Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo đang ở độ cao 10.000 m, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh xuống sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi. Nghe thông báo, anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg – mức tụt huyết áp rất sâu.
“Đây là mức huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc có đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay mang theo có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
“Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ”, bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Sau khi thiết lập đường truyền, bác sĩ Tiến ngồi cạnh để theo dõi sát bệnh nhân. Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan…
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Chiều 12/4, BS.CK2 Cao Hoài Tuấn Anh, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết nơi này tiếp nhận 4 bệnh nhân chuyển từ Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ lúc rạng sáng với tình trạng suy hô hấp sau vụ cháy nhà. Trong đó, nam bệnh nhân 29 tuổi hôn mê, suy hô hấp nặng kèm bỏng độ 2 diện tích khoảng 36%, phải thở máy.
Đôi vợ chồng cùng 25 tuổi đều hôn mê, suy hô hấp nặng, suy đa tạng, cũng được đặt nội khí quản thở máy. Trường hợp còn lại là bệnh nhân nam 21 tuổi hiện tỉnh, tiếp xúc được, song vẫn thở oxy liều cao.
Theo bác sĩ Tuấn Anh, nội soi bơm rửa phế quản ghi nhận nhiều muội than trong đường thở. Bệnh viện đã hội chẩn các chuyên khoa và điều trị theo phác đồ ngạt khói. Hiện, tình trạng của bốn người bệnh còn diễn biến phức tạp, tiên lượng nặng, được theo dõi sát và điều trị tại khoa Hồi sức tích cực và Chống độc.
Bé trai một tuổi, con trai của vợ chồng trên, điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 với dấu hiệu ngạt khí độc, tổn thương chủ yếu ở đường hô hấp, đang được hỗ trợ thở oxy qua mặt nạ, chưa cần thở máy, hiện tình trạng tạm ổn định.
Khoảng 3h sáng, hỏa hoạn bùng phát tại căn nhà trọ dạng ống rộng khoảng 100 m² trên đường Nguyễn Thị Thơi, phường Tân Thới Hiệp (TP HCM), nơi có 12 người lưu trú, chủ yếu là sinh viên và lao động tự do. Vụ cháy khiến hai người tử vong, 5 người bị thương, nhiều tài sản bị thiêu rụi; lực lượng chức năng đã cứu được nhiều nạn nhân và đang điều tra nguyên nhân.
Ngày 8.4, Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng (xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng) cho biết vừa phẫu thuật thành công khối u nang buồng trứng kích thước lớn cho một nữ bệnh nhân 33 tuổi.
Trước đó, vào ngày 31.3, bệnh nhân V.T.T.V (33 tuổi, ở xã Núi Thành) đến bệnh viện trong tình trạng đau tức vùng bụng kéo dài.
Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ phát hiện buồng trứng trái có khối u lớn khoảng 14 cm, bên trong chứa nhiều vách.
Sau khi hội chẩn, ê kíp y bác sĩ Khoa Phụ sản của Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng đã tiến hành phẫu thuật vào ngày 3.4.
Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, khối u được bóc tách hoàn toàn. Đáng chú ý, các bác sĩ đã nỗ lực bảo tồn tối đa chức năng sinh sản cho người bệnh.
Chia sẻ sau điều trị, chị V. cho biết trước đó chỉ nghĩ mình bị đau bụng thông thường nên khá chủ quan, không đi khám sớm. Khi vào viện mới phát hiện khối u lớn như vậy.
Bác sĩ Bùi Thị Viễn Phương, Phó trưởng Khoa Phụ sản, cho hay u nang buồng trứng là bệnh lý phổ biến nhưng thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện ở giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã lớn, gây đau hoặc chèn ép các cơ quan xung quanh.
Bác sĩ Phương cũng nhấn mạnh, việc phát hiện sớm giúp quá trình điều trị đơn giản hơn và tăng khả năng bảo tồn chức năng sinh sản cho người bệnh.
Các chuyên gia khuyến cáo, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ từ 6 - 12 tháng/lần, kể cả khi không có biểu hiện bất thường. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng dưới kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, bụng to bất thường hoặc tiểu nhiều lần, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
Đây không phải là điều bất thường mà thường là dấu hiệu cho thấy cách tập sai. Khi tập sai phương pháp, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng tiết các hoóc môn căng thẳng và làm tăng đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Vì vậy, điều quan trọng không phải là tập nhiều mà là tập đúng. Với người tiểu đường hay tiền tiểu đường, nếu tập nhiều mà đường huyết không hạ thì có thể do những nguyên nhân sau:
Không phải cứ tập càng nặng thì đường huyết càng giảm. Các bài tập cường độ cao như chạy nước rút, tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) hoặc nâng tạ nặng có thể làm đường huyết tăng tạm thời. Nguyên nhân là cơ thể tiết hoóc môn adrenaline và cortisol, kích thích gan đưa thêm đường glucose vào máu để cung cấp nhanh nguồn năng lượng cho vận động.
Ngược lại, các bài tập cường độ vừa như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội thường giúp giảm đường huyết hiệu quả hơn. Những hoạt động này cho phép cơ bắp sử dụng đường glucose một cách ổn định, không kích hoạt phản ứng stress mạnh. Vì vậy, nếu chỉ tập nặng mà không cân nhắc cường độ phù hợp, loại hình vận động thì có thể vô tình làm đường huyết tăng thay vì giảm.
Thời điểm tập cũng ảnh hưởng rõ rệt đến đường huyết. Khi tập lúc đói, đặc biệt là buổi sáng sớm, cơ thể dễ rơi vào trạng thái stress nhẹ và tăng tiết đường glucose vào máu. Điều này có thể khiến đường huyết tăng dù đang vận động.
Trong khi đó, vận động nhẹ như đi bộ sau bữa ăn lại giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lúc này, lượng đường glucose trong máu đang tăng và cơ bắp có thể sử dụng trực tiếp để tạo năng lượng. Vì vậy, chỉ cần thay đổi thời điểm vận động, hiệu quả kiểm soát đường huyết đã có thể khác đi đáng kể.
Một sai lầm khác là tập dồn dập trong vài ngày rồi nghỉ dài. Hiệu quả của tập luyện đối với khả năng kiểm soát đường huyết chỉ kéo dài trong khoảng 1 - 3 ngày. Nếu không duy trì đều đặn, cơ thể sẽ nhanh chóng quay lại trạng thái ban đầu.
Vì vậy, tập đều mỗi tuần quan trọng hơn là tập thật nặng trong thời gian ngắn. Ngay cả những buổi tập nhẹ nhưng đều đặn cũng có thể mang lại hiệu quả kiểm soát đường huyết tốt hơn, theo Medical News Today.
