Thời tiết nắng nóng, hóa đơn tiền điện tăng khoảng 30% khiến Nguyễn Văn Kha, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đang trọ tại đường số 8, P.Thủ Đức, TP.HCM lo lắng.
“Nhiều lúc nóng tới mức đau đầu, mình không muốn làm việc gì. Ngày nào cũng đi nhiều nơi có điều hòa như trung tâm thương mại, thư viện, quán cà phê chứ về nhà chịu không được vì không gánh nổi tiền điện”, Kha chia sẻ.
Tuy căn phòng trọ có máy điều hòa, nhưng Kha chỉ bật vào buổi trưa để tiết kiệm điện. Hoặc sẽ điều chỉnh giờ hoạt động của máy lạnh tự động tắt vào buổi tối khi ngủ để tránh lãng phí. Theo Kha, giá điện ở cả khu trọ trước và hiện tại đều rơi vào khoảng 3.900 đồng/kWh.
Mỗi tháng nhận thông báo tiền thuê phòng, Kha đều hồi hộp theo dõi giá tiền điện. Kha cho biết, tháng vừa rồi, tiền điện đã tăng hơn 300.000 đồng. Để có chi phí đóng tiền điện, nam sinh đã phải cắt giảm tiền ăn và mua sắm.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thị Ngọc Mai, sinh viên trường ĐH Kinh tế TP.HCM, hiện thuê trọ tại đường Cách mạng tháng tám, P.Bảy Hiền, TP.HCM, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhận thông báo chi phí tháng 4.2026. Tổng tiền phòng và điện nước của Mai lên đến 4 triệu đồng, trong đó riêng tiền điện đã ngốn 900.000 đồng, tăng 400.000 đồng so với tháng trước.
“Phòng mình ở tầng trên cùng, mỗi lần đi làm thêm về mở cửa ra là không khí hầm hập không khác gì lò bánh mì. Vì không có cửa sổ nên máy lạnh phải chạy liên tục mới trụ nổi. Nhận hóa đơn mà mình thấy sốc vì đây là tiền mình tự đi làm thêm tích góp chứ không xin gia đình. Với 400.000 đồng tiền điện tăng chênh lệch so với tháng trước, coi như mình mất gần 7 ngày tiền ăn”, Ngọc Mai chia sẻ.
Tại các khu trọ công nhân thuộc P.Bình Tân, TP.HCM, nỗi lo về chi phí điện tăng vào mùa nóng đang trở thành gánh nặng mới. Nguyễn Thị Thúy An (28 tuổi), đang làm công nhân ở khu công nghiệp Vĩnh Lộc, cho biết: “Bình thường tiền điện chỉ 140.000 đồng nhưng hai tháng qua tháng nào cũng tăng hơn gấp đôi. Nhìn hóa đơn mà chóng mặt”.
Đào Thị Thúy Loan (35 tuổi), làm việc ở khu công nghiệp Chơn Thành, P.Chơn Thành, tỉnh Đồng Nai cũng rầu rĩ vì tiền điện tháng rồi tăng vọt. “Mỗi tháng lương được khoảng 9 triệu đồng, mà tiền điện tới gần 600.000 đồng. Lương công nhân vốn dĩ đã không cao, đủ thứ phải lo như tiền trọ, tiền ăn, lo cho con cái, mấy nay thời tiết oi bức, nên cả nhà dùng nhiều hơn. Giờ phải chịu thêm gánh nặng phát sinh vì tiền điện”, chị Loan ta thán.
Nhiều công nhân ở khu vực xung quanh khu chế xuất Linh Trung, P.Thủ Đức, TP.HCM cũng cho biết thời tiết nắng nóng mấy ngày nay làm cho họ càng thêm lo lắng về tiền điện.
Nguyễn Tuấn Sang, đang làm công nhân tại khu chế xuất Linh Trung, ngụ đường Đỗ Xuân Hợp, P.Phước Long, TP.HCM, cho biết: “Mình thuê phòng với giá 2,5 triệu đồng/tháng. Vì không có máy điều hòa nên quạt điện phải chạy hết công suất cả ngày lẫn đêm để chống chọi với cái nóng hầm hập. Với tình hình thời tiết oi ả như mấy ngày qua, mình rất lo hóa đơn tiền điện tháng này sẽ tăng vọt”.
Anh Bùi Văn Nghĩa, quản lý một khu trọ trên đường Vườn Lài, P.Phú Thọ Hòa, TP.HCM, cho biết so với tháng rồi thì tiền điện tăng khoảng 30%, tức khoảng gần 1 triệu đồng/phòng.
“Để giảm bớt áp lực từ hóa đơn tiền điện đối với người thuê trọ, tôi đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp như lắp đặt mảng xanh trên mái nhà và đầu tư vào hệ thống phun sương cho phòng trọ, để người thuê trọ đỡ nóng hơn, cũng như bảo quản được nhà cửa trước thời tiết nắng nóng như hiện nay”, anh Nghĩa nói.
Sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, chị My quyết định trở về địa phương công tác, đảm nhận vai trò công an viên và Ủy viên Ban Chấp hành Xã đoàn Bình Thắng (cũ). Công việc bận rộn, nhưng niềm đam mê làm nông nghiệp sạch đã thôi thúc chị không ngừng tìm tòi, nghiên cứu để lựa chọn hướng khởi nghiệp phù hợp.
Đầu năm 2021, chị My mạnh dạn đầu tư hơn 60 triệu đồng, thuê 80 m2 đất tại ấp Bình Hòa, TT. Bình Đại, H.Bình Đại (cũ) để xây dựng mô hình trồng rau thủy canh nhà màng, với thương hiệu My's Garden. Mô hình thiết kế theo quy trình khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa ở nhiều khâu. Hệ thống thủy canh hồi lưu, bồn chứa dung dịch dinh dưỡng, máy bơm và giàn tưới phun sương đều vận hành tự động.
Đặc biệt, hệ thống tưới được cài đặt hẹn giờ, cứ 30 phút phun một lần, mỗi lần khoảng 1 phút, giúp cây sinh trưởng ổn định, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công lao động. Các máng trồng sử dụng ống nhựa UPVC chuyên dụng, đặt cách mặt đất khoảng 85cm, đảm bảo vệ sinh và thuận tiện chăm sóc.
Toàn bộ quy trình sản xuất không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới phun sương tự động giúp tiết kiệm nước, phù hợp với điều kiện hạn mặn, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu. Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Tháng 4.2023, Trà My đầu tư thêm 50 m2 tại Trường THCS xã Bình Thắng, nâng tổng diện tích canh tác lên khoảng 130 m2. Hiện nay, vườn rau trồng đa dạng các loại rau xanh giàu dinh dưỡng như cải kale, cải bó xôi, cải bẹ xanh, cải bẹ dún, cải ngọt, cải thìa, xà lách…
Mỗi tuần, vườn thu hoạch một đợt, cung cấp ra thị trường hơn 25 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 45.000 - 55.000 đồng/kg. Phần lớn sản phẩm được khách hàng đặt mua trước, đảm bảo đầu ra ổn định. Nhờ đó, trung bình mỗi năm, chị My thu nhập khoảng 100 triệu đồng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị My còn tích cực lan tỏa mô hình đến cộng đồng. Chị cung cấp cây giống, đất sạch và chuyển giao kỹ thuật trồng rau thủy canh cho nhiều cá nhân, đơn vị, đặc biệt là các trường mầm non và tiểu học trên địa bàn. Mô hình "Vườn rau thủy canh" của chị My được địa phương đánh giá là mô hình khởi nghiệp xanh tiêu biểu của thanh niên, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Tháng 7.2023, chị phối hợp với Xã đoàn Bình Thắng (cũ) thành lập Tổ hợp tác thanh niên cung cấp đất và rau sạch, tạo môi trường liên kết, hỗ trợ đoàn viên, thanh niên về vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ.
Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, chị còn là đoàn viên năng động, tích cực tham gia các phong trào như hiến máu tình nguyện, xây dựng mô hình "Cơ quan xanh, sạch, năng động", "Vườn ươm thanh niên"…
Với những nỗ lực trong lao động, sản xuất và đóng góp cho cộng đồng, năm 2024, chị My được Tỉnh đoàn Bến Tre (cũ) vinh danh là "Thanh niên khởi nghiệp, sản xuất giỏi tiêu biểu".
Là một người yêu động vật, làm công việc chăm sóc chó, mèo tại một tiệm thú y, Trần Trà My (28 tuổi, ngụ phường Bình Đông, TP.HCM), cho biết hoàn toàn ủng hộ Việt Nam hướng tới chấm dứt tình trạng buôn bán thịt chó, mèo.
"Nếu chúng ta tiêu thụ thịt của động vật này sẽ dẫn đến việc trộm cắp chó, mèo tăng mạnh, tệ nạn xã hội cũng tăng theo. Chó, mèo là người bạn đồng hành tạo niềm vui và sự gắn kết, giảm stress, chó còn giúp giữ nhà, bảo vệ con người, dẫn đường cho người mù, chó nghiệp vụ… Vì vậy ăn thịt chó, mèo là không nên, cần loại bỏ tình trạng này, em ủng hộ hai tay", My chia sẻ.
Còn Trương Mỹ Thương, sinh viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng nếu loại bỏ việc buôn bán, tiêu thụ thịt chó, mèo là quá tốt. Là người yêu động vật, đã từ lâu rồi Thương mong muốn ở TP.HCM và rộng hơn là cả nước sẽ có quy định cấm buôn bán thịt chó, mèo.
"Em nghĩ, từ ngày xưa do thiếu ăn, thiếu mặc nên người ta mới ăn thịt những con vật gần gũi bên mình, còn hiện tại với sự phát triển, mọi thứ đầy đủ, việc ăn thịt chó, mèo được xem là hành động không nhân đạo. Việc ăn thịt chó, mèo giống như ăn thịt bạn đồng hành của mình", Thương nói.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến, từng công tác ở báo Hà Nội mới 30 năm (ngụ phường Hàng Trống, TP. Hà Nội), cho biết người Việt cũng có thói quen ăn thịt chó, mèo từ rất lâu rồi. Do đó, việc thay đổi thói quen ăn thịt chó thì không hề dễ dàng, muốn chấm dứt việc buôn bán chó, mèo phải bắt đầu từ giáo dục, giáo dục nhận thức và ý thức cho giới trẻ nói chung.
"Giáo dục từ cấp học phổ thông rồi đến các gia đình, cộng đồng, giáo dục ngay từ khi còn nhỏ để không hình thành thói quen ăn thịt chó, mèo. Khi không ai ăn thì nạn buôn bán chó, mèo làm thịt mới có thể chấm dứt. Chó, mèo còn là thú cưng của rất nhiều bạn trẻ, nếu giết thịt con vật gần gũi với con người là rất không nhân văn, không nhân đạo", ông Tiến nói.
Theo tiến sĩ Trần Hữu Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng văn hóa và Du lịch (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), thói quen ăn thịt chó, mèo có phần ăn sâu vào đời sống nhiều người dân, trước mắt vận động là phù hợp còn nếu cấm ngay thì khó, ví dụ cấm như Hàn Quốc thì Việt Nam có thể chưa làm được. Chúng ta có thể chia hai giai đoạn, bước đầu là tuyên truyền, vận động, giai đoạn hai là có những quy định và hình phạt khắt khe hơn, văn bản pháp luật rõ ràng hơn.
"Tuyên truyền để người dân hiểu vì sao không nên ăn thịt chó, mèo. Mình có thể giáo dục nhận thức, ý thức từ nhà trường, lớp trẻ hiểu thì rất tốt, khi trưởng thành sẽ hình thành ý thức không ăn thịt chó, mèo nữa. Tôi từng gặp khá nhiều bạn trẻ đi du học về đã bỏ ăn thịt chó, mèo do tiếp nhận văn hóa nước ngoài", tiến sĩ Trần Hữu Sơn nói.
Tiến sĩ Sơn cho biết thêm, tiêu thụ thịt chó, mèo không được gọi là phi hay phản văn hóa nhưng về mặt phúc lợi động vật và nhân đạo thì không nên ăn, con chó, con mèo nó gắn với chúng ta từ xưa đến nay. Hơn nữa chó được nuôi với mục đích ban đầu là để giữ nhà, canh gia súc, đồng hành cùng con người… chứ không phải để lấy thịt như một số động vật khác.
"Cách làm phù hợp lúc này là tuyên truyền cho giới trẻ và người dân nói chung, các cơ sở giết mổ về tác hại của ăn thịt chó, mèo, cũng như nguy cơ bệnh dại và bệnh dịch khác từ chó, mèo. Sau đó xây dựng cơ chế, thể chế, có văn bản quy định, đối tượng rõ ràng…", ông Sơn cho biết.
Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe "kho báu" lên mạng xã hội: "Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người" và "Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 - năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng".
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản "tiền lương" nho nhỏ.
"Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ", anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: "Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú".
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu "thập cẩm". Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim...
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ "trả lương" khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: "Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai".