Ông Trump điện đàm với phi hành đoàn Artemis II sau khi tàu vũ trụ Orion vượt qua vùng tối Mặt Trăng, khoảng 9h30 ngày 7/4 (giờ Hà Nội). Ông gọi điện từ xa và được Giám đốc NASA Jared Isaacman kết nối từ Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston.
“Hôm nay các bạn đã làm nên lịch sử và khiến cả nước Mỹ vô cùng tự hào”, Tổng thống Trump nói. “Gần đây, chúng ta có rất nhiều điều đáng tự hào, nhưng không sánh được với những gì các bạn đang làm, là bay vòng quanh Mặt Trăng lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ và phá kỷ lục về khoảng cách xa nhất so với Trái Đất”.
Tổng thống Mỹ cũng cho biết “đích thân” gửi lời chào và chúc mừng đến chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia sứ mệnh Christina Koch và Jeremy Hansen, cũng như cảm ơn toàn bộ đội ngũ NASA. “Các bạn thực sự là những người tiên phong thời hiện đại”, ông tiếp tục.
Người đứng đầu Nhà Trắng thêm rằng, ông muốn Isaacman đưa phi hành đoàn Artemis II đến Phòng Bầu dục sau khi họ trở về Trái Đất. “Tôi sẽ xin chữ ký của các bạn”, Trump nói. “Tôi không thường xuyên xin chữ ký, nhưng các bạn xứng đáng với điều đó. Các bạn thực sự đặc biệt. Mọi người đang bàn tán về điều này, và tôi mong được gặp tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, cùng nhau chúc mừng những thành tựu và thử thách phi thường”.
Ông Trump cũng yêu cầu các phi hành gia kể lại điều gì gây ấn tượng nhất. Chỉ huy Reid Wiseman chọn mô tả khoảnh khắc chứng kiến nhật thực trên tàu Orion. “Chúng tôi có thể nhìn thấy vành nhật hoa của Mặt Trời, và sau đó là chuỗi các hành tinh thẳng hàng với sao Hỏa”, Wiseman nói. “Tất cả đều rất háo hức khi nghĩ đến tương lai con người sẽ sống trên hai hành tinh”.
“Tôi nghĩ điểm ấn tượng nhất, thưa ngài Tổng thống, là việc trở về từ phía xa của Mặt Trăng và được nhìn thấy Trái Đất sau khi mất liên lạc khoảng 45 phút”, nữ phi hành gia Christina Koch nói. “Điều đó thực sự nhắc nhở chúng ta về một nơi đặc biệt, về tầm quan trọng mà quốc gia chúng ta phải nỗ lực dẫn đầu trong việc khám phá không gian sâu thẳm”.
Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada cho biết khi trở lại từ mặt tối của Mặt Trăng, cảm giác của ông “không ở trong một khoang tàu”, và “thực sự choáng ngợp trước trải nghiệm phi thường”. Ông cũng ca ngợi nước Mỹ và Tổng thống Trump về sự tiên phong trong chinh phục vũ trụ.
Đáp lại, ông Trump cho biết đã nói chuyện với Thủ tướng Canada Wayne Gretzky và “nhiều người bạn khác” ở Canada, bày tỏ niềm tự hào của họ về Hansen và phi hành đoàn Artemis II. “Bạn có rất nhiều sự can đảm, rất nhiều dũng khí và rất nhiều tài năng”, ông Trump nói.
Koch, người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử hoàn thành chuyến bay ngang qua Mặt Trăng, nói thêm rằng bà đang thích nghi “rất tốt” với cuộc sống trong không gian. “Thời gian trôi qua quá nhanh. Tôi chưa sẵn sàng về nhà”, Koch nói. “Được ở trong một tàu vũ trụ đang bay sâu vào không gian và tự mình điều khiển nó bay vòng quanh quả là trải nghiệm tuyệt vời”.
Phi hành đoàn cho biết, khi mất liên lạc, họ đã cùng nhau ăn bánh quy kem vị siro phong do Hansen chuẩn bị để kỷ niệm “khoảnh khắc kỳ diệu”.
Tàu vũ trụ Orion hiện rời phạm vi ảnh hưởng của Mặt Trăng – khu vực có lực hấp dẫn của Mặt Trăng mạnh hơn Trái Đất. Tàu dự kiến thực hiện lần đốt nhiên liệu đầu tiên để duy trì quỹ đạo trở về. Ngoài ra, phi hành đoàn sẽ thực hiện cuộc gọi đặc biệt trong không gian tới các phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế ISS trước khi trở về Trái Đất cuối tuần này.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, trở thành sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng.
Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ trên tàu cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Bảo Lâm tổng hợp
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tong-thong-trump-artemis-ii-da-lam-nen-lich-su-5059480.html
Lý do máy báo khói trong nhà chứa chất phóng xạ
Tuy nhiên, theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), một số máy báo khói sử dụng nguyên tố phóng xạ để phát hiện khói. Thông tin này khiến nhiều người có thể băn khoăn về việc liệu những máy báo khói đó có gây ra rủi ro cho sức khỏe hay không.
Mặc dù điều này có thể gây lo ngại, nhưng thực tế cho thấy nguy cơ từ các máy báo khói chứa chất phóng xạ là rất thấp. Trong thực tế, dữ liệu từ Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ (NRC) chỉ ra rằng, lượng bức xạ mà một máy báo khói thông thường phát ra là không đáng kể.
Dẫu vậy, nếu thiết bị bị lỗi hoặc không được bảo trì đúng cách, nó có thể gây ra nguy hiểm. Do đó, việc bảo trì định kỳ và xử lý kịp thời các vấn đề đối với máy báo khói là rất quan trọng. Ngoài ra, người dùng cũng nên chú ý đến các thông báo thu hồi sản phẩm liên quan đến an toàn, vì điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện khói của thiết bị.
Theo BGR, các dòng máy báo khói ion hóa sử dụng chất phóng xạ americium-241, hoạt động bằng cách tạo ra các hạt alpha ion hóa không khí trong buồng chính. Khi khói xâm nhập vào buồng, nó sẽ làm gián đoạn dòng chảy của các ion, từ đó kích hoạt chuông báo động. Theo EPA, americium được bảo vệ an toàn bên trong lớp giấy bạc và gốm, đảm bảo các hạt alpha không thể thoát ra và gây phơi nhiễm cho con người.
NRC cho biết, nếu trong nhà có 2 máy báo khói ion hóa, một người bình thường chỉ tiếp xúc với liều lượng phóng xạ 0,002 millirem mỗi năm, tương đương với mức phóng xạ mà một người sống ở bờ biển phía đông Mỹ tiếp xúc trong 12 giờ do bức xạ nền tự nhiên.
Cả EPA và NRC đều cảnh báo rằng việc cố gắng tiếp cận hoặc tháo gỡ chất phóng xạ khỏi máy báo khói là rất nguy hiểm. Đồng thời, để đảm bảo an toàn, người dùng cần thực hiện các công việc bảo trì cơ bản, như thay pin cho máy báo khói ít nhất một lần mỗi năm và theo dõi các thông báo thu hồi sản phẩm. Nếu nghi ngờ thiết bị của mình cần sửa chữa, hãy gọi cho chuyên gia.
Khi nâng cấp hệ thống báo cháy, hãy nghiên cứu kỹ các loại máy báo khói thông minh phù hợp với nhu cầu của gia đình. Mặc dù việc vứt bỏ các thiết bị cũ thường không gây hại, một số cộng đồng có chương trình tái chế riêng để xử lý an toàn.
Cuối cùng, mặc dù máy báo khói có thể chứa chất phóng xạ, nhưng nguy cơ gây hại cho sức khỏe là rất thấp. Ngay cả khi sử dụng máy báo khói ion, nó vẫn an toàn nếu được bảo trì đúng cách và sử dụng hợp lý.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/ly-do-may-bao-khoi-trong-nha-chua-chat-phong-xa-185260404105908954.htm
Tham vọng của Trung Quốc trong cuộc đua Mặt Trăng
Ngày 1/4, NASA phóng thành công tàu vũ trụ Orion mang theo bốn phi hành gia vào vũ trụ trong nhiệm vụ Artemis II. Orion sẽ bay quanh phía xa của thiên thể này và quay trở lại Trái Đất. Nếu không có vấn đề lớn phát sinh, NASA sẽ thử nghiệm các trạm Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027 và thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên năm 2028 với Artemis IV.
Trong khi đó, một cường quốc khác của ngành hàng không vũ trụ là Trung Quốc cũng nhắm tới mục tiêu "trước năm 2030". Nước này dự định sử dụng tên lửa Long March 10 để phóng tàu Mengzhou (Mộng Châu - con thuyền ước mơ), có kích thước khoang tàu tương tự Orion, cùng ba phi hành gia lên Mặt Trăng. Một tên lửa khác chở tàu đổ bộ Mặt Trăng mang tên Lanyue (Lãm Nguyệt - ôm trọn vầng trăng) và tàu này sẽ gặp Mengzhou trên quỹ đạo của thiên thể này.
Hồi tháng 2, Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) đã thử nghiệm phóng Mộng Châu, trình diễn hệ thống hủy phóng khẩn cấp và cách con tàu tách khỏi tên lửa. Cuối năm nay, một tàu Mộng Châu không người lái dự kiến được phóng tới trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang quay quanh Trái Đất.
"Có vẻ tàu đã gần sẵn sàng để cất cánh", Quentin Parker, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không gian tại Đại học Hong Kong, nhận xét. Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các chuyến bay thử nghiệm khác trước khi nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng vài năm tới.
Trong khi đó, ban đầu NASA dự định hạ cánh trên Mặt Trăng năm 2024, nhưng nhiệm vụ liên tục bị hoãn vì phần cứng chưa sẵn sàng, như tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin đảm nhiệm hiện vẫn trong quá trình phát triển. Do đó, lịch trình của Artemis IV có thể bị lùi xa hơn mốc 2028, tức vẫn có khả năng Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng kể từ sau năm 1972 với sứ mệnh Apollo 17.
Theo Parker, Trung Quốc có năng lực bám sát tiến độ, nên "có khả năng sẽ lên Mặt Trăng trước". Kể từ 2007, Trung Quốc đã triển khai một loạt robot tới Mặt Trăng, bao gồm nhiệm vụ hạ cánh xuống phía xa vào năm 2019 để lấy mẫu vật và đưa về Trái Đất trong 5 năm sau đó.
Kế hoạch của Trung Quốc
Trong lần đổ bộ đầu tiên dự kiến năm 2030, Trung Quốc có thể nhắm đến vị trí gần xích đạo, nơi có bề mặt phẳng và an toàn hơn, theo Nature. Nước này đang cân nhắc 14 địa điểm hạ cánh, một trong đó là vùng núi lửa cổ đại Rimae Bode, nằm lệch về phía bắc xích đạo Mặt Trăng.
Jun Huang, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Địa chất Trung Quốc ở Vũ Hán, cùng các đồng nghiệp đã công bố một phân tích về địa chất của khu vực này vào tháng 3. "Hạ cánh tại Rimae Bode giống như mở một cuốn sách lịch sử độ phân giải cao về cuộc đời của Mặt Trăng", ông nói, bởi nơi này được cho là chứa vật chất từ lớp phủ - nằm dưới lớp vỏ và trên lớp lõi kim loại - của Mặt Trăng cũng như các mảnh vỡ do những vụ va chạm trước đây để lại.
"Địa điểm mang lại cơ hội hiếm có 'tất cả trong một' để giải quyết những câu hỏi còn bỏ ngỏ lâu nay về sự hình thành và tiến hóa của cả Mặt Trăng lẫn Trái Đất", nhà khoa học này cho biết.
Về lâu dài, Trung Quốc và Mỹ đều đặt mục tiêu hạ cánh xuống cực nam của Mặt Trăng, nơi có thể có nước đóng băng. Các nhóm thực hiện nhiệm vụ Mặt Trăng kỳ vọng lớp băng được tách thành hydro và oxy, tạo thành nhiên liệu tên lửa, từ đó biến thiên thể thành trạm trung chuyển giữa Trái Đất và những vùng xa hơn trong vũ trụ.
Trung Quốc cũng kỳ vọng cùng với Nga xây dựng một căn cứ Mặt Trăng, mang tên Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) trong thập niên 2030. Theo Cơ quan vũ trụ Trung Quốc (CNSA) năm ngoái, hai nước có kế hoạch nghiên cứu địa chất Mặt Trăng và tiến hành quan sát thiên văn, cùng nhiều mục tiêu khác.
Hồi tháng 2, quản trị viên NASA Jared Isaacman nói cơ quan này đang gặp phải "sự cạnh tranh từ đối thủ địa chính trị lớn nhất" và cần "đi nhanh hơn, không chậm trễ và đạt được các mục tiêu".
Tuy nhiên, theo Namrata Goswami, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Đại học Johns Hopkins ở Alabama (Mỹ), trọng tâm của Trung Quốc không hẳn là trở thành nước đầu tiên quay lại Mặt Trăng, mà là thiết lập sự hiện diện lâu dài. "Họ xem Mặt Trăng là vị trí chiến lược trên cao", bà nói.
Quốc gia này nhấn mạnh thám hiểm không gian sâu là một trong những mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm mới, được công bố tháng 3. "Mỹ mới là bên đang chạy đua với Trung Quốc, không phải ngược lại", bà Goswami nhận xét.
Nam Nguyễn (Theo Nature)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tham-vong-cua-trung-quoc-trong-cuoc-dua-mat-trang-5058891.html
