Hôm 8/4, Quốc hội phê chuẩn ông Ngô Văn Tuấn giữ chức Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2026-2030. Ông Tuấn nhận nhiệm vụ khi Việt Nam đang ở bước ngoặt với mục tiêu đột phá, duy trì tăng trưởng trên 10% mỗi năm trong 5 năm tới để trở thành nước phát triển vào 2045.
“Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao đặt ra yêu cầu rất lớn với ngành tài chính”, ông Tuấn nói khi nhậm chức và cho rằng bối cảnh hiện nay, ngoài quản lý thu – chi, Bộ còn giữ vai trò tham mưu chiến lược điều hành kinh tế vĩ mô.
Ông nói thêm “thu ngân sách, điều hành chi tiêu đến huy động vốn đầu tư phát triển sẽ phải được nâng tầm, bảo đảm chủ động, linh hoạt và hiệu quả”.
Thực tế, bức tranh tài khóa 5 năm qua với nhiều gam màu sáng là nền tảng cho nhà điều hành. Tổng thu ngân sách 2021-2025 ước đạt 9,75 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu đề ra nhờ cải cách quản lý thuế và số hóa. Chi thường xuyên được siết chặt, giúp bội chi ngân sách neo ở mức thấp 3,1-3,2% GDP. Đặc biệt, nợ công giảm từ 42,7% GDP năm 2021 xuống quanh 36-37% GDP vào 2025, thấp hơn nhiều mức trần Quốc hội cho phép.
TS Nguyễn Quốc Việt, chuyên gia chính sách công Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng dư địa tài chính này cho phép “Chính phủ mạnh dạn huy động vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn mà vẫn đảm bảo an toàn tài chính quốc gia”.
Cơ cấu thu ngân sách cũng đang chuyển dịch theo hướng bền vững hơn khi các nguồn thu chủ lực (trừ từ dầu thô) đều tăng. Năm ngoái, tỷ trọng thu nội địa chiếm hơn 86% tổng thu ngân sách nhà nước. Thu từ xuất nhập khẩu cũng tăng gần 18% so với cùng kỳ năm 2024 nhờ tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ghi nhận mức kỷ lục hơn 920 tỷ USD.
Riêng khoản thu từ dầu thô giảm 18% so với cùng kỳ 2024. Việc ngân sách không còn phụ thuộc nhiều vào tài nguyên, như dầu thô, mà dựa vào nội lực của nền kinh tế cho thấy “sức khỏe” tài chính công ngày càng vững chắc hơn trước các cú sốc từ bên ngoài.
Tuy nhiên, ông Việt lưu ý “điểm tựa” này có thể lung lay nếu nguồn thu tiếp tục phụ thuộc vào các khoản mang tính chu kỳ, như đất đai. Giới chuyên môn từng dẫn thống kê từ năm 2005 đến nay cho thấy tỷ lệ thu ngân sách từ đất, gồm tiền sử dụng đất là lớn nhất, chiếm 13,1-16% tổng thu nội địa. Dòng tiền này lại phụ thuộc vào biến động thị trường bất động sản.
TS Việt cho rằng, thu ngân sách hiện có dấu hiệu chững lại do hiệu ứng nền cao từ các năm trước và khó khăn nội tại của nền kinh tế. Điều này đặt ra rủi ro hụt thu trong thời gian tới.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll(“iframe[data-src]”)){iframe.removeAttribute(“sandbox”);iframe.setAttribute(“src”,iframe.getAttribute(“data-src”));}}catch(e){}}catch(e){console.log(“error_replace_script”,e);}
Tiếp đến là áp lực tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân đầu tư công. Giai đoạn 2021-2025, dù giá trị giải ngân năm sau luôn cao hơn năm trước, tình trạng chậm tiến độ vẫn chưa được khắc phục dứt điểm. Hạn chế mang tính chu kỳ của giải ngân vốn công là thường xuyên bị “dồn toa” vào quý cuối năm. Đơn cử năm ngoái, theo dữ liệu của Bộ Tài chính đến cuối tháng 11 còn hơn 360.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 40% kế hoạch) vẫn chưa thể giải ngân.
Chậm giải ngân ảnh hưởng đáng kể tới sức bật của nền kinh tế, bởi đầu tư công vẫn được xem là động lực tăng trưởng quan trọng. Theo tính toán trong giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ giải ngân vốn công tăng 1%, GDP có thêm 0,058 điểm phần trăm.
“Nhà điều hành cần cải cách thể chế để giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, giúp khu vực tư nhân hấp thụ vốn hiệu quả hơn”, ông Việt nêu quan điểm. Cùng với đó, mô hình đối tác công – tư (PPP) cần minh bạch hơn để kích hoạt dòng vốn tư nhân và nước ngoài vào các lĩnh vực hạ tầng xanh, công nghệ cao.
Ngoài thể chế, TS Lê Xuân Trường (Học viện Tài chính) lưu ý ngành tài chính cũng cần gắn việc phân bổ ngân sách với các chỉ số KPI đo lường được. “Cần kiên quyết cắt giảm các khoản chi kém hiệu quả để dồn lực cho hạ tầng trọng điểm, không dàn trải”, ông nói thêm.
Tìm “điểm tựa” vốn ngoài ngân sách cũng là thách thức với tân Bộ trưởng Tài chính ở nhiệm kỳ này. Để giữ nhịp tăng trưởng liên tục trên 10% mỗi năm trong 5 năm tới, nền kinh tế cần “bơm” khoảng 8,22 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công – gấp gần 3 lần giai đoạn trước. Dòng vốn này, theo Chính phủ, sẽ được ưu tiên tối đa cho các dự án mang tính đột phá, chuyển đổi và xoay chuyển tình thế như dự án trọng điểm, chiến lược quốc gia.
Bài toán này đặt ra áp lực điều hành khi chính sách tài khóa phải đảm bảo chính sách tài khóa linh hoạt, được “mở van” đúng lúc, hỗ trợ tăng trưởng. Đồng thời, kỷ luật ngân sách cũng cần được siết chặt để không tạo áp lực trả nợ quá lớn cho giai đoạn sau.
Trong khi vốn ngân sách có hạn, các kênh huy động vốn dài hạn như thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng. Điều này khiến tín dụng ngân hàng trở thành kênh dẫn vốn chủ lực. TS Việt cho rằng lúc này tân Bộ trưởng Tài chính cần có các quyết sách mạnh mẽ để vực dậy thị trường trái phiếu doanh nghiệp – mạch máu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế, qua đó giảm áp lực nợ xấu cho hệ thống ngân hàng.
Ông đề xuất cần thiết lập cơ chế đặc thù (sandbox thể chế) để xử lý dứt điểm nợ xấu, khơi thông các dự án “đắp chiếu” trong lĩnh vực bất động sản, năng lượng. “Việc này giúp giảm áp lực vốn cho hệ thống ngân hàng, tạo dư địa tài khóa mà Nhà nước không phải bơm thêm tiền trực tiếp”, ông Việt bình luận.
Cùng quan điểm, TS Lê Xuân Trường (Học viện Tài chính) cho rằng nhà chức trách cần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán, cũng như đẩy nhanh hoàn thiện các trung tâm tài chính tại Đà Nẵng, TP HCM theo chuẩn quốc tế.
Dù vậy, yếu tố quyết định thành công của chính sách tài khóa vẫn là con người. TS Trường cho rằng đội ngũ công chức ngành tài chính cần đáp ứng tốt nhất yêu cầu về tư duy – kỹ năng số, đồng thời phải có nhiệt huyết và liêm chính.
“Thực tế, một số cơ quan nhà nước và chính quyền địa phương thực thi không đúng chủ trương tạo điểm nghẽn trong điều hành. Do đó, cần xử lý vấn đề này để tăng hiệu quả chính sách”, ông nói thêm.
Sáng 18/4, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 168,5 - 172 triệu đồng một lượng. Chênh lệch giữa chiều mua và bán là 3,5 triệu đồng, cao hơn mức 2 triệu duy trì từ đầu tháng 4. Các thương hiệu khác cũng điều chỉnh tương tự.
Vàng nhẫn trơn tại SJC cũng tăng 1 triệu đồng, lên 168 - 171,5 triệu đồng một lượng. PNJ, DOJI, Bảo Tín Minh Châu có cùng giá bán ra nhẫn tròn trơn với SJC, nhưng chiều mua vào cao hơn 500.000 đồng.
Vàng trong nước đi lên theo đà tăng của giá quốc tế. Kết thúc phiên giao dịch ngày 17/4, mỗi ounce vàng thế giới giao ngay tăng hơn 40 USD, lên 4.829 USD mỗi ounce.
Thị trường quốc tế khởi sắc nhờ việc đồng USD yếu đi. Ngoài ra, việc Iran "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz sau lệnh ngừng bắn 10 ngày giúp giá dầu đi xuống, làm giảm nỗi lo lạm phát và hỗ trợ tích cực cho giá kim loại.
Peter Grant, Phó chủ tịch kiêm chiến lược gia kim loại cấp cao tại Zaner Metals, đánh giá việc mở lại eo biển Hormuz là sự kiện quan trọng. "Điều này giúp nhà đầu tư kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất, tín hiệu tích cực hỗ trợ cho vàng", Peter nói, thêm rằng giá kim loại có thể sớm về lại mốc 5.000 USD.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, vàng thế giới tương đương 154 triệu đồng một lượng. Như vậy, mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 18 triệu, thu hẹp so với đà "vênh" kỷ lục 30 triệu đồng hồi cuối tháng 3.
Hôm 14/4, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Quản lý ngoại hối, cho biết Ngân hàng Nhà nước đã nhận 11 hồ sơ đề nghị cấp phép sản xuất vàng miếng. Việc xét hồ sơ sẽ được cơ quan quản lý thực hiện chặt chẽ.
Giá bạc miếng, bạc thỏi cũng tăng 2%. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 3,04 -3,12 triệu đồng một lượng, tương đương 74,9 - 83,4 triệu một kg. Ancarat, Sacombank - SBJ cùng mua bán quanh 3,01 - 3,11 triệu.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết từ 11-31/3, cơ quan này đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối nhằm kiểm tra, giám sát việc thực hiện nguồn cung, dự trữ lưu thông xăng dầu.
Qua đó, cơ quan chức năng phát hiện, xử phạt 3 đơn vị không duy trì mức dự trữ tối thiểu theo quy định. Ba thương nhân bị xử lý gồm: Công ty vật tư xăng dầu Hải Dương; Tổng công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PVOil); Công ty xăng dầu Vĩnh Long Petro. Mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.
"Các doanh nghiệp này không duy trì hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định", đại diện Bộ Công Thương cho biết.
Ngoài các trường hợp bị xử phạt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang làm việc với 5 thương nhân đầu mối khác có dấu hiệu vi phạm liên quan đến mức dự trữ tối thiểu. Trong đó, có trường hợp xuất hiện dấu hiệu găm hàng, đang được xác minh, làm rõ để xử lý.
Việc tăng kiểm tra, giám sát các thương nhân đầu mối trong bối cảnh thị trường xăng dầu đang chịu nhiều bất ổn từ biến động của khu vực Trung Đông.
Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước trải qua 16 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.760 đồng, dầu diesel 31.040 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Tại phiên thảo luận tổ về kinh tế xã hội tuần trước, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng nhìn nhận xung đột tại Trung Đông tạo ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu lớn nhất từ 1970, trong đó Việt Nam cũng chịu tác động lớn.
Ông Hùng cho biết mục tiêu điều hành hiện nay là "phải đảm bảo an ninh năng lượng", gồm đủ nguồn cung và đảm bảo khả năng tiếp cận của người dân, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô. Theo đó, nhà điều hành đã triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp, nâng số ngày dự trữ lưu thông từ 15 lên 26 ngày.
Nhiều doanh nghiệp lớn vừa công bố báo cáo thường niên và báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 theo quy định.
Bên cạnh bức tranh kinh doanh, các tài liệu này cũng phần nào hé lộ mức thu nhập bình quân mà người lao động tại các tập đoàn, ngân hàng và doanh nghiệp địa ốc được chi trả.
Tuy nhiên, con số thực tế có thể chênh lệch tùy theo vị trí công việc, thâm niên và hiệu quả làm việc của từng cá nhân.
Như tại Chứng khoán SSI, báo cáo thường niên cho thấy mức chi trả bình quân cho nhân viên trong năm 2025 đạt 784,7 triệu đồng/người/năm, tăng 14,4% so với năm trước.
Tính trung bình, mỗi nhân viên SSI nhận hơn 65 triệu đồng/tháng, thuộc nhóm cao trên thị trường.
Trong năm, doanh nghiệp này tuyển mới 267 nhân sự, tương đương quy mô tuyển dụng năm 2024. Tuy nhiên, tổng số nhân viên tại thời điểm cuối năm 2025 đạt 1.436 người, tương đương mức giảm khoảng 97 người so với cuối năm trước đó.
Ở khối ngân hàng, mặt bằng thu nhập bình quân cũng tiếp tục duy trì ở mức cao. Techcombank dẫn đầu với thu nhập bình quân khoảng 47 triệu đồng/người/tháng.
VietinBank xếp sau với mức 45 triệu đồng/người/tháng, tăng thêm khoảng 8 triệu đồng so với năm trước, qua đó vượt qua hai "ông lớn" trong nhóm Big4 là Vietcombank và BIDV để đứng thứ hai về thu nhập bình quân nhân viên.
Nhiều ngân hàng khác cũng ghi nhận mức thu nhập phổ biến dao động từ 30-40 triệu đồng/tháng.
Kết quả này phần nào phản ánh bức tranh lợi nhuận tích cực của ngành. Năm 2025, 28 ngân hàng ghi nhận tổng lợi nhuận trước thuế gần 356.600 tỉ đồng, tăng 19% so với năm 2024, với phần lớn đạt tăng trưởng hai chữ số.
Ở lĩnh vực bất động sản, Novaland - doanh nghiệp từng gặp nhiều khó khăn do áp lực nợ - cũng cho thấy nỗ lực ổn định nhân sự trong giai đoạn phục hồi.
Báo cáo cho biết mức thu nhập bình quân năm 2025 đạt khoảng 34 triệu đồng/người/tháng, tăng gần 3 triệu đồng so với năm trước.
Quy mô nhân sự của Novaland cũng tăng nhẹ lên 1.219 người, thêm 126 nhân viên so với năm 2024, dù vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm năm 2020. Dù đã giảm so với thời kỳ đỉnh cao, mức thu nhập tại đây vẫn được đánh giá cao so với mặt bằng chung thị trường.
Đáng chú ý, thu nhập bình quân tại Novaland hiện cao hơn khoảng 10 triệu đồng so với Vingroup - tập đoàn có quy mô nhân sự hơn 104.000 người, với mức thu nhập bình quân khoảng 24,4 triệu đồng/người/tháng tính đến cuối năm 2025.
Về kết quả kinh doanh, Novaland ghi nhận dấu hiệu phục hồi khi tập trung tái cấu trúc tài chính, cải thiện quản trị, tháo gỡ pháp lý dự án và đẩy nhanh tiến độ thi công, bàn giao nhằm cải thiện dòng tiền.
Doanh thu thuần hợp nhất năm 2025 đạt 6.966 tỉ đồng, giảm 23% so với năm trước, song lợi nhuận sau thuế đảo chiều tích cực, đạt khoảng 1.861 tỉ đồng, trong đó có đóng góp từ việc hoàn nhập và điều chỉnh các khoản trích lập liên quan dự án Lakeview City trong quý 4.
