Theo Nghị định 109 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18.5), Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp (trong đó có luật sư). Đáng chú ý, với nghị định này, chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề…
Vì vậy, Nghị định 109 năm 2026 đang vấp phải nhiều phản biện của giới chuyên môn cho rằng không phù hợp với luật Luật sư và Nghị định 121 năm 2025.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng Nghị định 109 năm 2026 quy định xử phạt luật sư đang bộc lộ bất cập về kỹ thuật lập pháp, tính xác định của hành vi vi phạm và sự tương thích với mô hình quản lý nghề luật sư theo luật Luật sư.
Cũng theo Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nghề luật sư là một nghề có địa vị pháp lý đặc thù. Muốn hành nghề luật sư, không chỉ có chứng chỉ hành nghề mà còn phải gia nhập một đoàn luật sư. Quản lý hành nghề luật sư theo luật Luật sư được thực hiện theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.
Luật Luật sư xác định rõ luật sư vi phạm thì ngoài kỷ luật của tổ chức xã hội nghề nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Luật này cũng giao trách nhiệm quản lý nhà nước cho Chính phủ, Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp. Bộ trưởng Bộ Tư pháp là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và hiện nay là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Vì vậy, tại điều 84 Nghị định 109 năm 2026 trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền phạt luật sư đến 25 triệu đồng và còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề là “vượt quá tinh thần và nội dung của luật Luật sư hiện hành”.
“Luật sư cũng như các nghề nghiệp khác trong xã hội, không thể đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, theo tôi cần phải cân nhắc kỹ Nghị định 109 năm 2026 để tránh làm suy giảm tính độc lập nghề nghiệp và tránh tạo cảm nhận rằng vị thế pháp lý của nghề luật sư bị hành chính hóa”, luật sư Bùi Quang Nghiêm nhấn mạnh.
Theo luật sư Quang Nghiêm, hướng sửa hợp lý là không nên để Chủ tịch UBND cấp xã áp dụng biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư. Bởi về nguyên tắc hiến định, đây còn là câu chuyện liên quan trực tiếp đến quyền hành nghề và vị trí của luật sư trong nhà nước pháp quyền.
Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết. Vì vậy, với một nghề có chức năng xã hội gắn với bảo vệ công lý, việc áp dụng chế tài làm gián đoạn, hoặc tước quyền hành nghề phải được xây dựng bằng những tiêu chí chặt chẽ, rõ ràng và tương xứng.
Từ phân tích trên, vị Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng Nghị định 109 năm 2026 cần được sửa theo hướng tôn trọng hơn tính độc lập của nghề luật sư, bảo đảm đúng ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trương Xuân Tám, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban giám sát, hỗ trợ luật sư của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng cho rằng Nghị định 109 năm 2026 bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại, không chỉ về kỹ thuật lập pháp mà còn về tư duy quản lý nên cần phải xem xét lại.
Để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa giữ được sự độc lập, yếu tố cốt lõi của nghề luật sư, luật sư Xuân Tám đề nghị tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định của Nghị định 109 năm 2026 liên quan đến việc giao UBND cấp xã xử phạt luật sư. Đồng thời, tổ chức đánh giá tác động toàn diện đối với quy định này.
“Nghề luật sư gắn liền với chức năng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. Luật sư không phải là một chủ thể hành chính thông thường để có thể áp dụng cơ chế quản lý từ dưới lên theo kiểu hành chính hóa”, luật sư Trương Xuân Tám nói.
Quy định này còn làm xáo trộn cơ chế tự quản vốn đã được thiết lập trong nghề luật sư. Hệ thống Liên đoàn Luật sư Việt Nam và đoàn luật sư tỉnh, thành được xây dựng nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm dựa trên hiểu biết chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp.
“Khi một cơ quan hành chính cấp xã được trao quyền song song, chồng lấn, thì không chỉ làm loãng vai trò tự quản mà còn tạo ra nguy cơ xử lý trùng lặp, thiếu nhất quán”, luật sư Xuân Tám nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Xuân Tám, một chính sách tốt không chỉ hợp pháp mà còn phải hợp lý. Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật hiện hành là luật Luật sư.
Trao đổi với báo chí bên lề cuộc họp báo do UBND TP.Hà Nội tổ chức chiều 6.4, ông Đào Việt Long, Phó giám đốc Sở Xây dựng, cho biết UBND thành phố đã giao Sở NN-MT là cơ quan chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, công an thành phố… triển khai xây dựng đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, trong đó xác định phạm vi, đối tượng áp dụng, lộ trình thực hiện và các giải pháp kỹ thuật, quản lý phù hợp với điều kiện thực tiễn của thủ đô.
Việc áp dụng vùng phát thải thấp từ ngày 1.7 là thí điểm theo vùng, kiểm soát khí thải ô tô, mô tô, xe gắn máy có lộ trình, có phạm vi, thời gian và đối tượng phù hợp; không triển khai đồng loạt trong toàn Vành đai 1.
Lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết thêm, thành phố đang phấn đấu tối đa hóa tỷ lệ "xe buýt xanh" hoạt động trong Vành đai 1 trước thời điểm thí điểm, ưu tiên trước các tuyến hoạt động trực tiếp trong vùng thí điểm.
Cùng với đó, dự kiến trong quý 2/2026, thành phố sẽ bổ sung thêm nhiều trạm xe đạp công cộng để giải quyết "khoảng trống" kết nối chặng cuối, đồng thời nghiên cứu mở thêm một số tuyến buýt điện cỡ nhỏ phù hợp với ngõ, phố hẹp trong vành đai.
Về điểm gửi xe trung chuyển, Sở Xây dựng Hà Nội đang lập phương án bố trí các bãi đỗ tại các vị trí cửa ngõ giáp ranh vùng thí điểm để người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang phương tiện công cộng.
Bước đầu đã rà soát được hơn 210 vị trí tại các địa bàn thuộc Vành đai 1, quá trình rà soát đang được tiếp tục để có số liệu đầy đủ.
Về hạ tầng trạm sạc và tủ đổi pin, hành lang pháp lý về phòng cháy chữa cháy cho trạm sạc dưới hầm chung cư cũ thì đang được cấp có thẩm quyền hoàn thiện.
Cạnh đó, ông Long cho biết tổ công tác liên ngành đã xây dựng phương án ưu tiên triển khai mạng lưới tủ đổi pin nhỏ gọn tại các không gian công cộng phù hợp. Người dân chỉ mất 2 - 3 phút đổi pin, giải quyết đồng thời "bài toán" an toàn phòng cháy chữa cháy và "bài toán" không gian tại các khu tập thể cũ, phố cổ.
Ngoài ra, Sở Xây dựng Hà Nội đang phối hợp hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch để trình HĐND thành phố xem xét.
"Khung chính sách đang được các cơ quan chuyên môn đề xuất theo hướng phân loại rõ đối tượng, đảm bảo người dân, đặc biệt nhóm thu nhập thấp không bị thiệt thòi trong quá trình chuyển đổi. Nội dung và định mức cụ thể sẽ được công bố chính thức sau khi HĐND thông qua", ông Long nêu rõ.
Theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND, từ ngày 1.7.2026 thực hiện vùng phát thải thấp thí điểm tại một số khu vực trong Vành đai 1 (gồm 9 phường: Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ).
Trong vùng phát thải thấp, Hà Nội cho phép các phương tiện giao thông không phát sinh khí thải, xe cơ giới thân thiện môi trường, xe cơ giới sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường, xe ưu tiên và phương tiện giao thông có giấy phép lưu thông của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xe máy xăng dầu), Hà Nội sẽ cấm xe máy xăng dầu hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải lưu thông trong vùng phát thải thấp.
Đồng thời cấm xe máy xăng dầu lưu thông vào vùng phát thải thấp theo khung giờ, thời điểm hoặc khu vực.
Hà Nội cũng sẽ cấm lưu thông xe tải trên 3,5 tấn sử dụng nhiên liệu hóa thạch vào vùng phát thải thấp, nhằm giảm lượng khí thải lớn từ nhóm xe nặng. Vùng phát thải thấp sẽ hạn chế hoạt động đối với xe ô tô không đạt chuẩn khí thải mức 4, tiến tới cấm lưu thông vào vùng phát thải thấp theo giờ hoặc theo khu vực.
Ngày 15.4, tin từ Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết đơn vị đang tạm giữ hình sự nhóm nghi phạm thực hiện nhiều vụ cướp tài sản tại 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp.
Các nghi phạm bị tạm giữ gồm: Đ.M.N.K (15 tuổi, ở xã Phú Hựu, tỉnh Đồng Tháp); Nguyễn Công Thành (18 tuổi), N.H.B và L.N.N (cùng 16 tuổi, ở xã Tân Phú Trung, tỉnh Đồng Tháp).
Trước đó, sáng 12.4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang nhận tin báo từ Công an xã Long Điền về vụ cướp tài sản, nghi có sử dụng hung khí nguy hiểm, xảy ra trên quốc lộ 80B, đoạn thuộc ấp Long Bình, xã Long Điền.
Theo tin báo, khoảng 2 giờ 30 ngày 12.4, anh P.V.T (42 tuổi, ở xã Phú Hòa, tỉnh An Giang) điều khiển xe máy từ tỉnh Tây Ninh về nhà người thân ở xã Long Điền (An Giang) để dự đám tang. Khi đi đến khu vực ấp Long Bình, xã Long Điền thì có 4 người lạ mặt, đeo khẩu trang đi trên 2 xe máy vượt lên chặn đầu xe, dùng hung khí đe dọa để cướp xe máy và điện thoại di động của anh T.
Ngay sau đó, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang phối hợp Công an xã Long Điền khám nghiệm hiện trường, tập trung lực lượng xác minh, truy xét. Bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng công an đã nhanh chóng bắt giữ nhóm nghi phạm nêu trên; đồng thời thu giữ các hung khí cùng 1 xe máy là tang vật của vụ cướp và 2 xe máy mà nhóm này dùng làm phương tiện gây án.
Bước đầu, cả nhóm khai nhận khoảng 0 giờ 30 ngày 12.4 đã tụ tập tại nhà N.H.B (thuộc ấp Thạnh Phú, xã Tân Phú Trung, tỉnh Đồng Tháp) để bàn bạc với nhau dùng hung khí đi cướp tài sản người đi đường bán lấy tiền tiêu xài cá nhân.
Khi đi, nhóm này mang theo 1 dao bấm, 1 cây dao tự chế, chở nhau trên 2 xe máy đeo khẩu trang kín mặt, mặc áo khoác dài tay trùm đầu và thống nhất chỉ thực hiện cướp ở những đoạn đường vắng, không có người qua lại.
Phát hiện anh P.V.T chạy xe một mình, cả nhóm chặn đầu xe, dùng dao khống chế, đe dọa để cướp điện thoại di động và xe máy của nạn nhân. Sau đó, cả nhóm về nhà của B. ngủ và đến sáng 12.4 thì bị công an bắt giữ.
Ngoài thực hiện vụ cướp nêu trên, nhóm của B. còn khai nhận đã thực hiện nhiều vụ cướp tài sản khác trên địa bàn 2 tỉnh An Giang và Đồng Tháp.
Công an tỉnh An Giang đang mở rộng điều tra, làm rõ các vụ cướp tài sản khác mà nhóm này đã thực hiện trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp và tỉnh An Giang để xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo thông tin từ Hạt kiểm lâm Trần Văn Thời và Hạt kiểm lâm U Minh, toàn bộ phần rừng U Minh Hạ hiện có gần 20.000ha đang ở cấp V. Tình trạng khô hạn bao trùm toàn bộ diện tích rừng tràm, keo lai và các cụm đảo làm cho nguy cơ cháy rừng rất cao.
Lực lượng chức năng cho biết với thời điểm khô hạn như thế này thì chỉ cần một mồi lửa nhỏ cũng có thể làm bùng phát cháy lớn, gây khó khăn cho công tác chữa cháy.
Ghi nhận tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ, diện tích báo động cực kỳ nguy hiểm hiện lên tới hơn 11.000ha, cùng với trên 6.000ha ở mức nguy hiểm.
Các khu vực trọng điểm tập trung tại xã Nguyễn Phích, liên tiểu khu Sông Trẹm, liên tiểu khu U Minh 1 và xã Khánh Lâm.
Tình hình cũng đang diễn biến căng thẳng tại Vườn quốc gia U Minh Hạ. Dù là khu vực có khả năng giữ nước tốt, nơi đây vẫn ghi nhận gần 700ha rừng đã đạt mức cảnh báo cực kỳ nguy hiểm, chủ yếu tại các tiểu khu 1 và 3.
Ngoài ra, hơn 3.700ha đang ở mức nguy hiểm và được dự báo sẽ sớm chuyển sang cấp cao nhất trong vài ngày tới nếu thời tiết tiếp tục khô hạn.
Đối với khu vực hải đảo, toàn bộ hơn 524ha rừng đặc dụng tại cụm đảo Hòn Khoai đã ở mức cảnh báo cháy cực kỳ nguy hiểm.
Công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu vực này đối mặt với nhiều khó khăn. Nguyên nhân do địa hình đồi núi dốc nên chủ yếu phải dập lửa bằng phương pháp thủ công.
Trước tình hình nguy cấp, các lực lượng bảo vệ rừng đang tăng cường tuần tra, ứng trực 24/24 tại những điểm nóng. Các phương tiện và trang thiết bị chữa cháy luôn được đặt trong trạng thái sẵn sàng.
