Sau 8 năm hình thành, khu đất rộng 11ha tại xã Cái Nước, tỉnh Cà Mau vẫn chưa tiếp nhận bất kỳ m3 đất nào. Ngân hàng đất từng được xem là lời giải cho bài toán vật liệu san lấp trong bối cảnh cát ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, nhưng đến nay lại rơi vào trạng thái “đóng băng”, bỏ hoang.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, điểm nghẽn lớn nhất của dự án không nằm ở hạ tầng hay nhu cầu sử dụng, mà ở việc mô hình này chưa có quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật hiện hành. Việc thiếu khung pháp lý làm cho quá trình vận hành rơi vào tình trạng “vừa làm, vừa dò đường”.
Từ khi được bàn giao vào năm 2018, đơn vị quản lý đã nhiều lần xây dựng đề án khai thác nhưng liên tục vướng mắc về cơ chế, buộc phải điều chỉnh, bổ sung và làm lại từ đầu. Phương án vận hành theo hình thức đối tác công tư từng được đề xuất nhưng không thể triển khai do không đáp ứng điều kiện tổng mức đầu tư tối thiểu.
Tương tự, phương án đấu thầu lựa chọn đơn vị khai thác cũng rơi vào bế tắc vì các bộ, ngành trung ương chưa có hướng dẫn cụ thể. Mặc dù tỉnh đã chủ động xin ý kiến, các phản hồi nhận được vẫn mang tính chung chung, chưa đủ cơ sở pháp lý để áp dụng vào thực tế.
Nhằm “mở đường” pháp lý, từ cuối năm 2023, dự án đã được đổi tên từ ngân hàng đất thành “bãi vật tư”. Tuy nhiên việc thay tên không giải quyết được căn nguyên vấn đề. Đề án vẫn phải chỉnh sửa nhiều lần do thiếu cơ sở định giá và chưa có chứng thư giá cho thuê.
Song song với “nút thắt” cơ chế, dự án còn đối mặt với tình trạng không có nguồn vật liệu. Do nguồn phù sa từ thượng nguồn đổ về hạn chế, cộng với việc địa phương đang ưu tiên đất cho công tác xây dựng nông thôn mới, ngân hàng đất hoàn toàn không có nguồn đất đầu vào để tiếp nhận.
Theo cơ quan quản lý, tiến độ dự án chậm có yếu tố khách quan, và khi hành lang pháp lý chưa rõ ràng thì dự án vẫn chưa thể “về đích”.
Ý tưởng về ngân hàng đất được hình thành sau chuyến khảo sát học tập mô hình tại Hà Lan cùng Ngân hàng Thế giới – đơn vị tài trợ vốn. Theo định hướng ban đầu, đây sẽ là nơi tiếp nhận, lưu trữ đất bùn nạo vét từ hệ thống kênh cấp 1, cấp 2 thuộc tiểu vùng 10 – nam Cà Mau, sau đó xử lý để tái sử dụng phục vụ san lấp và xây dựng.
Cuối năm 2017, khu vực này hoàn tất giải phóng mặt bằng, được bàn giao cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) quản lý. Đến tháng 8-2018, ngân hàng đất hoàn thành các hạng mục xây dựng và được giao cho Trung tâm Quản lý, khai thác công trình thủy lợi tỉnh Cà Mau vận hành.
Hiện tại đề án “bãi vật tư” vẫn đang trong giai đoạn thẩm định. Nếu được phê duyệt, dự án dự kiến sẽ được triển khai theo hình thức liên doanh với tỉ lệ 60% vốn nhà nước và 40% vốn tư nhân. Dù vậy, khối tài sản hơn 26,6 tỉ đồng này vẫn sẽ tiếp tục “treo” cho đến khi các vướng mắc cốt lõi về cơ chế được tháo gỡ hoàn toàn.
Buổi sáng, Quốc hội thảo luận dự kiến chương trình giám sát năm 2027. Buổi chiều, Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2025, tình hình những tháng đầu năm 2026 và đặc biệt là kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030.
Nội dung thảo luận không chỉ dừng ở bức tranh kinh tế vĩ mô mà còn bao gồm công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới. Thành viên Chính phủ sẽ giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu nêu.
Chương trình thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách tiếp tục trong sáng 21/4, trước khi chuyển sang các nội dung trọng yếu khác gồm kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công, cùng việc phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2024.
Ngày 22/4, Quốc hội biểu quyết thông qua loạt dự án luật và nghị quyết quan trọng như Luật Thủ đô sửa đổi, Luật Tiếp cận thông tin sửa đổi, Luật Hộ tịch sửa đổi cùng nhiều luật liên quan lĩnh vực tư pháp, thi đua khen thưởng, tín ngưỡng tôn giáo. Quốc hội cũng thông qua nghị quyết về chương trình giám sát năm 2027 và cơ chế xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế. Sau đó Quốc hội nghe báo cáo tổng hợp ý kiến cử tri và giám sát việc giải quyết kiến nghị cử tri.
Ngày 23/4, Quốc hội biểu quyết thông qua các nghị quyết nền tảng của giai đoạn tới, gồm kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, kế hoạch đầu tư công trung hạn, kế hoạch tài chính quốc gia, kế hoạch vay và trả nợ công.
Tại kỳ họp này, Quốc hội cũng xem xét, thông qua nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Phiên bế mạc dự kiến diễn ra trong ngày 23.
Trước đó chiều 9/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã báo cáo Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội. Chính phủ xác định năm 2026 là năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, yêu cầu đánh giá công chức theo kết quả công việc, kiên quyết thay thế những trường hợp yếu kém, thiếu trách nhiệm.
Chính phủ đồng thời yêu cầu sử dụng hiệu quả trụ sở hiện có, xử lý tài sản công dôi dư, đẩy mạnh tiết kiệm chi ngân sách, ưu tiên nguồn lực cho an sinh xã hội và đầu tư phát triển. Công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí tiếp tục được siết chặt, nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm toán và thu hồi tài sản.
Chính phủ phấn đấu năm 2026 phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội, triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, áp dụng bệnh án điện tử tại toàn bộ cơ sở y tế. Hạ tầng giao thông tiếp tục được thúc đẩy với các dự án đường sắt đô thị, sân bay, cảng biển.
Theo Chính phủ, quý 1/2026, GDP ước tăng 7,83%, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định. Tuy nhiên, áp lực từ biến động bên ngoài, chi phí vận tải và năng lượng tăng, cùng hạn chế về thủ tục hành chính và năng lực cán bộ cơ sở tiếp tục là thách thức lớn trong giai đoạn tới.
Tình trạng kênh 19 Tháng 5 ô nhiễm nghiêm trọng do rác thải và nước thải sinh hoạt đã kéo dài nhiều năm qua, gây bức xúc cho người dân các phường Bình Hưng Hòa và Tân Sơn Nhì, Tây Thạnh. Liên quan đến vấn đề này, Sở Xây dựng TP.HCM đã có những phản hồi cụ thể về kế hoạch nạo vét, cải tạo cũng như phương án quản lý tuyến kênh này.
Theo đó, tình trạng kênh 19 Tháng 5 ô nhiễm kéo dài được xác định do đặc thù mương hở, đi qua khu vực dân cư đông đúc và các chợ tự phát, dẫn đến lượng rác thải phát sinh từ hoạt động buôn bán, xả thải của người dân rất lớn. Đặc biệt, tại các điểm giao với Hương lộ 3 và đoạn từ Hương lộ 3 đến đường số 12, rác thải tái lắng đọng rất nhanh dù công tác vệ sinh được thực hiện định kỳ.
Trả lời về kế hoạch xử lý, đại diện Sở Xây dựng cho biết Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật (đơn vị trực thuộc sở) hiện đang thực hiện phát quang, nạo vét và vớt rác khơi thông dòng chảy định kỳ 4 lần/tháng. Trước thực trạng rác thải bủa vây, sở sẽ chỉ đạo tăng tần suất duy tu để đảm bảo vệ sinh môi trường.
Về giải pháp căn cơ, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM đang thực hiện dự án nâng cấp, nạo vét khơi thông dòng chảy và cải thiện môi trường dọc tuyến kênh 19 Tháng 5. Dự án đang trong giai đoạn trình phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi để triển khai thực hiện.
Trước đề xuất giao việc quản lý tuyến kênh về cho địa phương để chủ động xử lý, Sở Xây dựng cho rằng việc để sở làm đầu mối phụ trách là phù hợp với Quyết định số 31/2025/QĐ-UBND ngày 25.12.2025 của UBND TP.HCM.
Theo Sở Xây dựng, do tuyến kênh đi qua địa bàn nhiều phường (Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì, Bình Hưng Hòa), đồng thời hệ thống cửa xả thoát nước do Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật quản lý, nên việc quản lý tập trung sẽ đảm bảo tính đồng bộ trong công tác tiêu thoát nước và chống ngập cho toàn khu vực. Nếu phân chia cho từng phường sẽ gây ra sự thiếu thống nhất trong vận hành hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Để giảm thiểu ô nhiễm trong thời gian tới, Sở Xây dựng đề nghị UBND các phường liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không xả rác xuống kênh. Đồng thời, các địa phương cần bố trí thêm thùng rác công cộng tại khu vực chợ dọc kênh và tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm môi trường.
Ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, cho biết sau khi triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức vận hành bộ máy chính quyền bảo đảm ổn định, thông suốt.
Giai đoạn 2026-2031, xã quyết tâm chuyển 20 - 30% diện tích nông nghiệp sang mô hình giá trị cao, mỗi năm phát triển 1 - 2 sản phẩm OCOP, giải ngân 100% vốn đầu tư công.
Cụ thể chuyển đổi từ 20 - 30% đất nông nghiệp sang mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao như rau sạch, thủy sản, phát triển cây dược liệu hoặc nông nghiệp công nghệ cao.
Xã đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương đưa đề án bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích cách mạng Trung Trung Bộ - Nước Oa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã Trà Tân vào danh mục đề án năm 2026.
Bố trí kinh phí từ nguồn kinh phí thành phố và chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035.
Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố nghiên cứu, đề xuất quy hoạch, mở bến thủy nội địa tại khu vực bờ đập thủy điện Sông Tranh 2 thuộc xã Trà Tân để đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển nguyên vật liệu của dân.
Ông Lê Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã, cho hay ở địa phương tiềm năng nông nghiệp rất lớn, hiện nay xã đang xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP, nhất là cây quế là cây bản địa chủ lực. Xã cũng có sự chuyển đổi, định hướng xây dựng những mô hình cây trồng khác thay thế cây keo.
Theo ông, cây keo trồng 3 - 4 năm là khai thác, vì vậy thời gian tạo điều kiện cho đất phục hồi lại rất ít. Một trong những nguyên nhân dẫn đến sạt lở đất đó là việc trồng keo rất nhiều, nhất là dọc các tuyến đường giao thông.
Phó bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì mời các viện để nghiên cứu toàn bộ thổ nhưỡng vùng đất Quảng Nam (cũ), trồng cây gì phù hợp. Trên cơ sở làm đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phải làm từ thành phố xuống, các xã đề xuất, đồng thuận.
"Chúng tôi cùng lãnh đạo thành phố sẽ bàn việc chuyển đổi cây trồng từ cây keo sang các cây trồng khác", ông Hùng cho hay.
Đối với đề xuất mở bến thủy nội địa ở khu vực hồ Sông Tranh 2, ông Hùng giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, địa phương mở bến thủy nội địa vừa khai thác du lịch, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu kêu gọi doanh nghiệp đầu tư.
