Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, Nông nghiệp – Môi trường) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là vai trò, cơ chế hoạt động cũng như mối quan hệ giữa luật sư công và luật sư tư. Đây là mô hình hoàn toàn mới, đặt ra nhiều câu hỏi về tính khả thi, cơ chế vận hành cũng như khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Để làm rõ hơn những nội dung này, phóng viên Báo Thanh Niên đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM.
Phóng viên: Bà có thể nói rõ sự khác biệt cơ bản giữa luật sư công và luật sư tư hiện nay là gì?
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc: Nhìn chung, về phạm vi công việc của luật sư công cơ bản giống phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư tư.
Luật sư tư là luật sư hành nghề tại các tổ chức hành nghề luật sư, luật sư hành nghề với tư cách cá nhân theo quy định của luật Luật sư.
Luật sư công: là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước.
Cơ quan quản lý trực tiếp luật sư công là cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước nơi luật sư công làm việc thường xuyên và hưởng lương hằng tháng.
Tại sao không thuê luật sư tư mà lại phải có thêm luật sư công? Bởi nếu thuê luật sư tư thì có thể chọn được luật sư đáp ứng nhu cầu từng vụ việc cụ thể, vì không phải ai cũng giỏi hết tất cả các lĩnh vực?
Tôi cho rằng đây là cách để đảm bảo tính chủ động, thường xuyên, kịp thời nhằm nâng cao hiệu quả trong việc. Dự thảo quy định về thuê luật sư tư và có cơ chế phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa luật sư công với luật sư tư nhằm nhằm bổ trợ cho nhau và tận dụng thế mạnh của cả hai.
Dự thảo quy định cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với luật sư tư. Đây cũng là cách để thu hút đội ngũ luật sư tư giỏi, có kinh nghiệm tham gia vào công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước, cùng với luật sư công bảo vệ lợi ích công.
Theo dự thảo, luật sư công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan công an, sĩ quan quân đội, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước. Đề xuất này liệu có khả thi, bởi thực tiễn có nhiều vụ việc khó, phức tạp và mang tính quốc tế?
Để trở thành luật sư công phải có trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật; đã qua khóa đào tạo luật sư công và hoàn thành thời gian tập sự luật sư công.
Ngoài ra, luật sư công còn được tuyển chọn từ các luật sư không phải là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước. Các tiêu chí về vai trò, trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ của luật sư công khắt khe hơn so với tiêu chuẩn luật sư hiện hành.
Đồng thời, dự thảo quy định cơ chế phối hợp của luật sư công với luật sư tư trong giải quyết vụ việc. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan sử dụng luật sư công có quyền lựa chọn và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên, hoặc theo vụ việc với tổ chức hành nghề luật sư để chỉ định luật sư có năng lực tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý để bảo vệ lợi ích công.
Với những quy định này, về cơ bản luật sư công có thể đáp ứng yêu cầu thực hiện các hoạt động pháp lý của nhà nước.
Thưa bà, công việc đặc thù của luật sư công đòi hỏi phải nghiên cứu sâu và có kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, với mức thu nhập của nhà nước liệu có khả năng thu hút được chuyên gia giỏi, luật sư có “thương hiệu” trong xã hội vào làm?
Xét đặc thù công việc, cần có chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao.
Do vậy, dự thảo quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đối với luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm, khi được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp, hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trường hợp luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất.
Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác. Họ còn được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Vậy có luật sư công rồi thì trợ giúp pháp lý hiện nay sẽ ra sao? Có ý kiến cho rằng tại sao chúng ta không nâng tầm trợ giúp pháp lý lên làm luật sư công?
Luật sư công và trợ giúp pháp lý có mục tiêu chính sách và đối tượng phục vụ hoàn toàn khác nhau, nên không thể thay thế cho nhau.
Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Đối tượng được thụ hưởng là người có công với cách mạng, người thuộc hộ nghèo, trẻ em, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo…
Hoạt động này hướng đến bảo vệ lợi ích tư, cụ thể là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có công với cách mạng và nhóm yếu thế trong xã hội.
Trong khi đó, luật sư công thực hiện các công việc nhằm mục đích bảo vệ lợi ích công, tức là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.
Sáng 10.4, Sở Y tế TP.HCM tiếp tục cập nhật tình hình học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) nhập viện nghi ngờ ngộ độc thực phẩm.
Theo đó, tính đến sáng 10.4, có 4 cơ sở y tế trên địa bàn báo cáo đã ghi nhận 148 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Trong đó, có 102 ca theo dõi điều trị ngoại trú và 46 ca được điều trị nội trú.
Cụ thể, Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận 48 ca, trong đó 35 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định (13 ca theo dõi ngoại trú).
Bệnh viện Nhi đồng 2 ghi nhận 15 ca, trong đó 9 ca điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định (6 ca điều trị ngoại trú).
Bệnh viện đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca, trong đó 2 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định (70 ca điều trị ngoại trú).
Trạm Y tế phường Bình Quới ghi nhận 13 ca, tất cả đều được kê đơn thuốc điều trị ngoại trú.
Sở Y tế yêu cầu các bệnh viện theo dõi sát tình hình, tuân thủ phác đồ điều trị và thực hiện lấy mẫu xét nghiệm nhằm xác định tác nhân gây bệnh.
Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) được giao nhiệm vụ phối hợp cùng Sở An toàn thực phẩm và Trường tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Sở Y tế đôn đốc các đơn vị trong công tác cấp cứu, điều trị, cập nhật diễn tiến ca bệnh và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.
Sở Y tế cũng đã chỉ đạo Bệnh viện Nhi đồng 2 trong tư thế sẵn sàng hỗ trợ chuyên môn, đảm bảo nguồn lực tối ưu cho công tác cấp cứu và điều trị.
Trước đó, ngày 8.4, Trường tiểu học Bình Quới Tây ghi nhận nhiều học sinh xuất hiện triệu chứng đau bụng, nôn ói, sốt, đau đầu nên nhà trường và chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp xử lý.
Trong tổng số 906 học sinh, có 116 em khai báo triệu chứng; qua khám sàng lọc, 41 em có biểu hiện đường tiêu hóa. Hai học sinh có dấu hiệu nặng được chuyển đến Bệnh viện đa khoa Bình Thạnh, các trường hợp còn lại được xử trí ban đầu và theo dõi. Đến chiều tối cùng ngày, nhiều học sinh đến khám tại nhiều cơ sở y tế khác.
Ngày 9.4, UBND phường Bình Quới tiếp tục phối hợp điều tra dịch tễ, làm rõ nguyên nhân và tạm ngưng bán trú để chờ kết quả xét nghiệm mẫu thức ăn, nước uống.
Trước phiên khai mạc, các đại biểu Quốc hội đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ tại Đài tưởng niệm Bắc Sơn.
Trong 2,5 ngày đầu kỳ họp, Quốc hội tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đồng thời kiện toàn Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội tiếp tục bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, các Phó chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao thực hiện tuyên thệ nhậm chức.
Cơ quan lập pháp cũng quyết định cơ cấu, số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn bổ nhiệm các Phó thủ tướng, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ.
Sau đó, Quốc hội xem xét, thông qua 8 luật và một nghị quyết; cho ý kiến về báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 và tình hình những tháng đầu năm 2026; thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027. Đồng thời, Quốc hội xem xét, thông qua các nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia.
Quyết định số 111-QĐ/NS ngày 6.4, Bộ Chính trị đã điều động và phân công ông Nguyễn Phi Long, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV, Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc (MTTQ), các đoàn thể Trung ương giữ chức Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương.
Phát biểu giao nhiệm vụ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài khẳng định ông Nguyễn Phi Long là cán bộ được đào tạo bài bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy chiến lược, dám nghĩ, dám làm; là người có tư duy chiến lược, am hiểu về công tác xây dựng Đảng, xây dựng và hoạch định chính sách.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ đề nghị và tin tưởng trên cương vị công tác mới, Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương sẽ lãnh đạo MTTQ, các đoàn thể Trung ương đạt được nhiều thành tích mới, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trước mắt tập trung chỉ đạo tổ chức thành công Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI và đại hội các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trong thời gian tới.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó bí thư thường trực Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Phi Long cho biết, thời gian tới sẽ cùng Đảng ủy tập trung chỉ đạo tổ chức thành công Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI và Đại hội các tổ chức chính trị - xã hội nhiệm kỳ 2026 - 2031; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, tháo gỡ khó khăn trong hoạt động của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng khi vận hành chính quyền hai cấp.
Ông Nguyễn Phi Long, sinh năm 1976, quê Lào Cai, trình độ chuyên môn là thạc sĩ quản trị kinh doanh, kỹ sư vận tải - kinh tế đường sắt. Quá trình công tác, ông từng giữ chức Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2014 - 2019; đại biểu Quốc hội khóa XIV, nhiệm kỳ 2016 - 2021, thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội Bình Dương.
Sau thời gian giữ các chức vụ lãnh đạo tại các tỉnh Bình Định, Hòa Bình, Phú Thọ, tháng 9.2025, ông được bầu là Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng khóa XIII; Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương nhiệm kỳ 2020 - 2025. Tại đại hội XIV của Đảng hồi tháng 1.2026, ông được bầu là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV nhiệm kỳ 2026 - 2031.
