Theo Hãng tin AFP, hôm nay công ty theo dõi tàu biển Kpler cho biết 3 tàu chở dầu của Iran – mang theo tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô – đã trở thành những tàu đầu tiên như vậy rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.
Công ty này thông tin ba tàu là Deep Sea, Sonia I và Diona – đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ – đã đi qua eo biển Hormuz vào hôm 15-4, sau khi rời đảo Kharg của Iran. Các tàu lần lượt hoàn tất việc bốc dầu vào các ngày 2, 8 và 9-4.
Chưa rõ điểm đến của các tàu này, nhưng trong vài năm qua chúng đã liên tục vận chuyển hàng hóa tới khu vực quanh Singapore.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran kể từ hôm 13-4, nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu mỏ.
Theo Hãng tin Reuters, Pháp và Anh sẽ đồng chủ trì một cuộc họp với khoảng 40 quốc gia vào ngày 17-4, nhằm phát đi tín hiệu tới Mỹ rằng một số đồng minh thân thiết của Washington sẵn sàng tham gia khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện cho phép.
Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2, Tehran gần như đã đóng eo biển này đối với các tàu không phải của mình. Đến hôm 13-4, Mỹ bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng của Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa, đồng thời chỉ trích các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì chưa tham gia.
Anh, Pháp và một số nước khác cho rằng việc tham gia phong tỏa đồng nghĩa với việc trực tiếp bước vào cuộc chiến. Tuy nhiên, họ cho biết sẵn sàng góp phần bảo đảm tuyến hàng hải này được duy trì thông suốt khi đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài hoặc khi xung đột chấm dứt.
Sáng kiến đang được thảo luận hiện chưa bao gồm Mỹ hay Iran, dù các nhà ngoại giao châu Âu cho biết bất kỳ sứ mệnh khả thi nào cuối cùng cũng sẽ cần có sự phối hợp với cả hai bên. Washington sẽ được thông báo về kết quả cuộc họp.
Ngày 17-4, Nga bày tỏ ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, đồng thời cho biết họ hy vọng quãng thời gian tạm lắng giao tranh này có thể mở đường cho một thỏa thuận lâu dài hơn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày bắt đầu có hiệu lực, theo Hãng tin AFP.
“Chúng tôi chắc chắn hoan nghênh quyết định ngừng bắn và hy vọng rằng trong vài ngày tới, các bên thực sự có thể đạt được những thỏa thuận giúp ngăn chặn việc tái diễn các cuộc đụng độ quân sự” – người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu trước báo giới.
Ngày 17-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, lưu ý chiến dịch của nước này nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah vẫn chưa hoàn tất, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực tại Lebanon.
Ông cũng cảnh báo rằng nếu giao tranh tái diễn, những người dân sơ tán đang trở về khu vực miền nam Lebanon sẽ buộc phải rời đi một lần nữa.
“Cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon cùng các đòn tấn công nhằm vào Hezbollah đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn chưa hoàn tất” – ông Katz nói, đồng thời giải thích rằng các tay súng Hezbollah vẫn chưa được quét sạch khỏi một số khu vực ở miền nam Lebanon.
Theo Hãng tin AP, hôm nay các quan chức cho biết Sri Lanka đã đưa 238 thủy thủ Iran về nước, trong đó có 32 người sống sót sau vụ tấn công bằng ngư lôi của Mỹ khiến tàu của họ bị đánh chìm trên Ấn Độ Dương.
Tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm tàu IRIS Dena vào ngày 4-3, khi con tàu này đang trên đường trở về sau khi tham gia một cuộc tập trận hải quân theo lời mời của Ấn Độ. Hải quân Sri Lanka đã vớt được 87 thi thể, trong khi 32 người sống sót được đưa đi điều trị tại bệnh viện.
Một tàu Iran thứ hai đã được đưa vào cảng ở miền nam Sri Lanka sau khi thủy thủ đoàn báo cáo gặp sự cố kỹ thuật.
Ngày 17-4, thị trường chứng khoán diễn biến trái chiều, trong khi giá dầu thế giới giảm, khi nhà đầu tư chờ đợi thông tin về khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran. Việc các chuyến dầu của Iran lần đầu đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tuần càng làm tăng thêm hy vọng.
Giá dầu giảm mạnh trước kỳ vọng nguồn cung từ vùng Vịnh sẽ được nối lại, trong đó giá dầu Brent giảm 3% xuống còn 96,42 USD/thùng.
Sau khi phần lớn thị trường chứng khoán châu Á đóng cửa trong sắc đỏ, các thị trường Paris và Frankfurt tăng điểm trong phiên giao dịch giữa ngày tại châu Âu, trong khi thị trường London giảm nhẹ.
Một số chỉ số đã lập đỉnh kỷ lục trong tuần này, trong đó có chỉ số S&P 500 và Nasdaq tại Mỹ, nhờ những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột ở Trung Đông có thể đang tiến gần đến hồi kết, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các nhà đàm phán đã gần đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên, những lo ngại vẫn hiện hữu, khi nhà đầu tư cho rằng thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran – dự kiến hết hiệu lực vào tuần tới – có thể đổ vỡ và gây ra một đợt sụt giảm mạnh mới trên thị trường.
Phát ngôn viên không quân Mỹ ngày 17/4 xác nhận Máy bay Cầu nối VC-25B, tên gọi của phi cơ Boeing 747-8i mà Qatar tặng cho nước này năm ngoái, đã bắt đầu bay thử.
"Chúng tôi kỳ vọng máy bay sẽ được bàn giao cho Đơn vị Không vận Tổng thống muộn nhất là vào mùa hè năm 2026", quan chức trên cho hay.
Dữ liệu từ các trang theo dõi hàng không cho thấy phi cơ đã bay tại bang Texas hôm 16/4, sử dụng hô hiệu VADER01. Nó cất cánh từ sân bay Majors Field ở Greenville, Texas rồi bay qua bang Oklahoma và hai thành phố khác ở Texas trước khi quay trở lại điểm xuất phát. Sân bay này là nơi đặt cơ sở của L3 Technologies, công ty đang hoán cải chiếc phi cơ.
Video, hình ảnh được giới nhiếp ảnh gia hàng không ghi lại cho thấy máy bay có lớp sơn nền màu trắng. Không quân Mỹ hồi tháng 2 thông báo triển khai thiết kế màu sơn mới cho đội bay cấp cao, trong đó có cả chuyên cơ Không lực Một, với 4 màu đỏ, trắng, xanh dương đậm và vàng.
Các bức ảnh cũng cho thấy không có nhiều thay đổi đáng chú ý trên hệ thống liên lạc của máy bay. Phi cơ này vốn đã được trang bị bộ liên lạc vệ tinh băng thông rộng đồ sộ vào thời điểm Mỹ tiếp nhận từ Qatar. Trong số những thiết bị được bổ sung có một vài ăng-ten, cùng thứ dường như là hai ăng-ten vệ tinh UHF dạng đĩa.
Theo chuyên trang quân sự War Zone, hoán cải máy bay thành phương tiện đủ an toàn để chở tổng thống Mỹ là nhiệm vụ rất phức tạp. Phi cơ phải cung cấp được khả năng liên lạc ổn định và bảo mật, trong đó có cả những gì cần thiết để ra lệnh tiến hành tấn công hạt nhân.
Lịch sử cũng cho thấy máy bay cần được gia cố ở cả bên trong và bên ngoài để chống chịu nhiều mối đe dọa, từ xung điện từ do vụ nổ hạt nhân gây ra, tên lửa phòng không cho đến hoạt động thu thập thông tin tình báo. Điều đó đòi hỏi những chỉnh sửa lớn, tới cả cấu trúc bên ngoài của máy bay.
"Dựa vào số hình ảnh ít ỏi hiện có, chúng tôi chưa phát hiện dấu hiệu rõ ràng cho thấy máy bay đã được lắp đặt bất kỳ hệ thống phòng vệ tích hợp nào", War Zone cho hay.
Trang này nhận định một "hệ thống phòng thủ tích hợp đầy đủ và phức tạp hơn" có thể sẽ được lắp đặt trên máy bay trong những tuần tới, song bày tỏ nghi ngờ về khả năng phi cơ gia nhập biên chế vào mùa hè năm nay như không quân Mỹ tuyên bố.
Chuyến bay thử nghiệm diễn ra trong bối cảnh tập đoàn Boeing đang chậm trễ trong quá trình hoán cải hai chiếc 747-8i khác thành Không lực Một. Đây là lý do Tổng thống Mỹ Donald Trump nảy ra ý tưởng sử dụng một chiếc Không lực Một tạm thời trong lúc chờ giao hàng.
Không quân Mỹ hôm 17/4 cho biết đang hợp tác với Boeing để đẩy nhanh tiến độ và dự kiến được bàn giao chiếc đầu tiên vào giữa năm 2028. Điều này đồng nghĩa phi cơ do Qatar tặng có thể đảm nhận vai trò chuyên cơ tổng thống trong tối đa khoảng hai năm.
Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, ngày 4/4 cảnh báo "cánh cổng địa ngục sẽ mở ra" đối với Mỹ và Israel nếu hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công.
"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.
Bình luận được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa "giáng địa ngục" xuống Iran, trừ khi Tehran đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước ngày 6/4.
Một quan chức quốc phòng Israel cấp cao ngày 4/4 cho biết nước này đang chuẩn bị tấn công hạ tầng năng lượng của Iran, song đang chờ Mỹ bật đèn xanh.
Theo tờ Wall Street Journal của Mỹ, nhiều cố vấn cấp cao những ngày qua trình bày với ông Trump rằng nhà máy điện cùng các cây cầu tại Iran là "mục tiêu quân sự chính đáng", việc phá hủy chúng có thể làm tê liệt chương trình hạt nhân và tên lửa của nước này. Ông Trump đã đồng ý với lập luận đó.
Mỹ ngày 2/4 tấn công cây cầu nối thành phố Karaj với thủ đô Tehran, khiến ít nhất 13 người thiệt mạng. Các quan chức Mỹ khẳng định công trình này có thể được dùng để chuyển tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và những vật tư quân sự khác.
Ông Trump sau đó một ngày cảnh báo Mỹ có thể mở thêm những đòn tấn công nghiêm trọng hơn, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của hơn 90 triệu người dân Iran. "Quân đội Mỹ thậm chí chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại tại Iran, tiếp theo sẽ là các cây cầu rồi đến nhà máy điện", ông cho biết.
Tuy nhiên, một số quan chức quốc phòng và cựu quan chức Mỹ nhận định với WSJ rằng việc tập kích hạ tầng của đối phương để gây áp lực buộc họ phải đàm phán, hay gửi tín hiệu chính trị là không hợp pháp. Họ nhấn mạnh hoạt động này chỉ được diễn ra nếu chúng cần thiết để mang lại lợi thế quân sự cụ thể, không có phương pháp nào khả thi hơn và đảm bảo không gây ra thiệt hại quá mức cho dân thường.
Khi được hỏi về thông tin này, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định nhiệm vụ của cơ quan là đảm bảo rằng ông Trump có mọi lựa chọn quân sự trong khả năng.
Cuộc chiến bắt đầu từ 28/2 đã khiến hơn 3.000 người thiệt mạng, chủ yếu ở Iran và Lebanon. Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột.
Theo Hãng tin AFP, cuối buổi họp báo ngày 6-4 (giờ địa phương) tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã một lần nữa công kích gay gắt các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì đã không hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến tại Iran.
Phát biểu trước chuyến thăm Washington dự kiến trong tuần này của Tổng thư ký NATO Mark Rutte, ông Trump kể lại rằng ông từng ngỏ lời với NATO: "Nếu các bạn muốn giúp thì tốt thôi".
Tuy nhiên, theo ông Trump, các nước NATO đã đáp lại bằng những cái lắc đầu. Ông còn cáo buộc các thành viên NATO "cố tình né tránh" việc hỗ trợ Mỹ.
"NATO chỉ là con hổ giấy. (Tổng thống Nga Vladimir) Putin chẳng sợ gì NATO cả. Nhưng ông ấy sợ chúng tôi, rất sợ chúng tôi. Ông ấy đã giải thích điều đó cho tôi nhiều lần. Tôi biết ông ấy rất rõ", ông Trump khẳng định.
Tổng thống Mỹ cũng khẳng định gốc rễ mâu thuẫn với NATO nằm ở Greenland - vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch, một đồng minh NATO.
"Chúng tôi muốn Greenland. Họ không chịu nhường, và tôi nói: tạm biệt", ông Trump tuyên bố.
Không chỉ NATO, ông Trump còn chỉ đích danh một số đồng minh ngoài khối như Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc vì "không giúp gì cả".
Ông nhấn mạnh Mỹ đang duy trì 50.000 quân tại Nhật và 45.000 quân tại Hàn Quốc để "bảo vệ hai nước này trước Triều Tiên", dù ông có quan hệ cá nhân tốt đẹp với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un.
Ngược lại, ông dành lời khen cho các nước vùng Vịnh. Ông đánh giá Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) và Bahrain được đánh giá "xuất sắc".
Riêng Kuwait, dù được khen ngợi, ông Trump vẫn nhắc lại sự cố bắn nhầm khi lực lượng Kuwait dùng tên lửa Patriot của Mỹ bắn hạ khoảng 3 máy bay Mỹ.
Ngày 7-4, Hãng tin Kyodo dẫn nguồn Chính phủ Nhật Bản cho biết một công dân nước này bị Iran giam giữ từ tháng 1 đã được trả tự do. Người này được cho là trưởng văn phòng đại diện của Đài truyền hình quốc gia Nhật Bản (NHK) tại Tehran.
Đây là công dân Nhật Bản thứ hai được Iran trả tự do, sau trường hợp đầu tiên được Chính phủ Nhật Bản công bố hồi tháng 3.
Theo các nguồn tin trước đó, trưởng văn phòng NHK bị bắt ngày 20-1 và bị đưa đến một nhà tù chuyên giam giữ tù nhân chính trị.
Chính phủ Nhật Bản khi đó xác nhận có công dân bị giam nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết. NHK cũng không bình luận.
Trước đó, đêm 6-4, Hãng tin Tasnim đưa tin Ngoại trưởng Iran và Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu vừa hoàn tất cuộc điện đàm về tình hình khu vực và cuộc xung đột đang diễn ra.
Tại điện đàm, phía Iran lên án các tuyên bố của quan chức Mỹ đe dọa tấn công hạ tầng năng lượng Iran, đồng thời cảnh báo về nguy cơ "bình thường hóa tội ác chiến tranh".
Ngược lại, phía Nhật Bản nhấn mạnh sự cần thiết của giải pháp ngoại giao, bày tỏ ủng hộ các nỗ lực chấm dứt chiến tranh ở cấp khu vực và quốc tế. Hai bên cũng trao đổi về vấn đề lãnh sự, trong đó phía Nhật Bản cảm ơn Iran đã hỗ trợ công dân Nhật sinh sống tại nước này.
Tokyo hiện chưa phản hồi về tuyên bố điện đàm trên của Iran.
