Iran đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội tồi tệ nhất thập kỷ khi tăng trưởng GDP gần như bằng 0, lạm phát tăng vọt và bất ổn địa chính trị – xã hội leo thang. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023).
Trước khi chiến sự xảy ra, lạm phát tại Iran đã lên tới gần 50% trong tháng 2, theo số liệu của cơ quan thống kê nước này. Sau hơn 5 tuần xung đột, các vấn đề kinh tế chỉ càng thêm trầm trọng. Ngoài nỗi sợ bị tấn công mỗi ngày, tác động dễ thấy nhất của chiến sự là một vòng xoáy tăng giá mới, từ nhu yếu phẩm như thực phẩm, đồ uống, thuốc men, tã lót đến bữa trưa tại các nhà hàng sang trọng trong thành phố.
Ở ngoại ô thủ đô Tehran, Amir (40 tuổi) cho biết trên AFP rằng giá loại bánh mỳ anh thường mua đã đột ngột tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial (khoảng 0,75 USD). Một người bạn của anh cũng phải trả 180 triệu rial cho một viên thuốc chữa ung thư, vốn chỉ có giá 3 triệu rial trước xung đột. “Mà anh ấy phải mua 20 viên mỗi ngày”, Amir nói.
Kaveh – một họa sĩ tại Tehran – cho biết quán cà phê nổi tiếng Dobar ở trung tâm Tehran “đã tăng giá 25% với tất cả món chỉ trong một ngày”. Ngay cả ở vùng tây bắc Iran – nơi thường có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào từ Thổ Nhĩ Kỳ, “một số sản phẩm đã tăng giá gấp 3 bình thường”, một phụ nữ 50 tuổi cho biết trên AFP.
Nhận thấy lạm phát tăng nhanh, Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng trước đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial – mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial – cũng là kỷ lục khi đó, phản ánh sự mất giá mạnh của nội tệ kể từ sau cuộc xung đột tháng 6 năm ngoái với Mỹ và Israel.
Khi giá cả tăng gây thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhiều người cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Chiến sự khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, đẩy người lao động vào tình trạng bấp bênh và không biết có được trả lương hay không.
Chợ trên khắp cả nước rút ngắn thời gian mở cửa, các công ty xây dựng cũng sa thải hàng loạt lao động. Nhiều người trong số đó là lao động nhập cư từ Afghanistan. “Khi chiến sự bắt đầu, cơ hội việc làm trở nên hiếm hoi và mọi người ngừng xây dựng”, Faizullah Arab – một thợ sơn 23 tuổi cho biết khi trở về Afghanistan cuối tuần trước.
“Các chủ doanh nghiệp đã ra nước ngoài, nên việc kinh doanh cũng dừng lại”, Walijan Akbari, một lao động 42 tuổi, nói thêm.
Những người phụ thuộc vào Internet hoặc thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong hơn 5 tuần qua, khi chỉ còn mạng nội địa hạn chế của Iran hoạt động. “Tôi thực sự rất lo lắng về tương lai của chúng tôi, đặc biệt là về kinh tế. Sa thải hàng loạt, đóng cửa trên diện rộng… mọi thứ đều quá sức chịu đựng”, một phụ nữ 35 tuổi làm việc trong lĩnh vực tài chính tại Isfahan cho biết.
Các cuộc không kích nhằm vào ngành thép của Iran – lĩnh vực quan trọng với nhiều ngành công nghiệp – cùng các cơ sở hóa dầu, cầu đường, nhiều khả năng sẽ để lại tác động dài hạn lên nền kinh tế. Adnan Mazarei, cựu quan chức cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về Trung Đông, nhận định hệ thống ngân hàng sau chiến sự cũng là một vấn đề đáng lo ngại..
“Trước khi xung đột nổ ra, các ngân hàng đã ở trong tình trạng khó khăn, dễ tổn thương, với bảng cân đối kế toán yếu”, ông nói. Mazarei cho rằng lĩnh vực này sẽ chịu thêm cú sốc do người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể trả nợ.
Việc rút tiền tại các ATM trong thời gian chiến sự đã bị hạn chế, nhằm ngăn rút tiền hàng loạt. Tuy nhiên, thẻ và dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhìn chung vẫn hoạt động trong phần lớn thời gian xung đột.
Vụ sụp đổ gần đây nhất là Ayandeh Bank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này. Ayandeh sụp đổ cuối năm ngoái do nợ xấu và thua lỗ 5,2 tỷ USD.
Mazarei cho rằng Iran có thể cần tung thêm các gói giải cứu, buộc ngân hàng trung ương phải in thêm tiền. “Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng cung tiền và tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hơn”, ông cảnh báo.
Ngày 9-4, liên doanh nhà đầu tư gồm Công ty cổ phần Khu công nghiệp và Dịch vụ quốc tế Vĩnh Phúc (VISIZ) và Công ty cổ phần SHINEC đã khởi công dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Phúc Yên.
Với quy mô 111,33 ha, dự án có tổng vốn đầu tư hơn 1.988 tỉ đồng, thời hạn hoạt động 50 năm. Đây là một trong những dự án trọng điểm trong chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh để thu hút nhiều nguồn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt từ các doanh nghiệp trong lĩnh vực: công nghệ cao và điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ và logistics.
Theo kế hoạch, toàn bộ hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp sẽ bao gồm hệ thống đường giao thông nội khu thông thoáng, hệ thống cấp điện ổn định, công suất cao. Cùng đó là hệ thống cấp thoát nước hiện đại, trạm xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn môi trường...
Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông cho hay Khu công nghiệp Phúc Yên là dự án có ý nghĩa chiến lược, nằm trong quy hoạch phát triển các khu công nghiệp của tỉnh Phú Thọ.
Với lợi thế vượt trội về giao thông, dự án kết nối với các trục đường chính, hành lang kinh tế Hà Nội - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, gần các cảng nội địa, sân bay và mạng lưới vận tải vùng thủ đô.
Dự án sẽ tập trung thu hút các ngành nghề sản xuất sạch, công nghệ cao… Đây là mô hình khu công nghiệp sinh thái, hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với định hướng phát triển bền vững của tỉnh Phú Thọ.
Khi hoàn thành, dự án sẽ thu hút nguồn vốn đầu tư lớn, tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động, đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương. Ông Đông cho rằng đây là dấu mốc quan trọng, trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động.
Theo kế hoạch, dự án sẽ có hai giai đoạn và hoàn thành vào 1-2027, triển khai thi công toàn bộ hạ tầng kỹ thuật. Để hoàn thành đúng tiến độ, ông Trần Duy Đông yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu thi công cần tập trung nguồn lực, phát huy hơn nữa tinh thần trách nhiệm, triển khai dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Các sở, ban, ngành liên quan và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho chủ đầu tư trong suốt quá trình triển khai. Kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cùng doanh nghiệp để bảo đảm dự án hoàn thành theo đúng kế hoạch. Người dân trong vùng dự án ủng hộ để triển khai dự đúng tiến độ.
VN-Index, chỉ số đại diện cho sàn TP HCM, hôm nay đóng cửa với mức tăng 79 điểm, đánh dấu phiên khởi sắc nhất lịch sử chứng khoán Việt Nam tính theo điểm số tuyệt đối. Nhờ đó, tài sản của các tỷ phú cũng tăng đáng kể.
Bảng xếp hạng tỷ phú theo thời gian thực của Forbes cho biết ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vingroup, là người kiếm tiền nhiều tiền nhất Việt Nam trong ngày 8/4. Tài sản của doanh nhân này đã tăng 1,3 tỷ USD hôm nay, lên 25,7 tỷ USD. Ông hiện vẫn là người giàu nhất Đông Nam Á và xếp thứ 94 thế giới, tăng 6 bậc trong một ngày.
Xếp sau về số tiền kiếm được trong phiên hôm nay là các thành viên trong gia đình ông, gồm bà Phạm Thu Hương, bà Phạm Thúy Hằng. Mức tăng tài sản của hai nữ tỷ phú này lần lượt là 194,7 triệu USD và 135,2 triệu USD.
Tài sản cũng tăng hơn 100 triệu USD hôm nay còn có Chủ tịch Vietjet Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long và Chủ tịch Techcombank Hồ Hùng Anh. Hai tỷ phú còn lại của Việt Nam gồm Chủ tịch VPBank Ngô Chí Dũng và Chủ tịch Masan Group Nguyễn Quang Đăng cũng gia tăng hàng chục triệu USD.
Forbes thống kê tài sản của cá nhân dựa vào số lượng và giá cổ phiếu người đó nắm giữ tại một thời điểm nhất định. Ngoài ra, họ cũng đánh giá nhiều tài sản khác của các tỷ phú khi xếp hạng, gồm sở hữu tại các công ty riêng, bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, du thuyền...
Việc chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell xác nhận nâng hạng là nguyên nhân chính khiến thị trường khởi sắc hôm nay. Ngoài ra, việc căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt cũng tác động tích cực đến điểm số.
Trong ngắn hạn, Công ty Chứng khoán SSI cho rằng thị trường nửa đầu tháng 4 sẽ diễn biến tích cực. Việc này được hỗ trợ bởi một số yếu tố như lợi nhuận quý I khả quan của các doanh nghiệp, kết quả nâng hạng và kỳ vọng của nhà đầu tư về Chính phủ nhiệm kỳ mới.
Tuy nhiên, đơn vị phân tích này đánh giá đà hưng phấn nhiều khả năng suy yếu khi bước sang nửa sau của tháng. Trong lịch sử, tháng 4 thường là giai đoạn thận trọng của thị trường, khi tỷ lệ cổ phiếu tăng giá trung bình chỉ đạt khoảng 47,7%, chỉ cao hơn tháng 10.
Hiện tượng "trũng" theo mùa này thường xuất phát từ việc thị trường có sự hấp thụ nhất định về kế hoạch kinh doanh sau mùa đại hội cổ đông. Đồng thời, nhà đầu tư thường có xu hướng chốt lời trong giai đoạn công bố kết quả kinh doanh quý 1.
Bên cạnh đó, Chứng khoán SSI dự báo tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại trong quý II do chịu tác động từ mặt bằng giá nhiên liệu tăng và lãi suất duy trì ở mức cao. Các yếu tố này kết hợp với kỳ nghỉ lễ kéo dài vào cuối tháng, làm giảm mức độ tham gia của nhà đầu tư và thu hẹp thanh khoản, từ đó khiến thị trường xuất hiện thêm các nhịp biến động mang tính ngắn hạn.
Ngày 7-4, Công ty cổ phần Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung (BSR-BF) - đơn vị quản lý, vận hành Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất - cho biết mục tiêu đạt công suất tối đa trong tháng 4 nhằm đảm bảo nguồn cung ethanol (E100) để phối trộn xăng E10.
Trước đó, vào tháng 1-2026, nhà máy đã chính thức hoạt động trở lại sau thời gian bảo dưỡng, sửa chữa tổng thể. Ngay đầu tháng 2, lô sản phẩm ethanol đầu tiên với sản lượng hơn 462m³ đã được xuất xưởng, chuyển sang Nhà máy lọc dầu Dung Quất để phối trộn xăng sinh học.
Theo ông Phạm Văn Vượng - Giám đốc BSR-BF - quá trình vận hành được triển khai theo lộ trình thận trọng. Trong tháng 3, nhà máy duy trì ở mức 60% công suất nhằm phục vụ nuôi cấy vi sinh và tối ưu hệ thống xử lý nước thải.
Đến nay công suất đã nâng lên khoảng 75% và dự kiến chạm mốc 100% vào giữa tháng 4.
Hiện nhà máy sử dụng nguyên liệu chính là sắn lát trong nước. Song song đó, doanh nghiệp cũng chủ động phương án nhập khẩu nguyên liệu từ Lào để đảm bảo nguồn cung liên tục cho sản xuất.
Không dừng lại ở đó, BSR-BF đang nghiên cứu đa dạng hóa nguyên liệu, trong đó có kế hoạch sử dụng ngô cao sản nhập khẩu từ các thị trường như Mỹ và Brazil…
Về công nghệ, nhà máy cũng đang triển khai nhiều giải pháp kỹ thuật nhằm tối ưu hiệu suất. Trong đó có việc thay thế enzyme và men vi sinh thế hệ mới để rút ngắn thời gian lên men, tăng khả năng chuyển hóa nguyên liệu.
Đồng thời, các khâu tách và chưng cất cũng được cải tiến nhằm gia tăng sản lượng ethanol.
Để phục vụ cho hoạt động phối trộn xăng sinh học, BSR-BF đang phối hợp với Công ty lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) nâng cấp tuyến đường ống vận chuyển ethanol từ nhà máy sang khu vực cảng và khu phối trộn.
Khi hoàn thiện, sản phẩm E100 có thể được vận chuyển trực tiếp qua đường ống, giúp giảm chi phí logistics và tăng tính chủ động trong cung ứng.
Theo lãnh đạo BSR-BF, việc nhà máy vận hành trở lại, hướng đến công suất tối đa có thể sản xuất khoảng 330m³/ngày. Nguồn cung này được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong lộ trình mở rộng sử dụng xăng sinh học E10, qua đó góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững.
