Tại họp báo Chính phủ chiều 4-4, phóng viên nêu vụ 300 tấn heo bệnh vào chợ, trường học gần đây, gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc thực phẩm bẩn vào bàn ăn, học đường, vượt qua mọi khâu quản lý, kiểm tra, câu hỏi đặt tới đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo về giải pháp ngăn chặn từ sớm, từ xa để thực phẩm “bẩn” không lọt vào môi trường học đường.
Trả lời câu hỏi này, ông Hoàng Đức Minh – Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) – cho biết trong thời gian qua, Bộ đã thực hiện chức năng của mình là tuyên truyền, giáo dục vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, phối hợp và chỉ đạo các cơ sở giáo dục về việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Với chức năng của mình, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Bộ Y tế ban hành Thông tư hướng dẫn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục, cùng đó là Thông tư về công tác y tế trường học, liên quan trực tiếp tới việc bảo vệ sức khỏe cho người học trong cơ sở giáo dục.
Hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo đều đưa nội dung này vào công văn hướng dẫn nhiệm vụ của tất cả cấp học.
Trước tình trạng thực phẩm bẩn liên quan đến các trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo hôm 3-4 đã có công văn chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo và tất cả các cơ sở trong toàn ngành tiếp tục thực hiện tốt văn bản quy định về an toàn thực phẩm.
Đồng thời nhanh chóng rà soát hợp đồng liên quan đến đơn vị tổ chức bữa ăn và cung cấp thực phẩm cho các trường học.
“Yêu cầu phải thực hiện nghiêm, đúng quy định tất cả cam kết những nội dung có trong hợp đồng. Khi xuất hiện vi phạm phải chấm dứt ngay hợp đồng và phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý các vi phạm”, theo ông Hoàng Đức Minh.
Một việc nữa được ông Minh nêu là phải công khai tất cả đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm cho các cơ sở giáo dục trên các trang thông tin điện tử, phương tiện thông tin đại chúng để phụ huynh, đơn vị chức năng và cộng đồng xã hội có thể giám sát, phối hợp phát hiện những đơn vi phạm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhận thức về vệ sinh an toàn thực phẩm cho toàn bộ thầy cô giáo, cán bộ quản lý, nhân viên nhà trường để thực hiện tốt vấn đề này, đặc biệt trong bếp ăn, căng tin của cơ sở giáo dục, trường học.
Mặt khác, ông Minh cho biết tới đây sẽ tăng cường sự phối hợp kiểm tra giữa cơ sở giáo dục, y tế và cơ quan chức năng trong giám sát, để phát hiện kịp thời, tham mưu biện pháp nhằm tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục khi để xảy ra vi phạm.
Với đồng bộ các giải pháp đã, đang và sẽ triển khai, ông Minh kỳ vọng vấn đề đưa thực phẩm bẩn trái phép vào trường học sẽ được giải quyết.
Sai lầm tước đi 'giờ vàng' cứu trẻ tay chân miệng
TP HCM ghi nhận 940 trẻ mắc bệnh tay chân miệng trong tuần qua, tăng 42,7% so với trung bình 4 tuần trước đó, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm vượt 9.100. Theo dữ liệu giám sát, chủng virus EV71 hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm, với sự xuất hiện của biến thể C1 mang độc lực cao và có khả năng "né miễn dịch", khiến trẻ dù từng mắc tay chân miệng vẫn có nguy cơ tái nhiễm.
BS.CK1 Võ Thành Luân, Phó Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì trẻ nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt.
Virus ít biểu hiện tổn thương da mà tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ. Hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh.
Theo bác sĩ Luân, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng:
Giật mình chới với là dấu hiệu báo động đỏ. Trẻ giật mình nẩy người khi bắt đầu ngủ hoặc ngay cả khi đang thức. Nếu tần suất 2 lần trong 30 phút, đây là tình trạng nguy hiểm.
Bên cạnh đó, cần cảnh giác khi trẻ sốt trên kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Trẻ đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, tay chân yếu hoặc ngồi không vững. Trẻ nôn vọt, nôn nhiều lần trong ngày; quấy khóc dai dẳng, lừ đừ hoặc trằn trọc không yên.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh. Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nguyên tắc "3 sạch" theo khuyến cáo của Bộ Y tế, gồm bàn tay sạch, ăn uống sạch, môi trường sạch.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc. Ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân hay mớm thức ăn cho trẻ. Thường xuyên khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và đồ chơi. Cách ly trẻ bệnh tại nhà tối thiểu 10-14 ngày đầu của bệnh.
"Cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng", bác sĩ Luân nhấn mạnh.
Lê Phương
Tin Gốc: https://vnexpress.net/sai-lam-tuoc-di-gio-vang-cuu-tre-tay-chan-mieng-5058724.html
Bất ngờ: Trẻ nhẹ cân khi sinh tăng nguy cơ đột quỵ khi trưởng thành
Trong nhiều năm, các yếu tố nguy cơ của đột quỵ thường được xác định dựa trên lối sống và tình trạng sức khỏe ở tuổi trưởng thành, như béo phì, hút thuốc hay tăng huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới do các nhà khoa học từ University of Gothenburg thực hiện đã mở rộng góc nhìn: nguy cơ đột quỵ có thể đã được "lập trình" từ khi một người chào đời.
Công trình phân tích dữ liệu của gần 800.000 người sinh tại Thụy Điển trong giai đoạn 1973-1982, theo dõi đến năm 2022. Kết quả cho thấy những người có cân nặng khi sinh dưới mức trung bình (khoảng 3kg) có nguy cơ đột quỵ cao hơn rõ rệt khi bước vào tuổi trưởng thành.
Cụ thể, nhóm này có nguy cơ mắc tất cả các dạng đột quỵ tăng khoảng 21%, trong đó nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ tăng đáng kể, còn xuất huyết nội sọ, dạng đột quỵ nguy hiểm hơn, tăng tới 27%.
Điều đáng chú ý là mối liên hệ này không bị ảnh hưởng bởi chỉ số BMI khi trưởng thành hay tuổi thai lúc sinh, cho thấy cân nặng khi sinh là một yếu tố độc lập.
Các nhà khoa học cho rằng cân nặng khi sinh phản ánh môi trường phát triển trong tử cung. Khi thai nhi không nhận đủ dinh dưỡng hoặc gặp điều kiện bất lợi, cơ thể có thể "thích nghi" bằng cách thay đổi cấu trúc và chức năng của các cơ quan, bao gồm hệ tim mạch và mạch máu não.
Những thay đổi này có thể không biểu hiện ngay nhưng âm thầm làm tăng nguy cơ bệnh lý trong tương lai, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tuần hoàn máu như đột quỵ.
Nói cách khác, cơ thể "ghi nhớ" điều kiện sống từ trong bụng mẹ, và điều đó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe suốt nhiều thập kỷ sau.
Mặc dù tỉ lệ đột quỵ đã giảm ở nhiều quốc gia phát triển, nhưng xu hướng này không rõ rệt ở người trẻ. Thậm chí, tại một số khu vực ở Đông Nam Á và các nước phát triển, tỉ lệ đột quỵ ở người trẻ và trung niên đang có dấu hiệu gia tăng.
Điều này khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến những yếu tố nguy cơ "sớm" như cân nặng khi sinh, những yếu tố mà trước đây ít được chú ý trong đánh giá nguy cơ.
Không thể thay đổi quá khứ, nhưng có thể phòng ngừa tương lai. Đối với người trưởng thành hiện nay, cân nặng khi sinh là yếu tố không thể thay đổi. Tuy nhiên, việc nhận diện nguy cơ sớm có thể giúp chủ động phòng ngừa.
Những người từng sinh nhẹ cân nên chú ý hơn đến các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, chế độ ăn, vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc kiểm soát tốt các yếu tố này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Quan trọng hơn, phát hiện này mở ra cơ hội can thiệp từ sớm, ngay từ giai đoạn mang thai. Chăm sóc dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu, theo dõi thai kỳ chặt chẽ và đảm bảo điều kiện phát triển tối ưu cho thai nhi có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tật cho thế hệ tương lai.
Nghiên cứu được trình bày tại European Congress on Obesity 2026 không chỉ cung cấp thêm bằng chứng về mối liên hệ giữa giai đoạn đầu đời và sức khỏe lâu dài, mà còn gợi ý rằng cân nặng khi sinh có thể được đưa vào các mô hình đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch.
Đây là một bước tiến trong cách tiếp cận y học dự phòng, không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn xem xét toàn bộ "lịch sử sinh học" của một con người.
