Tại Hội nghị UEH Partnerships Summit 2026 do Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tổ chức ngày 18-4, ông Lâm Đình Thắng – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM – cho biết các nghiên cứu và tư vấn từ UEH đã giúp thành phố có cơ sở định lượng cụ thể về quy mô kinh tế số.
Đơn cử, tỉ trọng kinh tế số được ước tính chiếm khoảng 59,9% trong cơ cấu kinh tế TP.HCM đã trở thành dữ liệu quan trọng, được sử dụng xuyên suốt trong quá trình xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển.
Tuy nhiên, ông Thắng cũng chỉ ra nhiều quyết định hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên báo cáo nội bộ của các cơ quan chức năng, trong khi nguồn dữ liệu nghiên cứu độc lập, đa chiều từ các trường đại học và viện nghiên cứu chưa được khai thác tương xứng.
Trong giai đoạn tới, ông Thắng kỳ vọng mối quan hệ hợp tác giữa Nhà nước và nhà trường sẽ đi sâu hơn vào những vấn đề thiết thực, những “bài toán lớn” của thành phố như câu chuyện tăng trưởng hai con số, phát triển kinh tế số, xây dựng đô thị thông minh, kiểm soát ô nhiễm môi trường,…
“Thay vì triển khai các đề tài rời rạc, cần phân rã những vấn đề vĩ mô thành các hợp phần cụ thể để đánh giá chính sách, phân tích tác động và đề xuất giải pháp một cách hệ thống, trở thành nền tảng hỗ trợ ra quyết định hiệu quả hơn”, ông Thắng nhấn mạnh.
Tại hội nghị, vấn đề “đào tạo lại” sau tuyển dụng được các doanh nghiệp thảo luận sôi nổi. Bà Đào Khánh Chi, Trưởng ban nhân sự Tập đoàn Sun Group, cho biết trên thực tế, không ít sinh viên sau khi vào doanh nghiệp vẫn phải đào tạo lại từ đầu.
Đồng quan điểm, ông Phạm Hồng Hải – Tổng giám đốc Ngân hàng Phương Đông (OCB) – cho rằng sinh viên hiện nay có nhiều lợi thế về nền tảng học thuật và khả năng tiếp cận tri thức.
Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất là chưa chuyển hóa hiệu quả kiến thức thành kỹ năng thực tiễn, và đây chính là “điểm nghẽn” trong kết nối giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp.
Từ đó, ông Hải đề xuất cần đưa các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào môi trường học tập để sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn trực tiếp tham gia giải quyết các tình huống thực tiễn. “Khi đó, sinh viên sẽ hiểu rõ hơn yêu cầu công việc, đồng thời hình thành tư duy ứng dụng ngay từ khi còn trên ghế nhà trường”, ông Hải nói.
Ông Phạm Quang Chiến – Phó tổng giám đốc Công ty Giải pháp Công nghệ Toàn diện Citek, cho rằng cần tăng cường kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp từ sớm, thay vì chờ đến giai đoạn tuyển dụng.
“Sinh viên cần được tiếp cận môi trường doanh nghiệp từ năm thứ hai thông qua các chương trình tham quan, thực tập hoặc học kỳ doanh nghiệp. Việc tiếp xúc sớm với thực tiễn giúp các em hình dung rõ hơn về nghề nghiệp tương lai cũng như tích lũy kỹ năng trước khi gia nhập thị trường lao động”, ông Chiến nói.
Theo bảng xếp hạng tỷ phú theo thời gian thực của Forbes, tính đến ngày 5/4, ông Phạm Nhật Vượng sở hữu khối tài sản 24,5 tỷ USD, xếp thứ 100 trên thế giới về độ giàu có. Như vậy, tỷ phú này đã vượt ông Prajogo Pangestu, người Indonesia, nhà sáng lập tập đoàn Barito Pacific, để trở thành người giàu nhất Đông Nam Á.
Tại thời điểm cuối năm 2025, ông Phạm Nhật Vượng chỉ xếp thứ hai trong số những người giàu nhất Đông Nam Á, dưới ông Prajogo Pangestu. Tuy nhiên, sau 3 tháng, tài sản của tỷ phú người Indonesia đã đi xuống, từ hơn 44 tỷ USD về còn 18,6 tỷ USD, tính đến ngày 5/4. Nguyên nhân chủ yếu do cổ phiếu của tập đoàn Barito Pacific giảm khoảng 60% tính từ đầu năm.
Forbes thống kê tài sản của cá nhân dựa vào số lượng và giá cổ phiếu người này nắm giữ tại một thời điểm nhất định. Ngoài ra, họ cũng đánh giá nhiều tài sản khác của các tỷ phú khi xếp hạng, gồm sở hữu tại các công ty riêng, bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, du thuyền...
Tính từ đầu năm, tài sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng cũng đã giảm gần 4 tỷ USD, chủ yếu do cổ phiếu VIC của Vingroup đi xuống. Hiện doanh nhân này cùng gia đình nắm quyền chi phối tại Vingroup, với tổng sở hữu khoảng 65%. Cá nhân ông sở hữu trực tiếp 389,9 triệu cổ phiếu VIC, tương đương 10,05% vốn.
Chủ tịch Vingroup được tạp chí danh tiếng của Mỹ vinh danh là tỷ phú Việt Nam đầu tiên vào 2013. Khi đó, tỷ phú này sở hữu 1,5 tỷ USD và đứng thứ 974 thế giới. Như vậy sau 12 năm, tài sản của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đã tăng hơn 16 lần.
Gia đình ông Phạm Nhật Vượng còn hai tỷ phú khác, gồm bà Phạm Thu Hương và bà Phạm Thúy Hằng. Hai nữ doanh nhân này chính thức có mặt trong danh sách những người giàu nhất thế giới của Forbes vào tháng 3 năm nay.
Bà Phạm Thu Hương là vợ ông Phạm Nhật Vượng, sở hữu khối tài sản 1,5 tỷ USD. Nữ doanh nhân sinh năm 1969, có bằng Thạc sĩ Luật Quốc tế tại Ukraine. Bà hiện giữ vị trí Phó chủ tịch Vingroup, đồng thời là Chủ tịch Công ty GSM - đơn vị vận hành hãng taxi và gọi xe Xanh SM.
Trong khi đó, bà Phạm Thúy Hằng là em gái bà Hương. Bà sinh năm 1974, tốt nghiệp chuyên ngành Ngôn ngữ Nga, Đại học Hà Nội (trước đây là Đại học Ngoại ngữ Hà Nội). Bà cũng đang là Phó chủ tịch của Vingroup, sở hữu khối tài sản 1,5 tỷ USD.
Năm nay, Vingroup đặt mục tiêu doanh thu đạt 450.000 tỷ đồng, tăng khoảng 36% so với cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp này dự kiến lãi sau thuế 25.000 tỷ đồng, gấp 2,2 lần năm 2025, cao nhất từ trước đến nay.
"Làm nông kiểu nhỏ lẻ không thể đi xa", ông Võ Quan Huy - Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An, người có hơn nửa thế kỷ gắn bó với ruộng đồng, nói tại hội thảo "Nông nghiệp thông minh" ngày 17/4 ở TP HCM. Theo ông, vòng lặp "được mùa mất giá", trồng - chặt lặp đi lặp lại nhiều năm qua, suy cho cùng vẫn bắt nguồn từ quy mô sản xuất manh mún.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Huy cho rằng khi đất đai bị chia cắt, mọi nỗ lực hiện đại hóa đều trở nên nửa vời. Hạ tầng không thể làm đồng bộ, cơ giới hóa bị đội chi phí, còn công nghệ nếu có cũng khó phát huy hiệu quả. Chỉ khi diện tích đất tích tụ đủ lớn, doanh nghiệp mới có thể đầu tư bài bản cho thủy lợi, tự động hóa và tối ưu chi phí.
Câu chuyện của ông Huy phản ánh một điểm nghẽn kéo dài của nông nghiệp Việt Nam. Áp lực từ thị trường xuất khẩu ngày càng lớn khi tiêu chuẩn liên tục siết chặt, buộc ngành không thể tiếp tục dựa vào cách làm cũ. Bài toán giờ đây không còn là tăng sản lượng, mà là tạo ra sản phẩm có thể bán được với giá trị cao và ổn định.
Trong quá trình đó, dữ liệu trở thành nền tảng. PGS TS Đỗ Văn Hùng ví dữ liệu là "hệ mạch" của nông nghiệp số, nhưng thực tế tại Việt Nam vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa có chuẩn chung. Khoảng trống này khiến nhiều mô hình ứng dụng công nghệ chưa thể phát huy hết hiệu quả, dù tiềm năng rất lớn.
Quay lại với bài toán của doanh nghiệp, ông Huy cho rằng nếu đất đai là "phần xác" thì khoa học công nghệ chính là "phần hồn". Từ giống cấy mô, hệ thống cảm biến IoT đến trí tuệ nhân tạo, công nghệ giúp kiểm soát quy trình sản xuất theo thời gian thực, giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm và hạn chế sai số.
Khi chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, cách làm nông thay đổi rõ rệt. Doanh nghiệp không còn sản xuất theo cảm tính mà tính toán từng khâu để tối ưu chi phí, giữ giá thành ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu. Đây cũng là điều kiện để tạo ra giá trị lớn hơn thay vì chỉ chạy theo sản lượng.
Xu hướng này đang lan sang nhiều lĩnh vực. Việc đưa AI, robot và các hệ thống tự động xuống đồng ruộng không chỉ giúp tiết kiệm nhân công, mà còn chuẩn hóa quy trình, giảm rủi ro và nâng cao năng suất. Trong chăn nuôi hay nuôi trồng thủy sản, công nghệ còn giúp kiểm soát chất lượng đồng đều - yếu tố then chốt khi tiếp cận các thị trường khó tính.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt nhiều lực cản. Đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng việc ứng dụng công nghệ cao chưa đồng đều, do thiếu nguồn lực, thể chế chưa hoàn thiện và đặc biệt là sản xuất còn nhỏ lẻ. Đây là vòng lặp khiến nông dân khó tiếp cận công nghệ, còn công nghệ lại khó lan rộng.
Trong bối cảnh đó, chuyển sang kinh tế nông nghiệp xanh, dựa trên dữ liệu và công nghệ, không còn là lựa chọn mà là hướng đi bắt buộc. Khi các thị trường lớn ngày càng siết tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc và chất lượng, những mô hình sản xuất manh mún sẽ dần mất lợi thế.
Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ của nền kinh tế với kim ngạch xuất khẩu hơn 70 tỷ USD năm 2025. Nhưng để giữ được vị thế này, ngành không thể tiếp tục đi theo lối cũ. Khi đất đai được tích tụ, dữ liệu được kết nối và công nghệ trở thành nền tảng vận hành, câu chuyện "triệu USD" sẽ không còn là ngoại lệ, mà có thể trở thành hướng đi phổ biến của nông nghiệp Việt Nam.
Theo báo Guardian, nền tảng mua bán xe lớn nhất nước Đức - Mobile.de - nhận định giá nhiên liệu leo thang đang trở thành "chất xúc tác" cho một làn sóng bùng nổ xe điện.
Giám đốc điều hành Mobile.de - ông Ajay Bhatia - cho biết lượng tìm kiếm xe điện tại Đức trong tháng 3 tăng hơn 50% so với tháng 2. Mẫu xe điện bán chạy nhất hiện là Volkswagen ID.3.
Bên cạnh đó, nhu cầu xe điện còn được "tiếp sức" bởi chính sách trợ giá hào phóng của Berlin, với mức hỗ trợ lên tới 6.000 euro (khoảng 7.000 USD)/xe.
Theo ông Bhatia, giá xăng dầu tăng đang tạo "cú hích" cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải - điều vốn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. "Thực tế kinh tế đang làm được điều mà quá trình chuyển đổi năng lượng chưa làm được", ông nói.
Xu hướng này cũng được ghi nhận tại nhiều thị trường khác. Nền tảng Carwow cho biết mức độ quan tâm đến xe điện tại Anh và Tây Ban Nha đã tăng từ 20% đến 30% trong vòng một tháng gần đây. Riêng tại Anh, nhu cầu xe điện tăng 23%.
Ông Iain Reid, quản lý cấp cao của Carwow, nhận định xu hướng rời bỏ xe động cơ đốt trong đã hình thành từ trước, nhưng xung đột tại Trung Đông đang "tăng tốc" quá trình này.
Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho thấy trong tháng 3, số xe điện đăng ký đạt 86.120 chiếc - tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái và lập kỷ lục mới.
Tại Pháp, nền tảng La Centrale ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng vọt 160% chỉ trong một tháng. Phó giám đốc điều hành La Centrale, ông Guillaume-Henri Blanchet, cho biết người tiêu dùng "rất nhạy cảm với giá năng lượng" và sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế.
Tương tự, nền tảng AutoScout24 cũng ghi nhận nhu cầu xe điện tăng khoảng 40% tại Áo và Ý, trong khi xe xăng gần như đi ngang hoặc giảm.
Ông Ajay Bhatia cho rằng sau chiến sự, nhu cầu xe điện có thể hạ nhiệt nhưng khó quay lại mức cũ, mà sẽ ổn định nhờ hạ tầng sạc được cải thiện và giá xe điện dễ tiếp cận hơn.
Trong khi đó, ông Ian Plummer, giám đốc nền tảng Autotrader, cảnh báo "vẫn còn nhiều việc phải làm để người tiêu dùng tin rằng xe điện phù hợp với lối sống của họ".
