Những hình thức affiliate marketing biến tướng ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng xấu đến người tiêu dùng. Thời gian qua, cơ quan chức năng đã xử lý nhiều trường hợp làm nội dung bất chấp để bán hàng online.
Ngày 10.2, báo chí đưa tin TAND khu vực 1 TP.HCM xét xử vụ khiêng quan tài trước chợ Bến Thành (tháng 3.2025), tuyên phạt 11 bị cáo từ 2 năm 9 tháng tù giam đến 2 năm tù treo về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Nhóm này dàn dựng clip gây sốc đăng TikTok nhằm bán quần áo, gây bức xúc dư luận.
Một vụ khác, ngày 7.4, trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết Công an xã Đạ Tẻh phát hiện kênh YouTube “Điều Muốn Nói” đăng video giật gân, hư cấu về môi trường quân ngũ. Nhóm vận hành thừa nhận dùng AI để câu view, kiếm tiền quảng cáo và bị xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng/người.
Những vụ việc này cho thấy một thực tế, là khi nội dung trở thành công cụ kiếm tiền, ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm pháp luật có thể bị xóa nhòa nếu người làm nội dung chạy theo lượt xem bằng mọi giá.
Theo chuyên gia thương mại điện tử Đinh Hồng Công (Công ty QuickNest, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước là P.8, Q.4), thật đáng lo ngại là những hành vi khó nhận diện và chưa dễ xử lý, đang diễn ra mỗi ngày trên mạng xã hội.
“Nhiều fanpage hoạt động như trang tin tức liên tục đăng tải các nội dung giật gân, úp mở, đánh mạnh vào sự tò mò. Nhưng thay vì cung cấp thông tin, nội dung lại được giấu trong phần bình luận dưới dạng link. Người dùng tưởng tìm thông tin, thực chất bị dẫn sang sàn thương mại điện tử; chỉ cần một cú nhấp chuột, hệ thống affiliate (liên kết) đã ghi nhận và có thể phát sinh hoa hồng. Không cần bán hàng trực tiếp hay thông tin chính xác, thứ được tối ưu là lượt nhấp chuột. Khi đó, nội dung trở thành mồi nhử để dẫn dụ hành vi. Càng gây sốc, càng mập mờ càng dễ lan truyền, kéo theo cơ hội kiếm tiền. Đây cũng là điểm khởi đầu của vấn đề lớn hơn: nội dung không chỉ gây nhiễu mà còn thao túng cảm xúc, hành vi người dùng”, ông Công nói.
Không chỉ dừng ở việc gây sốc hay phản cảm, nhiều nội dung còn được thiết kế để dẫn dắt hành vi người dùng. Thạc sĩ Trần Xuân Tiến, Phó trưởng bộ môn truyền thông, Trường ĐH Văn Hiến, cho rằng có 3 cơ chế chính khiến các nội dung giật gân lan truyền mạnh.
“Thứ nhất, về nhận thức, con người có thiên kiến tiêu cực và phản xạ sinh tồn, nên các tín hiệu bất thường, nguy hiểm luôn được não bộ ưu tiên xử lý nhanh hơn thông tin trung tính. Thứ hai, về tâm lý xã hội, nội dung gây sốc kích hoạt cảm xúc mạnh như sợ hãi, phẫn nộ, từ đó thúc đẩy hành vi chia sẻ như một cách thể hiện quan điểm hoặc cảnh báo người khác. Thứ ba, về cấu trúc nền tảng, thuật toán mạng xã hội tối ưu cho tương tác chứ không phải độ xác thực. Nội dung càng gây phản ứng nhanh càng được lan rộng. Khi ba cơ chế này cộng hưởng, thông tin thiếu kiểm chứng sẽ lan nhanh như virus, vượt xa thông tin chính thống”, ông Tiến nhận định.
Theo ông Tiến, việc chỉnh sửa nội dung để dẫn dụ click vào link affiliate là một dạng thao túng hành vi trong “nền kinh tế chú ý”. Người làm nội dung sử dụng các tiêu đề mập mờ, thổi phồng rủi ro, tạo khan hiếm giả… để chuyển đổi hành vi thành doanh thu.
Ông Tiến cảnh báo, nếu cố tình sai lệch để tối đa hóa lợi nhuận, đó không còn là sáng tạo mà là thao túng. Hệ quả lâu dài là niềm tin bị xói mòn khiến người dùng dễ tin điều lặp lại nhiều lần. Từ đó chuyển sang nghi ngờ mọi thông tin và hình thành thói quen tiếp nhận thiên về cảm xúc, thiếu kiểm chứng…
Dưới góc độ pháp lý, các luật khẳng định người làm affiliate không thể viện dẫn lý do chỉ giới thiệu sản phẩm để né tránh trách nhiệm.
Thạc sĩ, luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng luật Railaw (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết khoản 2 Điều 13 Luật Quảng cáo 2012 quy định rõ, là người thực hiện quảng cáo phải chịu trách nhiệm về nội dung do mình thực hiện.
Theo đó, việc sử dụng thông tin sai sự thật, giật tít, dựng chuyện hoặc thổi phồng công dụng nhằm thu hút người tiêu dùng là hành vi vi phạm pháp luật.
“Cụ thể, hành vi quảng cáo sai lệch hoặc gây nhầm lẫn có thể bị phạt từ 60–80 triệu đồng đối với cá nhân (gấp đôi với tổ chức), kèm theo biện pháp buộc gỡ bỏ và cải chính thông tin theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP. Ngoài ra, hành vi này còn xâm phạm quyền được cung cấp thông tin chính xác của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, có thể bị xử phạt đến 100 triệu đồng. Việc đăng tải tin giả nhằm câu view còn vi phạm Luật An ninh mạng 2018, có thể bị phạt từ 10–20 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm”, luật sư Hàn Ni cho biết.
Cũng theo vị luật sư này, hành vi tạo review giả, thao túng thông tin còn có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh theo Luật Cạnh tranh 2018, với mức phạt lên đến 200 triệu đồng.
“Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi mang tính gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc thu lợi bất chính lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các tội danh như quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với mức phạt có thể lên đến tù chung thân”, bà Hàn Ni nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, luật sư Mai Tiến Luật, Giám đốc Hãng luật BigBoss Law (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho rằng các sàn thương mại điện tử cũng không thể đứng ngoài cuộc.
Theo ông, khi nền tảng hưởng lợi từ lưu lượng truy cập, hoa hồng và doanh thu do các nội dung này tạo ra, thì cũng phải có trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng, tiếp nhận và xử lý vi phạm.
“Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Nghị định 55/2024/NĐ-CP đã xác định rõ tổ chức vận hành nền tảng số là chủ thể chịu trách nhiệm trong giao dịch trên không gian mạng, nhằm tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Đặc biệt, từ ngày 1.7.2026, Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực sẽ làm rõ hơn ranh giới trách nhiệm này, trong đó có quy định riêng về tiếp thị liên kết. Dù trực tiếp hay gián tiếp vận hành chương trình affiliate, nền tảng vẫn phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra vi phạm”, luật sư Luật nói. (còn tiếp)
Sáng 19.4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc vòng loại quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOS World Championship) do T.Ư Đoàn phối hợp cùng IIG Việt Nam tổ chức.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Cuộc thi đã thu hút gần 1.500 thí sinh trên cả nước tham gia.
Phát biểu tại lễ khai mạc, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh, phức tạp của thế giới.
Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành động lực chủ yếu, nền tảng cốt lõi và con đường tất yếu để Việt Nam bứt phá vươn lên như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định. Đồng thời, phát triển con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, là trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.
Điều đó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: phải xây dựng được một thế hệ thanh niên có tri thức, kỹ năng, tư duy số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng cao trong môi trường toàn cầu. Đây không chỉ là mục tiêu lâu dài, mà là nhiệm vụ cấp bách, mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước.
Anh Lâm khẳng định, việc tổ chức những sân chơi như MOS World Championship là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực số, khơi dậy tư duy sáng tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao cho đất nước trong thời kỳ mới.
Hiệu quả đó cũng được thể hiện qua thành tích quốc tế ấn tượng của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Tính đến nay, Việt Nam đã giành 24 huy chương thế giới, trong đó có 5 cúp Vô địch thế giới. Riêng mùa giải 2025, Việt Nam đã xuất sắc lọt vào top 5 đội tuyển mạnh nhất thế giới.
Năm 2026, cuộc thi tiếp tục được tổ chức trên phạm vi toàn quốc với hai vòng thi cấp quốc gia gồm: vòng loại quốc gia và vòng chung kết quốc gia. Thí sinh tranh tài ở 6 nội dung: Microsoft Word, Excel, PowerPoint (phiên bản 2019 và Microsoft 365 Apps), tại ba khu vực Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.
Kết thúc các vòng thi quốc gia, 6 thí sinh xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết thế giới tại Mỹ, tranh tài cùng thí sinh đến từ gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Được triển khai tại Việt Nam từ năm 2010, MOS World Championship đã bước sang mùa giải thứ 17 liên tiếp với quy mô ngày càng mở rộng và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng học sinh, sinh viên.
Đoàn sinh viên từ các trường đại học tại TP.HCM đã có một ngày trải nghiệm thực tế đầy hứng khởi tại UNIBEN, nơi sản xuất Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu. Ngay từ sảnh đón tiếp, sự hiện đại và quy mô của nhà máy đã để lại nhiều ấn tượng với các bạn trẻ.
"Mình cứ ngỡ sẽ thấy rất đông nhân công làm việc, nhưng lại thực sự bị sốc khi trước mắt mình là hệ thống dây chuyền hiện đại, khép kín được tự động hóa hoàn toàn. Các thiết bị hoạt động nhịp nhàng, chính xác đến từng milimet", bạn Minh Anh (sinh viên năm 3) chia sẻ khi quan sát khu vực chiết rót trà vào chai.
Điểm nhấn của chuyến tham quan chính là hệ thống dây chuyền nước giải khát được nhập khẩu từ nhà cung cấp hàng đầu thế giới tại châu Âu. Mọi công đoạn từ phối trộn nguyên liệu, thổi chai, khử trùng, chiết rót… đến đóng chai, đóng thùng đều được kiểm soát nghiêm ngặt, tách biệt với tác động bên ngoài.
Điều này giúp mỗi sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng đều đảm bảo an toàn thực phẩm và giữ trọn vẹn hương vị thơm ngon, thanh mát của 100% mật ong nguyên chất, trà xanh và trái cây với đa dạng lựa chọn sáng tạo.
Không chỉ ấn tượng với dây chuyền hiện đại, các bạn trẻ còn đặc biệt thích thú khi được nghe kể về hành trình 1.500 ngày nghiên cứu ra một vị chua tinh tế, phục vụ gu thưởng thức thời thượng của Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu.
Với giới trẻ hiện nay, vị chua không đơn thuần là khẩu vị mà còn là một trải nghiệm cảm xúc. Để tìm ra sự cân bằng hoàn hảo giữa vị chua thanh đặc trưng của chanh Yuzu xứ Phù Tang và vị ngọt dịu của mật ong nguyên chất, đội ngũ chuyên gia tại Uniben đã phải trải qua hàng trăm cuộc thử nghiệm. Đó là một quá trình sáng tạo nghiêm túc để tạo nên tầng hương vị đặc trưng: không gắt như chanh thường, mà dịu nhẹ và cực kỳ sảng khoái.
"Vị ngọt của mật ong rất êm, còn vị chanh Yuzu thì cực kỳ tinh tế. Một ngụm BONCHA thanh mát giữa tiết trời nóng bức thật sự là cứu cánh", một bạn trẻ trong đoàn nhận xét sau khi thử Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu.
Chuyến tham quan không chỉ là buổi ngoại khóa cung cấp kiến thức thực tế cho thế hệ trẻ, mà còn bồi đắp thêm niềm tin của người tiêu dùng vào các thương hiệu Việt có tâm và có tầm. Việc nhà máy đón sinh viên tham quan là minh chứng cho sự minh bạch trong chất lượng mà UNIBEN cam kết.
Kết thúc hành trình, hình ảnh những chai Trà mật ong BONCHA chanh Nhật Yuzu xuất hiện trên tay các bạn trẻ là biểu tượng cho thành quả của quá trình sáng tạo, là sự giao thoa giữa nguyên liệu cao cấp và công nghệ sản xuất hiện đại bậc nhất.
Tận mắt chứng kiến sự đầu tư bài bản và sự tỉ mỉ trong việc định hình hương vị, mình cảm thấy hoàn toàn yên tâm khi lựa chọn BONCHA là thức uống đồng hành hằng ngày." Hoàng Nam, một sinh viên tham gia chuyến đi nhận xét.
Qua góc nhìn của các bạn sinh viên, những người tiêu dùng thông thái và khó tính, BONCHA một lần nữa khẳng định vị thế dẫn đầu trong ngành trà uống liền. Chuyến đi khép lại, nhưng dư vị thanh mát của chanh Nhật Yuzu và mật ong ngọt ngào vẫn còn đọng lại, như lời khẳng định: Chất lượng thật sẽ luôn chạm đến trái tim người tiêu dùng.
Ngày thứ 3 của "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026" tại Trung Quốc, đoàn gần 200 đại biểu nước ta tiếp tục tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa, như: Khảo sát Trung tâm giao lưu khoa học công nghệ lưới điện Phương Nam Trung Quốc, khảo sát Khu công nghệ Tiểu Bằng, khảo sát Công ty TNHH dược phẩm Trung Nhất Bạch Vân Sơn, khảo sát Trung tâm phổ biến khoa học Trạm biến áp Quảng Châu thuộc lưới điện Phương Nam Trung Quốc, khảo sát Tập đoàn đường sắt đô thị Quảng Châu, khảo sát Công ty CP Hoạt hình Vịnh Thanh, khảo sát Cảng truyền thông quốc tế Quảng Châu... tại TP.Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc).
Đặc biệt các đại biểu có cuộc đối thoại thanh niên Việt - Trung với chủ đề "Kể tốt câu chuyện hữu nghị Việt - Trung".
Tại buổi đối thoại, chị Nguyễn Bích Hà, nhà sáng tạo nội dung số, cho biết cô có nhiều tình cảm đặc biệt với Trung Quốc và những người dân nơi đây. Từng nhiều lần đến Trung Quốc, đặt chân đến đây, Hà nhận được nhiều chia sẻ đầy hào hứng của các bạn trẻ Trung Quốc về Việt Nam, từ ẩm thực, đời sống, đến nhịp giao thương sôi động khiến cô rất bất ngờ.
"Trong khi mình đang tò mò về Trung Quốc, phía bạn cũng có nhiều người trẻ đang tò mò về Việt Nam. Vậy tại sao mình lại không làm nhiều nội dung hơn để gần hơn nữa với các bạn?", câu hỏi này là động lực để Hà tiếp tục những chuyến hành trình tới Trung Quốc.
Qua những trải nghiệm, chị Hà nhận ra rằng thanh niên, đặc biệt là các nhà sáng tạo nội dung số đang đóng góp một vai trò ngày càng quan trọng trong việc kết nối và vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
"Chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc sáng tạo nội dung, mà còn là những "sứ giả văn hóa", những "cầu nối hữu nghị" Việt Nam - Trung Quốc trong bối cảnh thời đại số", chị Hà nói.
Từ những trải nghiệm của mình, chị Hà tin tưởng điều thanh niên 2 nước có thể làm không chỉ dừng lại ở việc "kể câu chuyện", mà là cùng nhau tạo ra những câu chuyện chung bằng sản phẩm cụ thể.
Chị Nguyễn Bích Hà gợi mở việc hợp tác theo nhóm Việt - Trung để cùng sản xuất các sản phẩm truyền thông số mang tính trải nghiệm thực tế. Có thể là những series video ngắn song ngữ về ẩm thực, du lịch, đời sống thanh niên; những Vlog "một ngày làm người bản địa" tại Hà Nội, Bắc Kinh, Thành Đô; hay những podcast đối thoại giữa thanh niên 2 nước về học tập, công việc, văn hóa.
Qua những khảo sát, nhà sáng tạo nội dung Nguyễn Đăng Quỳnh, cho hay giới trẻ hiện sử dụng điện thoại thông minh rất nhiều và họ cũng tiếp cận thông tin chủ yếu qua nội dung số. Do vậy, khi một nhà sáng tạo quay video ẩm thực Quảng Châu, hay một nhà sáng tạo nội dung Trung Quốc chia sẻ hành trình khám phá phố cổ Hà Nội thì họ sẽ khiến giới trẻ 2 nước tìm hiểu, yêu thích và gắn kết với nhau một cách tự nhiên nhất.
"Đây chính là ngoại giao nhân dân kiểu mới và nhà sáng tạo nội dung chính là những "đại sứ văn hóa" của thời đại số", anh Quỳnh cho hay.
Theo anh Quỳnh, văn hóa 2 nước hoàn toàn có thể lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ, chỉ cần có những nhà sáng tạo nội dung có tâm, có tầm và một hệ sinh thái hỗ trợ đúng hướng.
Do đó, anh Quỳnh đề xuất thanh niên Việt - Trung cần giao lưu, kết nối nhiều hơn thông qua các chương trình trao đổi, các cuộc thi… để thế hệ trẻ biến tầm nhìn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra thành hiện thực.
Kết thúc buổi đối thoại, đoàn đại biểu Việt Nam rời TP.Quảng Châu (Quảng Đông, Trung Quốc) để tiếp tục hành trình tại TP.Bắc Kinh (Trung Quốc) trong những ngày tiếp theo.
