Lê Võ Thiên Kim, học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Phú (TP.HCM), là một trong 137.376 thí sinh sẽ dự thi V-ACT vào sáng mai, 5.4. Trao đổi với Thanh Niên, Kim kể nội dung thi em thấy thử thách nhất là tư duy logic do có nhiều dạng bài nữ sinh chưa từng tiếp xúc bao giờ. Phần sử dụng ngôn ngữ, gồm tiếng Việt, tiếng Anh, cũng khiến nữ sinh lo lắng bởi đề yêu cầu thí sinh phải vững kiến thức căn bản suốt 3 năm THPT.
Phần tư duy khoa học cũng là một rào cản đáng kể với Kim khi em chỉ đăng ký học tổ hợp có các môn lý, hóa, địa và tin. Còn với những môn không học nhưng đề vẫn ra thi như sinh, điều nữ sinh sợ nhất là “có các dạng bài yêu cầu tính toán và cần dùng đến kiến thức chuyên môn”.
“Hiện em và bạn bè rất lo vì thấy mình học chưa đủ để đi thi, nhất là khi đề còn yêu cầu thêm cả kiến thức xã hội”, nữ sinh bộc bạch, cho biết thêm em nhắm tới mốc 800 đến 900 điểm sau thời gian học trực tuyến và tự luyện đề trong sách tham khảo.
Là thủ khoa khối D07 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, Trần Vĩnh Khang, sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, đã từng lần lượt đạt 1.006 điểm và 1.024 điểm trong hai đợt thi V-ACT. Khang thẳng thắn cho biết việc làm được hết 120 câu trong 150 phút là “nhiệm vụ bất khả thi”. Thế nên, cần lưu ý câu dễ làm trước, câu khó làm sau và bắt đầu làm từ phần thi mình giỏi nhất chứ không nên mặc định làm từ trên xuống.
“Nếu làm các câu quá khó ngay khi mới bắt đầu, thí sinh sẽ thấy ‘ngộp’, ảnh hưởng tới phong độ”, anh nói.
Thực tế, ở cả hai đợt thi V-ACT, Khang đều chọn làm tư duy khoa học trước, sau đó tới sử dụng ngôn ngữ và cuối cùng mới là toán học – phần thi được Khang cho là “tốn nhiều dung lượng não nhất”. Riêng với tư duy khoa học, dù học tổ hợp khoa học tự nhiên nhưng Khang cũng không gặp nhiều khó khăn với các câu sử, địa, kinh tế và pháp luật. “Câu hỏi có những gợi ý nhất định và dữ kiện cũng được cung cấp sẵn”, anh nói.
Khang cũng nhấn mạnh, bí quyết quan trọng để đạt điểm cao là thí sinh phải duy trì trạng thái ổn định, bắt đầu từ lúc bước vào phòng thi để làm thủ tục và chờ phát đề, kéo dài cho tới khi hết giờ làm bài. Đó là lý do Khang chia thời gian trong phòng thi ra làm hai, gồm 60 phút đầu chuẩn bị và 150 phút làm bài thực tế.
“Thông thường mọi người không quá tập trung vào 60 phút này và đa số sẽ dành thời gian ôn lại bài hay đi ngủ. Theo tôi cả hai đều không nên vì nó sẽ khiến thí sinh hoặc lo lắng hoặc mất tập trung, tất cả đều dẫn đến việc không phát huy phong độ tốt nhất”, anh kể.
Trong một tiếng ngồi chờ, Khang khuyên thí sinh hãy làm những điều để giúp các bạn thư giãn và giảm lo âu, như trong trường hợp của anh là ngồi vẽ. Khang còn mang theo “bùa hộ mệnh” là chiếc đồng hồ may mắn được thầy giáo cũ tặng để cảm thấy tự tin nhất.
Chia sẻ thêm về việc điền đáp án, Khang nhận định thí sinh thường có hai cách phổ biến là làm hết đề rồi mới bắt đầu tô trắc nghiệm hay làm xong câu nào tô ngay câu đó. Tuy nhiên, anh cho rằng cả hai đều có những nhược điểm, như cách đầu dễ tô sót còn cách sau lại tốn công. Để trung hòa, Khang chọn làm xong phần thi nào tô hết phần đó, chỉ bỏ trống các câu chưa giải được để dành làm vào cuối giờ.
Đạt 1.022 điểm thi V-ACT ở đợt 1, Nguyễn Nhật Nam, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), thú nhận anh không có bí quyết cao siêu, chủ yếu là nỗ lực đều đặn. Nam kể trong giai đoạn nước rút, mỗi ngày anh đều làm một đề thi thử và khi làm xong đều dò kết quả và đúc kết lại những lỗi sai để khắc phục. Trong khi đó, ở những tháng trước, mỗi tuần anh cũng đều luyện một đề.
“Tôi dành đủ thời gian để ăn uống, nghỉ ngơi chứ không thức khuya ôn tập”, Nam nói. Anh chia sẻ thêm rằng, khi vào phòng thi sẽ ưu tiên làm phần thế mạnh của mình là toán sau đó mới tới các phần khác.
“Riêng với những môn không học mà vẫn thi, tôi chỉ thuần túy dựa vào suy luận chứ không cần phải đọc thêm kiến thức bên ngoài. Bởi đề thi đã cho sẵn công thức hoặc nội dung cần áp dụng chứ không ra câu hỏi theo hướng không học là không biết làm”, anh nhấn mạnh.
Nam sinh này cho biết trong quá trình luyện đề, anh thường dư cỡ 20 – 30 phút cuối giờ để kiểm tra lại những câu chưa làm. Tuy nhiên, khi thi thực tế thì chỉ còn 10 phút. Đây là điểm thí sinh cần lưu ý để phân bổ thời gian làm bài phù hợp. Cũng theo Nam, giải xong câu nào anh đều tô ngay đáp án câu đó vào phiếu trả lời trắc nghiệm không đợi tới cuối giờ mới bắt đầu làm.
Thông tư sửa quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ ngày 15.4.
Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Quy định mới dù vẫn giữ quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần trong nhà trường với các đối tượng học sinh cần phụ đạo, bồi dưỡng, ôn thi, nhưng bổ sung trường hợp học sinh có nhu cầu học thêm vượt quá 2 tiết/tuần thì giám đốc sở GD-ĐT xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh thời lượng tổ chức dạy thêm theo đề nghị của hiệu trưởng, người đứng đầu cơ sở giáo dục.
Với tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải thực hiện các yêu cầu như:
Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; công khai, cập nhật thường xuyên trên trang thông tin điện tử hoặc niêm yết tại nơi cơ sở dạy thêm đặt trụ sở về các môn học được tổ chức dạy thêm; thời lượng dạy thêm đối với từng môn học theo từng khối lớp; địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, học thêm; danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm trước khi tuyển sinh các lớp dạy thêm, học thêm để bảo đảm sự tham gia giám sát của học sinh, gia đình và cộng đồng xã hội .
Thông tư mới cũng bãi bỏ các quy định liên quan đến trách nhiệm của UBND cấp huyện, phòng GD-ĐT và bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã, các cơ quan quản lý giáo dục và các cơ quan liên quan trong việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm.
Sở GD-ĐT và UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong việc thanh tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý khi được yêu cầu; thiết lập và công khai niêm yết số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
UBND cấp xã thực hiện theo dõi, kiểm tra và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền giám sát việc tuân thủ quy định của pháp luật về thời giờ làm việc, giờ làm thêm và các quy định của pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ của các tổ chức, cá nhân dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường theo đúng thẩm quyền được pháp luật quy định.
Thông tư số 33 về khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong việc chuẩn hóa hệ thống đánh giá năng lực ngoại ngữ trên toàn quốc.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông tư hướng đến thiết lập một chuẩn chung áp dụng trong toàn hệ thống giáo dục quốc dân, làm cơ sở xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức giảng dạy, kiểm tra, đánh giá cũng như công nhận kết quả học tập ngoại ngữ.
Qua đó giúp người học định hướng rõ ràng lộ trình phát triển năng lực ngoại ngữ, đồng thời hỗ trợ các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường tính liên thông giữa các bậc học và trình độ đào tạo.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc khung năng lực ngoại ngữ của Việt Nam được cập nhật theo khung tham chiếu chung châu Âu (CEFR) phiên bản mới 2020-2021.
Việc này giúp tăng tính tương thích với các chuẩn quốc tế, tạo thuận lợi cho việc công nhận văn bằng, chứng chỉ giữa Việt Nam và các quốc gia khác.
Lần đầu tiên, khung năng lực ngoại ngữ bổ sung mức "Tiền bậc 1" (Pre-A1) dành cho người mới bắt đầu học ngoại ngữ, đặc biệt phù hợp với xu hướng dạy và học ngoại ngữ từ lứa tuổi nhỏ tại Việt Nam.
Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam được chia làm 3 cấp: sơ cấp, trung cấp và cao cấp
Việc bổ sung này giúp hoàn thiện hệ thống đánh giá theo hướng liên tục, mở rộng phổ trình độ và tạo lộ trình rõ ràng hơn cho người học.
Thông tư cũng làm rõ và chi tiết hóa mô tả năng lực ở từng kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Nội dung được thiết kế theo hướng cụ thể, dễ hiểu, gắn với các tình huống sử dụng ngôn ngữ thực tế, giúp giáo viên và người học dễ dàng áp dụng trong giảng dạy và đánh giá.
Đối với các ngôn ngữ đặc thù như tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật và tiếng Hàn, thông tư quy định sử dụng các khung năng lực do quốc gia sở tại ban hành, nhằm đảm bảo phù hợp với đặc trưng ngôn ngữ và thông lệ quốc tế.
Thông tư được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, đồng thời tăng tính liên thông giữa các bậc học, phục vụ tốt hơn yêu cầu hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Theo bảng xếp hạng năm 2026 của THE và QS, Đại học Thanh Hoa (Tsinghua University) lần lượt đứng thứ 12 và 17 thế giới. Đây là cơ sở giáo dục duy nhất của châu Á lọt vào top 10 toàn cầu ở lĩnh vực Khoa học tự nhiên, ngang ngửa các đại học hàng đầu Mỹ.
Sức mạnh của Thanh Hoa được minh chứng rõ nét nhất qua các chỉ số nghiên cứu. Năm 2025, trường tiếp tục giữ vững vị trí số một trên bảng xếp hạng CSRankings, vượt qua các "ông lớn" như Carnegie Mellon hay Stanford về số lượng công bố khoa học tại các hội nghị đầu ngành về Trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống máy tính.
Ngoài AI, Thanh Hoa còn thống trị bảng xếp hạng của US News ở hàng loạt khối ngành mũi nhọn như Kỹ thuật, Khoa học vật liệu và Hóa học.
Đại học Thanh Hoa ra đời vào năm 1911, là trường dự bị cho các sinh viên được Chính phủ Trung Quốc dự định gửi sang Mỹ du học. Trường thiết lập chương trình đại học bốn năm riêng kể từ năm 1925. Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời, Thanh Hoa được chuyển đổi thành một viện bách khoa, tập trung vào kỹ thuật và khoa học tự nhiên.
Ngay từ giai đoạn đầu của cải cách đại học tại Trung Quốc vào thập kỷ 80, đây đã là một trong những trường hạt nhân. Thanh Hoa nằm trong nhóm C9, liên minh ưu tú gồm chín đại học nghiên cứu công lập hàng đầu, thường được gọi là "Ivy League" của Trung Quốc.
Cùng với Bắc Đại (Đại học Bắc Kinh), trường thuộc nhóm nhỏ được Bộ Giáo dục Trung Quốc đầu tư ngân sách lớn, qua các chương trình nâng tầm chất lượng đại học như "Dự án 211", "Dự án 985", gần nhất là "Double First class".
Để bước chân vào Thanh Hoa, học sinh Trung Quốc phải trải qua một cuộc đua khốc liệt. Với tỷ lệ trúng tuyển chỉ khoảng 0,1%, thí sinh thường phải đạt từ 680 đến hơn 710 điểm trên thang 750 trong kỳ thi đại học toàn quốc (Gaokao).
Tuy nhiên, điều làm nên sức mạnh của Thanh Hoa không chỉ là đầu vào mà là cấu trúc đào tạo tập trung cao độ vào hệ sau đại học - nơi có các nghiên cứu chuyên sâu. Trong số 63.000 sinh viên đang theo học, chỉ 16.000 ở bậc đại học, còn lại là học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh tiến sĩ, cùng hơn 3.000 nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Đội ngũ giảng dạy và nhân viên gồm hơn 17.000 người, trong đó có 56 thành viên Viện Hàn lâm Khoa học và 36 thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc. Nhiều nhà lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc từng học tập ở đây, trong đó có Chủ tịch Tập Cận Bình - một cựu sinh viên ngành Kỹ thuật Hóa học.
Các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia, bao gồm các dự án và quỹ đặc biệt, là nguồn tài trợ chính cho Đại học Thanh Hoa. Chỉ riêng năm 2024, trường đã nhận nguồn tài trợ lên tới hơn 2 tỷ NDT (khoảng 290 triệu USD) cho nghiên cứu. Trường cũng nằm trong nhóm 10 cơ sở giáo dục tinh hoa ở Trung Quốc có ngân sách vượt 5 tỷ USD mỗi năm, theo báo cáo của Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi (Mỹ) vào năm 2019.
Nguồn lực này cho phép Thanh Hoa thu hút những nhân tài hàng đầu từ thung lũng Silicon và công bố hơn 3.000 nghiên cứu trên tạp chí danh tiếng Nature, xếp thứ 7 thế giới, chỉ tính riêng trong năm 2025.
Theo QS, các chỉ số về danh tiếng học thuật, số trích dẫn nghiên cứu và uy tín với các doanh nghiệp của đại học này đều gần tuyệt đối (hơn 99/100 điểm).
Tọa lạc trên nền vườn thượng uyển của triều đại nhà Thanh tại Bắc Kinh, khuôn viên rộng 483 ha của trường có sự giao thoa giữa nét cổ kính truyền thống Trung Hoa với các công trình hiện đại theo phong cách phương Tây. Những ao hồ nhân tạo, sen phủ mặt nước nằm xen kẽ giữa các phòng thí nghiệm tối tân, tạo nên một không gian học thuật vừa thư thái vừa nghiêm cẩn.
Năm 2010, Forbes bình chọn đây là một trong những khuôn viên đại học đẹp nhất thế giới.
Đến nay, Thanh Hoa đã thiết lập mạng lưới đối tác với hơn 290 đại học tại 50 quốc gia, khẳng định vị thế một trung tâm tri thức mở, kết nối Trung Quốc với tinh hoa giáo dục thế giới.
