Hôm 9.4, Tổng lãnh sự quán Úc tại TP.HCM phối hợp cùng Dear Our Community, Cộng đồng Doanh nghiệp Cựu sinh Úc (AABN) và các đối tác tổ chức Diễn đàn Chuyển đổi xanh Việt Nam – Úc 2026.
Phát biểu khai mạc, Tổng lãnh sự Úc tại TP.HCM Sarah Hooper khẳng định chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện chính sách, mà đã trở thành một yêu cầu tất yếu của kinh doanh. Và quan trọng hơn, đó là cơ hội hợp tác giữa hai quốc gia.
Theo bà Hooper, diễn đàn được tổ chức vào thời điểm đặc biệt, khi mà những gián đoạn trong nguồn cung năng lượng, sự dịch chuyển của các dòng thương mại và các yêu cầu ngày càng khắt khe của chuỗi cung ứng đang tái định hình các ngành công nghiệp với tốc độ nhanh hơn dự kiến.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không còn là mục tiêu xa vời đối với Việt Nam, mà đã trở thành hiện thực cấp bách. Điều này cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư Úc mong muốn đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
Diễn đàn đã cung cấp nền tảng đối thoại giữa các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư, nhà nghiên cứu và nhà đổi mới sáng tạo về cách thức mà tính bền vững, đổi mới sáng tạo và các quan hệ đối tác chiến lược có thể hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với những thay đổi của thị trường và mở ra các cơ hội tăng trưởng mới.
Các mô hình hợp tác giữa Úc và Việt Nam trong những lĩnh vực trọng điểm cũng được giới thiệu, tập trung vào năng lượng sạch, sản xuất xanh, nông nghiệp bền vững, tài chính xanh và chuyển đổi dựa trên dữ liệu.
Diễn đàn cũng tạo cơ hội tăng cường kết nối trong cộng đồng cựu sinh Úc, giữa doanh nghiệp và các tổ chức, qua đó thúc đẩy hợp tác thực chất, cùng có lợi giữa Úc và Việt Nam trong tiến trình hướng tới một tương lai bền vững và có khả năng thích ứng cao hơn.
Tổng lãnh sự quán Úc đã mời nhiều chuyên gia đầu ngành của nước này đến chia sẻ những câu chuyện về kinh nghiệm của nước Úc trong hành trình chuyển đổi xanh, nhất là khi Úc đang đầu tư mạnh mẽ vào nâng cấp lưới điện và cải cách thị trường năng lượng, theo bà Hooper.
Trả lời Báo Thanh Niên, GS. Andrew Blakers của Đại học Quốc gia Úc, nhà đồng phát minh công nghệ pin mặt trời PERC, cho hay để thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam trên các phương diện chính sách, công nghệ, yêu cầu tiên quyết là chấm dứt việc đầu tư vào các thiết bị sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Điều này đồng nghĩa trong vòng 15 – 20 năm tới, phần lớn các hệ thống hiện tại sẽ được thay thế bằng các thiết bị chạy điện, vận hành bằng điện mặt trời và gió.
“Việt Nam đang chứng kiến nhu cầu năng lượng tăng trưởng nhanh, và toàn bộ nhu cầu này nên được đáp ứng bằng năng lượng tái tạo, cụ thể là điện mặt trời và điện gió”, GS. Blakers nói.
Chia sẻ kinh nghiệm của Úc, diễn giả cho hay trong suốt một thập niên qua Úc gần như chỉ phát triển các dự án điện mặt trời và điện gió. Kết quả là giá thành các nguồn năng lượng này liên tục giảm và hiện đã trở thành nguồn năng lượng rẻ nhất trong lịch sử. Đây không phải là một quá trình chuyển đổi phức tạp, mà ngược lại, rất rõ ràng và khả thi. Không cần phát minh thêm công nghệ mới, vấn đề chỉ là quyết tâm triển khai.
Về câu hỏi làm thế nào để chính sách có thể theo kịp tiến trình chuyển đổi này, GS. Blakers cho rằng ở cấp độ chính phủ điều quan trọng là phải đưa ra quyết định dứt khoát về việc đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng xanh. Khi đó, dòng vốn tư nhân từ doanh nghiệp và người dân sẽ được kích hoạt, lan tỏa trong toàn hệ thống.
Đồng thời, cần đầu tư mạnh vào hệ thống truyền tải để đưa điện về các đô thị, phát triển các hệ thống thủy điện tích năng quy mô lớn và pin lưu trữ để đảm bảo nguồn cung ổn định. Tất cả các công nghệ này đều đã sẵn có trên thị trường, chi phí thấp và dễ triển khai, và Úc đã chứng minh có thể làm được trên thực tế.
GS. Blakers cũng nêu một đặc điểm đáng chú ý của Việt Nam là tiềm năng rất lớn về thủy điện tích năng ngoài sông. Đây là thuật ngữ chỉ một dạng “pin nước” khổng lồ, lưu trữ năng lượng bằng cách bơm nước từ hồ thấp lên hồ cao trong giờ thấp điểm và xả nước phát điện vào giờ cao điểm.
Theo giáo sư Úc, Việt Nam có đến khoảng 6.000 địa điểm phù hợp, hơn gấp khoảng 200 lần nhu cầu thực tế. Việt Nam đã có nền tảng vững chắc với hệ thống thủy điện hiện hữu và đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm. Điều cần thiết là sớm khởi động các dự án quy mô lớn để hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi xanh, ông kết luận.
"Tôi nghĩ người Iran đã cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả vấn đề Lebanon, nhưng thực tế không phải vậy. Chúng tôi chưa bao giờ hứa điều đó", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trước khi rời Hungary ngày 8/4.
Ông Vance nói thêm nếu Iran để cuộc đàm phán với Mỹ đổ vỡ vì vấn đề Lebanon, điều mà ông cho là vốn không liên quan tới Tehran và Washington cũng chưa từng đưa vào thỏa thuận, "đó là lựa chọn của chính họ".
Ông cảnh báo Tehran nên giữ lời hứa mở cửa eo biển Hormuz cho các tàu chở dầu lưu thông. "Thẳng thắn mà nói nếu phá vỡ thỏa thuận, họ sẽ phải gánh những hậu quả nghiêm trọng", ông nói.
Sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần rạng sáng 8/4, Israel đã tiến hành "cuộc tấn công phối hợp lớn nhất kể từ đầu xung đột" trên khắp Lebanon. Họ nói đây là một phần của chiến dịch mới có tên gọi Bóng tối vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở Beirut.
Ít nhất 254 người thiệt mạng và hơn 1.165 người bị thương ở Lebanon vì đợt tấn công mới của Israel, theo Al Jazeera.
Iran chỉ trích động thái của Israel là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 tuyên bố hoạt động vận tải qua Hormuz đã bị đình chỉ sau khi Israel tấn công Lebanon. Trước đó, 3 tàu dầu, gồm hai tàu Iran và một tàu Trung Quốc, đã được đi qua eo biển.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng cáo buộc Mỹ phá vỡ cam kết giữa hai nước khi không ngăn các cuộc tấn công vào Lebanon, vi phạm không phận Iran và phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.
Ông Vance chỉ trích những cáo buộc của ông Ghalibaf là "vô lý". Ông thừa nhận "các thỏa thuận ngừng bắn luôn phức tạp", nhưng Mỹ đang tuân thủ và tiến trình đàm phán đang diễn ra.
Phó tổng thống Mỹ cho biết phía Israel đã đề nghị kiềm chế hành động. "Người Israel thực sự đã đề nghị tự kiềm chế một chút ở Lebanon, bởi họ muốn đảm bảo cuộc đàm phán của chúng tôi thành công", ông nói.
Hãng Yonhap ngày 6.4 dẫn lời Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung bày tỏ sự tiếc nuối về những vụ điều khiển UAV của các cá nhân xâm nhập không phận CHDCND Triều Tiên, cho rằng hành vi đó đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Ông Lee đưa ra phát biểu trong một cuộc họp nội các, sau khi các công tố viên tuần trước đã truy tố 3 cá nhân bị cáo buộc điều khiển UAV vào Triều Tiên trong khoảng thời gian từ tháng 9.2025 đến tháng 1.2026.
Những người bị truy tố bao gồm một sinh viên hơn 30 tuổi, một nhân viên của Cơ quan Tình báo quốc gia và một sĩ quan quân đội.
"Mặc dù đây không phải là hành động của chính phủ chúng tôi, nhưng tôi bày tỏ sự tiếc nuối với phía Triều Tiên về căng thẳng quân sự không cần thiết do hành vi liều lĩnh như vậy gây ra", ông Lee nói.
Nhà lãnh đạo cho biết Hiến pháp Hàn Quốc cấm các hành động cá nhân mang tính khiêu khích Triều Tiên.
Hồi tháng 1, Triều Tiên tuyên bố rằng UAV xuất phát từ Hàn Quốc đã xâm phạm không phận, cáo buộc Seoul có hành động khiêu khích nghiêm trọng và cho biết đã bắn hạ các UAV đó, theo Reuters.
Hàn Quốc phủ nhận mọi sự liên quan của quân đội và đã tiến hành một cuộc điều tra chung giữa quân đội và cảnh sát, bước đầu dẫn đến việc các công tố viên truy tố một người đàn ông khoảng 30 tuổi với các tội danh bao gồm vi phạm luật hàng không và an ninh quốc gia liên quan các chuyến bay UAV trái phép.
Trong ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp ngày 5/4, ít nhất 28 hố va chạm đã xuất hiện dọc theo một số tuyến đường ở tỉnh Isfahan tại miền trung Iran, cách khoảng 20 km so với vị trí sân bay dã chiến được lực lượng Mỹ thiết lập để tập kết, sơ tán đặc nhiệm và phi công F-15E được giải cứu cùng ngày.
Các miệng hố có giãn cách tương đối đều đặn, mỗi hố rộng khoảng 9 m, đủ lớn để khiến những tuyến đường này bị chặn, cho thấy đây dường như là kết quả của loạt đòn đánh có chủ đích.
Đài CNN trước đó cho biết trong lúc đặc nhiệm Mỹ tiếp cận sườn núi nơi phi công F-15E đang ẩn náu, các máy bay đã không kích khu vực xung quanh để đảm bảo binh sĩ Iran không thể đến gần khu vực.
Một ảnh vệ tinh khác cho thấy miệng hố lớn, có đường kính khoảng 12 m, gần nơi lực lượng Iran thu được các mảnh vỡ tiêm kích F-15E trước đó hai ngày. Một số người đứng quanh hố, gần đó là hai ôtô màu trắng. Địa điểm này nằm cách sân bay dã chiến của Mỹ khoảng 30 km.
Chưa rõ đây là hố được tạo ra khi chiếc F-15E lao xuống đất, hay là hiện trường sau khi không quân Mỹ ném bom để ngăn Iran thu được những thiết bị nguyên vẹn trên tiêm kích bị bắn hạ.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về hình ảnh.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 5/4 lần đầu lên tiếng xác nhận tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran, hai ngày sau khi sự việc xảy ra.
Phi công buồng trước được sơ tán ngay sau đó. Sĩ quan điều khiển vũ khí ở buồng sau phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ sau đó huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.