Ngắm khoảnh khắc ‘đáng yêu’ của chim trảu đuôi xanh ở miền Tây

Các nhà khoa học vừa công bố những thước phim tư liệu hiếm hoi về loài cá nhỏ có tên Parakneria Thysi (còn gọi là cá shellear) có kích thước từ 3,7 cm đến 4,8 cm tại hạ lưu sông Congo.

Theo Nature, đây là một trong những cuộc di cư khắc nghiệt nhất thế giới tự nhiên khi những con cá phải đối đầu trực tiếp với trọng lực và dòng nước xiết để chinh phục đỉnh thác cao tới 15 m.

Khác với đa số các loài cá di cư bằng cách nhảy qua các bậc thác, Parakneria thysi chọn phương thức "leo bộ". Hàng nghìn cá thể tập trung tại chân thác, tận dụng những rìa đá ẩm ướt để nhích từng cm lên cao. Chúng bắt đầu cuộc hành trình vào cuối mùa mưa, sử dụng những mấu nhỏ ở vây ngực và vây bụng để bám vào đá, lắc phần thân sau tạo lực đẩy và trườn lên.

Trung bình mỗi con cá mất 9 giờ 45 phút để hoàn thành hành trình. Tuy nhiên, thời gian này gần như hoàn toàn dành cho việc nghỉ ngơi, bao gồm 9 lần nghỉ dài một giờ và 30 phút tạm dừng ngắn, tổng cộng chỉ có 15 phút di chuyển. Trong suốt thời gian đó, chúng phải đối mặt với nguy cơ bị dòng nước cuốn trôi hoặc trở thành mồi cho các loài chim hoặc hoạt động đánh bắt.

Theo tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã ghi nhận hoạt động này bốn lần vào năm 2018 và 2020. Động lực đằng sau cuộc di cư này là bản năng duy trì nòi giống. Phía trên các thác nước dựng đứng là vùng thượng lưu yên bình, ít kẻ thù săn mồi và dồi dào nguồn thức ăn (như tảo và vi sinh vật trên đá). Việc vượt thác giúp cá Shellear chiếm lĩnh một môi trường sống độc quyền, nơi các loài cá săn mồi lớn hơn không thể tiếp cận.

Mùa di cư được cho là bắt đầu từ đầu tháng 4 và kết thúc vào tháng 5 hằng năm, khi mực nước giảm xuống vào cuối mùa mưa. Cá sẽ leo thác vào khoảng từ 16h đến 18h, trùng với thời điểm mặt trời lặn, trong khi số lượng ít nhất được ghi nhận vào lúc mặt trời mọc.

Dù sở hữu khả năng thích nghi phi thường nhưng loài cá này vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ đến từ việc đánh bắt và tưới tiêu của con người.

Phát hiện về hoạt động của loài cá này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng về hệ sinh thái sông Congo - con sông sâu nhất thế giới, mà còn giúp các nhà quy hoạch môi trường có góc nhìn thận trọng hơn khi xây dựng các công trình thủy điện, tránh làm đứt gãy lộ trình di cư đặc biệt của loài cá này.

Mai Anh (Theo Nature, ZME Science, BBC Discover Wildlife)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/loai-ca-leo-vach-da-10-tieng-de-vuot-thac-5059215.html

Chủ quán lẩu than khổ vì khách đông

Từ đầu tháng 4 đến nay, quán lẩu gà ông Mạc ở quận Thuận Đức, thành phố Phật Sơn (Trung Quốc) luôn trong tình trạng khách xếp hàng dài chờ tới lượt vào ăn.

Mỗi ngày, quán đón trung bình 2.000 đến 3.000 lượt khách. Nhiều người có mặt từ 6h, chấp nhận chờ vài tiếng để thưởng thức. Quán lẩu gà thảo dược của người đàn ông 60 tuổi nổi tiếng tới mức chính quyền địa phương buộc phải vào cuộc, hỗ trợ bãi đỗ xe nhằm đảm bảo an ninh trật tự.

Trước khi nổi tiếng, ông Mạc chỉ phục vụ tầm 10 bàn mỗi ngày. Ông có thời gian tập thái cực quyền, đi hát karaoke để thư giãn.

Quán lẩu bất ngờ được nhiều người biết tới khi một nam blogger ẩm thực người Trung Quốc chia sẻ đoạn video lên kênh cá nhân.

Video ghi lại quá trình chế biến món ăn. Gà sống được làm thịt tại chỗ. Rượu thảo dược tự nấu chế biến thành nước dùng cho món lẩu. Món ăn được quảng cáo có thể loại bỏ "thấp khí" (theo Đông y đây là yếu tố gây hại cho cơ thể do ăn đồ lạnh).

Tính tới hiện tại, video thu hút hàng chục triệu lượt xem ở các nền tảng. Nhiều người khen đồ ăn tươi, thích thú với sự thờ ơ của chủ quán.

Tuy nhiên, sự nổi tiếng này không khiến chủ quán thấy hạnh phúc hơn. Do lượng khách quá tải, thời gian ngủ của ông chỉ khoảng 3-4 tiếng mỗi ngày.

"Nổi tiếng có ích gì? Tôi chẳng có thời gian để tiêu tiền. Sức khỏe mới quan trọng. Liệu có sống đủ lâu để tiêu hết tiền không", ông Mạc phân bua lúc trao đổi với các đơn vị truyền thông vào ngày 10/4.

Chia sẻ về lịch làm việc hàng ngày, ông Mạc cho biết, quán ngừng đón khách vào 20h. Sau khi dọn dẹp xong cũng tới 1h-2h. Tầm 6h, ông và mọi người phải dậy để chuẩn bị nguyên liệu nấu nướng phục vụ khách.

Hiện ông Mạc còn huy động anh em họ hàng tới phụ giúp. Do nhà không đủ chỗ nghỉ ngơi, mọi người phải ở tạm các nhà nghỉ xung quanh.

Khi được hỏi lý do tại sao không đóng cửa ngừng phục vụ nếu quá mệt mỏi, ông Mạc giãi bày: "Khách đi xa hàng trăm cây số tới đây, làm sao tôi nỡ bảo họ phải về".

Cũng vì số lượng gà cần nhập mỗi ngày tăng vọt, chủ quán phải dán tờ giấy thông báo bên ngoài để thực khách thông cảm. Nội dung tờ thông báo cho biết, quán có dùng thêm gà đông lạnh vì gà tươi giết mổ tại chỗ không đủ đáp ứng.

"Chúng tôi dùng nguyên liệu gà và rau rất phổ biến. Ai cũng có thể tự chế biến. Đừng phóng đại lẩu gà của quán ngon tới mức kỳ vọng. Quán không có bí quyết gì đặc biệt", ông nói.

Hiện một nồi lẩu gà nguyên con có giá 258 tệ (khoảng 1 triệu đồng). Một phần canh thảo dược 38 tệ (khoảng 150.000 đồng). Mức giá này cao hơn so với trong video nam blogger giới thiệu vào đầu tháng 4.

Cả làng được "hưởng lợi"

Công việc kinh doanh của quán lẩu thuận lợi cũng mang tới những tác động không nhỏ tới cuộc sống người dân địa phương.

Lượng khách quá tải, không đủ chỗ đỗ xe nên gây ra tình trạng tắc nghẽn buộc chính quyền địa phương phải vào cuộc. Sau đó, giới chức đã tận dụng các bãi đất trống làm bãi đỗ xe tạm, bố trí nhân công dọn rác và tuần tra an ninh.

Quán cũng đăng tin tìm người nhổ lông gà với thu nhập 25 tệ/giờ (96.000 đồng), người hỗ trợ chặt gà có thu nhập 30 tệ/giờ (gần 120.000 đồng).

Những cửa hàng ăn uống và các điểm dịch vụ xung quanh cũng hưởng lợi nhờ khách thập phương đổ về. Chính quyền cũng muốn biến đây thành cơ hội chung, phân luồng khách tới các điểm đến ẩm thực khác.

Trước đó vào năm 2014, quận Thuận Đức được UNESCO công nhận là "thành phố ẩm thực sáng tạo" với nhiều đặc sản nổi tiếng. Với sự bùng nổ của quán lẩu gà, chính quyền kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá thêm nhiều ẩm thực vùng miền tới khách phương xa.

Tin Gốc: Dân Trí

Ngày 13.4, Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ thông tin về kế hoạch tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương và lễ hội bánh dân gian Nam bộ lần thứ 13 năm 2026. Sự kiện trọng điểm của tháng 4 này sẽ diễn ra tại hai địa điểm là đền thờ Vua Hùng và quảng trường Bình Thủy (phường Bình Thủy, TP.Cần Thơ).

Theo đó, chương trình Giỗ tổ Hùng Vương sẽ bắt đầu từ ngày 22.4 với triển lãm ảnh, trưng bày chuyên đề về lễ hội, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và trang phục, trang sức của người dân vùng ĐBSCL. Cùng với đó là các cuộc thi sôi động như biểu diễn võ thuật, đẩy gậy, nhảy bao bố, gói bánh tét, bánh chưng. Không gian lễ hội sẽ thêm phần màu sắc khi còn có giao lưu đờn ca tài tử, dân ca Nam bộ, hò, vè…

Tâm điểm chú ý của Giỗ tổ Hùng Vương là ngày 26.4, với nghi thức thả lá đại kỳ ngũ sắc và lễ dâng hương. Thể hiện tinh thần mến khách, Cần Thơ sẽ phục vụ khoảng 2.000 suất cơm chay miễn phí cho người dân và du khách tham gia lễ giỗ.

Đặc biệt, mọi người sẽ có dịp chứng kiến Liên chi hội đầu bếp chuyên nghiệp ĐBSCL phối hợp Công ty Vietcoco thực hiện bản đồ Việt Nam làm từ xôi nước cốt dừa với quy mô "khủng" để xác lập kỷ lục quốc gia. Đây sẽ là một tác phẩm ẩm thực thể hiện sự tôn vinh hạt gạo và hương vị cốt dừa đặc trưng của miền Tây sông nước.

Ngay sau nghi thức giỗ tổ, lễ hội bánh dân gian Nam bộ sẽ chính thức khai mạc vào tối ngày 26.4 và kéo dài đến hết ngày 1.5. Với quy mô khoảng 250 gian hàng, đây là "bữa tiệc" văn hóa ẩm thực khổng lồ, quy tụ những món bánh dân gian, đặc sản OCOP từ khắp các vùng miền.

Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức, du khách còn có cơ hội trực tiếp quan sát các nghệ nhân trình diễn và hướng dẫn quy trình làm bánh truyền thống. Đan xen vào đó là các chương trình biểu diễn thời trang, nhạc acoustic và nghệ thuật truyền thống, hứa hẹn tạo nên một không gian giải trí phong phú.

Theo đại diện Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ, chuỗi sự kiện không chỉ nhằm tri ân công đức tổ tiên, giáo dục lòng yêu nước mà còn là đòn bẩy quan trọng để xúc tiến đầu tư, phát triển thương hiệu văn hóa ẩm thực Nam bộ vươn xa đến bạn bè quốc tế.

Tin Gốc: Thanh Niên