Hội thảo khởi động “Cuộc bình chọn doanh nghiệp niêm yết 2026” chính thức diễn ra ngày 10-4 tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM. Cuộc thi gồm 3 giải chính: Báo cáo thường niên, Quản trị công ty và Báo cáo phát triển bền vững.
Ông Trịnh Sơn Hồng – quyền Chủ tịch Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) – cho biết sự kiện diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi thị trường Việt Nam đang đi đúng lộ trình để được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm nay.
“Đó là cơ hội để Việt Nam đón nhận dòng vốn ngoại quy mô hàng tỉ USD, đồng thời là bước tiến để tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu”, ông Hồng nhấn mạnh.
Lãnh đạo HoSE nhận định minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là “đại sứ” đại diện cho hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Cuộc bình chọn năm 2026 tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong hành trình chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của một thị trường mới nổi.
Đáng chú ý, hạng mục Báo cáo phát triển bền vững được xem là xu thế nổi bật, phản ánh yêu cầu ngày càng cao đối với minh bạch thông tin phi tài chính và quản trị theo hướng bền vững.
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi triển khai, từ xác định chỉ tiêu trọng yếu, thu thập dữ liệu, chuẩn hóa phương pháp trình bày đến gắn kết nội dung báo cáo với chiến lược dài hạn.
Vì vậy, việc nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững không chỉ giúp đáp ứng tiêu chí bình chọn, mà còn góp phần hoàn thiện năng lực quản trị ESG (môi trường – xã hội – quản trị), gia tăng uy tín với nhà đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.
Nâng chuẩn quản trị, tăng tính công bằng giữa các cổ đông.
Ở hạng mục Quản trị công ty, ông Phan Lê Thành Long – Tổng giám đốc Viện thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) – cho biết cuộc thi hướng đến việc tìm ra các doanh nghiệp xuất sắc về minh bạch và quản trị.
Tiêu chí này góp phần thay đổi nhận thức của doanh nghiệp niêm yết theo hướng nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch trong thực hành và công bố thông tin, qua đó giúp nhà đầu tư tiếp cận thông tin hiệu quả hơn.
Theo ban tổ chức, tại hạng mục này, các doanh nghiệp được lưu ý về việc công bố thông tin minh bạch, chi trả cổ tức đúng hạn… Đối xử công bằng giữa các cổ đông thông qua hoạt động cung cấp đầy đủ tài liệu họp đại hội đồng cổ đông bằng tiếng Anh đúng hạn, công bố danh sách công ty kiểm toán và minh bạch các giao dịch thuộc thẩm quyền đại hội đồng cổ đông…
Tại họp báo thường kỳ Bộ Tài chính ngày 9/4, ông Lê Long, Phó cục trưởng Cục Thuế, đề cập tới việc gần đây, cơ quan chức năng phát hiện một số vụ án lớn liên quan đến hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu.
Điển hình là vụ Công ty Hoàng Long gây thiệt hại thuế hơn 241 tỷ đồng hay Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu gây thất thu ngân sách khoảng 150 tỷ đồng.
Theo ông Long, việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán - một để theo dõi hoạt động thực tế và một để cung cấp cho cơ quan quản lý - là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Thủ đoạn này thường nhằm mục đích che giấu doanh thu, gian lận thuế hoặc làm sai lệch báo cáo tài chính để phục vụ các mục đích khác như tham gia đấu thầu, vay vốn ngân hàng. Hành vi này gây thất thu ngân sách, ảnh hưởng tới nền kinh tế, môi trường kinh doanh.
"Điểm đáng lo là hành vi này có thể diễn ra có hệ thống, tinh vi, dễ che giấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng", ông nói.
Lãnh đạo Cục Thuế chỉ ra nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh của một số doanh nghiệp còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, giảm nghĩa vụ thuế, trong khi chưa nhận thức đầy đủ các rủi ro pháp lý, thậm chí chấp nhận đánh đổi để trốn thuế.
Trước thực trạng này, cơ quan thuế đã đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn, dịch vụ giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế phối hợp ngăn chặn gian lận. Các đơn vị này được yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng có sử dụng phần mềm kế toán, gồm tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở và địa điểm kinh doanh. Họ cũng phải lập danh sách toàn bộ khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3 và gửi về Cục Thuế trước ngày 8/4.
"Việc thu thập thông tin giúp cơ quan thuế nắm được quy mô doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng các phần mềm kế toán, để có giải pháp hỗ trợ, kiểm soát việc kê khai, nộp thuế", ông Long cho biết.
Đến 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức, với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán. Cơ quan này đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị để tổng hợp dữ liệu trên phạm vi cả nước.
Từ tháng 4, cơ quan thuế sẽ sử dụng các dữ liệu này để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng song song nhiều hệ thống sổ kế toán.
Ngành thuế cũng sẽ tăng kiểm soát dòng tiền nhằm hạn chế gian lận, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và ngân hàng, theo dõi các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản. Họ cũng tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, như sử dụng big data và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro. Hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu bất thường như doanh thu biến động mạnh, biên lợi nhuận thấp bất hợp lý hoặc chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan điều tra. Các trường hợp có dấu hiệu gian lận hoặc trốn thuế sẽ được củng cố hồ sơ và chuyển sang cơ quan công an xử lý.
Trong tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất bốn năm qua.
Theo ban lãnh đạo Petrolimex, sản lượng tiêu thụ năm nay và năm sau dự kiến tăng 8,5-10%. Xe điện bắt đầu tác động rõ hơn nhưng chưa chiếm lĩnh thị trường, do số lượng phương tiện động cơ đốt trong vẫn rất lớn. Kế hoạch hạn chế xe xăng vào nội đô từ năm sau sẽ ảnh hưởng đến sản lượng tại các thành phố lớn.
Sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Các dự án phát triển mạng lưới cao tốc, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vận tải hàng hóa được doanh nghiệp kỳ vọng bù đắp một phần sự sụt giảm sản lượng.
Trong báo cáo tài chính kiểm toán, ban lãnh đạo Petrolimex cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường kinh doanh bình thường. Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông nên từ khi xung đột xảy ra, giá thế giới đã tăng mạnh, đặc biệt đối với dầu DO. Chi phí vận chuyển quốc tế cũng tăng theo giá nhiên liệu, cộng thêm mức phụ phí vận tải tăng bất thường.
5 năm tới, Petrolimex đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân không thấp hơn tăng trưởng sản lượng, dự kiến đạt 7% mỗi năm. Lợi nhuận kỳ vọng tăng 6-7% mỗi năm, còn cổ tức bình quân đạt 8-10%.
Petrolimex là nhà bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp ước tính chiếm 50% thị phần tính theo sản lượng xuất bán và có mạng lưới 5.500 cửa hàng xăng dầu khắp cả nước. Năm ngoái, doanh thu tăng hơn 9% lên xấp xỉ 310.000 tỷ đồng, nhưng lãi trước thuế giảm khoảng 8% còn 3.643 tỷ đồng.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã có văn bản hỏa tốc gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, đặc biệt là các địa phương có đường biên giới, yêu cầu tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Công văn của bộ này phát đi trong bối cảnh có nguy cơ thất thoát nguồn cung và mất an toàn cháy nổ từ hoạt động thu gom, vận chuyển xăng dầu trái phép qua biên giới theo thông tin phản ánh từ một số phương tiện thông tin đại chúng.
Theo đó, Bộ Công Thương cho hay xung đột quân sự tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, tác động đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Chính phủ và Bộ Công Thương đã chỉ đạo quyết liệt nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Vì vậy, thực hiện Chỉ thị số 06 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, cơ quan quản lý đã phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành thị trường xăng dầu, từ dự báo cung cầu, điều tiết nguồn hàng đến tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh.
Dù vậy, thời gian gần đây, một số thông tin phản ánh tình trạng các cá nhân, tiểu thương tại khu vực cửa khẩu, đặc biệt tại Lao Bảo (Quảng Trị), có dấu hiệu thu gom xăng dầu từ các cửa hàng bán lẻ.
Theo những thông tin này, các đối tượng tiến hành cải tạo phương tiện vận chuyển, lắp thêm thùng chứa nhiên liệu để đưa xăng dầu sang nước láng giềng tiêu thụ nhằm hưởng chênh lệch giá.
Cơ quan quản lý cho rằng các hành vi nêu trên, nếu không được kiểm soát kịp thời, có nguy cơ gây thất thoát nguồn cung trong nước, đồng thời tiềm ẩn rủi ro mất an toàn cháy nổ trong quá trình vận chuyển và lưu trữ.
Vì vậy, Bộ Công Thương đề nghị các lực lượng chức năng liên quan chủ trì, phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan và bộ đội biên phòng để giám sát hoạt động tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu.
Ngoài ra, trên các tuyến đường bộ, đường thủy, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi găm hàng hoặc bán với số lượng lớn cho các đối tượng có dấu hiệu thu gom xuất lậu.
Bên cạnh đó, các địa phương cần thiết lập đường dây nóng nhằm tiếp nhận phản ánh của người dân về các điểm tập kết xăng dầu trái phép, đồng thời tăng cường vận động các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ký cam kết không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.
Bộ Công Thương cho rằng việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát chặt chẽ thị trường xăng dầu tại khu vực biên giới, bảo đảm nguồn cung trong nước và giữ vững ổn định thị trường trong bối cảnh nhiều biến động.