Tâm lý của bà Trà cũng là nỗi lo chung của rất nhiều người bệnh khi được chỉ định thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Không ít người cho rằng “đi soi là phải soi ca đầu tiên” để hạn chế tối đa rủi ro lây nhiễm chéo các bệnh lý truyền nhiễm. Thậm chí, có người xin dời lịch sang hôm sau chỉ để giành được suất khám mở màn.
Nội soi tiêu hóa là thủ thuật dùng ống mềm nhỏ có gắn camera và đèn chiếu sáng để đưa trực tiếp vào bên trong đường tiêu hóa, giúp chẩn đoán các bệnh lý như viêm loét, phát hiện sớm ung thư và can thiệp như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu. Do thiết bị luồn sâu và tiếp xúc trực tiếp dịch cơ thể, vấn đề vệ sinh, khử khuẩn luôn là mối bận tâm của người bệnh.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết nếu tuân thủ nghiêm quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý thiết bị, chất lượng vô khuẩn của ống soi ở ca đầu tiên và ca cuối cùng trong ngày là hoàn toàn như nhau. Sự e ngại của người bệnh không phải không có cơ sở nếu quy trình khử khuẩn tại cơ sở y tế bị xem nhẹ.
Theo bác sĩ Tuấn, nếu ống nội soi không được làm sạch triệt để, người bệnh có nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, do cấu trúc phức tạp với nhiều kênh nhỏ, thiết bị có thể giữ lại nước và dung dịch khử khuẩn trong quá trình xử lý. Nếu bước rửa lại bằng nước sạch không được thực hiện đầy đủ theo khuyến cáo, tồn dư hóa chất có thể xảy ra và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh sau
Để tránh các sự cố trên, nguyên tắc quan trọng là thiết bị phải di chuyển theo “đường một chiều”. Tại khu vực khử khuẩn, hai khu bẩn – sạch được phân lập rạch ròi. Sau khi hoàn thành ca soi, ống dơ lập tức được đưa ra bằng cửa sau, đi thẳng vào khu xử lý.
Trước khi làm sạch, thiết bị được kiểm tra chất lượng, sau đó ống soi dạ dày và đại tràng được phân luồng riêng. Quy trình chuẩn gồm rửa nước, ngâm khử khuẩn, rửa lại và xịt khô. Để tối ưu, Bệnh viện Quân y 175 đầu tư 8 hệ thống máy rửa tự động vận hành khép kín, kiểm soát chặt thời gian, nồng độ và lưu lượng, giúp đảm bảo hiệu quả khử khuẩn, giảm sai sót và hạn chế tồn dư hóa chất cũng như tiếp xúc của nhân viên y tế với dung dịch khử khuẩn.
Sau khi làm sạch và làm khô, ống nội soi được lưu trữ trong tủ chuyên dụng có hệ thống khí lọc và kiểm soát môi trường, giúp giữ khô, hỗ trợ ngăn ngừa tái nhiễm và đảm bảo sẵn sàng sử dụng theo đúng khuyến cáo. Do vậy, chất lượng ống soi được đảm bảo đồng đều trong suốt ngày làm việc, không phụ thuộc thời điểm thăm khám là “ca đầu tiên” hay “ca cuối cùng”.
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo người bệnh không nên tự tạo áp lực tâm lý, chen lấn hay chờ đợi mệt mỏi chỉ để giành suất soi mở màn. Yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn là lựa chọn cơ sở y tế uy tín, đầu tư bài bản hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn và tuân thủ chặt chẽ quy chuẩn của Bộ Y tế. Thay vì lo lắng về thứ tự khám, người bệnh nên tập trung tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị trước thủ thuật, đặc biệt là khâu nhịn ăn uống và sử dụng thuốc làm sạch ruột đúng cách để có kết quả chẩn đoán chính xác nhất.
Bệnh nhân hiện đã xuất viện, duy trì theo dõi ngoại trú và đi làm trở lại sau thời gian điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai. Trước đó, chị nhập viện trong tình trạng kiệt quệ thể chất lẫn tinh thần. Bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc tâm thần phân liệt thể hoang tưởng kèm hội chứng ảo giác nặng, nổi bật là ảo thanh kháng trị.
Người nhà kể lại tình trạng hoang tưởng này kéo dài 5 năm qua. Ban đầu, người bệnh nghe những tiếng thì thầm mơ hồ. Về sau, các giọng nói xuất hiện dày đặc hơn, liên tục khen chê, đe dọa và xui khiến hành động. Tưởng người thân vướng yếu tố tâm linh, gia đình đưa đi làm lễ nhưng triệu chứng ngày càng nặng khiến bệnh nhân phải nghỉ việc. Chị từng dùng thuốc chống loạn thần ở y tế cơ sở, thấy thuyên giảm liền tự ý bỏ y lệnh, dẫn đến tái phát nhiều lần với mức độ nghiêm trọng hơn.
Bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, Phó trưởng Phòng Tâm lý lâm sàng, giải thích khoảng 60–80% người bệnh tâm thần phân liệt gặp hiện tượng nghe tiếng nói trong đầu. Nhiều ca uống ít nhất hai loại thuốc vẫn không kiểm soát nổi triệu chứng. Nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng này, êkíp bác sĩ chỉ định phương pháp kích thích từ xuyên sọ lặp lại (TMS) kết hợp điều chỉnh thuốc. Kỹ thuật không xâm lấn này dùng từ trường cường độ cao tác động vào vùng não xử lý ngôn ngữ và âm thanh, giúp hiệu chỉnh các hoạt động bất thường.
Nhờ phác đồ cá thể hóa, người bệnh dần hết ảo thanh, ổn định cảm xúc, đồng thời cải thiện rõ rệt chất lượng giấc ngủ và bữa ăn. PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, đánh giá kỹ thuật TMS hỗ trợ rất tốt cho các ca kháng thuốc. Nhiều nghiên cứu quốc tế chứng minh sự kết hợp giữa TMS và thuốc giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn hẳn việc chỉ uống thuốc đơn thuần. Dù vậy, ông Tuấn cảnh báo phương pháp này hoàn toàn không thay thế thuốc điều trị. Chỉ bác sĩ chuyên khoa mới có quyền đưa ra chỉ định, đồng thời giới chuyên môn phải thận trọng đánh giá nguy cơ nếu bệnh nhân có tiền sử động kinh hoặc mang thiết bị kim loại trong sọ não.
Ngày 10.4, dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương (Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn) cho biết tình trạng trên thường gặp trong mùa nắng nóng và nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, say nắng (sốc nhiệt) và ngộ độc thực phẩm có cách khởi phát và biểu hiện khác nhau.
Với say nắng, yếu tố quan trọng nhất là tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao trong thời gian dài. Sau khi đi ngoài trời nắng về, người bệnh thường có biểu hiện đau đầu, choáng váng, mệt lả, da nóng, có thể đỏ, đôi khi khô, nhiệt độ cơ thể tăng cao, trường hợp nặng có thể lú lẫn, thậm chí ngất.
Trong khi đó, ngộ độc thực phẩm lại liên quan rõ hơn đến bữa ăn trước đó, đặc biệt là ăn tại các quán không an toàn vệ sinh thực phẩm. Các dấu hiệu thường gặp là buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng quặn, tiêu chảy, có thể kèm sốt nhẹ.
Ngộ độc thực phẩm gần như luôn có triệu chứng tiêu hóa rõ ràng, còn say nắng thì nổi bật ở tình trạng rối loạn thân nhiệt và thần kinh. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có những trường hợp 2 tình trạng này xảy ra cùng lúc, ví dụ vừa đi nắng kéo dài vừa ăn thực phẩm không đảm bảo. Khi đó triệu chứng có thể chồng lấp, khiến việc nhận biết khó hơn.
"Vì vậy, nếu sau khi đi nắng về xuất hiện các biểu hiện như nôn nhiều, không ăn uống được, tiêu chảy liên tục, sốt cao hoặc lơ mơ..., thì không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm", dinh dưỡng viên Đoàn Thị Lương khuyến cáo.
Thận là cơ quan thải độc quan trọng nhưng đặc biệt nhạy cảm với những thực phẩm chứa hàm lượng natri cao. Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, những người thường xuyên ăn ngoài rất dễ vô tình nạp vào cơ thể các loại thực phẩm độc hại này mà không hay biết.
Trong một bài đăng trên Facebook hôm 12/4, bác sĩ Hung chia sẻ câu chuyện về người đàn ông 58 tuổi bị suy thận mạn tính giai đoạn 3 kèm cao huyết áp. Dù luôn tự nhận mình là người ăn uống lành mạnh và kỷ luật khi nói không với đồ chiên rán và nước ngọt nhưng chỉ trong 3 tháng, chức năng thận của người này đã suy giảm nghiêm trọng và huyết áp tăng vọt. Nguyên nhân sau đó được bác sĩ Hung xác định là do thói quen tiêu thụ các món ăn truyền thống như mì bò, bún sợi nhỏ và rau luộc, những món tưởng chừng vô hại nhưng lại chứa nhiều muối.
Theo bác sĩ Hung, "kẻ thù" lớn nhất của thận không phải dầu mỡ mà là natri (muối). Ông cho hay văn hóa ăn ngoài của người Đài Loan (Trung Quốc) chính là một "cái bẫy" sức khỏe vì các món ăn thường chứa lượng muối cao. Ông liệt kê 3 món ăn quen thuộc để mọi người nhận diện và phòng tránh vì đây là những món tưởng lành mạnh nhưng thực chất lại chứa nhiều muối.
Mì bò
Sai lầm của nhiều người khi ăn mì bò là uống hết phần nước dùng. Để tạo nên hương vị đậm đà, nước súp mì bò kho thường được nêm nếm rất nhiều nước tương, muối và tương hột. Ước tính một bát mì bò có thể chứa hơn 2.000 mg natri, mức tiêu thụ muối tối đa cho phép trong một ngày của người trưởng thành.
Mì lòng
Dù có vẻ ngoài thanh đạm, món ăn này thực chất là loại thực phẩm chứa hàm lượng natri cao. Lượng muối không chỉ đến từ lòng kho và các loại nước xốt ăn kèm mà còn nằm ngay trong chính sợi bún do muối được thêm vào từ khâu sản xuất. Một bát bún này có thể chứa tới 1.200 mg natri, chiếm hơn một nửa lượng muối cơ thể cần trong ngày.
Rau luộc
Đây là món ăn dễ gây nhầm lẫn nhất về độ lành mạnh. Rau xanh tốt cho cơ thể nhưng vấn đề lại nằm ở các loại nước xốt đi kèm. Những loại gia vị phổ biến như xì dầu, dầu hào, nước tương đặc hay xốt tỏi đều chứa hàm lượng natri lớn. Chỉ một đĩa rau được rưới xốt đậm đà đã có thể chứa tới hơn 1.000 mg natri, tương đương một nửa định mức muối cho phép mỗi ngày.
Để bảo vệ sức khỏe thận mà vẫn có thể tận hưởng ẩm thực, bác sĩ Hung gợi ý người dân thay đổi thói quen bằng những điều chỉnh đơn giản thay vì kiêng khem khắc nghiệt. Ví dụ khi ăn mì bò, nên ưu tiên chọn loại nước trong thay vì nước dùng kho đậm đà và tuyệt đối không uống hết nước súp. Với các loại bún hay mì sợi nhỏ, hãy chủ động giảm khẩu phần xuống còn một nửa thay vì ăn hết cả tô. Đặc biệt với món rau luộc, cần loại bỏ thói quen rưới các loại nước xốt công nghiệp, thay vào đó nên sử dụng tỏi, tiêu hoặc một chút dầu ô liu để tạo hương vị tự nhiên.
Bác sĩ cho hay việc bảo vệ thận không đòi hỏi một chế độ kỷ luật cực đoan mà bí quyết đôi khi chỉ nằm ở những thay đổi nhỏ trong mỗi lựa chọn hàng ngày như bớt đi một ngụm nước dùng, giảm một chút nước xốt hay ăn nhạt đi một chút là đủ để giữ cho thận khỏe mạnh suốt đời.
