“Ung thư phổi hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, với tỷ lệ sống trên 5 năm có thể lên tới 70-90%. Ngược lại, phát hiện muộn khiến việc điều trị kéo dài, tốn kém và chủ yếu chỉ nhằm kiểm soát bệnh”, PGS Đỗ Hùng Kiên, Phó giám đốc Bệnh viện K, cho biết tại chương trình truyền hình trực tuyến Sàng lọc sớm ung thư phổi – từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4.
PGS Kiên cho biết hệ thống y tế hiện chỉ tiếp nhận khoảng 20% bệnh nhân ung thư phổi ở giai đoạn sớm đủ điều kiện phẫu thuật. Số còn lại đã mất cơ hội mổ do bệnh tiến triển nặng, trong đó giai đoạn 4 chiếm 40-50% và giai đoạn ba chiếm 25-30%. Hầu hết người dân chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như khó thở, đau ngực, ho kéo dài, hoặc tế bào ung thư đã di căn gây đau xương, nhức đầu.
Phó giám đốc Bệnh viện K nhấn mạnh việc phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn đầu giúp bác sĩ phẫu thuật triệt căn, mang lại tỷ lệ sống trên 5 năm lên tới 70-90%. Bệnh nhân tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng trở lại nhịp sống thường nhật.
Ngược lại, khi khối u bước sang giai đoạn hai, tỷ lệ sống giảm còn 50-60%, giai đoạn ba tụt xuống 10-36% và giai đoạn cuối chỉ vỏn vẹn 10%. Quá trình chữa trị muộn màng đòi hỏi y bác sĩ phối hợp đa mô thức trong thời gian dài, gây áp lực lớn lên toàn hệ thống y tế và chủ yếu phục vụ mục tiêu kiểm soát bệnh thay vì chữa khỏi hoàn toàn. Cùng một khoảng thời gian, bác sĩ có thể cứu chữa lượng bệnh nhân giai đoạn sớm cao gấp 2-3 lần so với nhóm đến muộn.
Lý giải nguyên nhân, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), nhận định người dân chưa hình thành thói quen tầm soát định kỳ. Hiện nay, chúng ta chủ yếu tìm ra bệnh nhân thông qua các đợt khám sức khỏe cơ quan hoặc hoàn toàn tình cờ.
Giới chuyên môn dự báo số ca ung thư phổi tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng do tỷ lệ hút thuốc và mức độ ô nhiễm không khí vẫn duy trì ở mức cao. Từ bài học thành công trong việc tầm soát cộng đồng của Nhật Bản và Malaysia, các chuyên gia đề xuất ngành y tế Việt Nam cần sớm xây dựng chương trình sàng lọc ung thư phổi quy mô quốc gia kèm cơ chế hỗ trợ chi phí nhằm giải quyết tận gốc vấn đề.
Giới y khoa hiện áp dụng phương pháp chụp CT liều thấp để phát hiện mầm mống ung thư phổi ngay cả khi cơ thể chưa lên tiếng. Tuy nhiên rào cản chi phí khiến kỹ thuật này chưa phổ biến rộng rãi. Các bác sĩ khuyến cáo nhóm nguy cơ cao bao gồm người trên 50 tuổi, người hút thuốc lá lâu năm, người sống trong môi trường ô nhiễm hoặc mắc bệnh phổi mạn tính cần chủ động tìm đến cơ sở y tế để tầm soát định kỳ.
Lê Nga
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phat-hien-muon-diem-nghen-lon-nhat-trong-dieu-tri-ung-thu-phoi-5059574.html
Tập luyện đều vẫn yếu: Bạn đang sai ở đâu?
Dù tập luyện đều đặn nhưng cơ thể vẫn có thể yếu đi vì những nguyên nhân sau.
Khi tập luyện, đặc biệt là tập nặng, các sợi cơ sẽ bị tổn thương nhẹ. Đây là điều bình thường và cần thiết để cơ bắp phát triển. Tuy nhiên, cơ bắp chỉ thực sự mạnh lên trong quá trình phục hồi, không phải trong lúc tập, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Nếu tập liên tục mỗi ngày mà không cho cơ thể nghỉ, các tổn thương này sẽ tích tụ lại. Cơ thể không hồi phục kịp nên dần dần trở nên yếu đi.
Một sai lầm rất phổ biến là tập nhiều nhưng ăn không đủ. Tình trạng này thường gặp ở những người đang muốn giảm mỡ nhanh. Khi đốt nhiều calo mà không bổ sung lại đầy đủ, cơ thể sẽ phải tìm nguồn năng lượng khác. Cơ bắp chính là một trong những nguồn đó.
Nếu thiếu calo và protein, cơ thể sẽ huy động dinh dưỡng từ cả mỡ thừa và cơ bắp để duy trì hoạt động. Điều này khiến càng tập thì càng yếu. Ngoài ra, thiếu vitamin và khoáng chất cũng làm giảm hiệu quả hoạt động của các enzyme trong cơ thể, khiến quá trình phục hồi kém đi.
Tập luyện quá sức không chỉ ảnh hưởng đến cơ bắp mà còn làm rối loạn hoóc môn trong cơ thể. Đây là yếu tố rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Khi tập quá nhiều, cơ thể sẽ tăng sản xuất hoóc môn cortisol, trong khi các hoóc môn giúp phát triển cơ bắp như testosterone và hoóc môn tăng trưởng lại giảm xuống. Sự mất cân bằng này khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi, khó tăng cơ, thậm chí mất cơ và giảm sức mạnh dù vẫn tập đều.
Nếu tập cùng một bài tập mỗi ngày với cùng cường độ, cơ thể sẽ dần thích nghi và không còn phản ứng mạnh nữa. Đây là nguyên lý rất cơ bản trong thể thao.
Khi không có sự thay đổi về bài tập hoặc cường độ, cơ bắp không còn nhận đủ kích thích cơ. Lúc này, người tập sẽ thấy mình không tiến bộ. Thậm chí, mệt mỏi tích lũy còn cơ thể khiến yếu đi. Vì vậy, tập luyện hiệu quả không chỉ là tập đều mà còn cần thay đổi bài tập một cách hợp lý, theo Verywellfit.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tap-luyen-deu-van-yeu-ban-dang-sai-o-dau-185260402142706786.htm
Hành khách sinh con trên máy bay
Chuyến bay của hãng hàng không Caribbean Airlines đến New York, Mỹ, phải yêu cầu hạ cánh khẩn cấp sau khi một hành khách vỡ ối ngay giữa không trung hôm 4/4, theo NY Post.
Theo đoạn ghi âm từ đài kiểm soát không lưu, em bé cất tiếng khóc chào đời trên chuyến bay mang số hiệu 005 khởi hành từ Kingston, Jamaica, tới New York, Mỹ, khi máy bay đang trong quá trình tiếp cận đường băng của sân bay quốc tế John F. Kennedy (JFK) vào sát giờ trưa. Tình huống bất ngờ khiến các nhân viên kiểm soát mặt đất thích thú, gợi ý cho người mẹ cái tên cho con. "Nhắn với cô ấy rằng phải đặt tên cho bé là Kennedy nhé", một nhân viên nói.
Trước đó, khoang hành khách của chiếc Boeing 737 Max 8 trở thành phòng sinh bất đắc dĩ ngay trên bầu trời, trong khi các phi công nỗ lực liên lạc với các cơ quan chức năng để xin được hạ cánh sớm hơn. Trong đoạn băng ghi âm, phi công báo cáo: "Caribbean 005 xin duy trì độ cao 3.000. Chúng tôi hiện có một hành khách đang chuyển dạ và muốn được bay thẳng đến điểm Zetal".
Ban đầu, nhân viên kiểm soát không lưu nghe nhầm nên hỏi lại xem có phải trên máy bay có "hành khách bị ốm" hay không. Phi công lập tức đính chính: "Chúng tôi có một sản phụ đang chuyển dạ, yêu cầu được dẫn đường bay thẳng". Máy bay sau đó được ưu tiên lộ trình ngắn nhất để tiếp đất, còn các nhân viên y tế cũng túc trực sẵn tại cửa máy bay.
Ngay khi máy bay vừa hạ cánh an toàn, một kiểm soát viên mặt đất đã cất tiếng tiếng chào đón và không quên hỏi thăm tình hình của "vị khách nhí": "Caribbean 005, đây là mặt đất. Bé đã ra đời chưa?". Đáp lại, phi công phấn khởi thông báo bé đã chào đời.
Hiện thông tin chi tiết về tình trạng sức khỏe của hai mẹ con vẫn chưa được tiết lộ. Việc hành khách sinh con trên máy bay từng xảy ra với một số hãng hàng không. Mùa hè năm ngoái, một phụ nữ 29 tuổi người Thái Lan chuyển dạ ở độ cao hơn 10.000 m trên chuyến bay của Air India. Cô sinh một bé trai trước khi máy bay đáp xuống Mumbai và được đưa ngay đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Đại diện hãng hàng không khi đó chia sẻ hành khách này vốn định bay nối chuyến về Bangkok nhưng "mẹ thiên nhiên đã có một kế hoạch khác".
Thông thường trẻ sinh trên máy bay sẽ mang quốc tịch theo cha mẹ. Tuy nhiên, nếu em bé chào đời khi máy bay đang bay trên vùng trời của một quốc gia áp dụng luật "quyền nơi sinh" như Mỹ, về mặt pháp lý, em bé có thể lấy quốc tịch của nước đó. Ngoài ra, việc hãng hàng không thuộc quốc gia nào cũng có thể là một căn cứ để xác định quốc tịch cho bé.
Bình Minh (Theo NY Post, CBS News, The Sun)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hanh-khach-sinh-con-tren-may-bay-5059040.html
