Tập đoàn bo mạch hàng đầu Nhật Bản liên tiếp mở nhà máy mới tại Việt Nam

Sau khi nhậm chức đầu năm 2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hàng loạt chính sách thuế nhập khẩu mới, nhằm vực dậy ngành sản xuất trong nước. Chính sách này khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại các trung tâm sản xuất lớn của toàn cầu, lao đao. Tuy nhiên, với Agilian Technology - một hãng sản xuất thiết bị điện tử tại Trung Quốc, năm 2025 đầy biến động lại kết thúc với niềm tin rằng nước này vẫn là địa điểm khó thay thế - miễn là mọi thứ không thay đổi quá mạnh.

Agilian sản xuất chủ yếu cho các thương hiệu phương Tây. Trong đó, đơn hàng từ Mỹ chiếm hơn một nửa doanh thu.

Năm 2024, khi ông Trump vượt lên trong các cuộc thăm dò trước bầu cử, khách hàng của Agilian đã yêu cầu công ty vận chuyển hàng tới các kho ở Bắc Mỹ. Các nhà nhập khẩu Mỹ khác cũng làm điều tương tự, khiến giá lưu kho tăng vọt.

Sau đó, ngay khi ông Trump tái đắc cử, số cuộc gọi nửa đêm càng trở nên thường xuyên, Phó chủ tịch Agilian Technology Renaud Anjoran cho biết. Một khách hàng có gia đình ở Penang, Malaysia thậm chí thúc giục Agilian lập cơ sở sản xuất tại nước này.

Agilian sau đó thành lập pháp nhân tại Ấn Độ. Tuy nhiên, phần lớn khách hàng không ủng hộ việc sản xuất ở đây, do lo ngại sản xuất chậm và thủ tục hải quan kéo dài. "Chúng tôi mất một năm để hoàn tất việc thành lập công ty ở Ấn Độ", CEO Agilian Fabien Gaussorgues nhớ lại.

Sau khi ông Trump nhậm chức, hai đợt tăng thuế tổng cộng 20% với Trung Quốc khiến khách hàng lo ngại, nhưng họ vẫn tiếp tục hợp tác. Đến ngày 2/4, ông Trump công bố áp thêm thuế đối ứng 34% với hàng xuất khẩu Trung Quốc.

Với khách hàng của Agilian, "đây là thảm họa". Nhiều người đã hủy đơn hàng. Không lâu sau, nhà máy rộng 12.00 m2 của họ tại Đông Quản chất đầy các kệ hàng hóa.

Việc Trung Quốc tăng thuế đáp trả Mỹ càng khiến căng thẳng leo thang. Mức thuế hai bên áp lên nhau có thời điểm vượt 100%. "Mọi thứ đều đóng băng", Anjoran nói.

Không chỉ Agilian, thuế mới khiến nhiều doanh nghiệp Trung Quốc khác rơi vào hỗn loạn. Chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) của nước này cho thấy sản xuất đi xuống trong phần lớn năm ngoái. Tháng 4/2025, PMI thậm chí xuống thấp nhất kể từ tháng 12/2023.

Agilian sau đó quyết định chọn Penang và tìm được một nhà máy đối tác để sản xuất tại đây. Họ cũng khảo sát thuê mặt bằng công nghiệp tại Dharwad (Ấn Độ) và thậm chí cân nhắc chuyển sản xuất sang Mỹ. Tuy nhiên, Agilian nhận thấy chuỗi cung ứng tại Mỹ chưa hoàn chỉnh, vẫn phải phụ thuộc vào linh kiện Trung Quốc và còn có chi phí lao động cao hơn.

Đến giữa năm 2025, Agilian tìm được một nhà xưởng 4.000 m2 tại Ấn Độ. Họ bắt đầu thảo luận sản phẩm nào có thể sản xuất tại đây. Việc Trung Quốc chịu thuế cao khiến Ấn Độ trở nên hấp dẫn hơn với khách hàng.

Tuy nhiên, mọi việc lại đảo lộn khi thỏa thuận giữa Washington và Bắc Kinh vào tháng 5 giúp gỡ bỏ phần lớn thuế áp lên Trung Quốc. Đến tháng 8, khi nhà máy tại Dharwad vẫn chưa sẵn sàng, ông Trump lại tăng thuế với Ấn Độ thêm 50%, nhằm buộc nước này ngừng mua dầu Nga.

Dù vậy, Anjoran vẫn tiếp tục kế hoạch: "Chúng tôi muốn trở thành nhà sản xuất đa quốc gia. Hãy nhìn vào xu hướng dài hạn". Các đợt sản xuất thử tại Penang cũng bắt đầu vào giữa năm ngoái. Tuy nhiên, Agilian nhận ra rằng "mọi thứ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều" so với ở Trung Quốc.

Hè năm 2025, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc cho thấy mức độ phụ thuộc của Mỹ vào các vật liệu gần như chỉ được xử lý tại Bắc Kinh. Ngành ôtô, quốc phòng và nhiều lĩnh vực khác tại Mỹ đều chịu sức ép vì thiếu linh kiện.

Đến tháng 10, cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình giúp giảm thuế áp với Bắc Kinh thêm 10 điểm phần trăm. Ở thời điểm đó, khách hàng của Agilian đã không còn hỏi nhiều về thuế hay việc chuyển sản xuất ra nước ngoài.

Agilian cho biết nửa cuối năm 2025 là giai đoạn bận rộn nhất của họ, tính theo số giờ sản xuất, khi tăng 29% so với nửa đầu năm. Khi thuế vẫn ở mức cao nhưng chấp nhận được, khách mua đã mở lại đơn hàng và còn đặt thêm đơn mới. Doanh thu của họ mỗi năm vào khoảng 30 triệu USD.

Gaussorgues cho biết sẽ tiếp tục phát triển các nhà máy tại Ấn Độ và Malaysia "để dự phòng". Tuy nhiên, vị thế của nhà máy tại Trung Quốc vẫn là yếu tố then chốt cho tăng trưởng.

Trên Reuters, giới phân tích nhận định các biện pháp đáp trả của Bắc Kinh, gồm kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản và kim loại thiết yếu, đã giúp giảm áp lực thuế nhập khẩu. Tháng 3/2026, PMI của Trung Quốc tăng với tốc độ nhanh nhất một năm.

"Dữ liệu cho thấy thuế của ông Trump thực sự chưa làm gián đoạn đà tăng của ngành sản xuất Trung Quốc. Các mức thuế chỉ kéo theo tái cấu trúc các liên kết thương mại và chuỗi cung ứng", Nick Marro, kinh tế trưởng khu vực châu Á tại Economist Intelligence Unit, cho biết.

Thặng dư thương mại của Trung Quốc trong 2 tháng đầu năm 2026 là 213,6 tỷ USD, tăng so với 169 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Năm 2025, thặng dư thương mại của nước này tăng 20% lên kỷ lục 1.200 tỷ USD.

Tuy nhiên, xuất khẩu sang Mỹ lại giảm 20% trong năm 2025, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất phụ thuộc vào thị trường này, Gaussorgues cho biết. Ông băn khoăn liệu ông Trump có đạt được bước đột phá nào trong chuyến thăm Trung Quốc vào tháng 5 hay không.

"Kịch bản tốt nhất là hai bên cam kết tiếp tục đối thoại và thiết lập một khuôn khổ để ngăn căng thẳng thương mại leo thang như năm ngoái", Marro nói.

Các nhà kinh tế học và lãnh đạo doanh nghiệp cũng kỳ vọng chuyến thăm của ông Trump kéo dài trạng thái "đình chiến" giữa hai nền kinh tế. He Yadong - người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, cho biết hai nước cần thực hiện những gì đã thống nhất trong các cuộc họp trước đó và các vòng đàm phán sau này.

Hiện tại, ban lãnh đạo Agilian coi chính sách thuế của ông Trump là kinh nghiệm để ứng phó với các đợt căng thẳng trong tương lai. Gaussorgues kỳ vọng doanh thu công ty tăng 30% trong ba năm tới, nhưng cũng lo ngại các chính sách của ông Trump có thể lại gây trở ngại. "Đầu tháng 1, tôi đã nghĩ đây có thể là một năm tốt đẹp. Thế rồi chiến sự tại Trung Đông lại nổ ra", ông than thở.

Hà Thu (theo Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-mot-cong-ty-trung-quoc-tap-song-chung-voi-thue-nhap-khau-5059206.html

Đơn từ nhiệm của ông Nguyễn Văn Thời được Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG công bố ngày 13/4. Ông Thời xin nghỉ để tạo điều kiện cho lãnh đạo trẻ tiếp quản và điều hành doanh nghiệp trong giai đoạn tới. Sau khi rời vị trí hiện tại, doanh nhân này dự kiến đảm nhiệm chức Phó chủ tịch thường trực, sau phiên họp thường niên năm nay. Người thay thế ông Thời hiện chưa được đề cập.

Ông Nguyễn Văn Thời, sinh năm 1958, là Kỹ sư cơ điện mỏ và Cử nhân Kinh tế. Giai đoạn 1993-2002, ông giữ chức Giám đốc Công ty May Thái Nguyên, tiền thân của TNG hiện tại.

Theo tài liệu cung cấp thông tin ứng viên HĐQT được trình tại phiên họp thường niên năm 2023 của TNG, ông Thời đã giữ chức Chủ tịch công ty từ năm 2003 đến nay.

Hiện ông sở hữu hơn 24,7 triệu cổ phiếu TNG, tương đương 19,2% vốn điều lệ và là cổ đông lớn nhất tại doanh nghiệp. Năm nay, doanh nhân này trúng cử Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2026-2031.

TNG tiền thân là Xí nghiệp may Bắc Thái, thành lập năm 1979. Tính đến cuối năm 2025, công ty có 1 trụ sở chính và 18 chi nhánh, đạt doanh thu thuần 8.700 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 393 tỷ đồng, tăng lần lượt gần 13% và 24,8% so với năm trước đó. Trong đó, dệt may vẫn là mảng đem lại doanh số lớn nhất cho doanh nghiệp này.

Năm nay, TNG đặt mục tiêu doanh thu 9.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 450 tỷ đồng, tăng lần lượt 9,2% và 14,5% so với năm ngoái. Nếu hoàn thành kế hoạch, đây sẽ là kết quả cao nhất doanh nghiệp này đạt được từ trước tới nay.

Tin Gốc: Vnexpress

Trao đổi thêm với báo Tuổi Trẻ, ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký, kiêm Trưởng ban pháp chế VCCI - nói:

Sau một giai đoạn dài xây dựng hoàn thiện, hệ thống pháp luật kinh doanh của chúng ta đã khá đầy đủ và toàn diện. Nhưng có nhiều luật đôi khi lại chồng lên nhau, mâu thuẫn nhau và mỗi nơi hiểu một kiểu.

Ví dụ doanh nghiệp (DN) muốn triển khai một dự án đầu tư sản xuất, họ phải đồng thời tuân thủ Luật Đầu tư, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Phòng cháy chữa cháy... Mỗi luật riêng lẻ có thể hợp lý, nhưng các thủ tục yêu cầu lẫn nhau làm điều kiện tiên quyết, tạo thành một vòng lặp mà DN không biết bắt đầu từ đâu.

* Các luật đều được thẩm định kỹ, câu chuyện ông nói cụ thể thế nào?

Ví dụ để triển khai một dự án, DN cần chấp thuận chủ trương đầu tư để xin giao đất, nhưng hồ sơ chấp thuận đầu tư lại cần thông tin về đất đai. Muốn xin giấy phép xây dựng thì phải có quyền sử dụng đất và đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt.

Nhưng để lập báo cáo đánh giá môi trường lại cần có thiết kế cơ sở đủ chi tiết, mà thiết kế cơ sở chỉ có ý nghĩa khi đã xác định được mặt bằng. Các thủ tục cứ yêu cầu lẫn nhau, DN không biết bắt đầu từ đâu.

Giải pháp mà chúng tôi kiến nghị với Bộ Tư pháp rất rõ ràng: phải thay đổi cách rà soát pháp luật. Lâu nay chúng ta rà soát theo từng luật, đó là góc nhìn của cơ quan quản lý. Nhưng DN không sống theo từng luật, DN sống theo chuỗi hoạt động kinh doanh - từ thành lập, đầu tư, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu cho đến giải thể.

Chỉ khi nào chúng ta đặt mình vào vị trí của người phải tuân thủ, đi theo hành trình của họ, thì mới nhìn thấy hết những điểm nghẽn, chồng chéo mà DN đang gánh chịu hàng ngày.

Bên cạnh đó, khâu thực thi cần có cơ chế giải thích pháp luật thống nhất. Hiện cùng một điều luật mà cơ quan thuế có thể hiểu một đằng, cơ quan đất đai hiểu một nẻo, DN bị kẹt ở giữa và chịu rủi ro pháp lý. DN cần biết trước hệ quả pháp lý của quyết định kinh doanh của mình. Đó là điều kiện tối thiểu để họ dám đầu tư, dám mở rộng sản xuất.

* Theo VCCI, nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế "xin cho" dưới hình thức giấy phép con, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận... Liệu có giải pháp rốt ráo nào không?

Những năm qua, Chính phủ đã quyết liệt cắt bỏ hàng nghìn điều kiện kinh doanh, nhưng thực tế cho thấy nhiều ngành vẫn duy trì cơ chế "xin cho" dưới những cái tên mới như chứng nhận đủ điều kiện, ý kiến chấp thuận, văn bản xác nhận... Tên gọi thay đổi, nhưng bản chất tiền kiểm vẫn nguyên. DN vẫn phải xếp hàng chờ đợi.

Có một nghịch lý: khi chuyển sang hậu kiểm thì năng lực thanh tra, kiểm tra lại chưa theo kịp. Kết quả là hoặc buông lỏng, hoặc thanh tra kiểm tra tràn lan, chồng chéo, gây phiền hà không kém gì tiền kiểm.

Chúng tôi kiến nghị ba việc cần làm đồng thời. Thứ nhất, tổng rà soát thực chất tất cả các loại giấy phép, điều kiện kinh doanh. Với từng loại phải trả lời được ba câu hỏi: có thực sự cần thiết? có thể thay thế bằng hậu kiểm? chi phí tuân thủ bao nhiêu? Nếu không trả lời được thì nên bỏ.

Thứ hai, đề nghị nghiên cứu áp dụng nguyên tắc mỗi điều kiện kinh doanh mới phải đi kèm bãi bỏ ít nhất một điều kiện cũ có gánh nặng tuân thủ tương đương. Các nước Anh, Đức, Hàn Quốc đã áp dụng thành công mô hình này. Nó tạo ra một kỷ luật tự nhiên cho cơ quan quản lý.

Thứ ba, phải xây dựng năng lực hậu kiểm dựa trên rủi ro. Không thể thanh tra đại trà tất cả DN như nhau. Phải ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân loại rủi ro.

* Nhiều DN nói pháp luật thay đổi nhanh, họ không thể lập kế hoạch kinh doanh ổn định trong dài hạn, ông nghĩ sao?

Đây là một trong những phản ánh mà chúng tôi nhận được nhiều, đặc biệt từ các nhà đầu tư nước ngoài và các DN có dự án dài hạn.

Hãy hình dung thế này, một DN đầu tư một nhà máy, vòng đời dự án 10 - 15 năm. Họ tính toán từ ưu đãi thuế, điều kiện sử dụng đất, quy chuẩn môi trường, chi phí lao động... Nhưng chưa đầy 1 - 2 năm, luật thay đổi, nghị định mới ra đời, thông tư hướng dẫn chưa kịp ban hành thì luật đã bị sửa.

Tác động có hai tầng. Thứ nhất là chi phí tuân thủ trực tiếp, DN phải chỉnh quy trình nội bộ, đào tạo lại nhân sự, thậm chí thuê thêm luật sư và tư vấn xem mình có vi phạm gì không. Với DN nhỏ và vừa, chi phí này là gánh nặng lớn.

Tầng thứ hai nguy hiểm hơn: DN trì hoãn đầu tư, ngại mở rộng, không dám đổi mới. Đó là tổn thất mà chúng ta không nhìn thấy trên sổ sách nhưng rất thực.

Chúng tôi không đề nghị pháp luật đứng yên. Nhưng thời gian chuyển tiếp tối thiểu cần 12 - 24 tháng, trừ trường hợp khẩn cấp. Với dự án đầu tư lớn và dài hạn, cần áp dụng điều khoản ổn định đầu tư - tức là cam kết không áp dụng hồi tố các thay đổi bất lợi về thuế, ưu đãi đầu tư trong một thời hạn nhất định. Đây là thông lệ quốc tế nhiều nước trong khu vực đã áp dụng.

* Việt Nam đẩy mạnh phân cấp phân quyền, vì sao VCCI kiến nghị bổ sung nguyên tắc "thống nhất thị trường quốc gia"?

Cộng đồng DN hoàn toàn ủng hộ việc phân cấp phân quyền nhưng phải có giới hạn là sự thống nhất của thị trường quốc gia.

Các DN hoạt động đa tỉnh thành phản ánh rất nhiều với chúng tôi rằng cùng một quy định pháp luật nhưng mỗi tỉnh hiểu và áp dụng một khác. Cùng một loại hàng hóa, ở tỉnh A thì được phép, sang tỉnh B thì bị yêu cầu thêm giấy phép.

Cùng một quy chuẩn phòng cháy chữa cháy, tỉnh này áp dụng thoáng, tỉnh kia áp dụng chặt... DN có nhà máy ở ba bốn tỉnh phải đối phó với ba bốn bộ quy tắc khác nhau.

Điều này gây ra chi phí tuân thủ tăng, bất bình đẳng, có thể đánh mất lợi thế quy mô. Vì vậy VCCI kiến nghị chính quyền địa phương không được ban hành quy định tạo ra rào cản đối với lưu thông hàng hóa, dịch vụ, lao động, vốn giữa các địa phương.

Chính phủ cần tăng cường kiểm tra, rà soát. Đồng thời cần xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về cách áp dụng pháp luật của từng địa phương trong các lĩnh vực trọng yếu để DN có thể tra cứu và so sánh. Khi mọi thứ minh bạch, sự khác biệt vô lý sẽ tự động bị phát hiện và điều chỉnh.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/cai-cach-the-che-thuc-day-tang-truong-hai-con-so-20260405230658314.htm