Từ giáo viên đến bán vé số, trứng lộn: Thất nghiệp hay bỏ nghề vì đam mê có xấu hổ không?

Tôi là Nguyễn Ngọc Vân Trang, từ năm 2 tuổi đã bị chẩn đoán điếc sâu hai tai. Nhìn lại mình, tôi thường nhớ về nỗi niềm khi tôi sinh ra, lớn lên, rồi học cách trưởng thành theo một cách riêng, không có khả năng nghe âm thanh như mọi người.

Từ lúc sinh ra, tôi đã sống trong một thế giới hoàn toàn yên lặng. Với ba mẹ, đó là một cú sốc lớn. Và từ khoảnh khắc đó, hành trình của tôi không còn là của riêng tôi, mà trở thành hành trình của cả gia đình đi tìm lại âm thanh cho con.

4 tuổi, tôi bắt đầu đeo máy trợ thính và tham gia can thiệp sớm. Khi còn nhỏ, tôi chưa thể hiểu hết những gì mình trải qua, chỉ biết mỗi ngày là những lần tập nghe, tập nói, lặp đi lặp lại từng âm thanh rất nhỏ. Lớn lên, tôi mới hiểu rằng phía sau những tiến bộ tưởng như bình thường ấy là cả một quá trình kiên trì lặng lẽ của ba mẹ.

Những năm đi học không dễ dàng. Tôi luôn ngồi bàn đầu để nhìn khẩu hình thầy cô, cố gắng hiểu bài bằng quan sát. Nhưng không phải lúc nào tôi cũng theo kịp. Có những lúc tôi cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau, trong khi mọi người vẫn tiếp tục tiến về phía trước. Tôi trở nên ít nói, dè dặt, sợ sai và dần thu mình lại.

Lên THCS, bài học nhanh hơn, lượng kiến thức nhiều hơn, trong khi khả năng nghe của tôi lại giảm dần. Tôi mệt mỏi, áp lực và từng nghĩ đến việc dừng lại.

Nhưng ba mẹ vẫn luôn ở đó, không cho phép tôi bỏ cuộc. Và rồi tôi được cấy ốc tai điện tử Cochlear của Úc - một cơ hội để tiếp tục hành trình của mình.

Ngày bật máy lần đầu, đó là một thế giới âm thanh lạ lẫm. Tôi phải học lại cách nghe: từng giọng nói, tiếng động trong cuộc sống đều cần nhận diện lại hết. Có những ngày tôi rất mệt, thậm chí muốn buông bỏ vì quá khó khăn.

Nhưng tôi hiểu rằng nếu mình dừng lại, tất cả những cố gắng trước đó cũng sẽ dừng theo. Không có phép màu nào xảy ra trong một ngày. Chỉ có những ngày rất bình thường, tôi kiên trì thêm một chút, cố gắng thêm một chút, để từng bước chạm lại thế giới âm thanh của mình.

Lên THPT, áp lực học tập và cuộc sống có những lúc khiến tôi tưởng như không thể ráng thêm. Nhưng nhờ sự đồng hành của thầy cô, sự giúp đỡ của bạn bè và niềm tin từ gia đình, tôi dần học cách đứng dậy.

Trong quá trình đi bệnh viện và gặp gỡ những người có hoàn cảnh tương tự, tôi nhận ra một điều rất rõ ràng: không phải ai cũng có cơ hội giống mình.

Có người vì điều kiện kinh tế mà không thể cấy ốc tai điện tử, đành chấp nhận việc nghe - nói hạn chế. Có người thiếu thông tin nên đi sai hướng từ đầu. Có những điều nhỏ không được can thiệp sớm khiến việc hòa nhập khó khăn hơn rất nhiều.

Từ đó, tôi nhìn mọi thứ bằng góc nhìn của một người trong cuộc. Tôi hiểu rằng điều khiến một người bị bỏ lại phía sau không chỉ nằm ở khiếm khuyết, mà còn ở cơ hội, thông tin và sự hỗ trợ đúng lúc.

Người khuyết tật không cần sự thương hại, mà cần sự thấu hiểu, sự đồng hành và một cơ hội công bằng để được khẳng định giá trị bản thân.

Chính nhận thức đó đã đưa tôi đến với ngành công tác xã hội. Trong suốt 4 năm đại học, tôi luôn phải tự nhắc mình đã đi được xa thì không có lý do gì buông tay. Và rồi tôi đã tốt nghiệp. Đó không chỉ là một tấm bằng, mà còn là sự trưởng thành và một niềm tin vững vàng vào chính mình.

Tôi mong mình và mọi người xung quanh có thể trở thành một người mang lại niềm tin cho người yếu thế, để không ai phải lặng lẽ dừng lại giữa chừng chỉ vì họ thiếu cơ hội, thiếu sự thấu hiểu.

Mong xã hội sẽ quan tâm nhiều hơn và có những chính sách thiết thực hơn dành cho người câm điếc, như tăng cường đào tạo ngôn ngữ ký hiệu trong trường học và cộng đồng; hỗ trợ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu tại các cơ quan hành chính, bệnh viện; xây dựng thêm các kênh thông tin và dịch vụ công thân thiện với người khiếm thính; tặng máy trợ thính và ốc tai điện tử, đồng thời tạo nhiều cơ hội việc làm phù hợp để người câm điếc có thể tự tin hòa nhập và phát triển.

Người câm điếc rất mong có một cuộc đời có nhiều tiếng động của sự ấm áp, có ốc tai, có giảng đường, có hướng dẫn và cơ hội phấn đấu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đó cũng chính là lý do khiến ông Lương Dũng Nhân cùng nhóm học trò của tiến sĩ Lê Nguyên Phương tổ chức Ngày hội An lạc miễn phí dành cho mọi người từ tháng 11-2024 đến nay. 5 Ngày hội An lạc đã được tổ chức tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng.

Ngày hội An lạc lần thứ 5 được tổ chức tại Hà Nội ngày 18-4, với sự tham dự của hàng trăm bạn trẻ bao gồm cả nam lẫn nữ, một số phụ nữ trung niên.

Giữa hai nhịp hướng dẫn người tham gia Ngày hội An lạc lắng nghe mình và kết nối với những người xung quanh, ông Lương Dũng Nhân chia sẻ những câu chuyện gợi suy nghĩ ông nhận được từ 5 lần tổ chức ở ba miền đất nước.

Đầu tiên, ông đã gặp nhiều người trẻ mang cùng một câu chuyện: Công việc tốt, lương đủ, điện thoại đầy danh bạ, mạng xã hội hàng trăm bạn bè, nhưng khi cảm thấy đau khổ trào dâng vào một buổi tối bất kỳ, không có cái tên nào họ dám gọi.

Thậm chí nhiều bạn trẻ chia sẻ chính gia đình cũng là một nơi chốn không mang đến cảm giác an toàn cho họ.

Vậy mà ở những Ngày hội An lạc, ông đã chứng kiến những người tham dự, có cả học sinh, sinh viên, người đi làm ba mươi tuổi, phụ huynh năm mươi tuổi, ngồi xuống và bật khóc ngay trong vài phút đầu tiên.

Họ nói rằng lần đầu tiên sau rất lâu, họ được cảm thấy mình không phải gồng lên để "ổn".

Lần đầu tiên họ nhận ra cái mỏi trong vai mình đã ở đó suốt nhiều năm mà họ chưa bao giờ dám thả lỏng xuống.

Bởi vì Ngày hội An lạc thiết kế một không gian đủ yên tĩnh, đủ ấm áp, đủ an toàn, nơi những người tham dự được hướng dẫn quay về với cảm giác đang diễn ra ngay trên cơ thể mình.

Ở đó, những người hướng dẫn thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc không đưa ra lời khuyên, không phân tích, không đánh giá, không đi tìm lời giải hộ người tham dự.

Bởi điều những người đang mỏi mệt cần nhất là một không gian tràn đầy sự hiện diện thật sự và quan tâm trọn vẹn của người khác một cách trực tiếp, không qua màn hình.

Trở lại câu chuyện các học viên của Ngày hội An lạc lập tức cởi bỏ “áo giáp”, bật khóc ngay vài phút đầu tiên tham dự ngày hội, ông Dũng Nhân nói là bởi không gian ấy tạo cho người tham gia cảm giác an toàn.

Con người chỉ thực sự được chữa lành khi hệ thần kinh ở trạng thái an toàn. Khi ấy cơ thể chuyển sang chế độ kết nối xã hội, biểu cảm khuôn mặt mềm lại, giọng nói dịu xuống, khả năng học hỏi và phục hồi mới khởi sinh.

Ngược lại, khi hệ thần kinh đang ở chế độ cảnh giác liên tục thì dù có nghe bao nhiêu lời khuyên đúng đắn cũng không thấm vào được. Đáng tiếc, điện thoại và mạng xã hội, với thiết kế kích thích liên tục, đang đẩy hệ thần kinh của người trẻ về phía cảnh giác.

Ông Lương Dũng Nhân cho biết nhiều học viên chia sẻ với ông trước đây, mỗi khi buồn, họ mở điện thoại.

Sau khi trở về từ Ngày hội An lạc, họ bắt đầu làm một việc khác: bước ra khỏi phòng, đi bộ xuống sân, ngồi trên ghế đá và thở. Đôi khi gặp một người hàng xóm ra tưới cây thì cười và chào một câu. Chỉ vậy thôi, nhưng cảm giác đó khác hẳn với ba tiếng lướt Facebook.

Ông Dũng Nhân nói trong mỗi chúng ta đều có một phần biết rất rõ rằng thứ khiến mỗi chúng ta được chữa lành, được làm dịu cơn đau không nằm trong màn hình, mà phải là sự kết nối trực tiếp giữa người với người.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sáng 14-4, trên mạng xã hội xuất hiện video một người đàn ông lái chiếc ghe đưa người bị đột quỵ trên biển vào bờ. Trong suốt chuyến đi anh liên tục động viên, trấn an nạn nhân khiến cộng đồng mạng dành nhiều lời khen.

Người được cứu nạn là ông Trần Hiền (68 tuổi, trú phường Tuy Hòa). Trước đó, chiều 13-4, gia đình ông Hiền đăng thông tin cầu cứu trên mạng xã hội, cho biết ông đi câu cá một mình trên biển, thông thường sáng đi, đến trưa về nhà, nhưng hôm qua đến chiều tối không về, gia đình liên hệ thì điện thoại đổ chuông nhưng không người bắt máy.

Anh Phan Văn Tâm (34 tuổi, trú phường Tuy Hòa) là người phát hiện và đưa ông Hiền vào bờ. Anh Tâm cho hay sau khi biết tin ông Hiền đi câu cá trên biển và bị mất liên lạc, 5h sáng 14-4, anh cùng một ngư dân khác đi 2 chiếc ghe ra biển kiếm nạn nhân.

"Đều là anh em đi câu biển nên nghe có người gặp nạn, chúng tôi đi giúp liền. Do lớn tuổi, ông Hiền thường đi câu cá gần bờ. Sáng nay, chúng tôi khoanh vùng tìm. Tầm hơn 7h sáng thì thấy ghe của ông Hiền. Lúc ghe tôi chạy tới gần, ông cố gắng giơ chân lên ra hiệu cho tôi biết" - anh Tâm nhớ lại.

Theo anh Tâm, khi anh chạy ghe lại gần thì thấy ông Hiền nằm trên ghe, miệng ú ớ không nói được. Anh khẩn trương tìm cách đưa vào bờ.

Không may, lúc đang kéo ghe đưa ông Hiền vào bờ, ghe của anh Tâm bị sự cố, rơi mất chân vịt. Anh lại buộc ghe mình vào ghe ông Hiền để lái về bờ. Tuy nhiên khi thấy tình trạng ông Hiền ngày càng xấu, trong khi ghe công suất nhỏ lại phải kéo thêm một chiếc ghe khác nên anh Tâm quyết định cắt dây kéo, bỏ ghe mình lại, dùng chiếc ghe ông Hiền tăng hết tốc lực chạy cho nhanh.

Trên đường về, anh Tâm liên hệ với người nhà của ông Hiền để gọi xe cấp cứu đến khu vực bờ chờ sẵn, để ngay lập tức đưa nạn nhân vào bệnh viện "vì ông đã bị sự cố gần như cả 1 ngày, 1 đêm trên biển".

Sau khi đưa được ông Hiền vào bờ an toàn, anh Tâm cùng một ngư dân khác quay lại tìm chiếc ghe của anh và làm dây kéo được về bờ kè Bạch Đằng ở phường Tuy Hòa để chờ sửa chữa.

Anh Trần Nhơn, con trai ông Trần Hiền, cho hay: "Cả đêm qua cả nhà tôi thức trắng, ai cũng lo lắng vì cha tuổi cao lại có bệnh nền. Trong số mấy anh, chú ra biển tìm cha, anh Tâm đã may mắn tìm thấy và đưa cha về kịp thời. Lúc nhận tin báo về, cả nhà tôi vỡ òa vì cha nguy kịch nhưng vẫn còn sống. Nhà tôi không biết dùng lời nào để cảm ơn cho hết anh Tâm và những người tốt bụng ra biển tìm cha tôi sáng nay".

Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Phú Yên, ông Hiền được đưa vào khoa hồi sức tích cực vào sáng cùng ngày. Nạn nhân được chẩn đoán bị xuất huyết não, đột quỵ, nhập viện trong tình trạng lơ mơ, liệt nửa người.

Các bác sĩ cho biết đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, cần được phát hiện và can thiệp càng sớm càng tốt để tăng cơ hội cứu sống, đồng thời hạn chế di chứng về sau. Trong trường hợp xảy ra trên biển, việc đưa nạn nhân vào bờ kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sự việc cũng là lời cảnh báo đối với người đi biển, nhất là trong điều kiện làm việc kéo dài ngoài khơi, nắng nóng, mất nước và thiếu điều kiện chăm sóc y tế ban đầu. Khi phát hiện người có dấu hiệu như nói khó, méo miệng, yếu tay chân hoặc rơi vào trạng thái lơ mơ, cần nhanh chóng đưa vào bờ và chuyển đến bệnh viện gần nhất.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ