Rạng sáng qua (8.4), chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Iran, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nước này đồng ý thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần với Iran để tiến hành đàm phán.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết phía trung gian là Pakistan đề xuất Mỹ tạm dừng “tấn công hủy diệt” nhắm vào Iran với điều kiện Tehran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Và Tổng thống Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Theo ông, Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa để đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”. “Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây đã được Mỹ và Iran nhất trí, nhưng cần 2 tuần để hoàn tất và thực hiện thỏa thuận”, ông Trump viết thêm.
Sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần là “một chiến thắng cho Mỹ”, đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội nước này trong cuộc chiến với Iran.
Cùng ngày 8.4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố nước này đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran. Theo đó, kế hoạch 10 điểm của Iran “nhấn mạnh các vấn đề cơ bản” như “việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Lực lượng Vũ trang Iran”. Tehran cho rằng điều này mang lại cho Iran “vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị”.
Thực tế, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên ngay trước thời điểm trước hạn chót mà Tổng thống Trump đưa ra đã đem đến tín hiệu tích cực cho thế giới, nhất là vấn đề kinh tế. Cùng ngày 8.4, giá dầu WTI lẫn Brent đều giảm sâu khoảng 18%, lần lượt còn 93,73 USD/thùng và 92,5 USD/thùng (theo giá cập nhật tối qua). Không những vậy, thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng điểm. Theo CNN, chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.374 điểm (tương đương 2,95%), S&P 500 tăng 2,56% và Nasdaq Composite tăng 3,46%.
Dự kiến, ngay trong ngày 10.4 sắp tới, Mỹ và Iran sẽ cử phái đoàn đến Islamabad (Pakistan) để đàm phán. Dù xung đột đã xuống thang đáng kể nhờ thỏa thuận ngừng bắn, nhưng để Mỹ và Iran đồng thuận với nhau thì lại rất khó khăn. Điển hình, một trong 10 điểm mà Iran đưa ra như điều kiện hòa bình là Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu uranium. Tuy nhiên, đây cũng là lằn ranh của phía Mỹ. Liên quan vấn đề này, viết trên mạng xã hội Truth Social tối qua (8.4, theo giờ VN), Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ không có chuyện Mỹ đồng ý cho Iran tiếp tục làm giàu uranium. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn tuyên bố Iran phải phối hợp để dỡ bỏ chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, ngược lại thì Iran cũng từng chỉ trích yêu cầu 15 điểm của Mỹ – bao gồm việc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân – là “đòi hỏi quá mức, vô lý và phi logic”. Thực tế, dù nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng những người theo đường lối cứng rắn vẫn đang hoàn toàn kiểm soát chế độ cầm quyền tại Iran. Nên Tehran khó lùi bước trong quá trình đàm phán.
Bên cạnh đó, yêu cầu 10 điểm của Tehran cũng đặt ra việc ngừng tấn công lực lượng Hezbollah ở Li Băng. Nhưng điều này lại lệ thuộc rất nhiều vào Israel nên triển vọng rất thấp, nhất là trong bối cảnh Tel Aviv đang muốn hủy diệt hoàn toàn lực lượng Hezbollah giữa lúc Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp ứng cho Hezbollah.
Hãng AFP ngày 9.4 đưa tin một người đàn ông vừa thừa nhận sát hại và phân xác 8 phụ nữ, giải đáp bí ẩn kéo dài nhiều thập niên về các vụ án giết người ở bãi biển Gilgo (New York, Mỹ).
Các công tố viên cáo buộc bị cáo Rex Heuermann (63 tuổi) đã siết cổ và phân xác nhiều phụ nữ, rồi phân tán các phần thi thể của họ trong một khu dân cư ven biển cao cấp.
Bị cáo nhận tội về 7 vụ giết người, cộng thêm một vụ thứ 8 chưa bị truy tố, trong chuỗi tội ác đáng sợ kéo dài từ năm 1993 đến năm 2010 tại Long Island, hòn đảo phía đông nam New York.
Bị cáo nhận tội tại Tòa án hạt Suffolk ở Riverhead (bang New York) và đối mặt với án tù chung thân không được ân xá khi bị tuyên án vào tháng 6 tới.
Luật sư Gloria Allred đại diện cho thân nhân của một số nạn nhân hoan nghênh cơ quan chức năng đã không ngừng theo đuổi công lý trong vụ án kinh hoàng này.
Hầu hết bộ phận thi thể của các nạn nhân nữ được tìm thấy vào năm 2010 và 2011 gần bãi biển Gilgo, một bãi biển chắn sóng Đại Tây Dương ở bờ phía nam của Long Island. Thi thể của một nạn nhân được phát hiện cách đó khoảng 110 km vào năm 1993.
Vụ án đã làm khó các nhà điều tra trong nhiều năm mà không xác định được nghi phạm. Một số người cho rằng vụ án sẽ được giải quyết nhanh hơn nếu các nạn nhân nữ không phải là gái mại dâm.
Vào năm 2022, các thám tử đã tập trung điều tra vào ông Heuermann sau khi phát hiện ra nghi phạm này là chủ sở hữu chiếc xe mà một trong các nạn nhân từng sử dụng. Vào thời điểm xảy ra các vụ giết người, nghi phạm này là kiến trúc sư, đã có gia đình và 2 con.
Kể từ đó, vụ án chống lại Heuermann dựa trên bằng chứng ADN từ một hộp pizza bị vứt bỏ và dữ liệu điện thoại di động cho thấy mối liên hệ giữa nghi phạm với các nạn nhân.
Nghi phạm này cũng đã thực hiện hàng trăm lượt tìm kiếm trên internet về cuộc điều tra các vụ giết người, đặt ra những câu hỏi như "Tại sao kẻ giết người hàng loạt ở Long Island vẫn chưa bị bắt?".
Nghi phạm Heuermann bị bắt giữ vào tháng 7.2023 bên ngoài văn phòng kiến trúc sư của ông ở Manhattan. Ban đầu nghi phạm này không nhận tội, làm dấy lên khả năng phiên tòa sẽ kéo dài.
Trong một cuộc họp báo, công tố viên Raymond Tierney đã phác họa một bức tranh rùng rợn về một kẻ giết người hàng loạt tỏ ra là "một người cha vô hại". "Bị cáo này sống giữa chúng ta, đóng vai một người cha bình thường ở vùng ngoại ô, trong khi trên thực tế, hắn ta lại chuyên giết hại những phụ nữ vô tội", ông nói.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng "điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi". Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
"Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)", ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên "vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng".
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia".
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
"Giáo hoàng phải hiểu rằng Iran đã khiến hơn 42.000 người thiệt mạng trong vài tháng qua. Họ đều là những người biểu tình không vũ trang", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ngày 16/4. "Giáo hoàng phải hiểu rằng đây là thế giới thực, một thế giới vô cùng tàn nhẫn".
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi ông và Giáo hoàng Leo XIV gần đây có nhiều bất đồng, đặc biệt là về cuộc chiến ở Iran. Khi một phóng viên hỏi "tại sao ngài đối đầu với Giáo hoàng", ông Trump trả lời ông "phải làm điều đúng đắn".
"Rất đơn giản, tôi không chống lại Giáo hoàng. Tôi không đối đầu với ông ấy", Tổng thống Mỹ nói. "Giáo hoàng đã nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, còn tôi thì nói Iran không thể".
Tuy nhiên, Giáo hoàng Leo XIV chưa từng nói Iran nên có vũ khí hạt nhân và từ trước đến nay nhiều lần phản đối loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Lãnh đạo Vatican đã lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy xung đột leo thang ở Iran, nhưng không nhắc đích danh bên nào, được hiểu là lời kêu gọi quay lại con đường đối thoại và giải pháp đa phương.
Trong phát biểu ngày 16/4 tại Cameroon, Giáo hoàng chỉ trích những người viện dẫn tôn giáo để biện minh cho hành động quân sự, cho biết thế giới "đang bị nhóm nhỏ những kẻ bạo quyền tàn phá", nhưng không nhắc đến ông Trump hay chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Người đứng đầu Vatican chưa bình luận về phát ngôn mới nhất của ông Trump.
Ông Trump từng hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo XIV được bầu là "vinh dự lớn" đối với Mỹ. Trong năm đầu tiên, Giáo hoàng phần lớn tránh chỉ trích trực diện chính quyền Trump, nhưng thay đổi dần khi chiến sự Iran leo thang.
Sau khi ông Trump đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran", Giáo hoàng nói điều này là "hoàn toàn không thể chấp nhận được".
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông "yếu đuối trong chống tội phạm và tệ trong đối ngoại". Lãnh đạo Mỹ khi đó nói "không ủng hộ một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân".
Giáo hoàng tuyên bố "không e sợ chính quyền Trump" và vẫn sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình, trong lần hiếm hoi nhắc đích danh một chính quyền tổng thống Mỹ. Ông Trump sau đó nói ông "không nợ Giáo hoàng lời xin lỗi".
Việc ông Trump chỉ trích Giáo hoàng đã làm phật lòng một số cử tri Công giáo. Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump từng xung đột với người tiền nhiệm của Giáo hoàng Leo XIV là cố Giáo hoàng Francis, liên quan đến cam kết xây tường dọc biên giới Mỹ - Mexico và chính sách trục xuất hàng loạt của ông trong nhiệm kỳ đầu.
