Chiều 10.4, Bộ GD-ĐT đã có thông cáo báo chí trả lời về kết quả kiểm tra, xác minh với dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật của học sinh Ninh Bình. Trong đó Bộ GD-ĐT kết luận là dự án không vi phạm liêm chính khoa học, cụ thể là không có dấu hiệu sao chép hay đạo văn.
Theo Bộ GD-ĐT, trước những nghi vấn của dư luận về tính liêm chính khoa học của dự án đoạt giải nhất cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026 mà tác giả là 2 học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình, Bộ GD-ĐT đã chính thức lập tổ tư vấn đánh giá dự án này.
Tổ tư vấn gồm 5 chuyên gia có trình độ tiến sĩ trở lên đến từ các cơ sở giáo dục đại học và viện nghiên cứu có uy tín đã nghiên cứu dự án đoạt giải của 2 học sinh Ninh Bình (dự án “Phát triển vật liệu Polyurethane Composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống”).
Sau quá trình nghiên cứu hồ sơ và thẩm định, tổ tư vấn đã thống nhất khẳng định học sinh hoàn toàn có thể thực hiện được dự án này dưới sự hướng dẫn của giáo viên và nhà khoa học.
Cụ thể, việc phân tích kết quả từ các phép đo (như DTA, XRD, FT-IR) hoàn toàn nằm trong khả năng của học sinh vì đây là những kiến thức có trong chương trình phổ thông. Bên cạnh đó, các trang thiết bị phục vụ thí nghiệm đều có sẵn tại các trung tâm nghiên cứu ở Việt Nam nên việc thu thập dữ liệu trong nước là hoàn toàn đáp ứng được.
Về nghi vấn “sao chép”, tổ tư vấn cho biết dựa trên số liệu kiểm tra đạo văn (phần mềm Turnitin) và các công bố trước đó, không ghi nhận việc trùng lặp do đạo văn. Đề tài không có dấu hiệu sao chép mà thể hiện rõ sự kế thừa có chọn lọc, kết hợp với quá trình thực nghiệm độc lập và phân tích khoa học.
Đề tài có sử dụng các phương pháp và hướng tiếp cận phổ biến trong lĩnh vực vật liệu polymer. Tuy nhiên, đây là các phương pháp chuẩn, được chấp nhận rộng rãi trong nghiên cứu khoa học. Nhóm nghiên cứu đã chủ động thiết kế thí nghiệm, lựa chọn vật liệu, điều chỉnh quy trình và xây dựng hệ số liệu riêng, thể hiện tính độc lập trong triển khai. Do đó, không có cơ sở kết luận là sao chép hay đạo văn.
Đồng thời, các chuyên gia đánh giá đây là nghiên cứu có tính mới tương đối, có tính sáng tạo và mang lại giá trị ứng dụng cao, phù hợp với năng lực ở bậc phổ thông.
Cũng trong thông cáo này, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh quy trình chấm thi năm nay được thực hiện nghiêm ngặt qua 2 phần: đánh giá báo cáo tóm tắt và phỏng vấn trực tiếp. Đặc biệt, để bảo vệ sự liêm chính trong học thuật, Hội đồng thẩm định đã tiến hành quét độ trùng lặp toàn bộ hồ sơ trước khi gửi đi chấm. Ban tổ chức cũng trang bị sẵn phần mềm tại khu vực thi để giám khảo có thể tra cứu, kiểm tra sự trùng lặp nội dung của bất kỳ dự án nào ngay trong quá trình chấm.
Như Báo Thanh Niên đã đưa tin, sau khi Bộ GD-ĐT công bố kết quả cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026, trên nhóm Liêm chính khoa học xuất hiện hàng loạt bài đăng nêu nghi vấn nhiều dự án đạt giải cao, trong đó có dự án đạt giải nhất của 2 học sinh Ninh Bình.
Theo các thành viên nhóm Liêm chính khoa học, nội dung poster của dự án cho thấy các học sinh Ninh Bình đã phải thực hiện hàng chục kỹ thuật phân tích và đánh giá phức tạp, vượt xa năng lực và kiến thức của học sinh phổ thông.
Đặc biệt, dựa trên những thông tin công khai rất hạn chế (liên quan tới cuộc thi khoa học kỹ thuật), các thành viên nhóm Liêm chính khoa học đã đưa ra những bằng chứng được cho là “không thể chối cãi về sự liên quan của nhóm Hoàng Mai Hà với dự án của 2 học sinh Ninh Bình” (PGS Hoàng Mai Hà, Phó viện trưởng Viện Hóa học, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam – PV).
Viện Hóa học cũng đã có ý kiến phản hồi, khẳng định cán bộ của viện (PGS Hoàng Mai Hà) không có bất kỳ mối liên hệ hay tham gia hướng dẫn nào đối với dự án của học sinh Ninh Bình. Viện Hóa học cũng khẳng định cũng đã chủ động rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại đơn vị trong giai đoạn 2024 – 2025. Kết quả không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến 2 học sinh Ninh Bình có dự án đạt giải nhất cấp quốc gia nêu trên.
Như vậy, giữa nội dung thông cáo báo chí mà Bộ GD-ĐT phát hành chiều nay và trả lời của Viện Hóa học có một khoảng trống cần được làm rõ: các học sinh sử dụng các thiết bị của đơn vị nghiên cứu nào và thực hiện các thí nghiệm ở đâu?
Mặt khác, dư luận giới khoa học cũng cho rằng cho đến nay Bộ GD-ĐT vẫn không công khai nội dung các dự án đạt giải là vi phạm chính quy chế cuộc thi của Bộ GD-ĐT.
8 học viện New Zealand tuyển thẳng học sinh Việt với học bạ từ 7 điểm
Thông tin do Cơ quan Giáo dục New Zealand công bố ngày 6/4, sau chuyến thăm của 8 Học viện Kinh doanh, Công nghệ và Kỹ thuật nước này ở Việt Nam vào tuần trước.
Cụ thể, khối học viện công New Zealand sẽ xét tuyển thẳng học sinh tốt nghiệp THPT với điểm trung bình lớp 12 từ 7.0 trở lên ở ít nhất 4 môn liên quan đến ngành học. Trước đây, các em phải học xong năm thứ nhất đại học tại Việt Nam mới đủ điều kiện.
Song song, các học viện công cấp học bổng trị giá 3.000-5.000 NZD (45-75 triệu đồng) cho những sinh viên đạt yêu cầu đầu vào và được nhận thư mời nhập học. Trong khi đó, nhóm học viện tư đưa ra các suất học bổng cho bậc cử nhân và thạc sĩ, từ 3.000 NZD tới 25-35% học phí.
Học phí với sinh viên quốc tế tại các học viện New Zealand hiện dao động 25.000-30.000 NZD mỗi năm (375 - 450 triệu đồng).
Tại New Zealand, hệ thống học viện ứng dụng là một trong những mô hình đào tạo quan trọng, có nhiều bậc học, từ chứng chỉ nghề, cao đẳng đến cử nhân và thạc sĩ.
Các học viện này tập trung vào nhóm ngành ứng dụng như kinh tế - kinh doanh, quản lý nhà hàng - khách sạn - du lịch, chăm sóc sức khỏe, kỹ thuật và công nghệ thông tin, thiết kế sáng tạo, giảng dạy và công tác xã hội, đáp ứng những ngành, nghề đang thiếu hụt lao động tại New Zealand.
Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhìn nhận ngày càng nhiều học sinh và sinh viên Việt Nam quan tâm đến các chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng tại New Zealand, nhờ mức học phí phải chăng kèm các quyền lợi làm việc trong khi học và sau tốt nghiệp.
Du học sinh bậc đại học và thạc sĩ hiện được làm thêm tối đa 25 giờ/tuần trong các kỳ học và toàn thời gian trong kỳ nghỉ. Sau tốt nghiệp, họ được ở lại New Zealand 3 năm để tích lũy kinh nghiệm làm việc.
Còn nhóm hoàn thành chứng chỉ nghề (Level 5-7) được ở lại làm việc tối đa 6 tháng, từ đó tìm cơ hội chuyển đổi sang dạng visa Làm việc do người sử dụng lao động bảo lãnh (Accredited Employer Work Visa), theo quy định mới của Cục Di trú New Zealand.
Khánh Linh
Sinh viên trường ĐH Văn Lang hoàn thành khóa học tại Báo Thanh Niên, có sản phẩm đăng báo
Tại lễ bế giảng diễn ra sáng nay 10.4, nhà báo Nguyễn Ngọc Mai, Phó ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giảng viên của lớp nhận định một số sản phẩm báo cáo hết môn do các nhóm sinh viên thực hiện có chất lượng tiệm cận trình độ của một phóng viên tập sự. Điều này cho thấy thái độ học tập nghiêm túc và mức độ đầu tư chỉn chu của các bạn khi học tập ở ngoài giảng đường quen thuộc.
Nổi bật, sản phẩm về những kênh TikTok lợi dụng công nghệ deepfake để lừa đảo bán hàng được thể hiện qua hình thức một bản tin thời sự đã khiến cả hội trường ấn tượng. Theo nhà báo Trọng Phước, Ủy viên Ban biên tập, Giám đốc Trung tâm Phát triển nội dung số, sản phẩm này chỉ cần điều chỉnh một số hình thức theo quy chuẩn là sẽ được xuất bản trên nhiều nền tảng của Báo Thanh Niên trong thời gian tới.
Nhà báo Trọng Phước cũng kỳ vọng sau khi kết thúc môn học, các bạn sinh viên VLU tiếp tục đồng hành cùng tòa soạn ở nhiều vai trò mới. Đầu tiên, đó chính là đồng hành cùng báo ở một dự án truyền thông thực tế để rèn giũa hơn nữa kỹ năng chuyên môn. Thứ hai, đó là thẩm định, góp ý những tin tức thực tế trên báo, từ tít tựa tới nội dung cho toà soạn với góc độ một bạn đọc thân thiết và am hiểu.
"Các bạn chỉ cần bình luận trong bài báo là chúng tôi sẽ chuyển góp ý tới bộ phận quản lý. Chúng tôi sẽ càng hạnh phúc hơn nữa nếu trong bình luận các bạn giới thiệu mình chính là sinh viên của trường, để chúng tôi biết những kiến thức được giảng dạy có thể giúp các bạn ứng dụng vào thực tế", nhà báo Trọng Phước nói.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng thường trực, kiêm Trưởng khoa Quan hệ công chúng - truyền thông VLU, chia sẻ thời gian học tập tại tòa soạn Báo Thanh Niên không dừng lại ở việc hoàn thành một môn học, mà nên được coi là bước đầu cọ xát với nghề. Bởi lẽ, sinh viên không chỉ học về một vấn đề nổi cộm hiện nay là tin thật-tin giả trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, mà còn được học qua thực tế từ chính những nhà báo kỳ cựu.
"Chắc chắn Khoa Quan hệ công chúng - truyền thông sẽ có phần thưởng đặc biệt cho những bạn tiếp tục theo dõi, đóng góp cho nội dung trên báo sau khi hoàn thành khóa học này và hy vọng các bạn sẽ tiếp tục duy trì tinh thần học tập suốt đời", thầy Tuấn chia sẻ, cho biết thêm nhiều sinh viên đánh giá khóa học "rất ý nghĩa và sâu sắc".
Đại diện nhóm sinh viên có sản phẩm được đánh giá cao nhất, Phan Phạm Phương Phương, sinh viên ngành quan hệ công chúng tại VLU, chia sẻ ý tưởng hình thành sau khi được thầy cô cảnh báo về công nghệ deepfake và hướng dẫn công thức "I'M VAIN" để nhận diện tin thật-tin giả do AI tạo ra.
Kiến thức này, cùng quan sát thực tế một số kênh TikTok dùng video deepfake người khuyết tật để lừa đảo bán hàng, đã giúp nhóm hoàn thành một sản phẩm mang tính cảnh báo người dùng mạng xã hội tỉnh táo khi gặp các trường hợp tương tự. "Chúng tôi thậm chí còn phỏng vấn những người từng bị lừa bởi các video deepfake nêu trên để minh họa cho thực tế hiện nay", Phương nói thêm.
"Chúng tôi rất vui khi nghe tin sản phẩm mình sẽ được đăng báo, bởi lúc làm bài chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là sẽ cố gắng hết sức", nữ sinh viên chia sẻ.
Ngoài kiến thức thẩm định tin tức, Phương cho hay cô còn được học thêm về cách sử dụng AI có trách nhiệm cũng như cách ứng dụng AI để quay dựng video, song song với học một kỹ năng cứng là chỉnh sửa video... "Tôi được học rất nhiều kiến thức hữu ích có thể áp dụng ngay vào thực tế", Phương bộc bạch.