Hôm nay 12.4, các cử tri Hungary sẽ đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội mang tính bước ngoặt, theo Reuters. Kết quả dự kiến sẽ được công bố vào tối cùng ngày (giờ Hungary).
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy Thủ tướng Hungary Viktor Orban (63 tuổi) và đảng Fidesz theo chủ nghĩa dân tộc của ông khó giành chiến thắng trước đảng trung hữu Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) lãnh đạo. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2010 có một khả năng thực sự rằng đảng đối lập có thể giành chiến thắng, theo Đài DW.
Trước ngày bầu cử, hai đối thủ đã tăng cường hoạt động vận động tranh cử, thu hút nhiều người ủng hộ tham dự các cuộc mít tinh.
Hôm 10.4, khoảng 2.000 người ủng hộ ông Orban đã tập trung tại TP.Debrecen, một thành trì lâu năm của Fidesz được dự đoán sẽ chuyển sang ủng hộ Tisza. “Tôi không tin tưởng ông Magyar – chỉ sau một đêm, ông ta đã quay lưng và đâm sau lưng Fidesz”, một người tham gia cuộc mít tinh tên Attila Szoke (55 tuổi) nói. Ông Magyar đã rời khỏi Fidesz cách đây 2 năm, cáo buộc đảng này tham nhũng và tuyên truyền sai sự thật, theo tờ The Guardian.
Trong khi đó, những người ủng hộ ông Magyar tập trung ở TP.Hatvan, cách thủ đô Budapest khoảng 60 km về phía đông, nói rằng họ hy vọng vào sự thay đổi. “Tôi hy vọng sẽ có một số thay đổi ở Hungary, vì chúng tôi thực sự cần điều đó. Sau 16 năm, cuối cùng cũng có chút hy vọng, ít nhất là bây giờ”, một người ủng hộ tên Xenia chia sẻ. Ông Orban đã lãnh đạo Hungary, quốc gia có 9,5 triệu dân, từ năm 2010.
Cũng trong ngày 10.4, ông Orban và ông Magyar đã đấu khẩu về cáo buộc có sự can thiệp của nước ngoài trong cuộc bầu cử sắp tới. Ông Orban tuyên bố trên mạng xã hội rằng đối thủ của ông sẽ “không từ thủ đoạn nào để giành lấy quyền lực”, cáo buộc ông Magyar và đảng Tisza “cấu kết” với tình báo nước ngoài và đe dọa những người ủng hộ đảng cầm quyền bằng bạo lực.
Đáp lại, ông Magyar đưa ra cáo buộc tương tự, sau khi Phó tổng thống Mỹ J.D Vance đến thăm Hungary trước đó vài ngày để thể hiện sự ủng hộ của Washington dành cho ông Orban. Ông Magyar còn tuyên bố trên mạng xã hội: “Gian lận bầu cử kéo dài nhiều tháng do Fidesz thực hiện, cùng với các hành vi phạm tội, hoạt động tình báo, thông tin sai lệch và tin giả, không thể thay đổi sự thật rằng Tisza sẽ thắng cử”.
Cuộc bầu cử ngày 12.4 được xem là một cột mốc đáng chú ý trong lịch sử hiện đại của Hungary, theo DW. Kết quả không chỉ ảnh hưởng đến tình hình trong nước mà còn có thể định hình tương lai của EU và tầm ảnh hưởng của Nga tại khu vực.
Đài DW phân tích rằng mục tiêu đã được tuyên bố của Thủ tướng Orban là “chinh phục Brussels”, và biến EU thành một liên minh các quốc gia độc lập về chính trị, cùng chia sẻ lợi ích kinh tế chung. Chẳng những đưa ra không ít chỉ trích trong nhiều năm, ông còn sử dụng quyền phủ quyết để từ chối một số quyết định quan trọng của EU khiến khối này gần như không thể hành động, điển hình là các kế hoạch liên quan việc hỗ trợ Ukraine. Theo đó, một chiến thắng nữa của ông Orban sẽ làm suy yếu EU hơn nữa, trong khi sự thay đổi quyền lực ở Budapest sẽ góp phần củng cố lại khối này.
Cũng theo Đài DW, không có quốc gia thành viên EU nào có mối quan hệ mật thiết với Nga như Hungary dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Orban. Ông đã nhiều lần kêu gọi dỡ bỏ các lệnh cấm vận lên Nga, và ngăn chặn những nỗ lực hỗ trợ của EU dành cho Ukraine.
Dưới thời Thủ tướng Orban, Budapest cũng đã trở thành đồng minh chủ chốt của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong EU. Chủ nhân Nhà Trắng ngày 10.4 cam kết sẽ mang “sức mạnh kinh tế” của Mỹ đến Hungary nếu đảng của ông Orban giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 12.4, theo AFP. “Chúng tôi rất vui được đầu tư vào sự thịnh vượng trong tương lai do sự lãnh đạo tiếp theo của ông Orban tạo ra”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.
Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã ghi lại khoảnh khắc ấn tượng khi trái đất khuất dần sau đường chân trời của mặt trăng hay còn gọi là "cảnh trái đất lặn", trong hành trình trở về ngày 7.4 sau chuyến bay lịch sử bay vòng quanh vệ tinh tự nhiên này, theo AFP.
NASA đã công bố bức ảnh cho thấy trái đất xanh mỏng manh dần lặn xuống phía sau rìa gồ ghề của mặt trăng - một hình ảnh được xem là sự tri ân đối với bức "Earthrise" nổi tiếng do phi hành gia Bill Anders chụp trong sứ mệnh Apollo 8 năm 1968.
Cách đây 57 năm, bức ảnh "Earthrise" đã góp phần thay đổi nhận thức của con người về trái đất khi nhìn từ không gian. Phiên bản hiện đại tiếp tục làm nổi bật sự tương phản giữa hành tinh xanh và bề mặt khắc nghiệt của mặt trăng, ngăn cách bởi khoảng không đen sâu thẳm.
"Đây là bức ảnh đầu tiên chụp từ phía xa của mặt trăng", Nhà Trắng cho biết.
Phi hành đoàn Artemis 2 gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi hành gia Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada). Họ đã thực hiện sứ mệnh bay vòng quanh mặt trăng trong khuôn khổ chương trình Artemis 2, nhằm mở đường cho kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng vào năm 2028.
Sau khi hoàn thành chuyến bay và thiết lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất so với trái đất (khoảng 406.771 km, vượt Apollo 13 hơn 6.000 km), tàu Orion đang trên hành trình quay về và dự kiến hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi California.
Trong suốt chuyến đi, phi hành đoàn mô tả chi tiết bề mặt mặt trăng, quan sát hiện tượng nhật thực và thậm chí chứng kiến các tia lóe sáng do va chạm thiên thạch. "Có lẽ con người chưa tiến hóa để nhìn thấy những gì chúng ta đang thấy. Thật khó diễn tả, nó thật kỳ diệu", phi hành gia Victor Glover nói.
Đây cũng là sứ mệnh mang tính biểu tượng về đa dạng, theo South China Morning Post. Theo đó, ông Glover là người da màu đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng, trong khi bà Koch là người phụ nữ đầu tiên, còn ông Hansen là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên tham gia hành trình này.
Phi hành đoàn cũng nhận được cuộc gọi chúc mừng từ Giám đốc NASA Jared Isaacman và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump gọi nhóm phi hành đoàn là "những người tiên phong thời hiện đại" với "lòng dũng cảm phi thường".
Trước khi rời quỹ đạo mặt trăng, các phi hành gia đã đề xuất đặt tên cho 2 miệng núi lửa chưa được đặt tên. Một trong số đó được đề xuất mang tên "Carroll" theo tên người vợ quá cố của chỉ huy Wiseman. "Đó là một điểm sáng trên mặt trăng, và chúng tôi muốn gọi nó là Carroll", ông Hansen xúc động nói.
NASA cho biết sẽ đệ trình các đề xuất này lên Liên minh Thiên văn quốc tế để xem xét chính thức.
Thông báo được ông Unsit Sampuntharat, Thư ký thường trực Bộ Nội vụ Thái Lan, công bố trong bối cảnh cháy rừng, khói mù và bụi mịn đang ảnh hưởng 17 tỉnh khu vực phía bắc.
Theo công ty giám sát chất lượng không khí iQAir (Thụy Sĩ), Chiang Mai đã đứng đầu danh sách các thành phố ô nhiễm nhất thế giới trong 5 ngày liên tiếp. Chiều 4.4, chỉ số AQI tại đây là 206 - mức "rất không lành mạnh", với nồng độ PM2.5 ở mức 131 µg/m3, cao gấp nhiều lần ngưỡng an toàn quốc gia là 37,5 µg/m3.
Việc ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm tăng cường điều phối ứng phó khủng hoảng, đồng thời cho phép các thống đốc tỉnh sử dụng quỹ ứng trước và các nguồn ngân sách liên quan để triển khai biện pháp khẩn cấp. Qua đó, chính quyền địa phương có thể đẩy nhanh nỗ lực kiểm soát thảm họa và hỗ trợ kịp thời các thiệt hại về người và tài sản, theo báo Nation của Thái Lan.
Mùa khói mù tại miền bắc Thái Lan thường đạt đỉnh từ tháng 2 - 4, chủ yếu do hoạt động đốt rơm rạ, cháy rừng và khói xuyên biên giới. Giới chức y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài, đeo khẩu trang và đi khám nếu có triệu chứng hô hấp.
Trong một diễn biến khác, tại Nam Á, mưa lớn và bão đã khiến ít nhất 121 người thiệt mạng tại Afghanistan và Pakistan trong 2 tuần qua, theo AFP ngày 5.4. Tại Afghanistan, mưa lớn kéo dài từ cuối tháng 3 đã gây lũ lụt, sạt lở đất và phá hủy nhà cửa, mùa màng, làm 77 người chết và 137 người bị thương. Tại Pakistan, 44 người đã tử vong do mưa lớn.
