Theo Hãng tin AFP, hôm nay công ty theo dõi tàu biển Kpler cho biết 3 tàu chở dầu của Iran – mang theo tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô – đã trở thành những tàu đầu tiên như vậy rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.
Công ty này thông tin ba tàu là Deep Sea, Sonia I và Diona – đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ – đã đi qua eo biển Hormuz vào hôm 15-4, sau khi rời đảo Kharg của Iran. Các tàu lần lượt hoàn tất việc bốc dầu vào các ngày 2, 8 và 9-4.
Chưa rõ điểm đến của các tàu này, nhưng trong vài năm qua chúng đã liên tục vận chuyển hàng hóa tới khu vực quanh Singapore.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran kể từ hôm 13-4, nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu mỏ.
Theo Hãng tin Reuters, Pháp và Anh sẽ đồng chủ trì một cuộc họp với khoảng 40 quốc gia vào ngày 17-4, nhằm phát đi tín hiệu tới Mỹ rằng một số đồng minh thân thiết của Washington sẵn sàng tham gia khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện cho phép.
Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2, Tehran gần như đã đóng eo biển này đối với các tàu không phải của mình. Đến hôm 13-4, Mỹ bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng của Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa, đồng thời chỉ trích các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì chưa tham gia.
Anh, Pháp và một số nước khác cho rằng việc tham gia phong tỏa đồng nghĩa với việc trực tiếp bước vào cuộc chiến. Tuy nhiên, họ cho biết sẵn sàng góp phần bảo đảm tuyến hàng hải này được duy trì thông suốt khi đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài hoặc khi xung đột chấm dứt.
Sáng kiến đang được thảo luận hiện chưa bao gồm Mỹ hay Iran, dù các nhà ngoại giao châu Âu cho biết bất kỳ sứ mệnh khả thi nào cuối cùng cũng sẽ cần có sự phối hợp với cả hai bên. Washington sẽ được thông báo về kết quả cuộc họp.
Ngày 17-4, Nga bày tỏ ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, đồng thời cho biết họ hy vọng quãng thời gian tạm lắng giao tranh này có thể mở đường cho một thỏa thuận lâu dài hơn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày bắt đầu có hiệu lực, theo Hãng tin AFP.
“Chúng tôi chắc chắn hoan nghênh quyết định ngừng bắn và hy vọng rằng trong vài ngày tới, các bên thực sự có thể đạt được những thỏa thuận giúp ngăn chặn việc tái diễn các cuộc đụng độ quân sự” – người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu trước báo giới.
Ngày 17-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, lưu ý chiến dịch của nước này nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah vẫn chưa hoàn tất, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực tại Lebanon.
Ông cũng cảnh báo rằng nếu giao tranh tái diễn, những người dân sơ tán đang trở về khu vực miền nam Lebanon sẽ buộc phải rời đi một lần nữa.
“Cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon cùng các đòn tấn công nhằm vào Hezbollah đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn chưa hoàn tất” – ông Katz nói, đồng thời giải thích rằng các tay súng Hezbollah vẫn chưa được quét sạch khỏi một số khu vực ở miền nam Lebanon.
Theo Hãng tin AP, hôm nay các quan chức cho biết Sri Lanka đã đưa 238 thủy thủ Iran về nước, trong đó có 32 người sống sót sau vụ tấn công bằng ngư lôi của Mỹ khiến tàu của họ bị đánh chìm trên Ấn Độ Dương.
Tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm tàu IRIS Dena vào ngày 4-3, khi con tàu này đang trên đường trở về sau khi tham gia một cuộc tập trận hải quân theo lời mời của Ấn Độ. Hải quân Sri Lanka đã vớt được 87 thi thể, trong khi 32 người sống sót được đưa đi điều trị tại bệnh viện.
Một tàu Iran thứ hai đã được đưa vào cảng ở miền nam Sri Lanka sau khi thủy thủ đoàn báo cáo gặp sự cố kỹ thuật.
Ngày 17-4, thị trường chứng khoán diễn biến trái chiều, trong khi giá dầu thế giới giảm, khi nhà đầu tư chờ đợi thông tin về khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran. Việc các chuyến dầu của Iran lần đầu đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tuần càng làm tăng thêm hy vọng.
Giá dầu giảm mạnh trước kỳ vọng nguồn cung từ vùng Vịnh sẽ được nối lại, trong đó giá dầu Brent giảm 3% xuống còn 96,42 USD/thùng.
Sau khi phần lớn thị trường chứng khoán châu Á đóng cửa trong sắc đỏ, các thị trường Paris và Frankfurt tăng điểm trong phiên giao dịch giữa ngày tại châu Âu, trong khi thị trường London giảm nhẹ.
Một số chỉ số đã lập đỉnh kỷ lục trong tuần này, trong đó có chỉ số S&P 500 và Nasdaq tại Mỹ, nhờ những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột ở Trung Đông có thể đang tiến gần đến hồi kết, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các nhà đàm phán đã gần đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên, những lo ngại vẫn hiện hữu, khi nhà đầu tư cho rằng thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran – dự kiến hết hiệu lực vào tuần tới – có thể đổ vỡ và gây ra một đợt sụt giảm mạnh mới trên thị trường.
Xuất khẩu kỹ thuật và công nghệ quân sự quốc phòng không chỉ đơn thuần là chuyện lợi ích kinh tế và thương mại đối với Nhật Bản mà trước hết phục vụ mục tiêu chiến lược lâu dài mà Tokyo kiên định theo đuổi bấy lâu nay là gây dựng và tăng cường vai trò và ảnh hưởng, đặc biệt ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Trên nhiều phương diện, Nhật Bản và Úc thật sự là những đối tác lý tưởng của nhau, đồng sàng đồng mộng và cùng hội cùng thuyền. Thỏa thuận mới giúp Nhật Bản và Úc củng cố cái gọi là "trục liên kết đối tác" trong mạng lưới các mối liên kết và liên thủ song phương cũng như đa phương mà từng bên đã gây dựng về quân sự, quốc phòng và an ninh với các đối tác và đồng minh trong cũng như ngoài khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Đối với Úc, tàu chiến này của Nhật Bản là sự bổ sung tuyệt hảo cho liên minh an ninh ba bên giữa Mỹ, Anh và Úc (AUKUS). Úc có được sự bổ sung ấy thì Nhật Bản cũng chẳng khác nào gây dựng được thế đứng chân trong, chân ngoài với AUKUS thông qua Úc.
Theo kênh NBC News, trong bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social hôm 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo ông sẽ tổ chức họp báo tại Nhà Trắng cùng các thành viên quân đội Mỹ vào lúc 13h ngày 6-4 giờ Mỹ (0h ngày 7-4 giờ Việt Nam).
Trong bài đăng, ông đề cập đến chiến dịch giải cứu phi công Mỹ sau khi tiêm kích F-15 bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran.
Xung đột Mỹ - Israel với Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt kể từ khi bùng phát vào hôm 28-2.
Theo Hãng tin AP, các nhà trung gian Ai Cập, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi cho Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff một đề xuất kêu gọi ngừng bắn 45 ngày và mở lại eo biển Hormuz.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump vẫn chưa ký duyệt đề xuất này. Trong khi Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Iran cũng đưa ra 10 điều khoản, bao gồm chấm dứt các xung đột trong khu vực, thiết lập quy trình bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết.
Phát biểu với phóng viên bên lề sự kiện Easter Egg Roll ngày 6-4, ông Trump khẳng định 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam) là "hạn chót" để Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Ông cũng cho biết Iran đã đưa ra một đề xuất quan trọng. Theo ông, đây là một "bước tiến quan trọng" nhưng "vẫn chưa đủ tốt".
"Thật ngớ ngẩn khi để một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh được kết nạp vào Liên minh châu Âu (EU)", Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza vừa giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tại Hungary cuối tuần qua, đề cập đến Ukraine trong cuộc họp báo quốc tế kéo dài hơn ba tiếng ở Budapest ngày 13/4.
Do đảng Tisza giành được quá 2/3 số ghế tại quốc hội, ông Magyar gần như chắc chắn sẽ được bầu làm Thủ tướng tiếp theo của Hungary, thay thế ông Viktor Orban, lãnh đạo đảng Fidesz đã nắm quyền liên tục 16 năm qua. Ông Magyar dự kiến nhậm chức Thủ tướng vào ngày 5/5.
Magyar tranh cử với nhiều chính sách khác biệt so với Thủ tướng Orban, nhưng phát biểu mới nhất cho thấy quan điểm về Ukraine của Hungary có thể không đổi. Ông cũng cho biết Hungary sẽ duy trì lập trường của chính quyền Thủ tướng Orban là không tham gia đóng góp vào gói hỗ trợ 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, nhưng sẽ không cản trở các nước khác triển khai kế hoạch.
Ông không bình luận thêm rằng liệu Hungary có ủng hộ Ukraine được hưởng cơ chế kết nạp nhanh vào EU một khi chiến sự kết thúc hay không, song cho rằng viễn cảnh Kiev gia nhập liên minh trong vòng 10 năm tới là "không khả thi".
Phát biểu này cho thấy cách tiếp cận của Hungary sẽ khác biệt so với nhiều nước châu Âu, trong bối cảnh EU đang thảo luận về khả năng mở rộng khối, trong đó có kịch bản kết nạp nhanh chóng Ukraine.
Dù vậy, ông Magyar nêu lập trường ủng hộ Ukraine tự quyết định tương lai của mình trong đàm phán với Nga, nói không quốc gia nào có quyền ép Ukraine chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bất lợi, đặc biệt là các yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ.
"Không ai nên nói Ukraine phải ký hòa bình theo điều kiện nào. Chúng ta không thể yêu cầu bất kỳ quốc gia nào từ bỏ lãnh thổ", ông nói.
Trong khi Thủ tướng Orban nổi tiếng với lập trường thân thiện với Nga, ông Magyar được cho là người thiên nhiều hơn về EU.
Chính trị gia 45 tuổi cho hay ông sẵn sàng trao đổi nếu nhận được cuộc gọi từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời cho biết thông điệp đầu tiên của ông trong cuộc điện đàm sẽ là kêu gọi Nga chấm dứt chiến sự tại Ukraine, mở ra cơ hội cho đối thoại.
Về chính sách năng lượng, ông Magyar cho biết Hungary sẽ tiếp tục mua năng lượng từ Nga trong ngắn hạn, đồng thời hướng tới đa dạng hóa nguồn cung. "Nga vẫn ở đây, Hungary vẫn ở đây. Chúng tôi sẽ luôn tìm nguồn dầu rẻ và an toàn nhất", ông nói.
Ông bày tỏ mong muốn duy trì quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng, bao gồm Ukraine, và để ngỏ khả năng gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky trong tương lai.
Với việc đảng Tisza nắm ít nhất 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, ông Magyar sẽ có trong tay quyền lực rất lớn, có khả năng thay đổi các đạo luật và cả hiến pháp, giúp ông có thể định hình lại chính sách đối nội và đối ngoại của Hungary trong nhiệm kỳ sắp tới.
