Theo Hãng tin Reuters ngày 18-4, phát biểu trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói “mọi thứ có vẻ đang diễn ra rất tốt với Iran”, nhưng từ chối tiết lộ chi tiết về thông tin tích cực mà ông vừa nhận được.
“Chúng tôi có một số tin khá tốt cách đây 20 phút, và có vẻ mọi thứ đang diễn ra rất tốt ở Trung Đông với Iran. Bạn sẽ sớm nghe thôi. Tôi nghĩ đó là điều nên xảy ra. Đó là điều hoàn toàn hợp lý. Và tôi nghĩ nó sẽ xảy ra. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra, nhưng tôi tin là sẽ như vậy”, ông nói khi được hỏi về khả năng đạt thỏa thuận.
Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ kịch bản cứng rắn hơn. Ông cho biết có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Washington và Tehran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước hạn chót dự kiến vào 22-4.
“Có thể tôi sẽ không gia hạn… và đáng tiếc là chúng tôi sẽ phải bắt đầu ném bom trở lại”, ông nói, đồng thời khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran sẽ vẫn được duy trì.
Các phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh các phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến sẽ tới Pakistan vào cuối tuần và có thể tiến hành đàm phán vào ngày 20-4 (giờ Việt Nam). Hiện phía Mỹ chưa xác nhận lịch trình này.
Trước đó các cuộc thương lượng giữa hai bên vẫn còn nhiều khác biệt lớn và chưa đạt được đồng thuận.
Trong khi đó Iran tuyên bố đã “mở lại hoàn toàn” eo biển Hormuz sau thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, nhưng cảnh báo có thể đóng lại tuyến hàng hải quan trọng này nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng công bố các điều kiện về việc lưu thông qua eo biển Hormuz.
Liên quan các điều khoản tiềm năng của thỏa thuận, ông Trump khẳng định Mỹ và Iran có thể cùng chuyển lượng uranium làm giàu của Tehran sang Mỹ như một phần của giải pháp chấm dứt xung đột. Tuy nhiên Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ khả năng này, tuyên bố kho dự trữ uranium sẽ không được chuyển đi “bất cứ đâu”.
Trong một diễn biến liên quan, ông Trump cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “rất vui” về việc eo biển Hormuz được mở lại, đồng thời tiết lộ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Bắc Kinh vào tháng 5 “có thể mang tính lịch sử”.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 cho biết thông tin được tiết lộ bởi Jimmy Arter, quan chức phụ trách chuyển đổi và rút kinh nghiệm tại Trung tâm Hỏa lực Xuất sắc thuộc căn cứ Sill của lục quân Mỹ. "Chúng tôi đã bắn sạch kho dự trữ Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) trong giai đoạn đầu cuộc chiến, nhiều quả nữa đang được chuyển đến", ông cho hay.
Lục quân Mỹ đưa tên lửa PrSM vào thực chiến trước khi hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đánh giá ban đầu. Dù vậy, kết quả chiến đấu cho thấy quy trình này dường như không còn cần thiết. "Hoạt động thử nghiệm đã được thực hiện trên thực tế. Chúng tôi không cần tiến hành thêm bất kỳ thử nghiệm nào sau đó", ông Arter cho hay.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, trước đó xác nhận tên lửa đạn đạo PrSM đã lần đầu thực chiến trong xung đột với Iran. Trung đoàn Pháo binh Dã chiến số 121, thuộc Vệ binh Quốc gia bang Wisconsin, là đơn vị đầu tiên khai hỏa loại đạn này trong thực chiến.
Lục quân Mỹ đã đặt mua 240 tên lửa PrSM trước năm tài chính 2024 và thêm 250 quả trong năm tài chính 2025. Không rõ tập đoàn Lockheed Martin đã bàn giao bao nhiêu quả đạn trước khi xung đột bùng phát hôm 28/2.
"Đến nay chỉ có 100 quả PrSM được lên kế hoạch bàn giao, phần nhiều đã được dùng trong hoạt động huấn luyện và thử nghiệm, nên ngay từ đầu kho dự trữ đã không có nhiều tên lửa", Colby Badhwar, nhà nghiên cứu an ninh thuộc tổ chức Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu, cho hay.
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, với đầu đạn nổ mạnh nặng 90 kg và tầm bắn trên 500 km. Nó có thể được khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả. Phiên bản tiếp theo của PrSM dự kiến đạt tầm bắn khoảng 1.000 km, xa gấp đôi bản gốc.
Thông tin được công bố giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng quân đội Mỹ đã tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Washington gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng trong tương lai.
Trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ xin cấp khoảng 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với năm trước.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Đài truyền hình NBC News, Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel hôm 9.4 tuyên bố ông sẽ không từ chức dưới áp lực của Mỹ và kêu gọi đối thoại một cách cởi mở, theo AFP.
"Chúng tôi có một quốc gia tự do, có chủ quyền... Chúng tôi có quyền tự quyết và độc lập, và chúng tôi không bị lệ thuộc vào các kế hoạch của Mỹ", ông Diaz-Canel nói với NBC News, theo bản dịch lời phát biểu của ông. Ông cũng nhấn mạnh rằng chính phủ Mỹ, với chính sách thù địch chống lại Cuba, không thể đòi hỏi bất cứ điều gì từ Cuba.
Washington đã tiến hành một chiến dịch gây sức ép lên Cuba, áp đặt một cuộc phong tỏa dầu mỏ trên thực tế đối với quốc đảo này bằng cách đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba.
Nhà lãnh đạo Cuba nói với NBC rằng Havana muốn "tham gia đối thoại và thảo luận bất kỳ chủ đề nào mà không có bất kỳ điều kiện nào".
Hôm 7.3, Thứ trưởng Ngoại giao Cuba Josefina Vidal nói với AFP rằng các cuộc đàm phán với Mỹ đang "ở giai đoạn rất sơ bộ".
Trong khi đó, các hãng tin Nga hôm nay 10.4 đưa tin Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố Nga sẽ không bao giờ bỏ rơi hay phản bội Cuba và có kế hoạch hỗ trợ quốc đảo này giải quyết các vấn đề năng lượng liên quan đến lệnh cấm vận của Mỹ, theo Reuters.
Ông Ryabkov, được các hãng thông tấn Nga trích dẫn tại một cuộc họp báo ở thủ đô Havana, còn nói rằng Moscow không có ý định từ bỏ quan tâm của mình ở tây bán cầu bất kể Mỹ nói gì. Ông Ryabkov nhấn mạnh sự giúp đỡ của Moscow dành cho Cuba sẽ không chỉ dừng lại ở lô dầu lớn mà Moscow đã gửi đến quốc đảo này vào tháng trước.
Trang tin USNI News của Viện Hải quân Mỹ hôm 6/4 cho biết trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ muốn quốc hội duyệt mua 540 tên lửa phòng không SM-6 có tổng giá trị 4,33 tỷ USD, tăng khoảng ba lần so với con số 166 quả trước đó một năm.
Lực lượng này cũng muốn được cấp 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa hành trình Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với 55 quả được phê duyệt trong năm tài chính 2026. Hải quân Mỹ còn đề xuất mua 494 tên lửa đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM có tổng giá trị 804 triệu USD, cùng 141 ngư lôi hạng nặng Mark 48 với giá 571 triệu USD.
Phần lớn tên lửa Tomahawk và SM-6 sẽ nằm trong dự luật hòa giải ngân sách liên bang thứ hai, cho phép hải quân Mỹ dàn trải mua sắm trong vài năm.
Tên lửa hành trình Tomahawk đạt tầm bắn 1.600-2.500 km tùy phiên bản, có thể được khai hỏa từ hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41 trên nhiều loại tàu mặt nước và tàu ngầm của hải quân Mỹ. SM-6 là tên lửa phòng không chủ lực của hạm đội tàu mặt nước Mỹ, cũng có khả năng làm nhiệm vụ chống hạm trong một số trường hợp.
SM-6 và Tomahawk nằm trong số những loại đạn đắt tiền, khó chế tạo nhất trong kho vũ khí của quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ đề xuất mua lượng lớn tên lửa giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng lực lượng này đang tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Mỹ gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính đến cuối tháng 3, hải quân Mỹ đã khai hỏa khoảng 850 quả Tomahawk trong xung đột với Iran. Đây là số lượng tên lửa Tomahawk lớn nhất được phóng trong một xung đột đơn lẻ kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.
Todd Harrison, chuyên gia cấp cao về chi tiêu quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho biết Washington cần mua lượng lớn tên lửa Tomahawk và SM-6, song ngành công nghiệp quốc phòng nội địa hiện không đủ khả năng đáp ứng nhu cầu lớn như thế trong thời gian ngắn.
Harrison cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn dàn trải mua sắm bằng cách đưa phần lớn tên lửa vào dự luật hòa giải ngân sách liên bang, thêm rằng đây là phương án khả thi hơn. "Về cơ bản, họ đang ứng tiền trước để mua đạn dược", ông cho hay.
