Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời gian áp dụng thuế suất thuế TTĐB đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin như sau:
Đối với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, xe ô tô pickup áp thuế TTĐB 3% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 11%.
Đối với ô tô chở người từ 10 đến 16 chỗ áp thuế TTĐB 2% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 7%.
Đối với ô tô chở người từ 16 đến 24 chỗ áp thuế TTĐB 1% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 4%.
Đối với ô tô pickup chở hàng cabin kép, ô tô tải van có hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng áp thuế TTĐB 2% đến hết 31/12/2030, từ 1/1/2031 về mức 7%.
Khuyến khích chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới
Trong tờ trình Chính phủ, Bộ Tài chính đánh giá mức thuế TTĐB ưu đãi hiện hành ở mức thấp với ô tô điện (1-3%) so với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch (10-150%) đang đóng vai trò quan trọng giúp người dùng dễ mua ô tô điện do ưu đãi về thuế góp phần giảm giá thành.
Về phía doanh nghiệp, số lượng xe bán được nhiều hơn góp phần tạo động lực đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Nhờ ưu đãi thuế TTĐB, từ 1/3/2022 đến hết 2025, tổng lượng ô tô gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin nhập khẩu và sản xuất trong nước đã tăng từ 7.663 chiếc (năm 2022) lên 179.316 chiếc (năm 2025). Số thu ngân sách nhà nước đối với nhóm xe này tăng từ 213,38 tỷ đồng lên 2.371,97 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, kể từ khi áp dụng chính sách trên từ năm 2022 đến nay, việc chuyển đổi xanh đã làm giảm lượng khí thải. Do vậy việc tiếp tục khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi xanh là rất cần thiết trong giai đoạn sắp tới theo định hướng cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 cũng như định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Nhiều quốc gia ưu đãi ô tô điện
Theo góc nhìn của Bộ Tài chính, các quốc gia trên thế giới đang có xu hướng hạn chế hoặc loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời khuyến khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.
Singapore đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040, đồng thời hỗ trợ tài chính mạnh mẽ để thúc đẩy xe điện. Chính phủ nước này cung cấp hỗ trợ mức phí đăng ký lên tới 20.000 SGD cho xe điện và dự kiến xây dựng 28.000 trạm sạc vào năm 2030.
Trung Quốc không chỉ yêu cầu 50% số ô tô mua mới của chính quyền trung ương phải là xe năng lượng mới mà còn đặt mục tiêu điện hóa toàn bộ xe taxi tại các đô thị lớn như Bắc Kinh, Thâm Quyến giai đoạn 2021-2025.
Quốc gia này cũng áp dụng chính sách miễn thuế mua xe (10% giá xe) và miễn thuế TTĐB đối với xe ô tô điện đến 2027. Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc còn hỗ trợ trực tiếp cho người mua xe điện với mức trợ cấp lên tới 12.000 USD, đồng thời yêu cầu các nhà sản xuất ô tô phải đáp ứng tỷ lệ xe năng lượng mới nhất định trong tổng doanh số bán hàng.
Tại Liên minh Châu Âu (EU), nhiều quốc gia đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm thuế giá trị gia tăng cho xe điện, giúp giảm đáng kể giá thành. Na Uy, quốc gia đi đầu trong việc thúc đẩy xe điện, không chỉ miễn thuế giá trị gia tăng mà còn miễn phí đăng ký, thuế đường bộ, phí cầu đường, bãi đỗ xe công cộng và cho phép xe điện sử dụng làn đường ưu tiên.
Đức áp dụng khoản trợ cấp lên tới 9.000 EUR cho xe điện chạy pin, trong khi Pháp hỗ trợ lên tới 7.000 EUR và cung cấp ưu đãi bổ sung cho người dùng đổi từ xe xăng, dầu sang xe điện.
Việc khuyến khích phát triển, sử dụng xe ô tô điện chạy bằng pin phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam tại COP26 và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tăng trưởng xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng xanh.
Bộ Xây dựng đang chủ trì lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư mới, thay thế cho Thông tư 47/2024/TT-BGTVT. Theo kế hoạch, thời gian lấy ý kiến từ các cơ quan, đơn vị và bạn đọc diễn ra từ ngày 8.4.2026 đến hết 21.4.2026. Nếu được thông qua, đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa các quy định kiểm định cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng hiện nay.
"Điểm sáng" trong văn bản dự thảo lần này nằm ở khoản 5, điều 20, quy định về 13 trường hợp xe cơ giới cải tạo nhưng không phải lập hồ sơ thiết kế (cụ thể quy định từ điểm a đến điểm n). Theo đề xuất, các trường hợp này có thể phân thành 4 nhóm cải tạo, độ xe chính dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng.
Nhóm 1 tập trung vào các thiết bị hỗ trợ lái và an toàn (điểm a, m). Theo đó, xe được phép lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ bàn đạp phanh phụ trên xe tập lái thông qua liên kết cơ khí với bàn đạp chính. Tương tự, việc gắn thiết bị giám sát thời gian và quãng đường (DAT) hay hệ thống cảnh báo chống bỏ quên trẻ em trên xe cũng được miễn hồ sơ thiết kế, miễn là hệ thống điện được kết nối an toàn qua cầu chì bảo vệ.
Nhóm thứ 2 liên quan đến cải tạo ngoại thất và trang bị phụ trợ (điểm b, d, g, n). Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép xe bán tải (pickup) lắp đặt, thay thế hoặc tháo bỏ nắp thùng hàng, dù có thay đổi kích thước lòng thùng vượt quá sai số nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe. Các phụ kiện như giá nóc (lắp theo hướng dẫn nhà sản xuất), mui gió trên nóc ca-bin ô tô hay trang bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp trên xe tải thông dụng cũng được nới lỏng thủ tục, không đòi hỏi hồ sơ thiết kế phức tạp.
Nhóm 3 nói đến hệ thống đèn chiếu sáng và nhiên liệu (điểm k, c). Dự thảo đề xuất cho phép thay thế cụm đèn pha bằng loại khác đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy, có công suất tương đương và không cần gia công thay đổi kết cấu xe. Ngoài ra, các xe đã cải tạo hệ thống nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hoặc khí thiên nhiên nén (CNG) nay muốn tháo bỏ để trở về sử dụng hệ thống nhiên liệu nguyên bản của nhà sản xuất cũng sẽ được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Nhóm 4 liên quan đến kết cấu thùng hàng và hệ thống thủy lực (điểm đ, e, l, h, i). Cụ thể, dự thảo đề xuất miễn hồ sơ cho việc lắp đặt, tháo bỏ thùng dầu và hệ thống ống thủy lực trên xe đầu kéo để phục vụ nâng hạ thùng hàng của sơ-mi rơ-moóc. Các trường hợp thay đổi vật liệu bọc lót thùng làm thay đổi khối lượng bản thân, thay đổi vị trí cửa xếp dỡ hàng hóa hoặc cắt giảm thể tích thùng hàng của xe tải tự đổ cho phù hợp quy chuẩn cũng được đơn giản hóa thủ tục.
Đặc biệt, xe có sai lệch thông số khối lượng so với đăng ký nhưng hình ảnh phù hợp với chứng nhận kiểm định gần nhất hoặc xe muốn hoàn nguyên về trạng thái trước cải tạo cũng được áp dụng quy định này.
Việc mở rộng các trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế là một bước tiến mới trong tư duy quản lý. Quy định này không chỉ giúp Cục Đăng kiểm Việt Nam giảm bớt áp lực xử lý mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian chờ đợi.
Nhờ cấu tạo đơn giản, giá thành rẻ, dễ sửa chữa… hộp số sàn đã thống trị ngành công nghiệp ô tô trong nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, hiện tại đang là thời kỳ hoàng kim của các loại hộp số tự động. Theo dữ liệu mới nhất từ CarGurus, tính đến đầu năm 2026, chỉ còn 67 mẫu ô tô mới tại Anh được phân phối phiên bản số sàn, giảm đáng kể so với con số 82 mẫu của năm ngoái.
Thực tế tại thị trường Việt Nam, câu chuyện cũng tương tự. Cách đây khoảng 10 năm, hầu hết các mẫu xe phổ thông hạng A, B, C… đều có phiên bản số sàn, cắt giảm trang bị để phục vụ nhóm khách hàng chạy dịch vụ. Hiện nay, các hãng chủ yếu phân phối các mẫu xe số tự động. Những "cái tên" quen thuộc trước kia như Toyota Vios, Hyundai Accent, KIA Morning… vẫn duy trì phiên bản số sàn nhưng doanh số sụt giảm đáng kể so với trước.
Trên thị trường xe mới hiện nay, số lượng mẫu xe sử dụng hộp số 3 bàn đạp chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Nếu có cũng sẽ bị cắt giảm tối đa trang bị tiện nghi để đưa về mức giá thấp nhất.
Không riêng Việt Nam, tại nhiều quốc gia trên thế giới đang gặp áp lực hạ tầng đô thị tại các thành phố lớn, tình trạng kẹt xe diễn ra thường xuyên khiến việc điều khiển xe số sàn trở thành cực hình. Bên cạnh đó, các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao vốn hoạt động hiệu quả với các loại hộp số tự động.
Do đó, việc tích hợp các công nghệ này lên hộp số sàn vừa tốn kém, vừa phức tạp. Tuy nhiên, trong khi xe phổ thông coi số sàn là "công cụ cơ khí" thuần túy để di chuyển thì ở phân khúc xe sang, xe thể thao lại hoàn toàn khác.
Nhiều thương hiệu xe sang và xe hiệu năng cao như Porsche, BMW hay Honda với dòng Civic Type R… vẫn quyết tâm giữ lại tùy chọn số sàn và coi đó là đặc trưng thương hiệu. Đối với những khách hàng chịu chi, thao tác chân đạp côn, tay vào số là cách để "thưởng thức". Việc trực tiếp kiểm soát vòng tua, thực hiện các thao tác dồn số mang lại cảm giác phấn khích, cảm xúc vận hành thuần túy mà những người đam mê tốc độ thực thụ luôn tìm kiếm.
Trong tương lai, khi ngành ô tô chuyển dịch hoàn toàn sang xe điện và xe tự lái, những chiếc xe số sàn sẽ mang giá trị sưu tầm và tính độc bản cao, trở thành mục tiêu săn đón của các nhà sưu tập.
Sự thoái trào của hộp số sàn là điều tất yếu theo quy luật phát triển của công nghệ. Tuy nhiên, thay vì mất đi, loại hộp số này sẽ chuyển sang một ngách sản phẩm mới, nơi đặt cảm xúc vận hành lên trên giá trị thực dụng. Việc các hãng xe sang vẫn trung thành với hộp số sàn là cách tôn vinh di sản và khẳng định rằng, lái xe còn là một nghệ thuật hưởng thụ.
Tình huống giao thông: Cô gái đi xe máy từ bên phụ, tạt qua đầu rồi đi lên phía trước xe có gắn camera hành trình. Rơi vào điểm mù, cô gái bị ủn lên phía trước, ngã xuống đường rồi mất hút dưới gầm xe. Chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Những chiếc xe lớn rất nhiều điểm mù, những người đi xe máy nên chủ động tránh xa khi nghe tiếng xe tới gần. Đặc biệt khi chuyển hướng cần luôn nhìn gương, quan sát hai bên và quay đầu nhìn thật nhanh nếu cần thiết để xác định có những phương tiện nào đang đi tới. Rất nhiều người có thói quen ra đường chỉ bật đèn xi-nhan là chuyển hướng, không cần biết phía sau có xe khác hay không.
Tài xế điều khiển những chiếc xe lớn cần tập trung quan sát xung quanh, di chuyển tốc độ chậm, nhất là trong khi vực dân cư phòng mọi tình huống có thể xảy ra.
