quan điểm chính trị đều ghi nhận niềm tin đi xuống, phản ánh quy mô của lần giảm này", báo cáo viết.
Cảnh báo tuần này của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về nguy cơ suy thoái toàn cầu càng khiến triển vọng thêm ảm đạm. Tăng trưởng của Mỹ năm nay cũng được IMF ước tính còn 2,3%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với báo cáo tháng 1.
Áp lực chấm dứt chiến sự đang ngày càng gia tăng, trong bối cảnh các nghị sĩ đảng Cộng hòa phải bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Giới lãnh đạo Iran được cho là đã tận dụng việc kiểm soát eo biển để gây sức ép buộc Mỹ quay lại bàn đàm phán.
"Ông Trump đang cảm nhận được áp lực kinh tế, đây là 'gót chân Asin' trong cuộc chiến do chính ông lựa chọn", Brett Bruen - cựu cố vấn chính sách đối ngoại thời cựu Tổng thống Obama nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai thì khẳng định dù họ thúc đẩy việc đạt thỏa thuận với Iran để tìm giải pháp "tạm thời" cho thị trường năng lượng, Mỹ "chưa bao giờ rời khỏi mục tiêu đảm bảo chi phí hợp lý và tăng trưởng kinh tế".
Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ thông báo lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran. Việc ông Trump đột ngột chuyển từ không kích sang ngoại giao diễn ra sau sức ép từ thị trường tài chính và một bộ phận cử tri. Một phần thiệt hại kinh tế đang đổ lên nông dân Mỹ - nhóm cử tri quan trọng của tổng thống, khi nguồn cung phân bón bị gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá vé máy bay cũng đắt đỏ vì chi phí nhiên liệu tăng vọt.
Dù vậy, giá dầu thế giới giảm mạnh và thị trường tài chính Mỹ tiếp tục khởi sắc phiên 17/4 sau khi Iran tuyên bố eo biển sẽ mở trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.
Ông Trump sau đó nhanh chóng tuyên bố tuyến hàng hải này an toàn, đồng thời cho biết một thỏa thuận với Iran đang được hoàn tất, chủ yếu theo điều kiện của Mỹ.
Theo các nguồn tin của Reuters, hai bên vẫn còn những khác biệt cần giải quyết. Một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cho biết Mỹ duy trì "một số lằn ranh đỏ" trong đàm phán với Iran. Trong khi đó, ngày 18/4 - một ngày sau tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, Iran tái áp đặt hạn chế với tuyến hàng hải này.
Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi chiến sự sớm kết thúc, thiệt hại kinh tế có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mới khắc phục được. Đây là lý do sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022, cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden rất thận trọng với việc áp trừng phạt ngành năng lượng Nga, do lo ngại làm giảm nguồn cung dầu và khiến giá xăng tại Mỹ tăng.
Tổng thống Trump cũng tỏ ra nhạy cảm trước những chỉ trích rằng chính sách của ông khiến giá cả tăng. Một ví dụ là việc ông giảm thuế nhập khẩu với Trung Quốc năm ngoái, sau khi Bắc Kinh trả đũa. Ông chiến thắng cuộc bầu cử năm 2024 nhờ cam kết hạ giá xăng và lạm phát.
Giới phân tích cho rằng lần này, Tổng thống Mỹ dường như đánh giá sai cách Iran có thể đáp trả về kinh tế trong chiến sự. Tehran đã tấn công hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh và phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược.
Các quan chức Mỹ cũng cho biết ông Trump từng tin xung đột là chiến dịch giới hạn, tương tự đợt tập kích Venezuela ngày 3/1 và các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân Iran tháng 6/2025. Nhưng lần này, tác động lan rộng hơn nhiều.
Các quốc gia châu Âu đang phàn nàn vì phải gánh tác động kinh tế lớn từ chiến sự mà họ không mong muốn. Giới phân tích cho rằng EU có thể lo ngại hơn về cam kết tiếp tục hỗ trợ Ukraine của ông Trump trong xung đột với Nga.
Các nước Arab ở vùng Vịnh cũng muốn xung đột sớm kết thúc, nhưng sẽ không hài lòng nếu ông Trump đạt thỏa thuận mà không có điều khoản đảm bảo an ninh cho họ. "Sự kết thúc của xung đột này không nên tạo ra bất ổn kéo dài trong khu vực", Anwar Gargash - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE cảnh báo.
Nhiều cử tri vẫn đứng về phía ông Trump. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghi ngờ về khả năng ông giúp đảng Cộng hòa giành lại vị thế, đặc biệt với nhóm cử tri độc lập, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
"Ông ấy hiểu rằng một bộ phận lớn người dân phản đối mạnh mẽ những gì mình đã làm. Tôi nghĩ việc này sẽ kèm theo cái giá nào đó", Chuck Coughlin - chiến lược gia chính trị tại bang Arizona kết luận.
Theo thông tin từ Vietnam Airlines, vào khoảng 3h sáng 13-4 (giờ Việt Nam), trong quá trình phục vụ, tổ tiếp viên phát hiện hành khách H.Y.L. (quốc tịch Việt Nam), ngồi ghế 38F, có dấu hiệu bất thường và rơi vào tình trạng không phản hồi.
Ngay lập tức, tiếp viên trưởng phát thông báo tìm kiếm hỗ trợ y tế trên chuyến bay, đồng thời cùng tổ tiếp viên tiến hành các bước sơ cứu ban đầu.
Hai hành khách là bác sĩ gồm bà Jian Ying Liang (ghế 4A) và ông Keith Anh Kiet Ly (ghế 19D) đã tình nguyện hỗ trợ. Các bác sĩ phối hợp cùng phi hành đoàn kiểm tra tình trạng sức khỏe, theo dõi chỉ số và xử lý tình huống.
Sau quá trình cấp cứu, hành khách dần hồi tỉnh, có thể phản ứng trở lại và ngồi dậy với sự hỗ trợ của tổ bay.
Trong thời gian còn lại của hành trình, tổ tiếp viên tiếp tục theo dõi sát sao tình trạng hành khách, đồng thời thực hiện các biện pháp chăm sóc cần thiết. Trước khi hạ cánh, tổ bay chủ động thông báo cho lực lượng mặt đất chuẩn bị phương án hỗ trợ y tế.
Ngay khi máy bay hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất, hành khách được bàn giao cho nhân viên y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi theo quy định.
Đại diện Vietnam Airlines cho biết toàn bộ sự việc đã được xử lý đúng quy trình, đảm bảo an toàn cho hành khách và không ảnh hưởng đến hành trình khai thác của chuyến bay. Máy bay không phải hạ cánh ngoài kế hoạch.
Tại dự thảo sửa Nghị định về lệ phí trước bạ, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức lệ phí trước bạ với ôtô điện đến hết 2030 nhằm khuyến khích phát triển phương tiện xanh, hạn chế phát thải và bảo vệ môi trường. Đề xuất này áp dụng với dòng xe sử dụng động cơ thuần điện.
Thực tế, theo Nghị định 10/2022, xe chạy pin nộp lệ phí trước bạ lần đầu với mức thu 0% đến 2025. Sau đó, mức thu bằng 50% so với ôtô chạy xăng, dầu có cùng số chỗ ngồi. Đến 28/2/2025, Chính phủ đồng ý kéo dài thời gian áp dụng mức thu 0% đến hết tháng 2/2027.
Như vậy, mức lệ phí trước bạ ưu đãi tối đa sẽ được kéo dài thêm hơn 3 năm so với quy định hiện hành.
Theo dữ liệu từ Tổ chức Các nhà sản xuất ôtô quốc tế, tỷ lệ sở hữu ôtô tại Việt Nam vẫn ở mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, trong khi nhu cầu sử dụng còn cao.
Bộ Tài chính cho rằng việc áp dụng mức thu 0% thay vì 10-12% như xe chạy xăng, dầu góp phần giảm chi phí đăng ký, tăng khả năng tiếp cận của người dân và thúc đẩy tiêu dùng.
Số lượng ôtô điện đăng ký lệ phí trước bạ lần đầu tăng nhanh qua các năm. Giai đoạn 1/3-31/12/2022 ghi nhận 4.040 xe, bình quân 404 xe mỗi tháng. Sang 2023, lượng xe tăng vọt lên 29.281 chiếc, tương đương 2.440 xe mỗi tháng, gấp 6 lần so với năm trước.
Đà tăng tiếp tục duy trì trong năm 2024 với 79.781 xe, cao gấp 2,72 lần năm 2023. Đến 2025, số xe đăng ký tăng 2,24 lần so với năm 2024.
Nhà điều hành cho biết sau 4 năm, xe điện dần khẳng định vị trí trên thị trường, hỗ trợ các nhà phân phối tiêu thụ và tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư sản xuất, lắp ráp.
Về môi trường, ôtô điện không sử dụng nhiên liệu hóa thạch, góp phần tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xe điện giúp giảm khoảng 0,5 triệu tấn CO2 tương đương mỗi năm.
Bộ Tài chính cũng cho biết phát triển xe điện phù hợp với xu hướng thế giới. Doanh số toàn cầu năm 2024 vượt 17 triệu xe và dự kiến vượt 20 triệu xe vào năm 2025. Nhiều quốc gia áp dụng các chính sách ưu đãi về thuế, phí, lệ phí để thúc đẩy tiêu dùng, sản xuất xe điện, đồng thời phát triển hạ tầng trạm sạc và chuỗi cung ứng.
Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội, Bộ Tài chính cũng đề cập tới cuộc xung đột liên quan đến Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Do đó, việc áp dụng các chính sách với loại xe này cũng giúp khuyến khích người tiêu dùng tiếp cận phương tiện giao thông xanh, từng bước thay thế nhiên liệu hóa thạch.
