Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết ngủ đủ về lượng (khoảng 8 tiếng) nhưng vẫn mệt mỏi thường là dấu hiệu cho thấy chất lượng giấc ngủ hoặc trạng thái chuyển hóa của cơ thể đang có vấn đề. Bạn nên xem xét các yếu tố sau đây:
Một giấc ngủ tiêu chuẩn gồm nhiều chu kỳ, mỗi chu kỳ khoảng 90 phút. Nếu bạn thức dậy đúng vào giai đoạn ngủ sâu (Deep Sleep), cơ thể sẽ rơi vào trạng thái “quán tính giấc ngủ”, gây cảm giác lờ đờ, mệt mỏi kéo dài.
Vậy nguyên nhân của mệt mỏi có thể do bạn đang thiếu giai đoạn ngủ sâu hoặc ngủ mơ (REM) – 2 giai đoạn quan trọng nhất để phục hồi não bộ và cơ bắp.
Đây là khía cạnh liên quan mật thiết đến dinh dưỡng. Nếu bữa tối có chỉ số đường huyết (GI) quá cao, nồng độ insulin tăng vọt rồi hạ thấp đột ngột trong đêm.
Hạ đường huyết về đêm khiến cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng (như cortisol) để nâng đường huyết lên, làm giấc ngủ bị chập chờn dù bạn không hề tỉnh giấc. Do đó nên kiểm soát kỹ các thực phẩm GI (chỉ số đường) cao vào buổi tối để giữ mức năng lượng ổn định suốt đêm.
Ngưng thở khi ngủ thường bị bỏ qua. Lúc này đường thở bị hẹp khiến nồng độ oxy trong máu giảm xuống, buộc não bộ phải “giật mình” tỉnh giấc để thở (dù bạn không nhớ gì vào sáng hôm sau). Sáng dậy thường kèm theo đau đầu, khô miệng hoặc đau họng. Về lâu dài, điều này gây áp lực rất lớn lên hệ tim mạch
Nếu hệ thống tĩnh mạch và tuần hoàn làm việc không hiệu quả, các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa (axit lactic, các gốc tự do) không được đào thải tốt khỏi cơ bắp trong đêm.
Cảnh báo: Cảm giác nặng nề ở chân hoặc mỏi cơ ngay khi vừa ngủ dậy. Điều này đôi khi liên quan đến việc lưu thông máu ở các chi dưới bị cản trở
Đôi khi cơ thể không mệt, nhưng tâm trí bị quá tải bởi những lo âu chưa được giải quyết. Theo quan điểm của triết học thực hành, việc để tâm trí “lang thang” quá nhiều vào những điều không thể kiểm soát sẽ tiêu tốn năng lượng nhiều hơn cả việc vận động thể chất. Điều này cảnh báo bạn đang trải qua tình trạng kiệt sức về thần kinh (burnout).
“Nếu tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi kéo dài hơn 2 tuần dù đã điều chỉnh chế độ ăn (GI thấp, đủ protein), thì bạn nên cân nhắc thực hiện một vài xét nghiệm cơ bản về máu và tầm soát tim mạch để xác định chính xác nguyên nhân”, bác sĩ khuyến cáo.
Suy thận là tình trạng nghiêm trọng, xảy ra khi thận ngừng thực hiện các chức năng bình thường. Thận có nhiệm vụ lọc chất thải và lượng dịch dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi thận suy, các chất này sẽ tích tụ lại và gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Các dấu hiệu ban đầu của tổn thương thận thường khó nhận biết, nhưng vẫn có những cảnh báo rõ ràng. Dưới đây là 7 triệu chứng cần được xử lý ngay vì có thể dẫn đến suy thận.
Thay đổi nước tiểu
Vấn đề về thận thường biểu hiện sớm qua sự thay đổi về lượng và đặc điểm nước tiểu. Khi có quá nhiều protein rò rỉ vào nước tiểu, bạn có thể thấy lượng nước tiểu giảm đột ngột kèm theo hiện tượng nước tiểu có bọt. Bọt này khác với bọt thông thường vì gồm nhiều bong bóng nhỏ và tồn tại lâu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, protein sẽ rò rỉ ra ngoài. Nếu gặp tình trạng này, người bệnh cần đi khám ngay.
Sưng ở bàn chân hoặc mặt
Khi thận hoạt động kém, cơ thể sẽ giữ lại nước gây phù nề. Tình trạng sưng thường thấy ở chân, mắt cá chân và mặt. Điều này xảy ra do thận không loại bỏ được lượng nước dư thừa. Người mắc có thể thấy giày chật hơn, khó tháo nhẫn, tăng cân kèm cảm giác khó chịu.
Khó thở
Suy thận khiến dịch tích tụ trong phổi, làm cản trở hô hấp. Ngay cả hoạt động nhẹ hoặc khi nghỉ ngơi người bệnh cũng có thể cảm thấy khó thở. Nguyên nhân là do phổi không thể giãn nở bình thường vì bị dịch dư thừa cản trở.
Mệt mỏi và yếu sức
Cảm giác mệt mỏi kéo dài và yếu cơ có thể là dấu hiệu thận hoạt động kém. Thận sản xuất hormone giúp tạo hồng cầu vận chuyển oxy. Khi thận suy, số lượng hồng cầu giảm gây thiếu máu, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược. Nếu mệt mỏi kèm sưng, khó thở, cần đi kiểm tra sớm vì đây có thể là dấu hiệu tổn thương thận nghiêm trọng.
Buồn nôn hoặc nôn kéo dài
Buồn nôn thường xuyên hoặc nôn không rõ nguyên nhân có thể liên quan đến suy thận. Khi thận không lọc được chất thải, các độc tố tích tụ trong máu gây kích ứng dạ dày dẫn đến buồn nôn, nôn, chán ăn. Một số người còn cảm thấy vị kim loại trong miệng hoặc hơi thở có mùi hôi. Tình trạng này cần được can thiệp y tế sớm.
Da khô và ngứa nhiều có thể do bệnh thận gây ra. Khi thận không cân bằng được khoáng chất trong cơ thể, da sẽ bị kích ứng. Dù có vẻ không nghiêm trọng nhưng triệu chứng này thường xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng.
Lú lẫn hoặc khó tập trung
Chức năng não cũng bị ảnh hưởng khi thận gặp vấn đề, do độc tố tích tụ trong máu. Người bệnh có thể cảm thấy lú lẫn, khó tập trung, đầu óc mơ màng, hay quên hơn. Những thay đổi này có thể là dấu hiệu suy thận tiến triển và cần được kiểm tra ngay. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp bảo vệ cả não bộ và sức khỏe tổng thể.
Ngày 10.4, tin từ Trung tâm y tế khu vực Dương Minh Châu (Tây Ninh) cho biết, đơn vị đã tiếp nhận thông tin từ Trạm y tế xã Lộc Ninh về ca tử vong nghi do bệnh dại. Nạn nhân là ông P.V.D (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh), làm nghề buôn bán tại chợ.
Theo xác minh và điều tra dịch tễ ban đầu, khoảng 1 năm trước, ông D. bị chó nhà nuôi cắn vào bàn tay trái (cùng thời điểm, con chó này cũng cắn em ruột ông D.). Vết thương có chảy máu, nhưng ông D. không đến cơ sở y tế điều trị mà tự xử lý tại nhà bằng cách đắp các loại thuốc dân gian như tỏi, củ ngải chó.
Đáng chú ý, con chó gây ra vết cắn sau đó đã bỏ đi, không rõ tình trạng, chưa được tiêm phòng dại. Hiện, sức khỏe em ruột ông D. vẫn bình thường.
Không dừng lại ở đó, khoảng 6 tháng trước khi phát bệnh, ông D. có nuôi thêm 3 con chó nhỏ và không may bị những con chó này cào trầy xước vùng vai. Chỉ 2 ngày sau, 3 con chó đều chết bất thường nhưng gia đình cho rằng do bệnh đường ruột nên không báo cơ quan chức năng.
Đến ngày 5.4, ông D. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại như mệt mỏi, sốt, đau đầu, sợ nước, sợ gió, co giật, kích động. Tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, bệnh nhân nhập viện ngày 7.4 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM trong tình trạng nguy kịch và tử vong cùng ngày khi được đưa về nhà.
Theo ngành y tế, đây là trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm rất cao nhưng hoàn toàn không được xử trí đúng cách và chưa từng tiêm vắc xin phòng dại. Hiện, chưa ghi nhận ổ dịch dại trên động vật tại địa phương từ đầu năm 2026.
Sau vụ việc, cơ quan chức năng đã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường truyền thông, khuyến cáo người dân khi bị chó cắn, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để được xử lý và tiêm phòng bệnh dại kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Có người ăn đều một ngày ba bữa, xem bữa sáng là bữa ăn quan trọng, nhằm cung cấp năng lượng dự trữ. Tuy nhiên, có người quan niệm không ăn sáng để cơ thể tiêu hóa hết dinh dưỡng buổi tối, giảm tích lũy mỡ. Nhìn chung, đây là sở thích của từng người. Trường hợp nhịn ăn sáng mà mệt mỏi, mất tập trung, giảm hiệu suất thì không nên bỏ. Bỏ ăn sáng thường phù hợp với nhóm thức dậy muộn hoặc đi ngủ buổi tối muộn.
Nhiều trường hợp không ăn sáng, đặc biệt đàn ông dẫn đến không đủ năng lượng. Mỗi ngày cơ thể cần 2.000 - 2.500 calo, trong đó bữa sáng chiếm 400 - 500 calo, giúp tái cung cấp năng lượng sau một giấc ngủ dài. Nhịn bữa sáng có thể gây tăng cân do dễ dàng cảm thấy đói và ăn uống không kiểm soát. Nhịn ăn sáng sau đó tiêu thụ một lượng lớn thức ăn vào buổi trưa dễ gặp vấn đề về tiêu hóa như trào ngược dạ dày hoặc đau bụng, viêm loét dạ dày; kích thích hệ tiêu hóa.
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ, năm 2022, cho rằng việc chỉ ăn một bữa mỗi ngày làm tăng nguy cơ tử vong ở người Mỹ từ 40 tuổi trở lên. Bỏ bữa sáng hoặc bữa tối làm gia tăng khả năng mắc bệnh tim mạch. Người ăn hai hoặc ba bữa cách nhau dưới 4,5 tiếng có tỷ lệ tử vong vì mọi nguyên nhân cao hơn.
Tạp chí Tim mạch Dự phòng châu Âu cũng cho biết người bỏ bữa sáng và ăn tối muộn có nguy cơ tử vong cao gấp 4-5 lần vì bệnh tim mạch, so với người không có thói quen này. Nhịn ăn sáng có thể làm tăng mức cortisol, có khả năng dẫn đến thèm ăn nhiều hơn và chất lượng giấc ngủ kém.
Do đó, bạn nên theo dõi và lắng nghe cơ thể, bổ sung dinh dưỡng phù hợp kết hợp tập luyện để đủ năng lượng hoạt động trong cả ngày.
