Tịnh Nương Đường ở làng Thuận Nghĩa (huyện Tây Sơn, Bình Định cũ) là nơi thờ cúng tổ tiên họ Quách, được xây dựng từ năm 1908 – 1911. Tên gọi ngôi nhà được đặt theo tên vị tổ đời thứ nhất của gia tộc trên đất Bình Định, Quách Tịnh Nương (1695 – 1767).
Công trình rộng khoảng 500 m2 gồm nhà chính, nhà khách và nhà lẫm, (bao bọc khoảng sân rộng 240 m2), nhà sinh hoạt, nhà bếp.
Toàn bộ kiến trúc được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 4.000 m2.
Tịnh Nương Đường ở làng Thuận Nghĩa (huyện Tây Sơn, Bình Định cũ) là nơi thờ cúng tổ tiên họ Quách, được xây dựng từ năm 1908 – 1911. Tên gọi ngôi nhà được đặt theo tên vị tổ đời thứ nhất của gia tộc trên đất Bình Định, Quách Tịnh Nương (1695 – 1767).
Công trình rộng khoảng 500 m2 gồm nhà chính, nhà khách và nhà lẫm, (bao bọc khoảng sân rộng 240 m2), nhà sinh hoạt, nhà bếp.
Toàn bộ kiến trúc được xây dựng trên khu đất rộng khoảng 4.000 m2.
Nhà được dựng theo kiểu nhà lá mái, hình chữ Môn (Hán tự). Nhà chính quay mặt về hướng nam, gồm 5 gian là nơi thờ cúng tổ tiên.
Theo ông Quách Hùng, 74 tuổi, hậu nhân đời thứ 10, thủy tổ của tộc họ này là ông Quách Tịnh Nương, người gốc Phúc Kiến, Trung Quốc, di cư đến đây khoảng 300 – 400 năm trước.
Nhà được dựng theo kiểu nhà lá mái, hình chữ Môn (Hán tự). Nhà chính quay mặt về hướng nam, gồm 5 gian là nơi thờ cúng tổ tiên.
Theo ông Quách Hùng, 74 tuổi, hậu nhân đời thứ 10, thủy tổ của tộc họ này là ông Quách Tịnh Nương, người gốc Phúc Kiến, Trung Quốc, di cư đến đây khoảng 300 – 400 năm trước.
Ông Hùng cho biết trải qua hàng thế kỷ, phần lớn kiến trúc bên trong ngôi nhà vẫn được giữ nguyên. Các thế hệ tiếp nối trong gia đình chỉ chỉnh sửa phần mái cho an toàn.
“Những gì thuộc về tổ tiên, ông bà để lại, con cháu cố gắng giữ gìn”, ông Hùng nói.
Ông Hùng cho biết trải qua hàng thế kỷ, phần lớn kiến trúc bên trong ngôi nhà vẫn được giữ nguyên. Các thế hệ tiếp nối trong gia đình chỉ chỉnh sửa phần mái cho an toàn.
“Những gì thuộc về tổ tiên, ông bà để lại, con cháu cố gắng giữ gìn”, ông Hùng nói.
Án thờ, đèn, lư đồng, bình bát bằng sứ, lọng, hoành phi và liễn chữ Hán được trưng bày ở khu vực trong nhà.
Án thờ, đèn, lư đồng, bình bát bằng sứ, lọng, hoành phi và liễn chữ Hán được trưng bày ở khu vực trong nhà.
Tranh khảm trai bị hư hỏng do thời gian.
Bức hoành phi dòng chữ Hán (Quách Từ Đường) thủng một vết do chiến tranh.
Tranh khảm trai bị hư hỏng do thời gian.
Bức hoành phi dòng chữ Hán (Quách Từ Đường) thủng một vết do chiến tranh.
Phần mái được thiết kế hai lớp cách nhiệt. Lớp bên trong xếp dày các cây tròn thẳng, phủ kín vỏ cây kiền kiền và trát đất pha rơm. Cách lớp này khoảng 0,7 m là lớp mái tranh trên cùng.
Trong lần tu sửa năm 1943, ngôi nhà được thay mái lá bằng mái ngói, xây vách bằng gạch.
Phần mái được thiết kế hai lớp cách nhiệt. Lớp bên trong xếp dày các cây tròn thẳng, phủ kín vỏ cây kiền kiền và trát đất pha rơm. Cách lớp này khoảng 0,7 m là lớp mái tranh trên cùng.
Trong lần tu sửa năm 1943, ngôi nhà được thay mái lá bằng mái ngói, xây vách bằng gạch.
Phía tây là nhà khách (quay mặt về hướng đông), nơi hội họp của người trong tộc và lưu giữ tài liệu, gia phả, phổ lục về các đời của dòng họ Quách.
Phía tây là nhà khách (quay mặt về hướng đông), nơi hội họp của người trong tộc và lưu giữ tài liệu, gia phả, phổ lục về các đời của dòng họ Quách.
Phía đông là nhà lẫm (quay mặt về hướng tây), dùng để chứa thóc lúa, nông sản, của cải, tài sản. Đến nay, nhiều cột kèo có dấu hiệu hư hỏng, mục ruỗng.
Phía đông là nhà lẫm (quay mặt về hướng tây), dùng để chứa thóc lúa, nông sản, của cải, tài sản. Đến nay, nhiều cột kèo có dấu hiệu hư hỏng, mục ruỗng.
Giếng cổ nằm phía sau Quách Tịnh Nương. Nơi đây không có người ở, con cháu trong dòng họ trông coi và canh tác rau xung quanh.
Giếng cổ nằm phía sau Quách Tịnh Nương. Nơi đây không có người ở, con cháu trong dòng họ trông coi và canh tác rau xung quanh.
Họ Quách đã truyền 13 đời với hơn 500 người, trong đó, ông Quách Tấn vừa là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch giả và có công điền dã sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn ra cuốn “Nước non Bình Định”.
Họ Quách đã truyền 13 đời với hơn 500 người, trong đó, ông Quách Tấn vừa là nhà thơ, nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch giả và có công điền dã sưu tầm, nghiên cứu, biên soạn ra cuốn “Nước non Bình Định”.
Làng Thuận Nghĩa nổi tiếng với hàng trăm ngôi nhà truyền thống, trong đó khoảng 10 căn trên 100 năm tuổi, đặc biệt là nhà cổ 320 năm của dòng họ Quách.
Làng có 458 hộ với 1.309 nhân khẩu, đa số trồng rau. Địa phương đang phát triển thành làng rau sinh thái VietGAP gắn với du lịch. Đây là nơi hội đủ giá trị văn hóa, di sản, sinh thái, đang được tỉnh Gia Lai định hướng trở thành làng du lịch cộng đồng tiêu biểu ở miền Trung – Tây Nguyên.
Làng Thuận Nghĩa nổi tiếng với hàng trăm ngôi nhà truyền thống, trong đó khoảng 10 căn trên 100 năm tuổi, đặc biệt là nhà cổ 320 năm của dòng họ Quách.
Làng có 458 hộ với 1.309 nhân khẩu, đa số trồng rau. Địa phương đang phát triển thành làng rau sinh thái VietGAP gắn với du lịch. Đây là nơi hội đủ giá trị văn hóa, di sản, sinh thái, đang được tỉnh Gia Lai định hướng trở thành làng du lịch cộng đồng tiêu biểu ở miền Trung – Tây Nguyên.
Trần Hóa
Mời độc giả gửi bài, câu hỏi tại đây hoặc về dulich@vnexpress.net
Chiều 3/4 - một ngày sau khi vụ việc lan truyền - hình ảnh quán cà phê tại phường Nhiêu Lộc (TPHCM) đóng cửa, không đón khách, bên trong tắt đèn và vắng nhân viên khiến nhiều người xôn xao, cho rằng quán “đóng cửa vì áp lực dư luận”.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, quán không đóng cửa mà chỉ mở muộn hơn thường lệ. Phía quán cho biết do nhân viên chủ yếu là sinh viên, bận lịch học nên sáng 3/4 không thể vận hành như thường ngày, thay vào đó quán bắt đầu đón khách từ khoảng 13h.
Trao đổi với phóng viên, anh Gia Bảo - nhân viên quán - cho biết việc điều chỉnh giờ mở cửa thỉnh thoảng vẫn xảy ra.
“Thông thường nếu nhân viên bận, chủ quán sẽ trực tiếp mở cửa. Trường hợp tất cả đều vướng lịch thì quán sẽ mở trễ. Những tình huống như vậy không phải hiếm nên chúng tôi cũng không thông báo trước”, anh nói.
Theo anh Bảo, sau ồn ào liên quan đến việc phụ thu khách, hoạt động của quán vẫn diễn ra bình thường, lượng khách không có biến động đáng kể.
Anh Bảo cũng chính là người trực tiếp phục vụ khách trong vụ việc ngày 1/4. "Thực tế nhóm khách vẫn gọi nước, “mỗi người một ly”, chứ không phải chỉ một ly duy nhất như một số thông tin lan truyền.
Tuy nhiên, nhóm này lưu lại quán trong thời gian dài, khoảng 10 tiếng, chiếm dụng không gian quán (kéo ghế lại để nằm) và có mang đồ ăn từ bên ngoài vào sử dụng.
Việc khách mang đồ ăn ngoài vào là có, đồng thời họ cũng ngồi khá lâu. Khi đó, chúng tôi đã đề nghị khách gọi thêm nước hoặc chấp nhận phụ thu, chứ không phải ngay từ đầu đã áp dụng phụ thu luôn”, anh Bảo chia sẻ.
Cũng theo nhân viên này, chính sách phụ thu đã được quán áp dụng từ trước, song đây là trường hợp hiếm khi khách ở lại quá lâu nên tình huống phát sinh ngoài dự kiến.
"Thông thường chúng tôi nhắc nhở khách về giờ lưu lại quán là bởi vì quán cũng thường xuyên cho thuê trọn không gian để làm việc, họp, ghi hình hay chụp ảnh...", anh Bảo nói.
Liên quan đến việc đăng tải hình ảnh khách lên mạng xã hội, đại diện quán cho biết mục đích ban đầu là “lấy ý kiến đa chiều” từ cộng đồng, không nhằm công kích cá nhân. Tuy nhiên, sau khi nhận góp ý, quán đã gỡ bỏ nội dung.
“Chúng tôi chỉ muốn tham khảo ý kiến từ những người cùng ngành. Khi nhận phản hồi rằng không nên sử dụng hình ảnh khách, quán đã tiếp thu và gỡ xuống”, anh Bảo nói.
Dân mạng chia phe vụ “ngồi 10 tiếng”
Trước đó, vụ việc xuất phát từ việc một nhóm khách sử dụng không gian quán để học tập, làm việc trong khoảng 10 tiếng, đồng thời mang theo đồ ăn từ bên ngoài. Khi khách thanh toán, quán tiến hành phụ thu 40.000 đồng mỗi người.
Nhóm khách cho rằng không được thông báo trước về khoản phí này nên không đồng tình và để lại đánh giá 1 sao, khiến sự việc lan rộng trên mạng xã hội. Tuy nhiên, điều khiến vụ việc thực sự bùng nổ không chỉ nằm ở cách xử lý của quán, mà còn ở làn sóng tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội ngay sau đó.
Chỉ trong vòng 24 giờ, quán nhận về hàng loạt đánh giá, hầu hết là 1 sao và 5 sao, trên các nền tảng trực tuyến. Các ý kiến chia thành hai luồng trái chiều.
Một bên để lại đánh giá tích cực nhằm “an ủi” quán, đồng thời chỉ trích nhóm khách vì mang đồ ăn từ bên ngoài và sử dụng không gian quá lâu. Nhiều bình luận nêu thẳng: “Mang đồ ăn ngoài vào là sai rồi”, hay “Kê ghế nằm, chiếm chỗ trong quán suốt nhiều giờ như vậy thì khó chấp nhận”.
Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến bày tỏ sự đồng tình với hai vị khách, cho rằng quán thiếu minh bạch khi không thông báo trước về khoản phụ thu. Một số người cũng phản ứng việc đăng tải hình ảnh khách khi chưa xin phép, cho rằng “đưa ảnh khách lên mạng mà chưa được đồng ý là không đúng”.
Thực tế, tình trạng khách sử dụng quán cà phê như không gian làm việc không còn hiếm gặp. Những quán có không gian rộng, yên tĩnh, wifi mạnh thường trở thành điểm đến quen thuộc của sinh viên, người làm việc từ xa.
Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra bài toán cho chủ quán trong việc cân bằng giữa trải nghiệm khách hàng và hiệu quả kinh doanh.
Việc khách ngồi lâu nhưng chi tiêu thấp có thể ảnh hưởng đến doanh thu và khả năng xoay vòng chỗ ngồi. Ngược lại, nếu áp dụng phụ thu hoặc quy định thời gian mà không thông báo rõ ràng từ đầu, cơ sở kinh doanh cũng dễ vấp phải phản ứng tiêu cực từ phía khách hàng.
Từ tháng 11, hành khách bay giữa New York và Auckland có thể đặt thêm dịch vụ nghỉ ngơi trong các khoang nằm phẳng cá nhân mang tên "Skynest" trên một số chuyến bay. Mỗi chuyến có 6 khoang, cho phép hành khách sử dụng trong 4 giờ với giá 495 NZD (khoảng 270 USD), ngoài vé hạng phổ thông hoặc phổ thông đặc biệt.
Các khoang được thiết kế tối ưu sự thoải mái với rèm riêng tư, ánh sáng dịu, đèn đọc sách, cổng sạc USB-A và USB-C, hệ thống thông gió, ngăn chứa đồ cá nhân cùng bộ tiện ích gồm bịt mắt, tất và sản phẩm chăm sóc da.
Dịch vụ đi kèm nhiều quy định. Hành khách phải đặt khung giờ ngoài thời gian phục vụ bữa ăn và chỉ được sử dụng một lượt mỗi chuyến bay. Skynest chỉ dành cho khách từ 15 tuổi trở lên.
Khu vực khoang ngủ là không gian chung, hành khách nằm gần nhau và không thể ngồi thẳng. Các quy định khác gồm không nằm chung khoang, không ăn uống, không mang trẻ em vào và hạn chế sử dụng nước hoa mùi nồng để tránh ảnh hưởng người xung quanh.
Mỗi khoang dài khoảng 2,3 m, rộng 64 cm, chủ yếu phục vụ nhu cầu nằm nghỉ. Các khoang tầng giữa và trên được bố trí cao, hành khách phải leo bằng thang nhỏ để vào, trong khi khoang dưới yêu cầu cúi người khi ra vào.
Hành khách cần hỗ trợ đặc biệt vẫn có thể đặt dịch vụ nếu có khả năng tự ra vào khoang hoặc đi cùng người hỗ trợ riêng.
Ngoài Skynest, hành khách đi theo nhóm nhỏ có thể chọn Skycouch – hàng ghế ba có thể biến thành bề mặt nằm phẳng trên một số máy bay Boeing 777-300ER và 787-9. Ghế có thể nâng phần để chân lên 90 độ hoặc điều chỉnh linh hoạt để tạo không gian nghỉ ngơi.
Skynest sẽ được triển khai trên dòng Boeing 787-9, mở bán từ ngày 18/5 và bắt đầu khai thác từ tháng 11/2026. Đại diện hãng cho biết sản phẩm nhằm giúp hành khách nghỉ ngơi tốt hơn trên các chuyến bay siêu dài.
Theo xu hướng này, United Airlines cũng giới thiệu thiết kế ghế có thể biến cả hàng thành sofa chung, dự kiến triển khai từ năm 2027. Sản phẩm hướng đến gia đình có trẻ nhỏ hoặc nhóm hành khách muốn có không gian nằm nghỉ, với đệm nằm, chăn và gối bổ sung đi kèm.
Đoạn bờ kè dài khoảng 500 m trên sông Vàm Thuật, với nhiều bãi cát rộng, thu hút cả nghìn người đến vui chơi, thư giãn mỗi ngày. Tuy nhiên, sau khi dòng người rời đi, để lại lượng lớn rác thải như túi nilon, ly nhựa, hộp xốp, vỏ đồ ăn... trên cát và dọc bờ kè, nhiều chỗ chất thành đống, bốc mùi. Một số nhóm còn tổ chức đốt lửa trại qua đêm, bỏ lại đồ thừa ngay trên bãi cát.
"Chiều nào cũng đông kín người, họ ăn uống rồi vứt rác tràn lan, sáng hôm sau nhìn rất nhếch nhác", ông Minh, người dân sống gần khu vực, nói.
Bãi cát ven sông nhiều ngày qua được ví như "bãi biển mini" giữa lòng thành phố, thu hút nhiều người đến trải nghiệm sau khi xem các video trên mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít người đến đây tỏ ra thất vọng khi chứng kiến cảnh rác thải xuất hiện khắp nơi.
"Không gian rộng, gió mát nhưng rác ngổn ngang, không tìm được chỗ ngồi nên tôi đành ra về", Lê Vy, phường Tân Bình cho biết.
Ông Dương Văn Kim, Phó chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho biết tình trạng người dân tụ tập tại khu vực kênh Tham Lương, xả rác diễn ra nhiều ngày, nhất là buổi chiều. "Chúng tôi chủ yếu tuyên truyền, nhắc nhở để người dân giữ gìn vệ sinh, chưa triển khai xử phạt hành chính", ông nói và cho hay hiện lực lượng cán bộ còn mỏng, 1-2 người đảm trách, trong khi địa bàn rộng, nhiều vấn đề nên việc túc trực thường xuyên tại hiện trường để xử lý gặp khó khăn.
Để hạn chế phát sinh rác, công an phường đã kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp bán hàng rong bằng xe đẩy, xe máy tại khu vực.
"Hoạt động buôn bán tự phát không chỉ gây mất trật tự mà còn làm gia tăng rác thải", ông Kim nói.
Khu bờ kè dọc sông Vàm Thuật hiện mới ở giai đoạn thông xe kỹ thuật, chưa nghiệm thu và chưa đủ điều kiện đưa vào khai thác. Trước đó, UBND phường đã lắp đặt biển cảnh báo nguy hiểm, dựng hàng rào cao khoảng 1,3 m, cách mép kênh khoảng 5 m và kéo dài dọc tuyến. Các biển cảnh báo được bố trí tại nhiều vị trí để người dân dễ nhận biết.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, nhiều người vẫn phớt lờ cảnh báo, tự ý vượt rào vào bên trong để vui chơi. Người dân ngồi hóng mát, trẻ em nô đùa trên bãi cát dù xung quanh ngổn ngang rác thải. Ngoài ra, xe máy đậu kín lòng đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Theo quy định, công trình đang thi công phải được lắp đặt rào chắn và biển cảnh báo nhằm đảm bảo an toàn. UBND phường đã đề nghị chủ đầu tư - Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM sớm hoàn thiện các hạng mục này. Đại diện chủ đầu tư cho biết đang phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh tiến độ lắp đặt lan can, rào chắn và dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5.
Đoạn bờ kè nằm trong dự án cải tạo kênh Tham Lương với tổng vốn đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng, hiện đạt gần 70% khối lượng. Công trình gồm nhiều hạng mục như xây dựng bờ kè bê tông, tuyến đường dọc hai bên kênh, nạo vét toàn tuyến và xây mới, sửa chữa các cống ngang, góp phần cải thiện thoát nước và chỉnh trang đô thị.
