Trong kinh doanh, không phải rủi ro nào cũng bắt đầu từ một hành vi sai rõ ràng. Có rủi ro chỉ bộc lộ khi hệ thống bị đặt trước yêu cầu phải giải trình: doanh nghiệp đang thực sự nắm giữ điều gì, và quyền đối với tài sản đó đã được xác lập tới đâu?
Trong bối cảnh thị trường vàng biến động gần đây, một số vụ việc liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng đã thu hút sự quan tâm của dư luận.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở từng trường hợp cụ thể, mà ở một vấn đề rộng hơn: khoảng cách giữa giao dịch vàng được ghi nhận và quyền tài sản thực sự được xác lập theo quy định pháp luật.
Trên thực tế, không phải mọi giao dịch vàng đều kết thúc bằng việc chuyển giao tài sản ngay lập tức. Nhiều giao dịch được thực hiện thông qua giấy hẹn nhận vàng, xác nhận trên hệ thống hoặc các cam kết sẽ giao tài sản trong tương lai.
Ở góc độ vận hành, đây là những giải pháp linh hoạt, giúp doanh nghiệp tối ưu dòng tiền và đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, việc một giao dịch đã được ghi nhận không đồng nghĩa với việc quyền sở hữu tài sản đã được hình thành đầy đủ.
Trong nhiều trường hợp, người mua đã thanh toán, doanh nghiệp đã ghi nhận giao dịch, nhưng tài sản chưa được chuyển giao, chưa được định danh rõ ràng hoặc chưa thể đối chiếu một cách minh bạch.
Khi đó, giá trị đang tồn tại có thể chỉ là một nghĩa vụ sẽ được thực hiện, thay vì một quyền tài sản đã hoàn chỉnh. Rủi ro vì vậy không nằm ở bản thân giao dịch, mà ở chỗ giao dịch đó tạo ra quyền đã được xác lập hay mới chỉ dừng lại ở một cam kết.
Từ góc nhìn thực tiễn, những rủi ro này thường xuất phát từ sự không đồng nhất giữa 3 yếu tố: dữ liệu giao dịch, dòng tiền và tài sản thực tế.
Dòng tiền có thể đã được thanh toán, nhưng tài sản chưa được xác định tương ứng; hệ thống nội bộ có thể ghi nhận đầy đủ, nhưng không được thiết kế theo logic pháp lý để có thể đối chiếu khi cần thiết; cách hiểu của doanh nghiệp về giao dịch có thể hợp lý trong vận hành, nhưng lại khác với cách tiếp cận của cơ quan quản lý khi xem xét dưới góc độ pháp lý.
Một nguyên tắc quen thuộc trong kinh doanh là “pháp luật không cấm thì được làm”. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy nguyên tắc này cần được hiểu đầy đủ hơn. Một giao dịch không bị cấm không đồng nghĩa với việc nó sẽ được bảo vệ trong mọi trường hợp.
Pháp luật chỉ có thể bảo vệ những gì doanh nghiệp chứng minh được là quyền hợp pháp của mình. Khoảng cách giữa “được thực hiện” và “được bảo vệ” chính là vùng rủi ro mà nhiều doanh nghiệp chưa nhận diện đầy đủ.
Điểm đáng lưu ý là phần lớn doanh nghiệp không gặp rủi ro vì cố ý vi phạm, mà vì hệ thống vận hành chưa được chuẩn bị cho tình huống phải giải trình dưới một cách hiểu khác. Trong điều kiện bình thường, hệ thống có thể vận hành trơn tru trong thời gian dài. Nhưng khi có yêu cầu kiểm tra, những điểm chưa rõ ràng trong việc xác lập quyền, đối chiếu tài sản hoặc chứng minh dòng tiền có thể trở thành vấn đề.
Vì vậy, điều doanh nghiệp cần lưu ý không chỉ là vận hành hiệu quả, mà còn là khả năng chứng minh và đối chiếu toàn bộ giao dịch khi có yêu cầu từ bên ngoài. Mỗi giá trị được ghi nhận cần có cơ sở để xác định rõ bản chất pháp lý; mỗi dòng tiền cần gắn với một trạng thái tài sản cụ thể; và toàn bộ hệ thống cần đảm bảo tính nhất quán khi được xem xét từ góc độ quản lý.
Trong nhiều trường hợp, nếu giao dịch được nhìn nhận và cấu trúc ngay từ đầu dưới góc độ này, rủi ro có thể được kiểm soát sớm hơn. Điều quan trọng không phải là hạn chế hoạt động kinh doanh, mà là xác định rõ tại mỗi thời điểm doanh nghiệp đang nắm giữ quyền tài sản hay mới chỉ phát sinh một nghĩa vụ sẽ được thực hiện trong tương lai. Sự phân biệt này có ý nghĩa quyết định khi xảy ra tranh chấp hoặc khi hoạt động bị đặt dưới sự kiểm tra.
Thực tế cũng cho thấy, trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng yêu cầu cao về tính minh bạch và khả năng giải trình, những khoảng trống trong việc xác lập quyền tài sản có thể tạo ra rủi ro không chỉ về nghĩa vụ tài chính mà còn về pháp lý.
Đây không phải là vấn đề riêng của một doanh nghiệp hay một lĩnh vực cụ thể, mà là thách thức chung đối với các mô hình kinh doanh có yếu tố “tài sản trên hệ thống” hoặc giao dịch chưa được hiện thực hóa ngay.
Cuối cùng, vấn đề không còn nằm ở việc doanh nghiệp có bao nhiêu giá trị được ghi nhận, mà ở việc khi cần thiết, doanh nghiệp có thể chứng minh những giá trị đó tồn tại như một quyền tài sản hợp pháp hay không. Khi dữ liệu, dòng tiền và tài sản không còn được nhìn nhận trong cùng một logic, rủi ro sẽ bắt đầu xuất hiện.
Trong nhiều trường hợp, những giá trị được ghi nhận trong quá trình vận hành chỉ đến khi bị kiểm tra mới bộc lộ rằng cơ sở pháp lý của chúng chưa đủ vững.
Vì vậy, rủi ro đôi khi không bắt đầu từ hành vi, mà từ chính cách giao dịch và hệ thống được thiết kế ngay từ đầu. Việc chủ động nhìn lại cấu trúc giao dịch và khả năng giải trình, vì thế, không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà là một phần của chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Phát biểu chỉ đạo tại hiện trường cầu Mễ Sở (thuộc tuyến đường vành đai 4), ông Thắng đánh giá đây là một trong những công trình mang tính động lực, kết nối Hà Nội với các tỉnh xung quanh.
Dự án sau khi hoàn thành sẽ mở ra không gian phát triển mới cho cả khu vực phía nam và đông nam TP, giảm tải cho các tuyến hiện hữu, tạo điều kiện thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, đi lại.
Bí thư Hà Nội nói nếu công trình trên bị chậm tiến độ, sẽ ảnh hưởng đối với Hà Nội và cả vùng thủ đô. Vì vậy, ông yêu cầu các đơn vị liên quan trong quá trình thi công dự án không được phép lơ là, chậm trễ.
Trước thực tế trên, Bí thư Trần Đức Thắng chỉ đạo ban quản lý dự án, xã Hồng Vân và các đơn vị liên quan phải nắm chắc công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng đường công vụ, bãi tập kết vật liệu, bảo đảm điều kiện thi công thông suốt.
Với những khó khăn, vướng mắc trong công tác phối hợp với các bộ, ngành trung ương và tỉnh Hưng Yên, ông Thắng yêu cầu phải được tổng hợp đầy đủ, báo cáo rõ ràng, đề xuất giải pháp cụ thể, không để tồn đọng ở cấp dưới.
Bí thư Hà Nội lưu ý phải nâng cao về an toàn lao động, an toàn giao thông đường thủy, đường bộ và bảo vệ môi trường, dòng chảy, đặc biệt đây là dự án có điều kiện thi công ngay giữa sông Hồng.
Trong đó, người đứng đầu Thành ủy Hà Nội yêu cầu tuyệt đối không được chủ quan, vi phạm quy trình, quy định; nếu để xảy ra sự cố mất an toàn, sẽ xử lý nghiêm trách nhiệm đơn vị thi công, tư vấn giám sát và cá nhân liên quan.
Ngoài ra, TP cũng sẽ theo dõi sát sao từng mốc tiến độ, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cụ thể từng giai đoạn.
Đối với công trình cầu Ngọc Hồi, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cho rằng đây là công trình then chốt trong việc cải thiện kết nối phía nam, giảm tải cho các tuyến cầu, tuyến đường hiện có, đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho khu vực Thanh Trì và các vùng lân cận.
Vì vậy, việc hoàn thành công trình là lợi ích trực tiếp đối với hàng chục nghìn hộ dân, doanh nghiệp đang hằng ngày chịu cảnh ùn tắc, thời gian di chuyển kéo dài.
"Chúng ta thi công càng chậm thì chi phí càng lớn" - ông Thắng nói và yêu cầu các đơn vị phải bảo đảm các yêu cầu tiến độ của dự án.
Trong đó, Bí thư Hà Nội giao ban quản lý dự án rà soát toàn bộ các điểm còn vướng về mặt bằng, hạ tầng kỹ thuật, không bỏ sót một trường hợp nào. Việc gì thuộc thẩm quyền cấp xã, cấp TP thì phải được giải quyết dứt điểm, đúng thời hạn.
Ngoài ra, tuyệt đối không để hồ sơ, thủ tục "treo" giữa các cấp, các ngành. Nếu chậm do thiếu đôn đốc, thiếu phối hợp, sẽ xem xét trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, từng cá nhân, theo ông Thắng.
Bí thư Thành ủy Hà Nội cũng yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu bảo đảm tiến độ thi công gắn với chất lượng, không đánh đổi an toàn và độ bền công trình để lấy thời gian.
Tuy nhiên, ông lưu ý việc bảo đảm chất lượng không được trở thành lý do cho tình trạng thi công chậm trễ, kéo dài. Mọi điều chỉnh tiến độ phải được giải trình rõ ràng, kèm theo nguyên nhân cụ thể và phương án khắc phục khả thi.
Trong đó, các đơn vị liên quan cần tăng cường phối hợp, bảo đảm tiến độ thực hiện, phấn đấu hoàn thành công trình trong quý 2-2027.
Tại công trình đường vành đai 2.5, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nói sau khi hoàn thành tuyến đường sẽ góp phần quan trọng giảm ùn tắc giao thông, cải thiện điều kiện đi lại. Do đó, mọi sự chậm trễ trong triển khai dự án đều tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân.
Vì vậy, ông yêu cầu các phường Cầu Giấy, Yên Hòa, Thanh Xuân cùng ban quản lý dự án và các sở, ngành rà soát cụ thể từng vị trí còn vướng giải phóng mặt bằng. Trong đó, mỗi điểm vướng phải có phương án xử lý rõ ràng, thời hạn cụ thể, người chịu trách nhiệm.
Giao cụ thể mốc thời gian, Bí thư Trần Đức Thắng chỉ đạo phường Cầu Giấy hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với các hộ dân còn lại muộn nhất là ngày 15-5-2026.
Đối với các đoạn tuyến còn lại gồm Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi, ông Thắng cũng giao các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện cho đơn vị nhà thầu thi công bảo đảm tiến độ đề ra.
Bộ Công an vừa công bố dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi), đề xuất nhiều điểm mới liên quan đến hình phạt tiền, để lấy ý kiến.
Theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành xác định phạt tiền là một trong các hình phạt chính; được áp dụng đối với một số trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (thuộc các nhóm tội nhất định do bộ luật quy định).
Song, thực tế cho thấy phạm vi các tội danh được áp dụng hình phạt tiền còn tương đối hẹp, chưa bao quát hết các trường hợp nên áp dụng (chẳng hạn người phạm tội rất nghiêm trọng thuộc nhóm các tội phạm về chức vụ).
Do đó, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền đối với một số tội danh (dự thảo chưa nêu cụ thể) nhằm phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết số 49 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp; đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng lần thứ XIII và XIV.
Vẫn theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành chủ yếu thiết kế theo hướng "có thể phạt tiền" hoặc "phạt tiền hoặc phạt tù", chứ chưa hình thành một nguyên tắc khái quát theo hướng: trong một số trường hợp luật định, tòa án chỉ quyết định hình phạt tiền thay vì hình phạt tù.
Hệ quả dẫn tới giảm tính thống nhất trong quyết định hình phạt; thiếu cơ chế đầy đủ để khắc phục hậu quả, bồi hoàn và thu hồi lợi ích bất hợp pháp của hình phạt tiền; chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhân đạo hóa và phân hóa trách nhiệm hình sự; tăng áp lực lên hệ thống giam giữ và thi hành án hình sự.
Để khắc phục, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Song song với đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền, Bộ Công an nhận định mức phạt tiền tối thiểu tại điều 35 (1 triệu đồng với cá nhân) và điều 77 (50 triệu đồng với pháp nhân) là tương đối thấp.
Các mức này chưa phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, chưa tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người, chưa đáp ứng được khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) và Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) về hình phạt tiền đối với pháp nhân thương mại.
Đồng thời, mức phạt tiền ở một số nhóm tội có tính chất thu lợi bất chính (lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại; thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm; công nghệ thông tin, mạng viễn thông…) còn thấp, chưa phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của đất nước.
Các đối tượng phạm tội nêu trên đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỉ đồng.
Từ bất cập đã nêu, Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội và đáp ứng khuyến nghị của các tổ chức quốc tế.
Điều này giúp khắc phục tình trạng nếu lợi nhuận bất chính vượt xa mức tiền phạt thì chế tài hình sự sẽ mất tác dụng. Tuy vậy, cũng đòi hỏi phải rà soát đồng bộ các ngưỡng định tội, định khung, truy thu, tịch thu, buộc nộp lại khoản thu lợi bất chính để tránh sự thiếu cân đối, chồng lấn giữa hình phạt tiền và nghĩa vụ dân sự, tài sản.
Xe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Xe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo
