Tính tới nay, nhà máy đã vận hành ổn định, đưa 0,9 tỉ kWh mỗi năm về hệ thống lưới điện quốc gia – một kết quả đạt được trong thời gian được xem là kỷ lục với một dự án điện gió xuyên biên giới.
Savan 1 được xem là một trong những dự án tiêu biểu cho mô hình doanh nghiệp tư nhân đầu tư nguồn điện tái tạo tại nước ngoài và chủ động xây dựng hạ tầng truyền tải riêng để đưa điện về phục vụ hệ thống trong nước. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát đầu ra, tránh điểm nghẽn “xây xong không phát được điện” – vấn đề từng xuất hiện trong nhiều dự án năng lượng.
Trở lại giai đoạn đầu tiên, ngày 9.1.2025, Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào chính thức trao hợp đồng tô nhượng cho Công ty TNHH MTV Điện gió Savan 1 – đơn vị thành viên của T&T Group. Hợp đồng có thời hạn 25 năm, quy mô dự án 495 MW, tổng mức đầu tư khoảng 768 triệu USD. Ngay khi ký kết, dự án đã xác lập 3 trụ cột then chốt: có hợp đồng mua bán điện với EVN, có phương án thu xếp vốn, và có chủ trương đầu tư tuyến truyền tải 220 kV riêng để đưa điện về Việt Nam.
T&T Group cũng đặt ra tham vọng lớn: Hoàn thành giai đoạn 1 của dự án, với công suất dự kiến 300MW ngay trong tháng 12.2025. Đây là một tiến độ hiếm thấy với các dự án điện gió cùng loại, đặc biệt trong bối cảnh các dự án xuất khẩu điện từ Lào về Việt Nam trước đó đều cần nhiều năm triển khai, chủ yếu do phụ thuộc vào tiến độ lưới truyền tải và các thủ tục liên chính phủ.
Từ Việt Nam, một tổ công tác đặc biệt được thành lập với 5 thành viên chủ chốt. Nhiệm vụ của tổ là tới thực địa khảo sát, lên phương án chi tiết, chuẩn bị những bước đi đầu tiên cho giấc mơ đưa điện gió từ Lào về nước.
Anh Nguyễn Quốc Hạnh, Phó phòng Thi công phụ trách về cơ điện vẫn chưa thể quên những tháng ngày đầu tiên ấy. Sau hơn 2 giờ đi xe từ cửa khẩu Lao Bảo, khu vực công trường tương lai hiện ra trước mắt anh với một màu… xám xịt và 3 cái không: Không hạ tầng, không điện nước, không tiện ích.
Gió thổi tứ bề, cát bụi phủ trắng hai bên đường, nhiệt khô rang khiến việc thi công trở nên khắc nghiệt ngay từ những ngày đầu. Chưa kịp quen với thời tiết, tổ tiền phong ngay lập tức đối diện với khó khăn đầu tiên: Không có đường vào.
“Lúc đó đứng giữa rừng mới thấy bài toán lớn đến mức nào. Muốn làm điện gió thì phải đưa được thiết bị vào. Nhưng ngay cả việc vào được vị trí sẽ đặt turbine đã là chuyện rất khó”, anh Hạnh nhớ lại.
Theo thiết kế, vị trí nhà máy nằm ở huyện Phin, tỉnh Savannakhet. Đây là khu vực cách cửa khẩu Lao Bảo khoảng 100km về phía Tây Nam. Thời điểm tổ công tác đặc biệt có mặt, tuyến đường 9E chỉ kéo dài tới thị trấn Keng Huapa. Để tiếp tục tới công trường, cả nhóm buộc phải di chuyển theo các tuyến đường mòn dài hơn 50km với chiều rộng chỉ vừa đúng 1 thân xe.
“Hằng ngày, anh em dậy từ sớm, chuẩn bị xôi, cơm nắm để di chuyển vào vị trí khảo sát. Tới đoạn ngã ba Nabo, xe ô tô cũng không thể tiến tiếp. Tất cả lại nai nịt, khoác balo thiết bị cuốc bộ gần 30km qua những lối mòn xuyên rừng”, anh Hạnh nhớ lại.
Không nơi ở. Không sóng điện thoại. Không nước sạch. Cũng chẳng có đường đi. Tất cả việc khảo sát giai đoạn đầu đều được tiến hành bằng sức người thuần túy. Khó khăn đến độ, 1 tuần đầu tiên đã có người… bỏ về Việt Nam. 3 tháng sau, thành viên thứ hai trong tổ tiền phương cũng rời đi vì không chịu nổi. Nhưng, Nguyễn Quốc Hạnh cùng 2 người khác vẫn quyết định ở lại, với niềm tin vào lựa chọn phía trước…
Không có đường, những máy móc, vật tư và trang thiết bị cỡ lớn sẽ không thể vào được rừng sâu. Bài toán bắt buộc phải đặt ra lúc này là mở lối vào công trường. Để đáp ứng tiến độ, T&T Group yêu cầu nhà thầu nhanh chóng mở rộng đường mòn sẵn có; đồng thời lên phương án xây mới các tuyến huyết mạch.
Cũng tham gia từ những ngày đầu, ông Tống Văn Bình, Phó Giám đốc Nhà máy Savan 1 nhớ lại: Với quyết tâm cao, chỉ sau một thời gian ngắn, 27,7km đường tiếp cận dự án được hình thành, có thể cho phép các xe siêu trường di chuyển. Ngoài ra còn phải kể đến hơn 45 km đường nội bộ phục vụ thi công, lắp đặt.
Có đường, nhưng một huyết mạch khác vẫn tắc. Sông Sê Pôn đoạn chảy qua Lào mỗi khi mùa mưa đến lại xuất hiện lũ lớn. Cầu tạm, đập tràn không thể chống chịu lại sức mạnh thời tiết. Chỉ cần mưa lớn kéo dài, cầu có thể bị cuốn trôi, kéo theo nguy cơ việc đưa thiết bị vào công trường bị đình trệ. Trước đó, việc vận chuyển phải dùng phà tự chế (thuyền gắn máy) rất nguy hiểm và thường bị gián đoạn.
Một dự án với vòng đời ít nhất 25 năm cần hệ hạ tầng và tầm nhìn lớn và xa hơn. Trước thực tế ấy, tháng 3.2025, T&T Group quyết định xây cầu kiên cố thay cho đập tràn đang xuống cấp. Với thiết kế dài hơn 80m, rộng 6m, cầu Tangatay đủ sức chịu tải cho các đoàn xe vận chuyển lớn vào Savan 1. Đây cũng được coi là điểm mấu chốt để đẩy nhanh tiến độ toàn dự án trong các tháng tiếp theo.
Nhớ lại khoảng thời gian đặc biệt này, anh Hạnh kể: Ngày cây cầu hoàn thành, một trận mưa lớn kéo về, cuốn trôi toàn bộ tuyến đường tạm phía dưới. Cây cầu vẫn đứng đó, trở thành lối đi duy nhất để công trường vận hành ổn định.
Khi đường bộ và cầu Tangatay đã hình thành, Savan 1 bước sang một trạng thái khác. Các đoàn xe vận chuyển thiết bị vào được đều đặn. Tiến độ thi công không còn bị chia cắt bởi mùa mưa. Hạ tầng cứng gồm hơn 70 km đường mới và cây cầu bê tông trở thành nền móng cho toàn bộ giai đoạn triển khai tiếp theo.
Song song với hạ tầng mặt đất, tuyến truyền tải 220 kV từ nhà máy về Việt Nam cũng được khởi động gần như ngay sau khi ký hợp đồng tô nhượng. Tuyến đường dây dài gần 70km, đấu nối trực tiếp về Trạm biến áp 220kV Lao Bảo, hoàn thành chỉ hơn 6 tháng sau đó – một mốc tiến độ hiếm gặp với các dự án truyền tải xuyên biên giới.
Trong nước, lãnh đạo T&T Group bám sát tiến độ thực tế, hỗ trợ các thủ tục xuất nhập, xin phép để có thể đưa nhân lực, máy móc vào vị trí thi công. Tại thực địa, hơn 1.000 kỹ sư, cán bộ, công nhân của chủ đầu tư và các nhà thầu cũng căng mình theo áp lực mỗi ngày một gia tăng. Tất cả đều xác định quyết tâm vượt qua mọi khó khăn để đưa dự án về đích đúng hẹn.
Theo Phó Giám đốc Tống Văn Bình: Anh em ở công trường phải đối mặt với một loạt khó khăn… không tên. Thiếu nước, cả công trường phải mua từ huyện lỵ cách đó 60 cây số với giá cao điểm lên tới… 1 triệu đồng mỗi khối để nấu ăn. Tắm rửa, sinh hoạt khác đều phải dùng nước bơm lên từ hồ thủy điện lân cận.
Chuyện ăn ở cũng chẳng khá hơn. Do nằm xa khu dân cư, đồ ăn đều phải được mua và tích trữ theo tuần. Không có rau, anh em chia nhau về tận Đông Hà (Quảng Trị) mua giống và đất sang gieo. Đối mặt với gió Lào khắc nghiệt, cây chỉ mọc lên từng nửa gang tay… là đã héo rụi.
Một thử thách khác là gió. Với tốc độ trung bình lên tới 11m/s, đây là “mỏ vàng” cho những turbine phát điện, nhưng lại là ác mộng với người lao động khi khiến cánh kỹ sư, công nhân… triền miên ốm.
Nhưng tất cả không ngăn được quyết tâm của người T&T Group. Những dấu mốc đầu tiên lần lượt hình thành. Trụ turbine số 34 – “cột gió” đầu tiên được dựng lên sau vài tháng thi công, trong niềm vui vỡ òa của tất cả. Nối tiếp đó, 47 turbine khác lần lượt hiện diện, như biểu tượng của ý chí, năng lực những người T&T trên thực địa. Cách dãy nhà điều hành không xa, trạm biến áp 220kV cũng hình thành, bề thế, khang trang.
Các cuộc giao ban được tổ chức ngay tại công trường, tập trung xử lý từng hạng mục cụ thể, tránh tình trạng “báo cáo vòng vo”. “Chậm một ngày có thể kéo theo cả chuỗi chậm trễ phía sau,” Phó Giám đốc dự án Tống Văn Bình cho biết.
Tất cả được đền đáp khi ngày 26.12, ngay trước thềm năm mới, dòng điện từ Savannakhet chính thức được vận hành Thương mại, hòa vào lưới điện quốc gia. Với đội ngũ tại công trường, COD không phải là điểm kết thúc, mà là điểm chuyển trạng thái. Dự án bắt đầu chịu trách nhiệm thật với hệ thống điện, với hợp đồng mua bán điện, và với chính những con số tài chính đã được đặt ra từ đầu.
Đến nay, sau gần 4 tháng vận hành, nhà máy đã đưa hàng trăm triệu kWh điện về Việt Nam. Tổng thể, dự án sẽ cung cấp tới 0,9 tỉ kWh mỗi năm cho hệ thống lưới điện quốc gia.
Quan trọng hơn, Savan 1 cho thấy khả năng hiện thực hóa một mô hình mà trong đó doanh nghiệp tư nhân không chỉ đầu tư nguồn phát, mà còn chủ động giải bài toán truyền tải và vận hành thương mại.
Những gì diễn ra tại Savannakhet cho thấy đây không chỉ là một dự án điện gió xuyên biên giới đơn thuần, mà trở thành một trường hợp thực tiễn về năng lực triển khai hạ tầng năng lượng của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam. Không chỉ bổ sung nguồn điện sạch cho Việt Nam, dự án còn góp phần cụ thể hóa các hiệp định hợp tác năng lượng Việt – Lào, tăng cường kết nối hạ tầng, mở rộng không gian phát triển kinh tế.
Cách tiếp cận này cũng cho thấy Savan 1 không phải một quyết định mang tính thời điểm, mà là kết quả của quá trình chuẩn bị dài hạn của T&T, khi năng lượng được nhìn như một hạ tầng đòi hỏi chu kỳ dài và tư duy vượt ra ngoài khuôn khổ một dự án đơn lẻ.
Đặc biệt hơn, câu chuyện của Savan 1 khẳng định: Khi hội đủ năng lực tài chính, tổ chức và tầm nhìn dài hạn, doanh nghiệp rõ ràng có thể chia sẻ một phần gánh nặng đầu tư hạ tầng với Nhà nước và biến các chủ trương chiến lược thành dòng điện vận hành thực tế trong hệ thống.
HDBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 trên 30 ngàn tỉ đồng, tăng 41% so với năm 2025 - tiếp tục duy trì chuỗi tăng trưởng cao và bền vững.
Quy mô ngân hàng tiếp tục mở rộng nhanh với chỉ tiêu tổng tài sản trên 1.194 ngàn tỉ đồng (+28%), tiến sát mốc 1,2 triệu tỷ đồng; tổng huy động vốn 1.061 ngàn tỉ đồng (+28%); dư nợ tín dụng 805 ngàn tỷ đồng (+37%, HDBank riêng lẻ thực hiện theo hạn mức tăng trưởng do NHNN phê duyệt). Tăng trưởng tín dụng tập trung vào các lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, chuỗi cung ứng và các ngành động lực của nền kinh tế, qua đó tối ưu hóa chất lượng tài sản và hệ số sinh lời dài hạn.
Các chỉ tiêu hiệu quả tiếp tục duy trì top đầu ngành, kiểm soát chặt chẽ nợ xấu <2%. Trong năm 2025, HDBank đã giữ vững vị thế hiệu quả đầu ngành với ROE đạt 25,3%, nền tảng vốn mạnh với CAR đạt 16,7% - cao nhất hệ thống. Những chỉ số này phản ánh mô hình tăng trưởng cân bằng giữa quy mô - hiệu quả - kiểm soát rủi ro, là nền tảng quan trọng cho định giá dài hạn.Năm 2026, HDBank dự kiến nâng vốn chủ sở hữu lên 103 ngàn tỉ đồng. Đây là một trong những nền tảng vốn lớn nhất hệ thống, tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt trong bối cảnh ngành ngân hàng bước vào giai đoạn yêu cầu cao về an toàn vốn và chuẩn mực quốc tế.Năng lực vốn vững giúp HDBank chủ động mở rộng tăng trưởng tín dụng, tối ưu cấu trúc bảng cân đối, nâng cao khả năng chống chịu trước biến động kinh tế, tăng dư địa đầu tư vào công nghệ và ngân hàng số.Kế hoạch 2026 được HDBank xây dựng trên nền tảng thận trọng nhưng chủ động, với các trụ cột chiến lược: tối ưu chi phí vốn và nâng cao chất lượng tín dụng, gia tăng thu nhập ngoài lãi và dịch vụ tài chính số, đẩy mạnh chuyển đổi số và mô hình ngân hàng tích hợp, mở rộng quốc tế thông qua Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), kết nối dòng vốn quốc tế, tiếp cận chuẩn mực tài chính toàn cầu, mở rộng nguồn thu và thị trường.Với nền tảng tài chính vững mạnh, hiệu quả sinh lời cao và chiến lược rõ ràng, HDBank đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới, hướng tới: mở rộng quy mô nhanh nhưng có kiểm soát, nâng cao chất lượng lợi nhuận, gia tăng giá trị doanh nghiệp và vốn hóa thị trường.HDBank tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những ngân hàng tăng trưởng nhanh, hiệu quả cao và quản trị tốt hàng đầu tại Việt Nam, đồng hành cùng sự phát triển của nền kinh tế và mang lại giá trị bền vững cho cổ đông.Với hiệu quả top đầu, nền vốn vượt 103 ngàn tỉ đồng và dư địa tăng trưởng cao, HDBank đang hội tụ đầy đủ các yếu tố để bước vào giai đoạn bứt phá về quy mô và giá trị vốn hóa trong trung hạn.Tin Gốc: https://thanhnien.vn/hdbank-cong-bo-tai-lieu-dhdcd-2026-loi-nhuan-vuot-30-ngan-ti-dong-185260406144302395.htm
Bộ Công thương cho biết đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm mục tiêu cung ứng đủ xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy vậy, để bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho nền kinh tế trong thời gian tới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề nghị các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu trong tháng 4 phải bảo đảm việc nhập khẩu, mua nhà máy sản xuất trong nước tháng 4; tiếp tục đa dạng hóa nguồn nhập khẩu xăng dầu, khẩn trương xây dựng ngay kế hoạch nhập khẩu xăng dầu tháng 5.
Đặc biệt, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu "tuyệt đối không găm hàng chờ tăng giá, tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu trong hệ thống kinh doanh, từ thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối, cửa hàng bán lẻ xăng dầu".
"Trong mọi tình huống phải cung cấp đủ xăng dầu cho cửa hàng bán lẻ thuộc hệ thống phân phối của thương nhân để duy trì hoạt động bán hàng thường xuyên", công văn nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các thương nhân phải chú trọng chia sẻ nguồn cung, chia sẻ lợi nhuận trong hệ thống phân phối một cách hợp lý để đảm bảo không bị gián đoạn việc cung ứng xăng dầu cho thị trường. Bố trí đủ nhân lực, tổ chức trực hoặc tăng ca để duy trì hoạt động bán hàng thường xuyên, liên tục cho thị trường.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cũng yêu cầu thương nhân xăng dầu thực hiện nghiêm túc, đầy đủ tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 đã được phân giao (cả về số lượng, chủng loại) cũng như chủ động dự báo tình hình, xây dựng kế hoạch ứng phó và đa dạng hóa nguồn cung cả trong nước và nhập khẩu. Nghiêm túc dự trữ xăng dầu theo quy định, bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước trong mọi tình huống.
Bộ Công thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường, giám sát việc nhập khẩu, mua nhà máy sản xuất trong nước, dự trữ lưu thông của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Trưa thứ ba, đón chuyến tàu metro số 1 từ ga Bến Thành xuống ga Thủ Đức (TP.HCM), chúng tôi khá ngạc nhiên khi nhà ga đông đúc hơn tưởng tượng, dù lúc đó đã 10 giờ 30, qua khung giờ cao điểm sáng. Dưới cái nắng đổ lửa của TP.HCM những ngày nắng nóng gay gắt, những bước chân vội vã chạy vào nhà ga ngầm mát rượi như cái tủ lạnh khổng lồ giữa lòng "chảo lửa". Từ sinh viên, người cao tuổi, và không ít người nước ngoài… đa số đều quẹt thẻ tháng hoặc quét CCCD vào cổng soát vé một cách thuần thục, khác hẳn vẻ loay hoay của những ngày đầu tiên đi tàu.
Trên chuyến tàu trở lại trung tâm TP từ ga Thủ Đức, số lượng người đứng trước ke ga chờ tàu tới còn đông hơn chuyến đi. Đó là lúc các bạn sinh viên bắt đầu tới trường học ca chiều. Nhẹ nhàng tháo tai nghe khi thấy chúng tôi có ý định hỏi chuyện, bạn Ngọc Quỳnh (sinh viên năm hai, Trường ĐH Luật TP.HCM) cho biết năm nhất, Quỳnh ở trọ ngay đường Nguyễn Tất Thành (Q.4 cũ), gần trường nên hằng ngày đi học bằng "chân", không phải lo xe cộ. Tới năm hai, Ngọc Quỳnh chuyển xuống nhà chị gái ở P.Bình Thọ (Thủ Đức cũ) để tiết kiệm tiền thuê trọ. Thế nhưng vừa ra tết thì giá xăng tăng phi mã, mỗi lần đổ xăng "xót hết cả ruột" nên cô gái trẻ chuyển qua đi bằng metro.
"Từ nhà chị em đi bộ ra ga Thủ Đức chỉ mất 5 phút, sau đó lên tàu đi khoảng 20 phút là tới ga Bến Thành. Ngay gần đó là trạm trung chuyển xe buýt, bắt tuyến 155 hoặc D4 là có xe buýt điện đưa tới sát trường luôn. Sinh viên như bọn em dùng vé tháng nên đi rẻ lắm, tính ra tiết kiệm cả triệu bạc tiền xăng so với đi xe máy. Thật ra lúc đầu em chỉ nghĩ đi tàu metro cho đỡ tốn tiền thôi, nhưng mà "tòa thử chơi là tòa nghiện đấy". Lên tàu mát lạnh, em chỉ việc ung dung nghe nhạc, đọc sách, không phải lo kẹt xe, khói bụi như trước. Những ngày nắng nóng thế này, đi đâu được bằng metro đúng đỉnh. Đến với tàu vì tránh "bão giá xăng rồi chọn ở lại luôn để né nắng bụi"", Ngọc Quỳnh hài hước nói.
Ngồi sát bên Ngọc Quỳnh, cô Loan (khoảng ngoài 60 tuổi) cũng đồng tình đi tàu điện vừa mát, vừa sạch sẽ. Hằng ngày cô đều đi tàu từ nhà ở gần ga Bình Thái tới ga Công viên Văn Thánh rồi đi xe ôm công nghệ hoặc gọi con gái ra đón về thăm cháu ngoại. "Lúc mới có tàu metro, cô với ông nhà cũng đi thử cho biết, nhưng ngại nhất khâu mua vé. Mình già rồi, chậm nên đi đâu cũng phải đi cùng con hoặc ông xã thì mới được. Từ ngày metro cho đi bằng CCCD, cứ quẹt qua cái là đi thôi. TP cũng mới có 1 tuyến nên chưa sợ lộn tàu. Ngày nào cô cũng qua trông cháu phụ con, lúc nào ông nhà bận thì cô đi một mình cũng vô tư. Đi vé tháng đỡ tốn hơn chạy xe, gọi xe ôm", cô Loan chia sẻ.
Chưa bao giờ người dân TP.HCM lại "mê" giao thông công cộng (GTCC) như hiện nay. Nếu như trước đây, việc vận động người dân bỏ xe cá nhân để lên xe buýt hay tàu điện luôn vấp phải những rào cản về tâm lý và sự tiện lợi, thì nay chính áp lực từ túi tiền đã tự tạo động lực thúc đẩy người dân.
Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1, lưu lượng khách đi metro số 1 tăng đột biến từ đầu tháng 3 và duy trì ổn định cho đến nay. Mỗi ngày, metro số 1 phục vụ gần 70.000 lượt khách. Không chỉ metro, Trung tâm Quản lý GTCC TP.HCM cũng ghi nhận nhu cầu đi xe buýt tăng vọt từ sau khi giá xăng tăng do xung đột Trung Đông. Tính chung cả metro và xe buýt, bình quân mỗi ngày có khoảng 340.000 lượt người dân TP.HCM sử dụng phương tiện GTCC, tăng 35% so với cuối tháng 2 và cao hơn 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Điều đặc biệt là tỷ lệ hành khách sử dụng vé tháng và các hình thức thanh toán không tiền mặt tăng vọt, chiếm hơn 60% tổng lượng khách, cho thấy nhu cầu di chuyển thường xuyên, dài hạn.
Tại Hà Nội, tuyến metro Cát Linh - Hà Đông cũng không nằm ngoài xu hướng khi duy trì lượng khách ổn định ở mức 35.000 - 40.000 lượt mỗi ngày thường và tăng mạnh vào cuối tuần. Tổng cộng trong 3 tháng đầu năm, đường sắt đô thị 2 miền đã vận chuyển hơn 6 triệu lượt hành khách, một con số vượt xa mọi kịch bản dự báo lạc quan nhất của giai đoạn trước.
Ở phân khúc phương tiện cá nhân, "cơn bão" giá xăng dầu cũng đang tạo ra một làn sóng chuyển đổi phương tiện lớn nhất trong thập niên qua: người người, nhà nhà đang ồ ạt từ bỏ xe động cơ đốt trong để tìm đến xe điện.
Thống kê cho thấy lượng người dùng tìm kiếm từ khóa "so sánh chi phí xe điện và xe xăng" đã tăng vọt 60% chỉ trong 2 tháng qua, nhất là xe máy điện. Những cái tên nổi bật như VinFast, Yadea, Pega, Selex Motors, Dat Bike, Before All... không chỉ gia nhập thị trường mà còn nhanh chóng mở rộng quy mô, gia tăng độ phủ cả về sản phẩm lẫn hệ thống phân phối.
Các hãng này liên tục tung ra mẫu xe mới, đồng thời đầu tư bài bản vào sản xuất và hạ tầng đi kèm như trạm sạc, trạm đổi pin, mạng lưới đại lý và dịch vụ hậu mãi. Nhờ đó, xe máy điện dần thoát khỏi hình ảnh sản phẩm ngách, từng bước tiếp cận đa dạng nhóm khách hàng, từ người dùng cá nhân đến các doanh nghiệp vận hành giao hàng, logistics. Mới đây, VinFast ghi nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng, xuất xưởng hơn 93.000 xe máy điện trong tháng 3, mức cao nhất từ trước đến nay.
Theo các đại lý xe máy điện, nhu cầu tăng cao những ngày gần đây do cộng hưởng của nhiều yếu tố. Ngoài cơn bão giá xăng dầu, người dùng ở Hà Nội có xu hướng mua xe điện nhiều hơn còn do từ 1.7, nhiều tuyến đường ở nội đô cấm xe máy xăng theo giờ. Đổi sang xe điện thời điểm này vừa tiết kiệm rất nhiều chi phí và thời gian tiếp nhiên liệu, vừa không phải lo thích ứng với các quy định siết khí thải mạnh mẽ sắp tới. Đặc biệt, ngay trong tâm bão giá xăng, VinFast đã tung ra những chương trình hấp dẫn để hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện nhanh chóng, dễ dàng hơn bao giờ hết.
Dạo một vòng qua bãi giữ xe của các tòa nhà văn phòng tại khu vực Q.1 (cũ) hay các khu chung cư lớn ở Q.7 (cũ) của TP.HCM, có thể thấy sự hiện diện dày đặc của các dòng xe máy điện, ô tô điện cả nội địa lẫn nhập khẩu.
Theo tính toán, với mức giá xăng dầu biến động phức tạp như thời gian qua, chi phí để vận hành một chiếc xe máy điện trung bình chỉ rơi vào khoảng 10.000 - 15.000 đồng cho 100 km, trong khi xe xăng ngốn gấp 5 - 7 lần. Đối với ô tô điện, sự chênh lệch này còn rõ rệt hơn khi kết hợp với các chính sách miễn lệ phí trước bạ và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt mà Chính phủ đã ban hành để khuyến khích xe xanh.
Đặc biệt, khác với GTCC nếu không nhanh chóng phủ mạng lưới để đạt tiện ích tối đa đủ sức giữ chân hành khách thì mọi người có thể sẽ vẫn ưu tiên xe cá nhân, khi một người quyết định từ bỏ chiếc xe xăng để chuyển sang xe điện, cuộc chuyển đổi này sẽ đồng nghĩa cam kết đồng hành lâu dài, bền vững với giao thông xanh.
Không bỏ lỡ cơ hội lịch sử từ nhu cầu thực tế đang bùng nổ, chính quyền TP.HCM và Hà Nội đang dồn lực triển khai hàng loạt chính sách nhằm xây dựng thói quen di chuyển mới cho người dân.
Đơn cử, thủ đô Hà Nội quyết liệt triển khai vùng phát thải thấp từ 1.7, từng bước hạn chế xe xăng theo lộ trình, tạo bước đệm tiến tới kiểm soát xe cá nhân. Cùng với đó, đẩy thật mạnh mạng lưới xe buýt điện - đưa vào vận hành 10 tuyến xe buýt điện với tổng số 288 phương tiện từ 1.4, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình phát triển GTCC xanh của TP. Chính quyền TP cũng đã đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ xe taxi sang sử dụng điện hoặc các dạng năng lượng thân thiện môi trường vào năm 2030.
Để thúc đẩy quá trình này, Sở Xây dựng Hà Nội đang xây dựng các chính sách hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) vận tải, bao gồm hỗ trợ lãi suất vay vốn, ưu đãi về chi phí trông giữ phương tiện và phát triển hệ thống trạm sạc điện.
Tại TP.HCM, dù các kế hoạch siết xe vào nội đô vẫn đang trong giai đoạn đề xuất, nhưng TP đã chủ động triển khai "mềm" bằng cách tăng cường mạng lưới xe buýt gom. Tính đến đầu tháng 3, TP.HCM đã đưa vào vận hành thêm 169 xe buýt điện mới (loại 30 - 60 chỗ) trên 9 tuyến, do VinBus vận hành. Tính tổng thể, hệ thống GTCC TP hiện có khoảng 47 tuyến buýt điện với 627 xe và 18 tuyến buýt CNG với 449 xe, chiếm hơn 56% năng lượng sạch, phủ sóng rộng khắp các trục đường từ hẻm ra tới ga metro. TP cũng đang nghiên cứu triển khai thí điểm các khu vực ưu tiên cho phương tiện xanh tại các lõi di sản, đồng thời nối dài các lộ trình xe đạp công cộng để tạo thành một hệ sinh thái giao thông hoàn chỉnh.
Các chính sách hỗ trợ cũng được ban hành liên tục, từ việc miễn phí vé cho các đối tượng chính sách, ưu đãi sâu cho vé tháng liên thông đến việc triển khai các điểm trông giữ xe máy miễn phí hoặc giá rẻ xung quanh các nhà ga metro. Tất cả những nỗ lực này không chỉ nhằm giải quyết bài toán ùn tắc, mà còn tận dụng tối đa "cú hích" từ giá xăng để thiết lập một thói quen di chuyển mới.
Không chỉ đường bộ, ngành hàng không cũng đang hưởng ứng lời kêu gọi tiết kiệm năng lượng vượt bão xăng dầu của Chính phủ để xây dựng kế hoạch thực hiện chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng điện, nhiên liệu xanh.
Lộ trình mà Cục Hàng không VN đặt ra là từ năm 2027 - 2030, nghiên cứu sử dụng nhiên liệu thay thế để bổ sung một phần trong nhiên liệu hàng không; đồng thời hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về sử dụng năng lượng và tiêu thụ nhiên liệu của các DN hàng không. Từ năm 2035, Cục yêu cầu sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn; 100% phương tiện chở khách và phương tiện khác trong sân bay đầu tư mới sử dụng điện, năng lượng xanh.
Tương tự, ở ngành hàng hải, các DN cảng cũng đang nỗ lực chuyển đổi xanh để "hạ nhiệt" chi phí. Các cảng hiện đại tại Cái Mép hay Lạch Huyện, tỷ lệ điện hóa với hệ thống cẩu bờ và cẩu khung hiện đã đạt đến mức khá cao và đang cố gắng chuyển đổi tới đội xe đầu kéo.
PGS-TS Nguyễn Thường Lạng (giảng viên cao cấp Viện Thương mại và kinh tế quốc tế, ĐH Kinh tế quốc dân) nhận định giá xăng dầu biến động mạnh chính là cơ hội rất tốt để thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Khi giá xăng dầu tăng, chi phí đi lại của người dân sẽ bị ảnh hưởng khá rõ, đặc biệt là với những người thường xuyên di chuyển. Vì vậy, họ sẽ có xu hướng điều chỉnh một số thói quen sinh hoạt để tiết kiệm nhiên liệu, như hạn chế những chuyến đi không cần thiết; ưu tiên đi bộ hoặc sử dụng xe đạp đối với những quãng đường ngắn; tăng cường sử dụng các phương tiện GTCC như xe buýt hoặc tàu điện đô thị nếu điều kiện cho phép. Đặc biệt, với hàng loạt chính sách ưu đãi dồn dập từ cả phía nhà nước cùng DN, sử dụng xe điện ngày càng chứng minh được lợi ích tiết kiệm vượt trội về chi phí vận hành. Sau một thời gian chuyển dịch, người dân sẽ cảm thấy nhiều lợi ích dài hạn như bản thân khỏe hơn, môi trường trong đô thị đỡ ô nhiễm hơn.
Dưới góc độ DN, việc giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch, chuyển sang các phương tiện sử dụng năng lượng xanh cũng sẽ góp phần rất lớn giảm chi phí sản xuất, ổn định hoạt động kinh doanh trong bối cảnh thị trường biến động nhất thời. Về lâu dài, việc này phù hợp với yêu cầu phát triển xanh của thế giới, tạo dựng được ưu thế khi cạnh tranh trên trường quốc tế.