Nghệ sĩ nhân dân Xuân Bắc giao lưu cùng thiếu nhi

Sẵn sàng chi tiền triệu mỗi tháng cho spa, thuốc men hay thậm chí chấp nhận chia đôi gói mì tôm lúc ngặt nghèo, xu hướng người trẻ nuôi thú cưng đang trở thành một nét mới trong đời sống đô thị.

Gần 18 giờ, Trương Tiểu Linh (30 tuổi), phường Bình Quới, TP.HCM, nhắn bạn ra trông quán bánh để cô chạy về nhà cho chó, mèo ăn. Nhà trọ của Tiểu Linh bị vỡ ống nước, nên đi làm mà Linh luôn thấp thỏm lo cho "con nhỏ" ở nhà.

Trong căn phòng trọ chừng 20 m2, Linh sống cùng 1 người bạn và một con chó, một con mèo. Thấy Linh về, chó, mèo quẫy đuôi tíu tít. Linh lấy khăn lau khô chỗ nước bị thấm ra sàn do vỡ đường ống, rồi mang đĩa hạt cho thú cưng ăn.

Chỉ vào con chó nhỏ, Linh cho biết dù chuyển qua không biết bao nhiêu nhà trọ, nhưng nó vẫn gắn bó 11 năm nay. Linh nuôi cho, mèo sạch sẽ nên được chủ nhà trọ thương, không làm khó.

"Có đợt nhà còn mỗi gói mì tôm, tôi ăn một nửa, chia cho con chó một nửa. Con mèo thì sau này tôi mới nuôi. Nó đi lạc, suýt bị xe tông, tôi cứu được, rồi nó theo tôi tới giờ", Tiểu Linh nói.

Mỗi tháng, Tiểu Linh dành 2 đến 3 triệu đồng nuôi tụi nhỏ. Công việc buôn bán giai đoạn này khó khăn hơn, nhưng không vì vậy mà cô bỏ bê "đàn con". Nhìn con mèo ăn ngũ cốc ngon lành, Linh cho biết hồi đầu mới về, nó có dấu hiệu nhiễm giun sán. Cô đưa mèo ra nhà thuốc chữa bệnh, vệ sinh tắm rửa sạch sẽ, kiểm tra sức khỏe hết 500.000 đồng

"Tụi nó ngoan. Tôi thấy biết cách nuôi thì không tốn lắm. Nhiều lúc tôi buồn, nó biết hết, nó chạy tới cọ cọ tựa vào người tôi rồi dụi dụi. Ở một mình, có chó, mèo bớt cô đơn, tụi nó chạy tới chạy lui", Tiểu Linh mỉm cười. Tiểu Linh chưa lập gia đình. Công việc của cô thường kéo dài tới gần 12 giờ đêm. Cô thuê điểm bán hàng gần nhà để thi thoảng chạy về trông chó, mèo.

Nguyễn Nhân Nghĩa Lễ (27 tuổi) bạn Linh nói ban đầu anh biết tới 2 con chó và con mèo trong nhà từ lời nhờ cậy giúp đỡ khi cô bạn thân đi vắng. Sau này biết Linh đi xa, Lễ chạy qua nhà chủ động chăm sóc, cho chó mèo ăn dùm bạn.

Nguyễn Hương Trà (33 tuổi) hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, cho biết một trong những lý do khiến cô từ bỏ công việc văn phòng, thu nhập ổn định là để có thời gian chăm sóc đàn cún cưng ở nhà. Hiện tại, Hương Trà nuôi 5 con cún.

Trà nói rằng nuôi cún cưng cho đỡ buồn. Từ ngày nuôi cún, Trà đã hết buồn nhưng chuyển sang "tiền đình" bởi mỗi tháng tốn 5 kg gạo, 15 kg ức gà, 5 kg hạt, 2 lần mời riêng nhân viên spa tại nhà, hàng chục giờ dọn vệ sinh chất thải cùng vô số lần tiêm phòng, uống thuốc trị ve rận, chưa kể bệnh tật ốm đau…

"Chi phí mỗi tháng nuôi tụi 5 con cún cưng khoảng 5 - 7 triệu đồng, chiếm khoảng 1/5 thu nhập. May mắn tôi có chồng đồng hành, ủng hộ và chia sẻ. Xưa tôi làm văn phòng 8 đến 10 tiếng/ngày, áp lực công việc, cuối ngày gần như chẳng còn sức. Tôi nghĩ, nếu cứ như vậy sức khỏe mình không trụ được, chỉ có thể bỏ việc hoặc bỏ cún cưng. Bỏ cún cưng thì tôi bỏ không được nên tôi bỏ việc", Hương Trà trò chuyện với người viết qua điện thoại.

Theo chia sẻ của cô gái Hà Nội, ăn uống là nguồn chi phí lớn nhất bởi cún cưng cần chế độ ăn riêng.

"Nếu không có thời gian chế biến thì tôi cho chó ăn hạt. Bên cạnh đó, còn có chi phí tắm rửa, spa, mỗi con khoảng 250.000 đồng đến 350.000 đồng/lần. Tôi cũng tắm được nhưng không thể chuyên nghiệp như ở spa, cún được chăm sóc kỹ… Mỗi tháng ít nhất mình đưa cún cưng đi spa 1 đến 2 lần. Đó là chưa kể quần áo, đồ chơi, xương gặm… tùy theo tháng không phải tháng nào cũng như nhau", Hương Trà nói.

Hai vợ chồng Hương Trà có nhà riêng nhưng nhỏ, không đủ chỗ cho đàn cún sinh hoạt, nên hiện vợ chồng cô đang cho thuê. Cô lấy tiền đó để thuê căn nhà khác xa trung tâm nhưng rộng rãi hơn, gần công viên, hàng xóm khá thưa thớt… để cún cưng có không gian vui đùa.

"Nhờ có cún cưng, tôi học được sự kiên nhẫn. Nhiều khi tụi nó nhìn mặt mình là biết mình vui hay buồn để biết ứng xử. Thấy mình stress là tụi nó tự động tránh xa, không gây sự, khi thấy an toàn mới đến gần. Chó, mèo cũng như con người, chỉ là không biết nói để giãi bày tâm sự", Hương Trà trải lòng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: "Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì".

Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.

Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).

Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.

Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.

Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.

Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.

"Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức 'bảo đảm' cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm", luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.

Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.

"Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương", ông cho biết.

Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.

Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.

"Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13", Quyên chia sẻ.

Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.

"Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng", Kiên nói.

Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý "làm tạm", từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.

Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.

Đặc biệt, tâm lý "làm thêm cho vui" hoặc "chỉ làm tạm thời" khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: "Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp".

Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.

"Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi", bà nhấn mạnh.

Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tranh-cai-khong-dong-bhyt-thi-khong-tra-luong-doanh-nghiep-khong-duoc-giu-luong-185260404233257428.htm

Ông Nguyễn Trọng An, chuyên gia thương mại điện tử Công ty HyperCart (xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM; trước là P.Tân Tạo, Q.Bình Tân, TP.HCM), cho rằng sở dĩ có vấn nạn affiliate marketing biến tướng, nguyên nhân cốt lõi nằm ở cách vận hành của mô hình này hiện nay, là lấy hiệu quả đơn hàng làm thước đo chính.

"Trong phần lớn các hệ thống affiliate, chỉ cần người dùng bấm vào link và phát sinh đơn hàng trong một khoảng thời gian nhất định, hệ thống sẽ ghi nhận và chi trả hoa hồng. Nó gần như không phân biệt người dùng đến từ nội dung nào, đúng hay sai, trung thực hay giật gân", ông An phân tích.

Theo ông An, chính cơ chế này khiến một thực tế trớ trêu xảy ra, nội dung càng gây tò mò, càng dễ kéo "lượt nhấp chuột" thì càng có cơ hội tạo ra đơn hàng, bất kể tính xác thực.

"Cách vận hành hiện nay vô tình tạo điều kiện để nội dung sai lệch vẫn kiếm được tiền. Khi động lực tài chính không gắn với chất lượng nội dung, mà chỉ gắn với hành vi nhấp chuột và mua hàng, thì việc lệch chuẩn là điều khó tránh khỏi", ông An nói.

Từ thực tế thị trường, ông An chỉ ra một số lỗ hổng lớn trong hệ thống affiliate hiện nay.

Đầu tiên, theo ông An ai cũng có thể tham gia làm tiếp thị liên kết. Việc đăng ký trở thành publisher (tổ chức, cá nhân sẽ quảng bá, tiếp thị sản phẩm từ nhà quảng cáo) tương đối dễ dàng, không có quy trình kiểm duyệt nội dung đầu vào. Thứ hai, thiếu cơ chế kiểm soát nội dung. Các nền tảng chủ yếu theo dõi hiệu suất (lượt nhấp chuột, đơn hàng), trong khi nội dung dẫn dắt hành vi người dùng lại nằm ngoài vùng kiểm soát trực tiếp. Thứ ba, cơ chế "có đơn là trả tiền", dù nội dung sai lệch, giật gân hay gây hiểu nhầm, chỉ cần tạo ra giao dịch, hoa hồng vẫn được chi trả. Thứ tư, thiếu hệ thống loại bỏ và blacklist (danh sách khách hàng đen) hiệu quả. Nhiều tài khoản vi phạm có thể tiếp tục hoạt động hoặc dễ dàng tạo tài khoản mới.

"Các hệ thống affiliate gặp khó khăn trong việc kiểm soát chất lượng nguồn traffic (lưu lượng truy cập vào website từ các nguồn khác nhau - PV), đặc biệt là phân biệt giữa nội dung trung thực và nội dung mang tính dẫn dụ. Bởi vì từ góc nhìn kỹ thuật, hệ thống chỉ nhìn thấy dữ liệu hành vi, chứ không "hiểu" được nội dung phía sau", ông An nói thêm.

Trả lời về nguy cơ dài hạn, chuyên gia thương mại điện tử Đinh Hồng Công, Công ty QuickNest, (P.Khánh Hội; trước là P.8, Q.4, TP.HCM), cho rằng thị trường có thể bị lệch hướng cạnh tranh.

"Người làm nội dung nghiêm túc cần thời gian xây dựng niềm tin, đầu tư trải nghiệm. Trong khi đó, nội dung giật gân có thể đạt hiệu quả chuyển đổi nhanh hơn. Nếu không kiểm soát, thị trường sẽ bị méo mó theo hướng… ai câu được lượt nhấp chuột thì thắng", ông Công cảnh báo.

Theo ông Công, khi đó, những người làm nội dung tử tế sẽ ngày càng khó cạnh tranh về mức độ chú ý, còn người sử dụng chiêu trò lại có lợi thế ngắn hạn.

Anh Đỗ Huỳnh Việt, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành khoa học máy tính, ĐH Wisconsin-Madison (Mỹ), chuyên gia vận hành nền tảng số, cố vấn chiến lược nội dung cho nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử ở Việt Nam, cho rằng các nền tảng cần chủ động siết lại hệ sinh thái affiliate.

"Các sàn thương mại điện tử nên áp dụng cơ chế kiểm duyệt publisher ngay từ đầu, yêu cầu xác minh danh tính, kênh nội dung và lĩnh vực hoạt động. Đồng thời, cần theo dõi nguồn traffic để phát hiện các dấu hiệu bất thường", anh Việt đề xuất.

Theo anh Việt, ngoài việc đánh giá hiệu suất, nền tảng cần xây dựng hệ thống đánh giá uy tín publisher, dựa trên lịch sử hoạt động và phản hồi người dùng.

"Nguy cơ lớn nhất là mô hình affiliate bị lợi dụng để phát tán "rác nội dung", làm giảm trải nghiệm người dùng và ảnh hưởng đến uy tín nền tảng. Nếu không kiểm soát, chính nền tảng sẽ bị tổn hại về lâu dài", anh Việt nói.

Anh Việt cho rằng việc xây dựng hệ thống "blacklist" là khả thi nhưng cần đầu tư bài bản.

"Cần kết hợp giữa công nghệ và chính sách. Về kỹ thuật, phải có hệ thống theo dõi hành vi, phân tích dữ liệu lớn để phát hiện nội dung vi phạm. Về chính sách, phải quy định rõ tiêu chí vi phạm, quy trình xử lý và cơ chế khiếu nại minh bạch", anh Việt chia sẻ và nói thêm: "Một thách thức lớn là tình trạng "né blacklist" bằng cách tạo tài khoản mới. Vì vậy, cần có cơ chế liên kết dữ liệu và xác thực danh tính chặt chẽ hơn".

Ông Công đề xuất: "Về dài hạn, các nền tảng cần thay đổi cách chi trả hoa hồng để tránh nuôi nội dung độc hại. Không nên chỉ dựa vào đơn hàng. Cần bổ sung các tiêu chí như chất lượng nội dung, mức độ minh bạch, tỷ lệ hoàn trả, khiếu nại… Thậm chí, có thể ưu tiên hoặc thưởng cao hơn cho những publisher có nội dung uy tín. Điều này không chỉ giúp lọc bớt các nguồn traffic độc hại, mà còn tạo động lực cho những người làm nội dung nghiêm túc. Bên cạnh các biện pháp kiểm soát, điều quan trọng không kém là tạo ra một hướng phát triển lành mạnh để dẫn đường cho affiliate marketing".

Ông An cho rằng muốn hệ sinh thái affiliate phát triển bền vững, cần chuyển trọng tâm từ "đơn hàng" sang "giá trị nội dung".

"Hiện nay, phần thưởng chủ yếu dựa trên số đơn hàng, nên người làm nội dung dễ bị cuốn vào cuộc đua câu "lượt nhấp chuột". Nếu không thay đổi, mô hình này sẽ tự bào mòn chính nó", ông An nhận định.

Theo ông An, các nền tảng cần khuyến khích người sáng tạo nội dung làm nội dung chất lượng, như đánh giá sâu, trải nghiệm thật, phân tích rõ ưu và nhược điểm sản phẩm.

"Thiết nghĩ, nên có những giải pháp như: xây dựng hệ thống đánh giá uy tín publisher, ưu tiên hiển thị nội dung minh bạch, có kiểm chứng, gắn nhãn "nội dung đã xác minh", thưởng cao hơn cho nội dung chất lượng thay vì chỉ dựa vào đơn hàng. Và quan trọng hơn, cần xây dựng một hệ sinh thái người sáng tạo nội dung uy tín, nơi người làm nội dung tử tế có lợi thế cạnh tranh thực sự", ông An nói.

Ông An cũng cho rằng nhằm giải quyết triệt để vấn đề, cần sự phối hợp từ nhiều phía. Chẳng hạn như cơ quan quản lý rà soát quy định về tin giả gắn với mục đích thương mại, tăng chế tài xử phạt, các nền tảng kiểm duyệt publisher, theo dõi nguồn traffic, loại bỏ tài khoản vi phạm. Còn người làm nội dung phải nâng cao đạo đức nghề nghiệp, minh bạch thông tin. Người dùng phải cảnh giác với nội dung giật tít, chủ động báo cáo vi phạm. Qua đó không thể để "rác nội dung" lấn át.

"Nếu không kiểm soát, "rác nội dung" sẽ tiếp tục lan rộng và làm méo mó môi trường thông tin. Khi đó, không chỉ người tiêu dùng bị ảnh hưởng, mà chính hệ sinh thái thương mại điện tử cũng bị tổn hại", ông An nhấn mạnh

Tin Gốc: Thanh Niên