Chuỗi hoạt động hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng về chủ động phòng bệnh, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật từ sớm, vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn.
Ngày Sức khỏe toàn dân là hoạt động trọng điểm do Bộ Y tế chủ trì tổ chức, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chương trình đánh dấu cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe: chuyển từ tư duy “khám chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân. Ngày hội là dịp cả xã hội chung tay xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, chủ động phòng bệnh theo hướng thường xuyên, bền vững.
Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam, với hơn 200.000 ca mắc mỗi năm. Hưởng ứng ngày Sức khỏe toàn dân 2026, Long Châu phối hợp Bayer và Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) mở rộng chương trình “Tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ tại Việt Nam” trên phạm vi toàn quốc.
Vào sáng 5.4, trong khuôn khổ sự kiện ngày hội toàn dân, lãnh đạo Nhà nước và Bộ Y tế đã trực tiếp thăm, động viên và đánh giá hoạt động tầm soát miễn phí, quy mô lớn. Các lãnh đạo ghi nhận nỗ lực của các đơn vị trong việc đưa dịch vụ y tế dự phòng đến gần người dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.
Tại đây, người dân được cung cấp những kiến thức quan trọng về phòng tránh và kiểm soát đột quỵ, tham gia các chương trình khám sàng lọc miễn phí để đánh giá nguy cơ. Bên cạnh đó, Long Châu hợp tác triển khai khu vực đo mật độ xương miễn phí, giúp mọi người chủ động phát hiện sớm các yếu tố liên quan đến sức khỏe xương khớp.
Sự hợp lực tại ngày Sức khỏe toàn dân 2026 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Long Châu và Bayer trong chương trình chiến lược tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ giai đoạn 2026 – 2030. Thông qua mạng lưới gần 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng, Long Châu cùng các đối tác triển khai đồng bộ nhiều hoạt động: tầm soát diện rộng trong cộng đồng; truyền thông nâng cao nhận thức về nhận biết sớm và xử trí đột quỵ; tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y tế; tổ chức các chương trình khám lưu động tại nhiều địa phương. Mô hình hợp tác công – tư này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng ngay từ tuyến đầu, phát hiện sớm nguy cơ và can thiệp kịp thời.
Đặc biệt, trong khuôn khổ ngày Sức khỏe toàn dân 2026, tối ngày 5.4, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu vinh dự là đơn vị tiêu biểu đồng hành cùng Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận, truyền hình trực tiếp “Nhân dân khỏe mạnh – Đất nước hạnh phúc”. Chương trình triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; khẳng định thông điệp “Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia”.
Tiếp tục lan tỏa tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh, chương trình tầm soát rung nhĩ và tăng huyết áp miễn phí được Long Châu phối hợp cùng OMRON (Nhật Bản) triển khai. Hoạt động hướng đến giúp cộng đồng sàng lọc yếu tố nguy cơ, từ đó xây dựng lối sống phù hợp, chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch, phòng ngừa đột quỵ.
Rung nhĩ là một trong những dạng rối loạn nhịp tim phổ biến nhất và là nguyên nhân tim mạch hàng đầu dẫn đến đột quỵ nhưng thường diễn biến âm thầm, khó nhận biết. Từ ngày 05/04, tại 200 nhà thuốc Long Châu trên toàn quốc, người dân sẽ được tầm soát rung nhĩ và kiểm tra huyết áp bằng máy đo huyết áp thế hệ mới OMRON 7383T – tích hợp cảnh báo rung nhĩ (AFib), có độ chính xác cao. Bên cạnh đó, người tham gia còn được tư vấn chuyên sâu và kết nối với cơ sở y tế chuyên khoa để theo dõi, điều trị khi cần thiết.
Chương trình tiếp tục cho thấy nỗ lực của Long Châu trong mở rộng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe bền vững, chuẩn mực, lấy người dân làm trung tâm. Với mạng lưới phủ rộng cùng đội ngũ 20.000 dược sĩ, bác sĩ, chuyên viên y tế vững chuyên môn, hệ thống từng bước phát huy vai trò “điểm chạm y tế đầu tiên”, giúp hàng triệu gia đình dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, tầm soát và chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, thuận tiện.
Các hoạt động bảo vệ, nâng cao sức khỏe cộng đồng của Long Châu là bước đi hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 282/NQ-CP của Chính phủ, hướng tới xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững.
Trong nhiều năm, các yếu tố nguy cơ của đột quỵ thường được xác định dựa trên lối sống và tình trạng sức khỏe ở tuổi trưởng thành, như béo phì, hút thuốc hay tăng huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới do các nhà khoa học từ University of Gothenburg thực hiện đã mở rộng góc nhìn: nguy cơ đột quỵ có thể đã được "lập trình" từ khi một người chào đời.
Công trình phân tích dữ liệu của gần 800.000 người sinh tại Thụy Điển trong giai đoạn 1973-1982, theo dõi đến năm 2022. Kết quả cho thấy những người có cân nặng khi sinh dưới mức trung bình (khoảng 3kg) có nguy cơ đột quỵ cao hơn rõ rệt khi bước vào tuổi trưởng thành.
Cụ thể, nhóm này có nguy cơ mắc tất cả các dạng đột quỵ tăng khoảng 21%, trong đó nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ tăng đáng kể, còn xuất huyết nội sọ, dạng đột quỵ nguy hiểm hơn, tăng tới 27%.
Điều đáng chú ý là mối liên hệ này không bị ảnh hưởng bởi chỉ số BMI khi trưởng thành hay tuổi thai lúc sinh, cho thấy cân nặng khi sinh là một yếu tố độc lập.
Các nhà khoa học cho rằng cân nặng khi sinh phản ánh môi trường phát triển trong tử cung. Khi thai nhi không nhận đủ dinh dưỡng hoặc gặp điều kiện bất lợi, cơ thể có thể "thích nghi" bằng cách thay đổi cấu trúc và chức năng của các cơ quan, bao gồm hệ tim mạch và mạch máu não.
Những thay đổi này có thể không biểu hiện ngay nhưng âm thầm làm tăng nguy cơ bệnh lý trong tương lai, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tuần hoàn máu như đột quỵ.
Nói cách khác, cơ thể "ghi nhớ" điều kiện sống từ trong bụng mẹ, và điều đó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe suốt nhiều thập kỷ sau.
Mặc dù tỉ lệ đột quỵ đã giảm ở nhiều quốc gia phát triển, nhưng xu hướng này không rõ rệt ở người trẻ. Thậm chí, tại một số khu vực ở Đông Nam Á và các nước phát triển, tỉ lệ đột quỵ ở người trẻ và trung niên đang có dấu hiệu gia tăng.
Điều này khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến những yếu tố nguy cơ "sớm" như cân nặng khi sinh, những yếu tố mà trước đây ít được chú ý trong đánh giá nguy cơ.
Không thể thay đổi quá khứ, nhưng có thể phòng ngừa tương lai. Đối với người trưởng thành hiện nay, cân nặng khi sinh là yếu tố không thể thay đổi. Tuy nhiên, việc nhận diện nguy cơ sớm có thể giúp chủ động phòng ngừa.
Những người từng sinh nhẹ cân nên chú ý hơn đến các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, chế độ ăn, vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc kiểm soát tốt các yếu tố này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.
Quan trọng hơn, phát hiện này mở ra cơ hội can thiệp từ sớm, ngay từ giai đoạn mang thai. Chăm sóc dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu, theo dõi thai kỳ chặt chẽ và đảm bảo điều kiện phát triển tối ưu cho thai nhi có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tật cho thế hệ tương lai.
Nghiên cứu được trình bày tại European Congress on Obesity 2026 không chỉ cung cấp thêm bằng chứng về mối liên hệ giữa giai đoạn đầu đời và sức khỏe lâu dài, mà còn gợi ý rằng cân nặng khi sinh có thể được đưa vào các mô hình đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch.
Đây là một bước tiến trong cách tiếp cận y học dự phòng, không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn xem xét toàn bộ "lịch sử sinh học" của một con người.
Tần suất bác sĩ tiếp nhận các trường hợp giữa đêm nhập viện vì suy giảm thị lực, bít tắc mạch máu... sau những mũi tiêm được quảng cáo có công dụng làm đẹp cấp tốc không hề hiếm ở các khoa cấp cứu.
TS.BS Phạm Ngọc Minh, Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật Tạo Hình & Vi phẫu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 - người đã tiếp nhận và cấp cứu cho nhiều trường hợp như trên cho biết, xuất phát từ nhu cầu muốn làm đẹp nhanh với mức giá rẻ, nhiều người đã chấp nhận sử dụng các dịch vụ thẩm mỹ như tiêm filler, botox ở các spa, thẩm mỹ viện khi chưa có sự tìm hiểu kỹ càng.
"Họ không ngờ rằng những mũi tiêm từ tay các kỹ thuật viên không qua đào tạo y khoa lại chính là con đường để chất làm đầy tràn vào mạch máu và tạo cơ hội để nhiều vi khuẩn nguy hại xâm nhập vào cơ thể", BS Minh chia sẻ.
"Ung thư phổi hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, với tỷ lệ sống trên 5 năm có thể lên tới 70-90%. Ngược lại, phát hiện muộn khiến việc điều trị kéo dài, tốn kém và chủ yếu chỉ nhằm kiểm soát bệnh", PGS Đỗ Hùng Kiên, Phó giám đốc Bệnh viện K, cho biết tại chương trình truyền hình trực tuyến Sàng lọc sớm ung thư phổi – từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4.
PGS Kiên cho biết hệ thống y tế hiện chỉ tiếp nhận khoảng 20% bệnh nhân ung thư phổi ở giai đoạn sớm đủ điều kiện phẫu thuật. Số còn lại đã mất cơ hội mổ do bệnh tiến triển nặng, trong đó giai đoạn 4 chiếm 40-50% và giai đoạn ba chiếm 25-30%. Hầu hết người dân chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như khó thở, đau ngực, ho kéo dài, hoặc tế bào ung thư đã di căn gây đau xương, nhức đầu.
Phó giám đốc Bệnh viện K nhấn mạnh việc phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn đầu giúp bác sĩ phẫu thuật triệt căn, mang lại tỷ lệ sống trên 5 năm lên tới 70-90%. Bệnh nhân tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng trở lại nhịp sống thường nhật.
Ngược lại, khi khối u bước sang giai đoạn hai, tỷ lệ sống giảm còn 50-60%, giai đoạn ba tụt xuống 10-36% và giai đoạn cuối chỉ vỏn vẹn 10%. Quá trình chữa trị muộn màng đòi hỏi y bác sĩ phối hợp đa mô thức trong thời gian dài, gây áp lực lớn lên toàn hệ thống y tế và chủ yếu phục vụ mục tiêu kiểm soát bệnh thay vì chữa khỏi hoàn toàn. Cùng một khoảng thời gian, bác sĩ có thể cứu chữa lượng bệnh nhân giai đoạn sớm cao gấp 2-3 lần so với nhóm đến muộn.
Lý giải nguyên nhân, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), nhận định người dân chưa hình thành thói quen tầm soát định kỳ. Hiện nay, chúng ta chủ yếu tìm ra bệnh nhân thông qua các đợt khám sức khỏe cơ quan hoặc hoàn toàn tình cờ.
Giới chuyên môn dự báo số ca ung thư phổi tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng do tỷ lệ hút thuốc và mức độ ô nhiễm không khí vẫn duy trì ở mức cao. Từ bài học thành công trong việc tầm soát cộng đồng của Nhật Bản và Malaysia, các chuyên gia đề xuất ngành y tế Việt Nam cần sớm xây dựng chương trình sàng lọc ung thư phổi quy mô quốc gia kèm cơ chế hỗ trợ chi phí nhằm giải quyết tận gốc vấn đề.
Giới y khoa hiện áp dụng phương pháp chụp CT liều thấp để phát hiện mầm mống ung thư phổi ngay cả khi cơ thể chưa lên tiếng. Tuy nhiên rào cản chi phí khiến kỹ thuật này chưa phổ biến rộng rãi. Các bác sĩ khuyến cáo nhóm nguy cơ cao bao gồm người trên 50 tuổi, người hút thuốc lá lâu năm, người sống trong môi trường ô nhiễm hoặc mắc bệnh phổi mạn tính cần chủ động tìm đến cơ sở y tế để tầm soát định kỳ.