Năm chuyên gia giáo dục đến từ Sở GD-ĐT TP.HCM cùng các trường đã trả lời các câu hỏi, giải đáp nhiều băn khoăn của bạn đọc từ buổi giao lưu này. Tuổi Trẻ xin lược trích một số vấn đề.
Khá nhiều bạn đọc đặt câu hỏi về việc muốn cho con học trái tuyến lớp 1 và 6 chứ không học gần nơi ở hiện tại.
Lý do trường trái tuyến nhưng lại gần chỗ làm, gần nhà người thân… Trả lời, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Phong nói trong trường hợp này phụ huynh sẽ đăng ký thuộc diện đối tượng 2. Đơn vị trực tiếp xét duyệt, sắp xếp chỗ học vào lớp 1 và 6 thuộc quyền ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp ở các phường, xã.
Một phụ huynh cho biết con hiện đang học lớp 5 tại Nhà Bè (cũ), hộ khẩu thường trú ở Nhà Bè nhưng đã mua nhà ở quận 4 cũ và vừa chuyển địa chỉ thường trú của bé sang quận 4. Phụ huynh hỏi trường có thể cập nhật lại địa chỉ thường trú mới của bé hay cần thủ tục gì để bé được phân bổ học lớp 6 tại nơi mới?
“Gia đình mong bé được xét tuyển vào Trường THCS Vân Đồn (quận 4 cũ) vì học lực và kết quả học tập đều đáp ứng tiêu chí. Tôi cũng muốn biết liệu bé có khả năng xét tuyển vào Trường THCS Võ Trường Toản hay Trần Văn Ơn (quận 1 cũ) hay không, nếu có thì thủ tục đăng ký như thế nào?”, phụ huynh này hỏi.
Giải đáp, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa – Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) – thông tin học sinh có thể chọn đăng ký theo hai dạng đối tượng. Đối tượng 1 xét nơi ở hiện tại theo VNeID và đối tượng 2 xét theo các trường hợp như gần nơi cha mẹ làm việc, học sinh mới chuyển tỉnh đến hoặc các trường hợp đặc biệt do UBND phường, xã, đặc khu quy định trong kế hoạch tuyển sinh tại địa phương.
Trường hợp trên thuộc đối tượng 2, phụ huynh cần chuẩn bị sẵn các minh chứng như hồ sơ nơi làm việc để cập nhật lên hệ thống, trường tiểu học sẽ hướng dẫn phụ huynh cách làm.
Ông Khoa lưu ý: “Việc tuyển sinh vào các trường sẽ do phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương và trên tinh thần ưu tiên xét đối tượng 1, còn chỉ tiêu mới xét tới các trường hợp thuộc đối tượng 2”.
Năm nay TP.HCM sẽ tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù trước khi tuyển sinh lớp 1, 6 chương trình đại trà. Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, THCS-THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công bố kết quả tuyển sinh tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ “bỏ” những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
Đặt vấn đề, phụ huynh muốn đăng ký song song hai trường tiểu học có chương trình đặc thù để “rớt trường này còn trường kia”. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong khẳng định: “Phụ huynh, học sinh chỉ có thể đăng ký duy nhất một chứ không thể cùng lúc nhiều trường đặc thù. Sau khi có kết quả chương trình này, những học sinh không đậu sẽ được xét tiếp vào chương trình đại trà”.
Buổi giao lưu nhận cả chục câu hỏi tại sao sau sáp nhập TP.HCM lại bỏ các lớp “tạo nguồn” đầu cấp II ở khu vực Bình Dương cũ, trong khi TP.HCM cũ vẫn được thi tuyển sinh đầu vào các lớp chất lượng cao lớp 6. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết trước đây Bình Dương có năm trường THCS tạo nguồn gồm: Trần Đại Nghĩa, Chu Văn An, Bình Thắng, Mỹ Phước và Nguyễn Trãi.
Các trường này được tuyển sinh và hoạt động trên cơ sở đề án 823 của tỉnh Bình Dương cũ về trường chuyên và tạo nguồn, có chế độ chính sách dành cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên các văn bản trước đó không còn hiệu lực nên không có cơ sở pháp lý để tiếp tục tuyển theo hình thức tạo nguồn.
Gần 100 câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 cho thấy sức nóng của cấp học này đang tăng khi sát ngày thi tuyển vào đầu tháng 6 tới. Phần nhiều câu hỏi thắc mắc về tỉ lệ chọi vào lớp 10 có tăng không, số lượng thí sinh dự thi có đông không, liệu các trường có tăng chỉ tiêu tuyển sinh hay không hay học sinh ở khu vực Bình Dương có được đăng ký vào lớp 10 ở khu vực TP.HCM không…
Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa nói tỉ lệ chọi vào lớp 10 phụ thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào từng trường cụ thể. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh TP đã ban hành, học sinh hoàn toàn có quyền đăng ký tuyển sinh vào tất cả các trường trên địa bàn TP.HCM sau sáp nhập.
Tuy nhiên đối với các trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID, trong đó 10km đối với KV1 (TP.HCM cũ), KV2 (Bình Dương cũ) và 13km đối với KV3 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) thì trường THCS sẽ tư vấn cho phụ huynh để đảm bảo không chọn sai nguyện vọng hoặc do chưa nắm rõ quy chế thi lớp 10.
Theo quy chế, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng. Do đó ông Khoa nói phụ huynh, học sinh cân nhắc thật kỹ khi đặt nguyện vọng thi lớp 10. Nhiều phụ huynh còn thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng.
Giải đáp, ông Khoa nói trong giai đoạn 2 điều chỉnh nguyện vọng, phụ huynh và học sinh hoàn toàn có thể thêm, xóa hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng. Tuy nhiên phụ huynh phải lưu ý giai đoạn này tuyệt đối không thể đăng ký dự thi tuyển sinh 10 thường hay 10 chuyên.
“Trong giai đoạn 1, phụ huynh và học sinh phải xác định rõ có tham gia thi tuyển sinh 10 hay thi chuyên không và mỗi loại hình như vậy phải đăng ký ít nhất một nguyện vọng. Như vậy trong giai đoạn 2 phụ huynh sẽ được quyền điều chỉnh nguyện vọng của các loại hình”, ông Khoa nhắc lại.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/tuyen-sinh-dau-cap-tai-tp-hcm-giai-dap-nhieu-ban-khoan-20260410075410996.htm
Yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày: Trường có quyền pháp lý không?
Trường THPT Hàm Yên ở Tuyên Quang đang được nhiều người nhắc đến vì một quy định lạ. Mỗi tối, sau giờ tự học ở nhà, học sinh quay video trình bày lại kiến thức vừa nắm được rồi đăng lên phần bình luận trên fanpage công khai của trường để nộp bài.
Hàng trăm video xuất hiện dưới mỗi bài đăng hằng ngày, khuôn mặt và giọng nói của học sinh hiện diện trên không gian mạng không giới hạn người xem, không giới hạn thời gian lưu trữ. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến. Phụ huynh khen hay. Một số chuyên gia giáo dục khen sáng tạo. Nhưng theo góc độ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền trẻ em, câu chuyện không đơn giản là cách làm này hay hay dở về mặt sư phạm. Điều cần xem xét là nhà trường có quyền pháp lý để làm điều này hay không.
Hiệu trưởng nhà trường khẳng định với báo chí rằng hoạt động này có sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh ngay từ đầu năm. Phòng Đảng ủy họp trước, sau đó tổ chức hội nghị có đầy đủ các bên, lấy ý kiến, phân tích, rồi mới triển khai. Chỉ có 2 người không đồng ý trong cả trường. Đây là cách đại diện nhà trường lý giải tính hợp lệ của quy định.
Nhưng lý giải đó đang nhầm lẫn giữa sự đồng thuận xã hội và sự cho phép của pháp luật. Đây là 2 phạm trù hoàn toàn khác nhau. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2026, tức là đang có hiệu lực pháp lý đầy đủ tại thời điểm Trường THPT Hàm Yên triển khai hoạt động này vào tháng 4.2026.
Luật xác lập rõ các quyền dữ liệu cơ bản của công dân, trong đó có quyền đồng ý, quyền truy cập, và quyền yêu cầu xóa dữ liệu. Quan trọng hơn, việc im lặng không được coi là đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của luật này.
Hình ảnh khuôn mặt và giọng nói trong video là dữ liệu cá nhân. Khi học sinh đăng video lên fanpage công khai của trường theo yêu cầu, nhà trường đang là bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân của người dưới 18 tuổi. Theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của trẻ em và người đại diện theo pháp luật.
Sự đồng ý đó phải là sự đồng ý thực chất, cụ thể và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Một cuộc họp đầu năm học trong đó đa số giơ tay tán thành không đáp ứng tiêu chuẩn đó. Vấn đề không chỉ dừng lại ở quy trình lấy đồng ý mà còn phải hỏi nhà trường dựa vào thẩm quyền nào để đặt ra yêu cầu bắt buộc trong thời gian học sinh ở nhà.
Điều 19 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định rằng các hoạt động giáo dục thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, được tổ chức trong và ngoài giờ lên lớp, trong và ngoài khuôn viên nhà trường, nhằm thực hiện chương trình các môn học và hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành. Yêu cầu quay video nộp lên mạng xã hội công khai không nằm trong bất kỳ chương trình giáo dục nào do Bộ GD-ĐT ban hành.
Do đó việc này là sáng kiến đơn phương của một hiệu trưởng và kéo theo hệ quả pháp lý mà người đưa ra dường như chưa nhận thức đầy đủ.
Từ thực tế này cần phân biệt rõ 2 việc. Thứ nhất là phương pháp sư phạm, thuộc về không gian tự chủ chuyên môn của giáo viên và nhà trường, vốn được pháp luật tôn trọng. Thứ hai là hình thức thực hiện phương pháp đó, khi nó đụng chạm đến quyền của người dưới 18 tuổi trên không gian mạng thì phải tuân thủ pháp luật.
Việc yêu cầu học sinh trình bày lại kiến thức sau giờ tự học là ý tưởng sư phạm hoàn toàn có thể ủng hộ. Nhưng nền tảng thực hiện ý tưởng đó là fanpage công khai thay vì nhóm riêng tư nội bộ thì đây không còn là vấn đề sư phạm nữa mà là vấn đề pháp lý.
Có thể hiểu vì sao nhà trường chọn fanpage công khai. Như hiệu trưởng giải thích, dung lượng video trên Zalo nhóm lớp bị giới hạn nên phải chuyển sang Facebook. Đây là lý do kỹ thuật, không phải lý do pháp lý. Lý do kỹ thuật không thể hợp thức hóa việc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định. Giải pháp đúng trong trường hợp này là tìm nền tảng phù hợp khác có khả năng kiểm soát quyền truy cập, chứ không phải dùng không gian công khai vì tiện lợi hơn.
Điều đáng lo ngại hơn là không có bất kỳ cơ quan nào lên tiếng về tính hợp lệ pháp lý của hoạt động này trước khi báo chí đưa tin. Khi vụ việc thành tin tức, phản ứng của các bên liên quan chủ yếu xoay quanh hiệu quả sư phạm, không ai đặt câu hỏi về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là khoảng trống thể chế rõ ràng.
Bộ GD-ĐT đến nay chưa có bất kỳ hướng dẫn chuyên biệt nào về việc nhà trường được và không được làm khi thu thập, xử lý và công bố dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng mạng xã hội, trong khi luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã có hiệu lực hơn 4 tháng.
Vụ việc ở trường THPT Hàm Yên không phải là trường hợp cá biệt. Đây chỉ là trường hợp đủ lớn để dư luận quan tâm. Khắp nơi, nhà trường đang sử dụng Facebook, Zalo, YouTube để triển khai các hoạt động giáo dục mà không có khung pháp lý rõ ràng làm nền tảng. Sự đồng thuận của cộng đồng trong một buổi họp đầu năm không thể thay thế cho nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Và sự im lặng của cơ quan quản lý không có nghĩa là hành vi đó được phép.
Điều cần thiết lúc này không phải là phán xét hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, người đang hành động bằng thiện chí thực sự với học sinh. Điều cần thiết là Bộ GD-ĐT ban hành hướng dẫn cụ thể về việc nhà trường được phép sử dụng nền tảng mạng xã hội ở mức độ nào trong hoạt động giáo dục, với điều kiện gì và với những biện pháp bảo vệ dữ liệu nào cho học sinh. Bởi vì câu chuyện yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày ở Tuyên Quang hôm nay sẽ còn xảy ra ở nhiều nơi khác, với nhiều hình thức khác nhau, và "đa số đồng ý" sẽ không bao giờ là câu trả lời pháp lý đúng.
