Sáng 18.4, trong buổi họp mặt truyền thống do Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 – 6B Côn Đảo tại TP.HCM tổ chức nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước và giải phóng Côn Đảo; 55 năm Đảng bộ Lưu Chí Hiếu – Côn Đảo và 45 năm thành lập Ban liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo (Trại 1 – 6B Côn Đảo), họ gặp nhau, cười nói rôm rả, những cái ôm thắm tình đồng đội và thanh xuân bất khuất vì thế không cần gợi nhắc cũng ùa về như một mạch chảy xuyên thấu thời gian.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đến nay, những người cựu tù chính trị Trại 1 – 6B Côn Đảo vẫn luôn gắn bó với nhau, không chỉ để hoài niệm, tưởng nhớ quá khứ hào hùng mà còn để cùng nhau làm những điều có ý nghĩa, góp phần nhỏ bé của mình tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước và tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay.
Nói về quá trình thành lập Ban liên lạc, ông Võ Ái Dân, thành viên của Ban liên lạc, người có gần 11 năm ở “địa ngục trần gian Côn Đảo”, ngược dòng ký ức kể: “Trại 1 (Trại tù câu lưu Côn Đảo) có 2 thời kỳ. Đầu tiên là Trại 1 chống ly khai của hơn 2.000 chiến sĩ cách mạng bảo vệ khí tiết cách mạng, địch khủng bố dã man và đã hy sinh 400 người. Tiếp đến là trại chống chào cờ”.
Cũng theo ông Dân, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm đổ, anh em Trại 1 và 2 trước đây đã vùng lên, cùng với các lực lượng chống địch. Tháng 6.1964, Trại 1 nổ ra cuộc tuyệt thực 22 ngày, hy sinh 5 người, sau đó bị địch đày xuống chuồng cọp hơn 5 năm. Đến ngày 25.12.1969, địch chuyển tất cả về lại Trại 1 để giam phụ nữ tại chuồng cọp. Hai năm ở Trại 1, tổ chức được củng cố, lực lượng được bổ sung, giành được quyền dân sinh, dân chủ và đã nổ ra tuyệt thực 14 ngày thắng lợi.
Ông Dân kể, trước uy thế của Trại 1 ngày càng cao, địch chủ trương chuyển trại 1 chống chào cờ về nơi xa thị trấn Côn Đảo. Ngày 15.12.1971, địch chuyển tất cả về giam giữ chung tại Trại 6 khu B nên gọi là Trại 1 – 6B. Nhờ có sự lãnh đạo của Đảng bộ Lưu Chí Hiếu (thành lập ngày 3.2.1972), phong trào đấu tranh ngày càng mạnh, đạt nhiều thắng lợi to lớn về dân sinh, dân chủ, đã biến nơi đây thành một lõm “giải phóng” trước mắt quân thù trong “địa ngục trần gian Côn Đảo”. Cũng chính lực lượng của Trại 1 – 6B là nòng cốt cùng với các trại khác giải phóng Côn Đảo 3 ngày trước khi lực lượng hải quân cách mạng ra đến.
Sau ngày thống nhất đất nước, các cựu tù ở Trại 1 – 6B trở về với cuộc sống đời thường. Với mối thâm tình chiến đấu nhiều năm trên Côn Đảo, nhiều anh em tha thiết tiếp tục gắn bó để tương trợ, phát huy truyền thống cách mạng dù ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chính vì thế, Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 – 6B Côn Đảo đã được thành lập.
Trong lúc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trường Cổn (cựu tù chính trị Côn Đảo; nay ngụ tại Q.Gò Vấp (cũ), TP.HCM), tôi hỏi: “Ký ức nào cũng khó quên, nhưng đâu là điều khiến chú nhớ nhất?”. Ông Cổn nói người trong cuộc thì không bao giờ quên được chốn địa ngục trần gian ấy và khẳng định: “Chuồng cọp là điều kinh hoàng và khó quên nhất. Vì làm sao quên được, suốt 4 năm trời, chân phải sống cùng cái còng, chịu đủ mọi hình thức khổ ải ở chốn lao tù”.
Dù ở Quy Nhơn (Bình Định cũ), ông Huỳnh Hùng Đước (cựu tù chính trị Côn Đảo) vẫn lặn lội vào TP.HCM để gặp lại những đồng đội cũ. Tại buổi gặp mặt, ông Đước xúc động nói: “Gặp lại nhau, gợi tôi nhớ về một thời trai trẻ, về những ký ức gian khổ không bao giờ quên trong chốn lao tù. Nói thật, giờ đến trong mơ những ký ức ấy vẫn hiện về”.
Rồi ông Đước kể: “Tôi nhớ mãi những bữa cơm tù. Mâm cơm tập thể cho khoảng 10 người ăn mà chỉ có cá khô mục. Thời đó trai trẻ mười tám đôi mươi, ăn như vậy sao mà có sức khỏe cho được”.
Thời gian có trôi qua bao lâu chăng nữa, gặp lại nhau, các cựu tù dù nhiều người tuổi đã trên dưới 90 đều khẳng định: “Nguyện cố gắng hết sức mình trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại cống hiến cho việc chung của đất nước, dù rất khiêm tốn, nhỏ bé”. Chính tinh thần bất khuất, trường tồn bất chấp thời gian ấy đã truyền rất nhiều động lực cho thế hệ trẻ hôm nay.
Khi nghe ông Đước chia sẻ, ở dưới sân khấu chị Huỳnh Thị Ý Nhi cũng xúc động theo. Chị Nhi là con gái của ông Đước, vì sức khỏe ba không tốt nên chị cùng cậu con trai học lớp 5 đi theo để tiện chăm sóc.
Đây đã là lần thứ 2 chị Nhi được theo ba gặp lại những đồng đội cũ một thời cùng vào sinh ra tử ở chốn lao tù. Lần nào chị cũng rất xúc động và tự hào về những gì mà ba và các đồng đội đã cống hiến cho Tổ quốc.
“Ba mình là cựu tù chính trị và mẹ cũng vậy. Từ nhỏ, những câu chuyện về chốn địa ngục trần gian Côn Đảo mình đã được nghe ba mẹ kể rất nhiều. Những năm tháng tuổi thơ của mình, mỗi đêm mẹ đều gặp ác mộng về những đòn tra tấn dã man như dùng búa đóng xuống đầu mà mẹ từng chịu đựng, đã trở thành nỗi ám ảnh lớn với mình”, chị Nhi kể.
Cũng theo chị Nhi, chính những điều đó đã khiến chị càng thêm tự hào, bội phục tinh thần bất khuất của thế hệ đi trước: không xem chuyện mình đã cống hiến là anh hùng, mà đó như điều hiển nhiên của mỗi người con nước Việt trước vận mệnh của đất nước.
Cũng là con gái của cựu tù chính trị Côn Đảo, nhưng chị Lê Thị Minh Tiến (công tác tại Ủy ban MTTQ VN tỉnh Đắk Lắk) thay mặt ba đến buổi gặp mặt, thay ba ôn lại những kỷ niệm cũ cùng đồng đội. Ba chị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quyết Chiến, đã qua đời vào năm 1993.
Tại buổi gặp mặt, mắt chị Tiến cứ ngấn lệ vì xúc động. Những câu chuyện mà các bác, các chú kể lại ngày hôm nay cũng chính là thanh xuân anh dũng mà ba chị đã trải qua.
“Ba mình bị bắt khi mới 18 tuổi và bị giam ở Côn Đảo suốt 20 năm. Cả thanh xuân của ba là những tháng ngày khổ ải ở chốn lao tù nhưng bất khuất. Những ngày tháng đấu tranh trong tù, các khẩu hiệu “quyết tiến, quyết chiến, quyết thắng” đã đi sâu vào tiềm thức, nên ba từng nói nếu sau này được trở về, lập gia đình và có con sẽ đặt tên con là Quyết Thắng, Quyết Tiến. Chính vì thế, anh trai mình tên là Quyết Thắng, còn mình do là con gái nên không đặt Quyết Tiến mà đổi thành Minh Tiến cho nữ tính hơn chút”, chị Tiến kể.
Mẹ chị Tiến cũng tham gia kháng chiến. Theo lời kể của chị Tiến, trước khi ba chị bị bắt, ba mẹ đã hứa hôn. Mãi 20 năm sau, khi từ chốn lao tù trở về, câu chuyện tình yêu dang dở ấy mới được viết tiếp.
“Gặp lại đồng đội của ba, mình thấy rất ấm lòng vì các bác vẫn khỏe mạnh, vẫn còn có thể gặp nhau hằng năm. Nhưng mình cũng rất nhớ ba…”, chị Tiến chia sẻ, nước mắt lại chực trào.
Vẫn còn nhiều trăn trở cho những đồng đội, chiến sĩ đã hy sinh, nằm lại ở chốn “địa ngục trần gian” nhưng chưa tìm kiếm được hài cốt; cũng như những di tích gắn liền với các dấu mốc lịch sử đấu tranh ở Côn Đảo nhiều thông tin chưa được xác thực, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trung tướng Châu Văn Mẫn cho biết sắp tới Ban liên lạc tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm tư liệu chứng minh, góp phần làm sáng tỏ các di tích và kiến nghị với Thành ủy, các ngành chức năng. Đây cũng là một trong những tâm huyết của các cựu tù chính trị Côn Đảo để tiếp tục truyền thống cách mạng, tưởng nhớ đồng đội, tri ân liệt sĩ.
Tổ chức đám cưới phong cách xưa của ba mẹ, Phạm Thị Chúc Bình (26 tuổi, ngụ Vĩnh Long) từng “gây sốt” mạng xã hội vào cuối năm ngoái. Với cô, đây không chỉ là một ý tưởng trang trí mà là cách để hiện thực hóa giấc mơ đã ấp ủ từ lâu.
Chúc Bình kể sinh ra và lớn lên ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long nên quen thuộc với những đám cưới miền Tây đậm chất truyền thống. Tuy nhiên, khi cuộc sống ngày càng hiện đại, những hình ảnh ấy dần trở nên hiếm hoi. “Từ nhỏ mình cũng đã rất thích xem hình cưới của cha mẹ nên luôn mong sau này sẽ có một đám cưới giống như vậy”, cô chia sẻ.
Trong lễ đính hôn của Chúc Bình, không gian được tái hiện bằng những vật dụng quen thuộc như: bàn máy may, đòn gánh, đèn dầu, bình trà họa tiết con gà, cùng những chi tiết đặc trưng miền Tây như cây chuối, lá dừa, cuộn rơm hay buồng dừa nước. Tất cả tạo nên một không gian vừa mộc mạc, vừa đậm chất ký ức.
“Đám cưới phong cách xưa của cha mẹ khiến mình và mọi người nhớ lại ngày cha mẹ nên duyên. Nó mang lại cảm giác gần gũi, thân thương mà những đám cưới hiện đại khó có được”, Chúc Bình nói.
Với cô, điều đáng giá nhất sau buổi lễ không phải là hình ảnh đẹp mà là cảm giác cả gia đình cùng nhau sống lại một phần ký ức. Đó cũng là cách để gìn giữ những nét văn hóa lâu dài của người miền Tây.
Cùng lựa chọn phong cách tương tự, anh Nguyễn Hoàng Vũ (34 tuổi, ngụ Đồng Tháp) đã tái hiện khung cảnh miền Tây xưa trong ngày cưới của mình. Cổng cưới được dựng từ thân cây cau, quầy dừa, hoa thiên điểu, thay vì hoa tươi hiện đại. Những giỏ trái cây đặc trưng của vùng sông nước cũng được bày biện khắp không gian.
“Vợ chồng tôi thấy phong cách này gần gũi hơn, tạo cảm giác đặc biệt cho khách mời. Quan trọng hơn, nó gợi lại ký ức tuổi thơ của chính mình”, anh Vũ chia sẻ.
Không chỉ là lựa chọn cá nhân, phong cách cưới xưa đang dần trở thành một xu hướng trong giới trẻ. Theo chị Cao Thanh Thuyên (30 tuổi), làm việc tại đơn vị trang trí tiệc cưới Hỷ Decor (Đồng Tháp), số lượng khách hàng chọn phong cách này đã tăng rõ rệt trong những năm gần đây, đặc biệt từ sau năm 2021, chiếm khoảng 30% tổng số tiệc.
“Khách thường yêu cầu những chi tiết rất đặc trưng như sắc đỏ của giấy dán long phụng, các loại hoa như lay ơn, hoa chuối, lá dừa, cùng các vật dụng như đèn dầu, mành tre, bình thủy, ly tách họa tiết con gà… Tất cả đều gợi lại không gian đám cưới xưa”, chị Thuyên cho biết.
Theo chị, chi phí cho một đám cưới phong cách xưa không hẳn thấp hơn, mức giá trọn gói thường dao động từ 30–40 triệu đồng do sử dụng nhiều hoa tươi và chi tiết thủ công.
Tuy nhiên, điều khiến các cặp đôi lựa chọn không nằm ở chi phí, mà ở giá trị cảm xúc. “Phần lớn khách là những người sống trong gia đình có ông bà, cha mẹ lớn tuổi. Họ muốn tái hiện lại đám cưới của thế hệ trước, như một cách để kết nối và lắng nghe những câu chuyện ngày xưa”, chị Thuyên nói.
Với chị Nguyễn Thị Mỹ Ngân (32 tuổi, ngụ Đồng Tháp), việc chọn phong cách cưới những năm 80–90 không chỉ vì đẹp mà còn vì cảm xúc. “Mỗi lần xem lại những clip đám cưới ngày xưa, tôi thấy rất xúc động. Tôi muốn khách mời khi đến dự cũng có cảm giác như vậy, không chỉ đi dự một đám cưới mà còn được sống lại cả một bầu trời ký ức”, chị chia sẻ.
Cũng trang trí lễ đính hôn theo phong cách xưa, nhưng Nguyễn Thị Tuyền Linh (25 tuổi, ngụ Tây Ninh) lại chọn cách tự tay cùng gia đình chuẩn bị mọi thứ. Từ bàn ghế, ấm nước đến các vật dụng trang trí, tất cả đều là những thứ quen thuộc, dễ tìm trong mỗi gia đình. "Nhờ vậy mà đã tạo nên một không gian bữa tiệc vừa giữ được nét mộc mạc, ấm áp đúng với tinh thần mình mong muốn lại còn tiết kiệm được chi phí”, Linh nói
Cô nàng chia sẻ thêm: "Khi mọi người cùng nhau làm, tự nhiên cảm thấy nhớ lại cảnh ngày xưa cả xóm xúm lại dựng cổng cưới. Những người trẻ như mình có thể chưa từng trải qua, nhưng nhờ những chi tiết đó mà cảm xúc trở nên gần gũi hơn”.
Ngồi nép dưới tán cây trước một siêu thị ở đại lộ Bình Dương (P.Thuận An, TP.HCM; trước là P.Thuận Giao, TP.Thuận An, Bình Dương), tài xế công nghệ Đặng Thành Vũ (28 tuổi), vừa uống hết chai nước suối vừa nói: "Từ 11 giờ đến 14 giờ là tôi tắt app. Chạy không nổi đâu, nắng nóng như đổ lửa, người mệt rã rời".
Vũ cho biết trước đây anh thường tranh thủ chạy xuyên trưa để tăng thu nhập. Nhưng chỉ sau vài lần đuối sức, Vũ buộc phải thay đổi thói quen. "Có hôm đang chở khách mà hoa mắt, phải tấp vô lề. Từ đó là sợ, không dám liều nữa", Vũ kể.
Không riêng Vũ, nhiều tài xế công nghệ tại TP.HCM đang có chung một "chiến lược sinh tồn", đó là chạy sớm hơn vào buổi sáng, nghỉ trưa dài hơn, rồi quay lại hoạt động vào cuối chiều và tối. "Sự thay đổi này kéo theo thu nhập giảm sút, nhưng đổi lại là cảm giác an toàn hơn", anh Trịnh Minh An (31 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ, ngụ ở đường Tôn Đản, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước đây thuộc P.4, Q.4) nói.
Ghi nhận tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM như: Điện Biên Phủ, Nguyễn Thị Minh Khai, xa lộ Hà Nội… không khó để bắt gặp hình ảnh các tài xế tụ tập dưới những tán cây có bóng râm, trong công viên nhỏ, hay trước cửa hàng tiện lợi có máy lạnh.
Anh An chia sẻ: "Chỗ nào có bóng mát là tụi tôi tấp vô. Có hôm đông quá phải ngồi chen nhau, nhưng còn hơn là phơi ngoài nắng".
Một số người chọn cách vào quán cà phê giá rẻ, gọi ly nước 15.000 – 20.000 đồng/ly để được ngồi trong không gian mát mẻ. "Mỗi ngày mất thêm tiền, nhưng không còn cách nào khác. Không vào thì chịu không nổi. Đúng là với những người như tài xế công nghệ, khoản chi này không hề nhỏ. Nhưng giữa cái nóng gay gắt, sức khỏe trở thành ưu tiên hàng đầu", anh Nguyễn Ngọc Lành (32 tuổi, ngụ ở hẻm 220 Bùi Đình Túy, P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước đây thuộc P.12, Q.Bình Thạnh) kể.
Anh Trần Gia Bảo (35 tuổi, tài xế công nghệ ở đường Âu Cơ, xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân), cho biết không phải đồng nghiệp nào cũng kịp né nắng nóng. "Mới tuần trước, tôi đã chứng kiến một đồng nghiệp ngất xỉu ngay giữa trưa trên đường. Bản thân tôi cũng từng rơi vào tình trạng tương tự. Có lần tôi thấy người nóng ran, đầu óc quay cuồng. May là kịp dừng lại, không thì không biết chuyện gì xảy ra", anh Bảo nói.
Trên nhiều hội, nhóm dành cho tài xế công nghệ, shipper, những người trẻ làm nghề này chia sẻ cho nhau dấu hiệu kiệt sức vì nắng nóng như: chóng mặt, buồn nôn, da nóng, mồ hôi ra nhiều…
Đỗ Thế Anh (28 tuổi, ngụ ở đường Tạ Quang Bửu, P.Chánh Hưng, TP.HCM; trước đây là P.4, Q.8), thừa nhận thu nhập của anh giảm khoảng 20 – 30% so với trước đây do phải nghỉ trưa. "Trước kia chạy xuyên trưa là giờ vàng, đơn nhiều. Nhưng giờ không dám nữa. Kiếm tiền mà đổ bệnh thì còn tốn hơn", Anh nói.
Một số tài xế khác cũng chia sẻ họ đang phải "tái cấu trúc" thời gian làm việc: dậy từ 5 – 6 giờ sáng để tranh thủ chạy sớm, nghỉ trưa dài hơn, rồi chạy lại từ 16 – 22 giờ.
"Tối mát hơn, khách cũng nhiều. Dù mệt nhưng còn chịu được, chứ trưa là thua", Anh nói thêm.
Dù đã chủ động nghỉ trưa, nhiều tài xế công nghệ vẫn chịu áp lực từ hệ thống tính điểm, thưởng của các ứng dụng. Anh Nguyễn Minh Tài (32 tuổi, ngụ ở đường Trịnh Thị Búp, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.Tân Chánh Hiệp, Q.12), cho biết: "Có những ngày nếu không đạt đủ số cuốc thì không có thưởng. Nhưng nếu cố chạy trưa thì lại nguy hiểm. Nhiều khi phải cân nhắc dữ lắm".
Theo anh Tài, một số tài xế vẫn chấp nhận "cố thêm vài cuốc" trong khung giờ nắng nóng để đủ chỉ tiêu. "Biết là nguy hiểm, nhưng không chạy thì thu nhập thấp. Mỗi người một hoàn cảnh. Riêng tôi, chấp nhận không có thưởng để tắt app vào buổi trưa nắng nóng gay gắt", anh Tài nói.
Anh Tài mong cần có những "khoảng nghỉ an toàn", các "điểm trú nóng" cho người lao động ngoài trời, trong đó có tài xế công nghệ.
"Không cần gì lớn, chỉ cần có mái che, ghế ngồi, nước uống miễn phí là đã giúp được rất nhiều", anh Tài đề xuất.
"Một số mô hình như trạm nước miễn phí, điểm nghỉ chân tại các cây xăng, cửa hàng tiện lợi… đã xuất hiện, nhưng vẫn còn hạn chế. Nếu những điểm miễn phí này xuất hiện nhiều hơn thì giới tài xế công nghệ sẽ vui lắm", anh Tài nói.
Vũ Minh Khánh (28 tuổi, ngụ ở hẻm 44 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Lợi Trung, TP.HCM; trước là P.5, Q.Bình Thạnh) hy vọng sẽ có chính sách linh hoạt hơn trong những ngày nắng nóng cực đoan, nhằm giảm áp lực cho tài xế. "Giữa cái nắng như thiêu đốt, việc tắt app vài tiếng đồng hồ không phải do chúng tôi "lười", mà là cố gắng giữ được sức khỏe nhằm giữ lấy kế sinh nhai của mình", Khánh nói.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.