Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu “khó nhằn”, tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
“Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi”, Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu “đổi màu” huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. “Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu”, nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi “rực rỡ” kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
“Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai”, thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
“Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ”, Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
“Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ”, Huy nói.
Theo đề xuất mới nhất từ Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), sinh viên quốc tế sẽ được đi làm ngay trong thời gian chờ gia hạn giấy phép học tập (study permit) hoặc giấy phép làm việc sau tốt nghiệp (PGWP).
Với nhóm theo học các chương trình có thực tập bắt buộc, giới chức dự kiến bỏ yêu cầu xin giấy phép làm việc thực tập (co-op work permit). Tương tự, người nước ngoài đến học nghề cũng có thể được miễn giấy phép học tập nếu đáp ứng đủ điều kiện.
IRCC cho biết những thay đổi trên nhằm xóa bỏ sự chồng chéo, giúp hệ thống hành chính vận hành hiệu quả hơn. Việc gỡ bỏ các rào cản này còn được cho là sẽ giúp các đại học thu hút thêm sinh viên quốc tế.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh các chính sách với du học sinh của nước này thay đổi liên tục, mà nguồn lực lại hạn chế, gây tình trạng ùn tắc hồ sơ nghiêm trọng. Tính đến ngày 9/4, thời gian chờ trung bình để được cấp giấy phép làm việc ở Canada đã lên tới 247 ngày.
Canada hiện là một trong hai điểm đến du học hàng đầu thế giới, cùng với Mỹ. Trong khoảng một triệu sinh viên quốc tế năm ngoái, 41% đến từ Ấn Độ, 12% từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất do Chính phủ nước này công bố ngày 25/2 cho thấy chỉ hơn 115.000 sinh viên quốc tế mới đến nước này, giảm khoảng 177.000 người (tương đương 61%) so với năm 2024.
Còn theo IRCC, số người sở hữu giấy phép du học đã giảm gần 30%, kể từ cuối năm 2023 đến 2025, từ gần một triệu người xuống còn 690.000.
Năm chuyên gia giáo dục đến từ Sở GD-ĐT TP.HCM cùng các trường đã trả lời các câu hỏi, giải đáp nhiều băn khoăn của bạn đọc từ buổi giao lưu này. Tuổi Trẻ xin lược trích một số vấn đề.
Khá nhiều bạn đọc đặt câu hỏi về việc muốn cho con học trái tuyến lớp 1 và 6 chứ không học gần nơi ở hiện tại.
Lý do trường trái tuyến nhưng lại gần chỗ làm, gần nhà người thân… Trả lời, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Phong nói trong trường hợp này phụ huynh sẽ đăng ký thuộc diện đối tượng 2. Đơn vị trực tiếp xét duyệt, sắp xếp chỗ học vào lớp 1 và 6 thuộc quyền ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp ở các phường, xã.
Một phụ huynh cho biết con hiện đang học lớp 5 tại Nhà Bè (cũ), hộ khẩu thường trú ở Nhà Bè nhưng đã mua nhà ở quận 4 cũ và vừa chuyển địa chỉ thường trú của bé sang quận 4. Phụ huynh hỏi trường có thể cập nhật lại địa chỉ thường trú mới của bé hay cần thủ tục gì để bé được phân bổ học lớp 6 tại nơi mới?
"Gia đình mong bé được xét tuyển vào Trường THCS Vân Đồn (quận 4 cũ) vì học lực và kết quả học tập đều đáp ứng tiêu chí. Tôi cũng muốn biết liệu bé có khả năng xét tuyển vào Trường THCS Võ Trường Toản hay Trần Văn Ơn (quận 1 cũ) hay không, nếu có thì thủ tục đăng ký như thế nào?", phụ huynh này hỏi.
Giải đáp, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa - Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) - thông tin học sinh có thể chọn đăng ký theo hai dạng đối tượng. Đối tượng 1 xét nơi ở hiện tại theo VNeID và đối tượng 2 xét theo các trường hợp như gần nơi cha mẹ làm việc, học sinh mới chuyển tỉnh đến hoặc các trường hợp đặc biệt do UBND phường, xã, đặc khu quy định trong kế hoạch tuyển sinh tại địa phương.
Trường hợp trên thuộc đối tượng 2, phụ huynh cần chuẩn bị sẵn các minh chứng như hồ sơ nơi làm việc để cập nhật lên hệ thống, trường tiểu học sẽ hướng dẫn phụ huynh cách làm.
Ông Khoa lưu ý: "Việc tuyển sinh vào các trường sẽ do phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương và trên tinh thần ưu tiên xét đối tượng 1, còn chỉ tiêu mới xét tới các trường hợp thuộc đối tượng 2".
Năm nay TP.HCM sẽ tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù trước khi tuyển sinh lớp 1, 6 chương trình đại trà. Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, THCS-THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công bố kết quả tuyển sinh tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ "bỏ" những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
Đặt vấn đề, phụ huynh muốn đăng ký song song hai trường tiểu học có chương trình đặc thù để "rớt trường này còn trường kia". Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong khẳng định: "Phụ huynh, học sinh chỉ có thể đăng ký duy nhất một chứ không thể cùng lúc nhiều trường đặc thù. Sau khi có kết quả chương trình này, những học sinh không đậu sẽ được xét tiếp vào chương trình đại trà".
Buổi giao lưu nhận cả chục câu hỏi tại sao sau sáp nhập TP.HCM lại bỏ các lớp "tạo nguồn" đầu cấp II ở khu vực Bình Dương cũ, trong khi TP.HCM cũ vẫn được thi tuyển sinh đầu vào các lớp chất lượng cao lớp 6. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết trước đây Bình Dương có năm trường THCS tạo nguồn gồm: Trần Đại Nghĩa, Chu Văn An, Bình Thắng, Mỹ Phước và Nguyễn Trãi.
Các trường này được tuyển sinh và hoạt động trên cơ sở đề án 823 của tỉnh Bình Dương cũ về trường chuyên và tạo nguồn, có chế độ chính sách dành cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên các văn bản trước đó không còn hiệu lực nên không có cơ sở pháp lý để tiếp tục tuyển theo hình thức tạo nguồn.
Gần 100 câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 cho thấy sức nóng của cấp học này đang tăng khi sát ngày thi tuyển vào đầu tháng 6 tới. Phần nhiều câu hỏi thắc mắc về tỉ lệ chọi vào lớp 10 có tăng không, số lượng thí sinh dự thi có đông không, liệu các trường có tăng chỉ tiêu tuyển sinh hay không hay học sinh ở khu vực Bình Dương có được đăng ký vào lớp 10 ở khu vực TP.HCM không…
Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa nói tỉ lệ chọi vào lớp 10 phụ thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào từng trường cụ thể. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh TP đã ban hành, học sinh hoàn toàn có quyền đăng ký tuyển sinh vào tất cả các trường trên địa bàn TP.HCM sau sáp nhập.
Tuy nhiên đối với các trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID, trong đó 10km đối với KV1 (TP.HCM cũ), KV2 (Bình Dương cũ) và 13km đối với KV3 (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) thì trường THCS sẽ tư vấn cho phụ huynh để đảm bảo không chọn sai nguyện vọng hoặc do chưa nắm rõ quy chế thi lớp 10.
Theo quy chế, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng. Do đó ông Khoa nói phụ huynh, học sinh cân nhắc thật kỹ khi đặt nguyện vọng thi lớp 10. Nhiều phụ huynh còn thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng.
Giải đáp, ông Khoa nói trong giai đoạn 2 điều chỉnh nguyện vọng, phụ huynh và học sinh hoàn toàn có thể thêm, xóa hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng. Tuy nhiên phụ huynh phải lưu ý giai đoạn này tuyệt đối không thể đăng ký dự thi tuyển sinh 10 thường hay 10 chuyên.
"Trong giai đoạn 1, phụ huynh và học sinh phải xác định rõ có tham gia thi tuyển sinh 10 hay thi chuyên không và mỗi loại hình như vậy phải đăng ký ít nhất một nguyện vọng. Như vậy trong giai đoạn 2 phụ huynh sẽ được quyền điều chỉnh nguyện vọng của các loại hình", ông Khoa nhắc lại.
Theo dữ liệu mới từ Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), trong năm 2025, số giấy phép du học (study permit) cấp mới khoảng 75.000. Số này chỉ bằng 36% của cùng kỳ năm ngoái, đạt 25% kế hoạch của Chính phủ và thấp nhất trong một thập kỷ qua.
Tỷ lệ phê duyệt với sinh viên Ấn Độ - nguồn cung lớn nhất, rơi thẳng đứng, từ 69% của năm 2024 xuống còn 25-27%. Ở chiều người lại, du học sinh từ Pháp, Mỹ và Hàn Quốc vẫn ổn định, với 94-96% đơn được duyệt.
Lý do chính dẫn đến sụt giảm là lượng đơn xin gia hạn visa của sinh viên cũ tăng. Theo chuyên trang về giáo dục đại học ApplyBoard, nhóm này chiếm tới 73% tổng số giấy phép bậc sau trung học được phê duyệt trong năm qua.
Giải thích, Meti Basiri, CEO của ApplyBoard, nói khi số lượng sinh viên gia hạn tăng lên, hạn ngạch dành cho nhóm từ nước ngoài nộp đơn mới sẽ bị thu hẹp lại.
Ngoài ra, hơn 75% trường hợp bị từ chối visa trong năm 2024 là do nhân viên lãnh sự nghi ngờ ứng viên sẽ không rời Canada sau khi học xong. Cũng nhiều hồ sơ bị loại vì không chứng minh được năng lực tài chính.
Chuyên gia cho rằng biến động về chính sách và sự sụt giảm số lượng sinh viên quốc tế ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch tài chính của các trường, đồng thời làm giảm sức hút của Canada. Nhu cầu du học Canada đã giảm tới 55% trong năm qua.
Ông Basiri lo ngại điều này đe dọa "nguồn cung nhân tài" của Canada trong bối cảnh dân số đang già hóa và thiếu hụt lao động.
Tuy nhiên, ông cũng thấy một số điểm tích cực khi IRCC đơn giản hóa quy trình cấp giấy phép làm việc thực tập (co-op) và khuyến khích các trường đầu tư vào công cụ sàng lọc, ưu tiên các ngành học mà thị trường lao động đang có nhu cầu cao.
Tổng số sinh viên có giấy phép du học Canada năm 2025 là khoảng 690.000, giảm so với mức hơn một triệu của các năm trước.
