Theo Nghị định 109 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18.5), Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp (trong đó có luật sư). Đáng chú ý, với nghị định này, chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề…
Vì vậy, Nghị định 109 năm 2026 đang vấp phải nhiều phản biện của giới chuyên môn cho rằng không phù hợp với luật Luật sư và Nghị định 121 năm 2025.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng Nghị định 109 năm 2026 quy định xử phạt luật sư đang bộc lộ bất cập về kỹ thuật lập pháp, tính xác định của hành vi vi phạm và sự tương thích với mô hình quản lý nghề luật sư theo luật Luật sư.
Cũng theo Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nghề luật sư là một nghề có địa vị pháp lý đặc thù. Muốn hành nghề luật sư, không chỉ có chứng chỉ hành nghề mà còn phải gia nhập một đoàn luật sư. Quản lý hành nghề luật sư theo luật Luật sư được thực hiện theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.
Luật Luật sư xác định rõ luật sư vi phạm thì ngoài kỷ luật của tổ chức xã hội nghề nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Luật này cũng giao trách nhiệm quản lý nhà nước cho Chính phủ, Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp. Bộ trưởng Bộ Tư pháp là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và hiện nay là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Vì vậy, tại điều 84 Nghị định 109 năm 2026 trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền phạt luật sư đến 25 triệu đồng và còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề là “vượt quá tinh thần và nội dung của luật Luật sư hiện hành”.
“Luật sư cũng như các nghề nghiệp khác trong xã hội, không thể đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, theo tôi cần phải cân nhắc kỹ Nghị định 109 năm 2026 để tránh làm suy giảm tính độc lập nghề nghiệp và tránh tạo cảm nhận rằng vị thế pháp lý của nghề luật sư bị hành chính hóa”, luật sư Bùi Quang Nghiêm nhấn mạnh.
Theo luật sư Quang Nghiêm, hướng sửa hợp lý là không nên để Chủ tịch UBND cấp xã áp dụng biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư. Bởi về nguyên tắc hiến định, đây còn là câu chuyện liên quan trực tiếp đến quyền hành nghề và vị trí của luật sư trong nhà nước pháp quyền.
Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết. Vì vậy, với một nghề có chức năng xã hội gắn với bảo vệ công lý, việc áp dụng chế tài làm gián đoạn, hoặc tước quyền hành nghề phải được xây dựng bằng những tiêu chí chặt chẽ, rõ ràng và tương xứng.
Từ phân tích trên, vị Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng Nghị định 109 năm 2026 cần được sửa theo hướng tôn trọng hơn tính độc lập của nghề luật sư, bảo đảm đúng ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trương Xuân Tám, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban giám sát, hỗ trợ luật sư của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng cho rằng Nghị định 109 năm 2026 bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại, không chỉ về kỹ thuật lập pháp mà còn về tư duy quản lý nên cần phải xem xét lại.
Để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa giữ được sự độc lập, yếu tố cốt lõi của nghề luật sư, luật sư Xuân Tám đề nghị tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định của Nghị định 109 năm 2026 liên quan đến việc giao UBND cấp xã xử phạt luật sư. Đồng thời, tổ chức đánh giá tác động toàn diện đối với quy định này.
“Nghề luật sư gắn liền với chức năng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. Luật sư không phải là một chủ thể hành chính thông thường để có thể áp dụng cơ chế quản lý từ dưới lên theo kiểu hành chính hóa”, luật sư Trương Xuân Tám nói.
Quy định này còn làm xáo trộn cơ chế tự quản vốn đã được thiết lập trong nghề luật sư. Hệ thống Liên đoàn Luật sư Việt Nam và đoàn luật sư tỉnh, thành được xây dựng nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm dựa trên hiểu biết chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp.
“Khi một cơ quan hành chính cấp xã được trao quyền song song, chồng lấn, thì không chỉ làm loãng vai trò tự quản mà còn tạo ra nguy cơ xử lý trùng lặp, thiếu nhất quán”, luật sư Xuân Tám nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Xuân Tám, một chính sách tốt không chỉ hợp pháp mà còn phải hợp lý. Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật hiện hành là luật Luật sư.
Ngày 10-4, Quân đoàn 34 cho hay Đội quy tập hài cốt liệt sĩ của đơn vị vừa phát hiện và quy tập 12 hài cốt liệt sĩ tại làng Doch 1, xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai.
Trước đó từ thông tin của anh A Hải, người dân trú tại làng Doch 1, cung cấp trong thời gian đi bắt dơi tại khu vực núi Chư Pa, anh tình cờ phát hiện một hang đá có chứa nhiều vật dụng sinh hoạt nghi liên quan đến bộ đội.
Nhận được tin báo, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Quân đoàn 34 nhanh chóng triển khai lực lượng đến nơi nguồn tin báo. Qua tìm kiếm nhiều ngày liên tục, đơn vị này đã phát hiện 12 hài cốt liệt sĩ.
Tại hiện trường, các hài cốt liệt sĩ hầu hết đã bị phân hủy do thời gian dài, chỉ còn lại những mảnh xương nhỏ và răng. Việc nhận dạng liệt sĩ dựa vào các di vật đi kèm như tăng võng, vải dù, bút sắt, băng đạn AK, cúc áo, đế dép cao su, dây thông tin, bàn chải đánh răng, lọ thuốc, quân hiệu, bát sắt...
Tra cứu tài liệu ghi chép, đây là khu vực hoạt động của các đơn vị thuộc Trung đoàn 609, Trung đoàn 66, Trung đoàn 24, Trung đoàn 320 và các đơn vị Phòng Tham mưu, Phòng Hậu cần thuộc mặt trận Tây Nguyên (B3) trong giai đoạn 1966 - 1969.
Trước đó trong giai đoạn 2020 - 2025, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ Quân đoàn 34 đã tìm thấy 46 bộ hài cốt liệt sĩ tại khu vực núi Chư Pa.
Sau khi phát hiện, quy tập, hài cốt 12 liệt sĩ đang được đưa về bảo quản tại hội trường UBND xã Iakreng (cũ) để hương khói.
Chiều 17.4, phường Cát Lái (TP.HCM) tổ chức đại hội Hội doanh nghiệp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tham dự có ông Đỗ Anh Khang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Cát Lái; ông Võ Tấn Quan, Chủ tịch UBND phường; ông Trần Việt Anh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM và đại diện nhiều doanh nghiệp trên địa bàn.
Tại sự kiện, Hội doanh nghiệp phường Cát Lái ra mắt Ban Chấp hành nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 31 người. Gồm 10 phó chủ tịch và 20 ủy viên; trong đó, ông Nguyễn Văn Mười (Tổng giám đốc Công ty nhà đất Nhân Mười) giữ chức chủ tịch.
Đại hội cũng bầu ra 3 thành viên Ban kiểm tra, hoàn thiện bộ máy tổ chức Hội doanh nghiệp trong nhiệm kỳ đầu tiên sau khi sáp nhập địa giới hành chính.
Chia sẻ định hướng hoạt động trong nhiệm kỳ mới, đại diện Hội doanh nghiệp phường Cát Lái cho biết sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các hoạt động kết nối giao thương, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.
Đồng thời, hội khuyến khích hội viên đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công nghệ..., nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.
Song song đó, Hội doanh nghiệp phường Cát Lái sẽ đồng hành cùng chính quyền địa phương trong triển khai các chương trình phát triển kinh tế, giữ gìn trật tự đô thị và bảo vệ môi trường.
Đồng thời sẽ đóng vai trò cầu nối, kịp thời góp ý, phản ánh các vấn đề chính sách liên quan đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của hội viên; tham gia chương trình bình ổn thị trường, phát triển thương mại - dịch vụ tại địa phương.
Phát biểu tại đại hội, ông Võ Tấn Quan nhấn mạnh nền tảng phát triển của phường Cát Lái được kế thừa từ các địa phương trước đây như quận 2 cũ và TP.Thủ Đức cũ.
Hiện phường có hơn 2.800 doanh nghiệp với tổng quy mô đầu tư gần 8.000 tỉ đồng; nếu tính cả lĩnh vực cảng, tổng quy mô đầu tư đạt gần 10.000 tỉ đồng.
Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND phường Cát Lái đề xuất Hội doanh nghiệp phường cần đẩy mạnh liên kết, mở rộng không gian phát triển, tận dụng tối đa lợi thế logistics và cung ứng cho hoạt động hậu cần cảng biển.
Theo ông Quan, các doanh nghiệp địa phương cần tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực như: vận tải, kho bãi, chuỗi cung ứng và dịch vụ phục vụ kinh tế cảng.
Bởi đây là hướng đi phù hợp với vị trí chiến lược của phường Cát Lái khi khu vực án ngữ phía đông nam TP.HCM, nơi có cảng nội địa thuộc nhóm 20 cảng lớn nhất thế giới, lượng hàng hóa thông quan chiếm 50% cả nước và 80% khu vực phía Nam.
Với hệ thống giao thông trọng yếu và vị trí hợp lưu của sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, địa phương sở hữu tiềm năng lớn để phát triển theo hướng thương mại - dịch vụ - cảng biển.
Chủ tịch UBND phường Cát Lái khẳng định, đây vừa là lợi thế cạnh tranh vừa là cơ hội quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp phường Cát Lái tăng tốc phát triển trong giai đoạn tới.
Cục Đường bộ vừa có văn bản gửi các nhà đầu tư dự án trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc - Nam yêu cầu thúc tiến độ dự án, gồm liên danh Petrolimex; liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát; liên danh T&T - 19/5 - Trung Phương - Đông Bắc; liên danh Thành Thành Nam - Châu Thành - Việt Hàn - Sài Gòn Investment - Thành Thành Công Lâm Đồng.
Theo Cục Đường bộ, đến nay đã có 15/21 trạm dừng nghỉ khai thác một số công trình dịch vụ công phục vụ nhu cầu giao thông trên cao tốc.
Thời gian qua, dù Cục Đường bộ Việt Nam đã có nhiều văn bản đôn đốc, cảnh báo và yêu cầu các nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thành nhưng tiến độ thi công các trạm rất chậm, không đáp ứng yêu cầu.
Việc đầu tư hoàn thành các trạm dừng nghỉ để phục vụ người dân và phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc khi đưa vào khai thác là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết và là một trong các điều kiện để triển khai thu phí đường cao tốc do Nhà nước đầu tư. Do đó, Cục Đường bộ yêu cầu các nhà đầu tư tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành công trình dịch vụ công trước 30.4, hoàn thành toàn bộ trạm theo tiến độ hợp đồng và yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng.
Nếu vi phạm các nghĩa vụ theo quy định của hợp đồng và pháp luật, nhà đầu tư hoàn toàn chịu trách nhiệm và Cục Đường bộ sẽ xem xét xử lý theo quy định.
Đồng thời, cục cũng yêu cầu ban quản lý dự án phối hợp với địa phương để xử lý dứt điểm tồn tại, vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt tại dự án trạm dừng nghỉ Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144+560.
