Dạo một vòng quanh khu vực trung tâm TP.HCM, không khó để bắt gặp những vỉa hè luôn chật kín người. Nhiều quán ăn tồn tại hàng chục năm nhờ phần vỉa hè phía trước. Ngược lại, không ít không gian bên trong, dù có máy lạnh, bàn ghế chỉnh tề vẫn vắng vẻ.
Anh Quới Tử, 28 tuổi, ngụ ở P.Xuân Hòa, cho biết nhóm của anh hay chọn quán Vỹ Dạ ở đường Lý Tự Trọng, P.Bến Thành để ngồi ăn uống khi gặp gỡ. Anh đùa, muốn ngồi ăn ở vỉa hè quán này cũng phải có “số má” vì quán rất đông khách. Đi ăn buổi tối, đặc biệt là những ngày cuối tuần, nếu không đặt trước hoặc nhờ người quen thì đừng mong có chỗ. “Ngồi ở trong nhà chẳng ai thích vì bí bách, tù túng. Ngồi bên ngoài mát mẻ, ngắm đường phố, không chỉ ăn thấy ngon miệng hơn mà nói chuyện cũng rôm rả hơn”, anh Tử chia sẻ. Dù là quán quen nhưng hôm nào đến hết bàn bên ngoài, nhóm anh Tử cũng không chịu vào nhà mà nhất quyết tìm quán có bàn ngoài trời.
Dọc các tuyến đường Trần Hưng Đạo, Bùi Viện (P.Bến Thành), hàng quán vỉa hè tấp nập nhộn nhịp cả khách Tây lẫn khách ta; trong khi đó ngã tư Nguyễn Siêu – Ngô Văn Năm (P.Bến Nghé), khu vực chân cầu Ba Son được nhiều người ví là “thánh địa” cà phê của giới trẻ và dân văn phòng. Mỗi tối, các quán cà phê trứng, trà sữa, nước ép… kín khách ngồi bên ngoài; nhân viên xếp ghế sát nhau mà vẫn không đủ phục vụ nhu cầu.
Không chỉ các quán ở khu vực trung tâm, các khu ẩm thực truyền thống cũng tấp nập khách ăn uống ngoài vỉa hè. Đơn cử như phố ốc Vĩnh Khánh (P.Khánh Hội) chỉ dài gần 1 km, tập trung hàng trăm quán ốc, hải sản bày bán trước vỉa hè tối nào cũng đông nghịt người. Phố Vĩnh Khánh từng đứng thứ 10 trong danh sách “Những con phố thú vị nhất thế giới 2025” do tạp chí Anh Time Out công bố tháng 11.2025. Quán ốc Oanh 20 năm tuổi, nổi tiếng khi là điểm duy nhất trên phố này có tên trong danh sách Michelin tuyển chọn (Michelin Selected), nên càng ngày càng đông khách Tây.
Michelin từng nhận xét trải nghiệm ăn uống ngoài trời (cụ thể là vỉa hè) là đặc điểm nổi bật của quán ốc Oanh, hòa với không khí chung của phố Vĩnh Khánh. Còn Time Out nhận xét tiếng chảo lanh canh, tiếng cụng ly và tiếng karaoke lề đường kết hợp cùng nhau tạo nên bản sắc của con phố. Chủ quán ốc Oanh cũng từng chia sẻ, quán chỉ tập trung nấu ăn và bán hàng, không có ý định mở rộng theo kiểu nhà hàng lớn vì muốn giữ phong cách quán vỉa hè. Chính không gian bình dân, thoáng đãng này mới là điều khiến khách thích, đặc biệt là khách nước ngoài.
Quán The Lunch Lady ở tầng trệt chung cư Nguyễn Đình Chiểu, P.Tân Định cũng tương tự. Nổi tiếng sau lần gặp gỡ định mệnh với cố đầu bếp Anthony Bourdain, “vua ẩm thực Mỹ”, ghé ăn vào năm 2009, quán được đặt tên là The Lunch Lady, từ đó thu hút nhiều du khách quốc tế và Việt kiều tìm đến. Bà chủ quá cố của quán này từng khẳng định, dù có cơ hội mở nhà hàng lớn nhưng vẫn chọn giữ mô hình vỉa hè vì muốn duy trì phong cách riêng: “Vào nhà hàng thì mất chất rồi. Ở đây, người có 50.000 đồng vẫn có thể ngồi ăn thoải mái, đó mới là cái mình muốn giữ”.
Ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, nói rằng sức hút của vỉa hè nằm ở chính sự va chạm trực tiếp với đời sống đô thị. Sự gần gũi, nhộn nhịp, thậm chí có phần đông đúc của phố xá mang lại trải nghiệm chân thực, giúp du khách quan sát đời sống địa phương một cách sống động. Ông Huy cũng cho rằng vỉa hè không chỉ là không gian giao thông mà còn là không gian xã hội, không gian sinh kế, đồng thời cũng là một dạng tài nguyên văn hóa. Tại nhiều đô thị châu Á như Bangkok (Thái Lan) hay Seoul (Hàn Quốc), ẩm thực đường phố được quy hoạch và quản lý tốt nên trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thu hút đông đảo du khách quốc tế.
Theo ông Trần Tường Huy, hiện việc quản lý chủ yếu dựa trên quy định về trật tự đô thị, xử phạt hành chính, chưa có tiêu chí dành riêng cho văn hóa kinh doanh vỉa hè. Trong khi người dân cần không gian buôn bán, còn du khách cần không gian trải nghiệm.
Ông Mai Thuận Lợi, thạc sĩ ngành du lịch (Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn – ĐH Quốc gia TP.HCM), Giám đốc Công ty du lịch quốc tế Hành Trình Vàng, cũng đồng tình thay vì cấm đoán, các địa phương có thể xem xét đưa hoạt động kinh doanh vỉa hè vào hệ thống quản lý chính thức thông qua cấp phép, thiết kế đồng bộ và tiêu chuẩn vận hành.
Cụ thể, cơ quan quản lý có thể phân loại không gian vỉa hè theo chức năng. Tại khu vực trung tâm tập trung nhiều khách du lịch nên cho phép kinh doanh nhưng phải đi kèm tiêu chuẩn rõ ràng về thiết kế, vệ sinh thực phẩm và tổ chức không gian. Còn ở khu dân cư, hoạt động này nên được giới hạn theo khung giờ để không ảnh hưởng đến sinh hoạt chung. Việc hình thành các tuyến phố ẩm thực hoặc khu trải nghiệm chuyên biệt sẽ giúp tập trung hoạt động hàng rong, từ đó dễ quản lý và nâng cao chất lượng dịch vụ.
TS Lê Hồng Vương, Trưởng khoa Du lịch Trường ĐH Văn Hiến, đề xuất không nên “dẹp” mà cần quy hoạch, tổ chức lại vỉa hè, bởi đây là sinh kế của một bộ phận lớn người dân. Vì vậy, khi quy hoạch cần tính đến việc tạo ra không gian phù hợp để vừa đảm bảo trật tự đô thị, vừa duy trì nguồn thu nhập cho họ. Một hướng đi khả thi, theo TS Vương là tổ chức lại hoạt động này theo mô hình tập trung, có quy hoạch rõ ràng. Các khu vực buôn bán có thể được thiết kế thành không gian văn hóa ẩm thực đặc trưng, nơi du khách không chỉ ăn uống mà còn trải nghiệm đời sống địa phương. “Nếu làm tốt, đây không chỉ là nơi kinh doanh mà còn trở thành sản phẩm du lịch, gắn với ẩm thực, làng nghề, quà lưu niệm hay các yếu tố văn hóa vật thể và phi vật thể”, ông Vương nhấn mạnh.
Ann Coulter, nhà phê bình người Mỹ, từng lên X phàn nàn việc bị đổi chỗ trên một chuyến bay của hãng hàng không Delta. Trường hợp của bà được coi là ví dụ điển hình về cách ứng xử không phù hợp do bà không nắm được quyền hạn của mình và hãng hàng không.
Điều này nhắc nhở hành khách cần hiểu rõ hơn quy định khi tham gia di chuyển đường hàng không.
Khi mua vé máy bay, hành khách sẽ có một chỗ ngồi trên chuyến bay xác định trước và bắt buộc phải đồng ý với hợp đồng chuyên chở (contract of carriage) của hãng hàng không. Đây là thỏa thuận có ràng buộc pháp lý giữa hành khách và hãng, được thực hiện bằng cách tích vào ô cạnh dòng chữ "Tôi đồng ý với các điều khoản và điều kiện của hợp đồng" hoặc các cụm từ tương tự.
Trong hợp đồng chuyên chở, Delta ghi rõ: "Hãng có quyền thay đổi các bên vận chuyển hoặc máy bay, thay đổi lịch trình, hoãn hoặc hủy chuyến, thay đổi vị trí ghế ngồi, hoặc bỏ qua các điểm dừng ghi trên vé, tùy thuộc hoạt động và dựa trên quyết định riêng của Delta".
Thực tế, hành khách mua vé máy bay, hãng hàng không chỉ có nghĩa vụ đưa từ điểm A đến điểm B. Tất cả những phần đi kèm (chỗ ngồi đã đặt trước, không gian ngăn để hành lý xách tay, tiêu chuẩn hành lý, dịch vụ ăn uống) đều nằm trong thẩm quyền quyết định của hãng. Bạn không mua một chiếc ghế cụ thể, mà mua dịch vụ vận chuyển.
Số ghế in trên thẻ lên máy bay (boarding pass) là vị trí ngồi cuối cùng của hành khách trước khi khởi hành. Nhưng nếu nhân viên tại cửa khởi hành đưa một thẻ lên máy bay mới, đó chính là ghế hành khách bắt buộc phải ngồi, bất kể đã trả bao nhiêu tiền cho vé hay dịch vụ đã mua. Nhân viên cửa khởi hành có quyền hạn tối cao trong việc xếp chỗ ngồi mỗi chuyến bay và quyết định ai ngồi đâu. Nếu họ yêu cầu di chuyển, bạn phải tuân thủ.
Khi bạn được tiếp viên hoặc nhân viên tại cửa khởi hành yêu cầu đổi chỗ, mục đích thường để giúp một gia đình trên chuyến bay ngồi gần nhau, hoặc tạo điều kiện cho người chăm sóc bệnh nhân, ưu tiên cảnh sát hàng không và nhân viên hãng. Họ cũng có thể yêu cầu bạn di chuyển vì an toàn hoặc cân bằng trọng tâm của máy bay, đặc biệt các dòng máy bay nhỏ.
Khi đó, bạn cần trả lời một cách nhã nhặn và tử tế. Trên thực tế, nhiều người từng được yêu cầu đổi chỗ đều thực hiện không phàn nàn. Tiếp viên có thể sẽ cảm ơn bạn bằng một chai rượu vang miễn phí hoặc đồ ăn nhẹ.
Trong trường hợp phải đổi chỗ, hành khách có thể được hoàn tiền. Nếu bị hạ cấp từ một ghế có chỗ để chân rộng xuống ghế hạng phổ thông tiêu chuẩn, hãng hàng không sẽ hoàn phí chênh lệch. Với Coulter, bà đã được hãng Delta hoàn 30 USD phí của ghế Delta Comfort+ (ghế đã được giao cho hành khách khác).
Nếu hành khách bị đổi ghế và thấy xứng đáng được hoàn tiền, hãy chủ động liên hệ với bộ phận chăm sóc khách hàng của hãng hàng không để đưa ra yêu cầu. Đừng cố gắng tranh cãi tại sân bay hay trên máy bay vì nhân viên thường không có thẩm quyền xử lý các khoản hoàn tiền ngay lập tức.
Một số hãng hàng không khác, chẳng hạn American Airlines, có quy định hoàn tiền trong trường hợp hành khách phải đặt lại vé cho một chuyến bay bị lỡ nối chuyến; Bị chuyển từ ghế ưu tiên sang ghế không ưu tiên; Bị chuyển từ ghế ưu tiên sát lối đi/cửa sổ sang ghế ưu tiên ở giữa.
Lưu ý, những "ghế ưu tiên" thường ở phía đầu khoang phổ thông hoặc hàng ghế thoát hiểm khẩn cấp, hành khách thường phải trả thêm phí.
Ngày 16-4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cảnh báo về tình trạng lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trong lĩnh vực du lịch khiến nhiều du khách bị mất số tiền lớn.
Theo cơ quan chức năng, chiêu trò phổ biến nhất hiện nay là lừa đảo đặt phòng trực tuyến. Nhiều nhóm chủ động lập fanpage, website giả mạo các cơ sở lưu trú uy tín, sao chép hình ảnh từ các trang chính thức để tạo lòng tin.
Sau đó những nhóm lừa đảo đăng giá bán phòng, bán dịch vụ với giá rẻ, giảm giá sâu, combo siêu khuyến mãi để đánh vào tâm lý ham giá rẻ của khách hàng.
Khi khách hàng tiếp cận thông tin, các nhóm lừa đảo tư vấn nhiệt tình, giục chốt đơn và yêu cầu chuyển tiền đặt cọc vào tài khoản cá nhân. Ngay khi nhận được tiền, những nhóm lừa đảo lập tức chặn liên lạc, khóa trang cá nhân để chiếm đoạt tài sản.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, phần lớn nạn nhân thường chỉ phản ánh trên mạng xã hội mà ít khi trình báo chính thức đến cơ quan công an, gây khó khăn cho việc xử lý.
Không chỉ dừng lại ở đặt phòng, hoạt động liên quan đến "sở hữu kỳ nghỉ" cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Đầu tháng 4-2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng tiếp nhận đơn phản ánh của bà Đ.T.P. (ngụ TP.HCM) về một vụ việc nghiêm trọng.
Theo đơn, bà P. cho biết cuối năm 2025, bà được nhân viên một công ty tư vấn mua gói nghỉ dưỡng tại cơ sở lưu trú ở Lâm Đồng. Tin lời cam kết về quyền lợi sang trọng, bà đã ký hợp đồng và thanh toán hơn 375 triệu đồng.
Tuy nhiên từ đầu năm 2026 đến nay, khi bà có nhu cầu sử dụng dịch vụ, phía công ty này hoàn toàn "biến mất", mọi kênh liên lạc đều bị cắt đứt.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cho biết cơ sở lưu trú liên quan đến vụ bà P. hiện chưa có hồ sơ đăng ký kinh doanh hay xếp hạng tại du lịch Lâm Đồng. Đây là kẽ hở mà các doanh nghiệp thiếu uy tín lợi dụng để đưa ra các điều khoản bất lợi trong hợp đồng, thậm chí có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Đoạn bờ kè dài khoảng 500 m trên sông Vàm Thuật, với nhiều bãi cát rộng, thu hút cả nghìn người đến vui chơi, thư giãn mỗi ngày. Tuy nhiên, sau khi dòng người rời đi, để lại lượng lớn rác thải như túi nilon, ly nhựa, hộp xốp, vỏ đồ ăn... trên cát và dọc bờ kè, nhiều chỗ chất thành đống, bốc mùi. Một số nhóm còn tổ chức đốt lửa trại qua đêm, bỏ lại đồ thừa ngay trên bãi cát.
"Chiều nào cũng đông kín người, họ ăn uống rồi vứt rác tràn lan, sáng hôm sau nhìn rất nhếch nhác", ông Minh, người dân sống gần khu vực, nói.
Bãi cát ven sông nhiều ngày qua được ví như "bãi biển mini" giữa lòng thành phố, thu hút nhiều người đến trải nghiệm sau khi xem các video trên mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít người đến đây tỏ ra thất vọng khi chứng kiến cảnh rác thải xuất hiện khắp nơi.
"Không gian rộng, gió mát nhưng rác ngổn ngang, không tìm được chỗ ngồi nên tôi đành ra về", Lê Vy, phường Tân Bình cho biết.
Ông Dương Văn Kim, Phó chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho biết tình trạng người dân tụ tập tại khu vực kênh Tham Lương, xả rác diễn ra nhiều ngày, nhất là buổi chiều. "Chúng tôi chủ yếu tuyên truyền, nhắc nhở để người dân giữ gìn vệ sinh, chưa triển khai xử phạt hành chính", ông nói và cho hay hiện lực lượng cán bộ còn mỏng, 1-2 người đảm trách, trong khi địa bàn rộng, nhiều vấn đề nên việc túc trực thường xuyên tại hiện trường để xử lý gặp khó khăn.
Để hạn chế phát sinh rác, công an phường đã kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp bán hàng rong bằng xe đẩy, xe máy tại khu vực.
"Hoạt động buôn bán tự phát không chỉ gây mất trật tự mà còn làm gia tăng rác thải", ông Kim nói.
Khu bờ kè dọc sông Vàm Thuật hiện mới ở giai đoạn thông xe kỹ thuật, chưa nghiệm thu và chưa đủ điều kiện đưa vào khai thác. Trước đó, UBND phường đã lắp đặt biển cảnh báo nguy hiểm, dựng hàng rào cao khoảng 1,3 m, cách mép kênh khoảng 5 m và kéo dài dọc tuyến. Các biển cảnh báo được bố trí tại nhiều vị trí để người dân dễ nhận biết.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, nhiều người vẫn phớt lờ cảnh báo, tự ý vượt rào vào bên trong để vui chơi. Người dân ngồi hóng mát, trẻ em nô đùa trên bãi cát dù xung quanh ngổn ngang rác thải. Ngoài ra, xe máy đậu kín lòng đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Theo quy định, công trình đang thi công phải được lắp đặt rào chắn và biển cảnh báo nhằm đảm bảo an toàn. UBND phường đã đề nghị chủ đầu tư - Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM sớm hoàn thiện các hạng mục này. Đại diện chủ đầu tư cho biết đang phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh tiến độ lắp đặt lan can, rào chắn và dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5.
Đoạn bờ kè nằm trong dự án cải tạo kênh Tham Lương với tổng vốn đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng, hiện đạt gần 70% khối lượng. Công trình gồm nhiều hạng mục như xây dựng bờ kè bê tông, tuyến đường dọc hai bên kênh, nạo vét toàn tuyến và xây mới, sửa chữa các cống ngang, góp phần cải thiện thoát nước và chỉnh trang đô thị.
