Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư (LS) công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Theo dự thảo, LS công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan CAND, sĩ quan QĐND, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề LS để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước theo quy định của pháp luật.
Những người này sẽ tham gia tố tụng với tư cách LS, tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Để trở thành LS công, ứng viên phải có trình độ cử nhân luật trở lên; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; đã được đào tạo LS công, trừ trường hợp được miễn đào tạo theo quy định.
Về chế độ đãi ngộ, LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng; được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm công việc theo quy định của pháp luật; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Đáng chú ý, LS có trên 10 năm kinh nghiệm hành nghề LS được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, LS-TS Hà Hải, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương xây dựng chế định LS công. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, LS Hà Hải cho rằng phạm vi đối tượng được công nhận LS công cần cân nhắc và nên bổ sung thêm Ủy ban MTTQ VN.
Lý giải đề xuất này, ông cho biết, từ ngày 1.7.2025, các tổ chức chính trị – xã hội và hội quần chúng chính thức trở về ngôi nhà chung MTTQ VN, như Liên đoàn LS VN, Hội Luật gia VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Hội Nông dân VN, Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật VN…
“Trong bối cảnh đó, nhu cầu về LS công để tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tổ chức này là rất lớn. Do đó tôi cho rằng thí điểm về LS công nếu bỏ qua vai trò của MTTQ sẽ là một khiếm khuyết rất lớn về thực tiễn, ảnh hưởng đến kết quả thí điểm”, LS Hà Hải nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Sở hoàn toàn ủng hộ với đề xuất cần có LS công như dự thảo. Bởi theo bà, ngoài các đội ngũ là bộ phận pháp chế hiện làm việc tại các cơ quan nhà nước, có thêm LS công là những người được đào tạo bài bản để chuyên làm công việc của một LS sẽ giúp được rất nhiều trong việc tham mưu, tư vấn pháp lý cho nhà nước.
“Nếu được Quốc hội thông qua, LS công ra đời sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc cho các sở, ban ngành. Tôi tin rằng nếu nhà nước có chế độ đãi ngộ xứng đáng thì chúng ta sẽ thu hút được nguồn lực LS có kinh nghiệm thực tiễn đang hoạt động bên ngoài và các chuyên gia là giảng viên ở các trường luật”, bà Ngọc chia sẻ.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Tư pháp, tại Nghị quyết số 66 năm 2025 của Bộ Chính trị chỉ đạo “nghiên cứu, hình thành chế định LS công và cơ chế có điều kiện cho phép viên chức được hành nghề LS; thu hút, tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật gia, LS giỏi vào khu vực công”.
Cũng theo Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, số lượng vụ kiện hành chính tăng hằng năm (năm 2020 số vụ án hành chính đã thụ lý hơn 9.000 vụ, năm 2023 hơn 10.000 vụ và năm 2024 là hơn 12.000 vụ). So sánh số vụ án hành chính được thụ lý năm 2024 so với năm 2020 thì tỷ lệ tăng 31%, trung bình mỗi năm tăng gần 8%. Trong thời gian 5 năm (2020 – 2024), án hành chính được giải quyết chỉ đạt tỷ lệ 52%. Một trong những nguyên nhân là do các cơ quan còn thiếu nhân sự chuyên trách, chưa được tập huấn nghiệp vụ và kinh nghiệm tham gia tố tụng.
Tỷ lệ các vụ kiện hành chính mà tòa tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính vẫn còn ở mức cao. Theo thống kê của TAND tối cao, năm 2020, tỷ lệ án hành chính tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính lần lượt là 25% và 8,5%; năm 2024, tỷ lệ này lần lượt là 29% và 10%.
Những con số trên phản ánh những hạn chế trong việc kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, hạn chế trong tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước. Nhiều vụ việc cơ quan nhà nước không cử được người tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa.
Không chỉ có án hành chính, hiện nay tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế (trong khuôn khổ WTO hay các hiệp định thương mại tự do), tranh chấp về công pháp quốc tế (tranh chấp biên giới, lãnh thổ…) đang ngày càng trở nên phổ biến và phức tạp đối với các quốc gia, trong đó có VN.
Đối với lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp, trở thành “điểm nóng” gây áp lực lớn cho các cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh trên, việc hình thành đội ngũ LS công được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng xử lý vụ việc, hạn chế sai sót, giảm tình trạng khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa 54 tuổi, quê Hà Nội, Tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng, Thạc sĩ Quản lý chính sách kinh tế. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 16. Trước khi được bầu, ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Ông từng công tác tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trải qua các vị trí Trưởng phòng Chiến lược phát triển ngân hàng Trung ương, Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng; Phó chánh thanh tra; Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê tiền tệ; Chánh Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Năm 2016, ông làm Trợ lý Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, sau đó giữ chức Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương. Đầu năm 2019, ông làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương. Tháng 6/2021, Bộ Chính trị điều động, phân công ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Kiểm toán Nhà nước có chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; quyết định kế hoạch kiểm toán hằng năm và báo cáo Quốc hội trước khi thực hiện.
Cơ quan này tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm toán hàng năm, thực hiện kiểm toán theo yêu cầu của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng.
Kiểm toán Nhà nước tham gia với các cơ quan của Quốc hội và Chính phủ trong việc xem xét dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương, bố trí ngân sách cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia và quyết toán ngân sách nhà nước.
Tổng kiểm toán Nhà nước trước đó là ông Ngô Văn Tuấn. Các Phó tổng Kiểm toán Nhà nước hiện nay gồm các ông Doãn Anh Thơ, Bùi Quốc Dũng, Trần Minh Khương và bà Hà Thị Mỹ Dung.
Từ ngày 3 - 5.4, TP.HCM tổ chức đồng loạt 64 điểm khám sức khỏe miễn phí cho 16.000 người dân, với sự tham gia của 58 bệnh viện, bao gồm cả các bệnh viện thuộc bộ, ngành. Đây là hoạt động hưởng ứng ngày Sức khỏe toàn dân (7.4), hướng đến nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở.
Từ sáng sớm, tại Trạm y tế phường Tân Bình có hàng trăm người dân xếp hàng chờ khám sức khỏe. Bên trong, các khu khám được bố trí theo từng bàn chuyên môn, đo huyết áp, khai thác tiền sử bệnh, siêu âm, xét nghiệm máu…
Đội ngũ y, bác sĩ thuộc Bệnh viện Phục hồi chức năng - điều trị bệnh nghề nghiệp liên tục hướng dẫn người lớn tuổi điền thông tin, hỗ trợ di chuyển giữa các khu khám và tư vấn kỹ lưỡng từng trường hợp. Nội dung tầm soát tập trung vào bệnh lý tuyến giáp và các bệnh mạn tính không lây nhiễm thường gặp ở người cao tuổi.
Nhiều người lớn tuổi được con cháu đưa đến tầm soát ung thư tuyến giáp, ung thư vú và ung thư cổ tử cung tại phường Tăng Nhơn Phú, TP.HCM
ẢNH: TRÚC QUỲNH
Không chỉ những người có giấy mời, nhiều người dân nghe thông tin cũng chủ động đến khám. Bà Nguyễn Thị Duyên (67 tuổi), mưu sinh bằng nghề bán vé số, tranh thủ đến kiểm tra sức khỏe sau nhiều năm không đi khám. Kết quả cho thấy sức khỏe nhìn chung ổn định, chỉ phát hiện rối loạn mỡ máu nhẹ. “Tôi đi khám để có gì còn biết bệnh sớm mà điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt cho phù hợp, khám xong thấy yên tâm hẳn”, bà Duyên chia sẻ.
Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú cũng nhộn nhịp từ sáng sớm, đông đảo người dân đến tầm soát ung thư tuyến giáp, ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Các bác sĩ từ Bệnh viện Ung bướu TP.HCM trực tiếp thăm khám, tư vấn cặn kẽ.
Sau khi nhận kết quả, bà Lê Thị Do (80 tuổi) xúc động: “36 năm rồi tôi mới đi khám lại, hôm nay kết quả tốt nên rất vui”.
Theo kế hoạch của UBND TP.HCM, Sở Y tế đã điều phối 58 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa và trung tâm y tế triển khai khám sàng lọc tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm. Nội dung tầm soát đa dạng, từ các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch đến các loại ung thư phổ biến như vú, cổ tử cung, tuyến giáp; đồng thời khám các chuyên khoa mắt, tai mũi họng, răng hàm mặt, cơ xương khớp, tâm thần.
Trong lĩnh vực nhi khoa, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Nhi đồng thành phố triển khai tầm soát tim bẩm sinh và béo phì ở trẻ em.
Không chỉ dừng ở khám bệnh, toàn bộ dữ liệu người dân được cập nhật vào hệ thống quản lý sức khỏe, từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, phục vụ theo dõi lâu dài và liên thông giữa các tuyến.
Tại lễ mít tinh cấp thành phố phát động ngày Sức khỏe toàn dân với chủ đề “Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh” sáng 5.4, PGS-TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết thành phố đang xây dựng đề án khám, tầm soát sức khỏe cho 15 triệu dân theo mô hình “kiềng ba chân”.
Theo đó, người dân có thể khám không phụ thuộc địa giới hành chính; y tế cơ sở đóng vai trò nền tảng trong quản lý sức khỏe cộng đồng; dữ liệu sức khỏe sẽ được chuẩn hóa, liên thông từ nhiều nguồn.
Cùng ngày, ngành y tế TP.HCM cũng tổ chức ra quân đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư, thí điểm tại 3 xã: Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước.
Một số hình ảnh trong ngày khám sức khỏe miễn phí tại trạm y tế trên địa bàn TP.HCM:
Sáng 6.4, Sở Y tế TP.HCM tổng kết chương trình khám sức khỏe và tầm soát bệnh miễn phí cho người dân tại 64 xã, phường diễn ra trong ngày 5.4. Các điểm khám tập trung ưu tiên những khu vực xa trung tâm, tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Theo dự kiến ban đầu, 58 bệnh viện trên địa bàn TP.HCM sẽ khám sức khỏe và tầm soát bệnh cho 16.000 người. Kết quả có 13.799 người tham gia khám, nhưng có đến 8.784 trường hợp (63,7%) được ghi nhận có vấn đề sức khỏe cần theo dõi hoặc can thiệp y tế. Trong số này, 4.206 trường hợp cần được tiếp tục theo dõi, quản lý tại trạm y tế và 4.578 trường hợp cần được chuyển tuyến để tiếp tục chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Cụ thể, qua thống kê, nhóm bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường… ) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7.642 lượt khám. Trong đó 3.434 trường hợp cần theo dõi tại tuyến y tế cơ sở và 2.904 trường hợp cần chuyển tuyến.
Với nhóm tầm soát ung thư, trong số 1.180 lượt tầm soát, có 341 trường hợp cần chuyển tuyến để chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.
Nhóm tầm soát bệnh lý mắt cũng ghi nhận 877 lượt khám, trong đó có 464 trường hợp cần can thiệp chuyên biệt. Nhóm tầm soát bệnh lý tim mạch đã thực hiện 1.079 lượt khám, trong đó có 86 trường hợp được chỉ định chuyển tuyến. Nhóm tầm soát bệnh lý phụ khoa có 839 lượt khám, phát hiện 310 trường hợp cần điều trị chuyên sâu.
Với các chuyên khoa khác, bao gồm: da liễu, tiêu hóa, hô hấp, tâm thần và răng hàm mặt cũng ghi nhận số lượng phát hiện đáng kể.
Hoạt động khám sức khỏe và tầm soát bệnh tại TP.HCM hưởng ứng Ngày sức khỏe toàn dân (7.4). Đồng thời, đây cũng là tiền đề tiến đến khám sức khỏe 15 triệu dân trong năm 2026 mà TP.HCM chuẩn bị lên phương án thực hiện.